Kỷ yếu hội thảo khoa học: Xử lý văn bản pháp luật - Quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (15.44 MB, 142 trang )

Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

MỤC LỤC

‘vain bản quy phạm pháp luật năm 2015

STT ‘Ten bài viet ‘Trang 1 | Quy định của pháp luật về xử lý văn bản pháp luật - OL

| Ban về tính hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật dưới góc nhìn đánh | 26

giá và bình luận về Thơng tư 184/2010/TT-BTC quy định mức thuế suất

của biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo danh mục mặt hàng chịu thuế .

D6 Việt Dũng — ThS. Ngô Linh Ngọc

5ˆ Ï Xử lý văn ban hành chính thơng thường có chứa quy phạm pháp luật 38

GV. Lê Thi Hong Hanh

[6 [TW lí văn bản qui phạm pháp luật = qui dink pháp Twat và thực tiễn +

ấp dụng .

ThS.GVC. Trần Thi Vicon;

7-_ | Trách nhiệm của người xây đựng pháp luật - 56

PGSTS. Nguyễn Minh Doan

8 định pháp luật về biện pháp hủy bộ, bãi bỏ van ban pháp luật và thực |_ 66

[lễ triển khai

| Thế. Phạm Vĩnh Hà | _—_ _

| Mặt số vấn đề liên quan đến xử lý văn bản quy phạm pháp luật vi hiển ở Việt| _ 79

‘Nam hiện nay _ |THS. Nguyễn Thị Hang Thúy |

Tô | DA hiện nhận điện vin bản pháp luật bit hop lý #

= TAS. Lê Thị Ngọc Mai

TT | Quy định pháp luật và thực tiễn vẽ biện pháp thay thể, sửa đối, bỗ sung văn bản | 94

pháp luật

Thể Ngõ Linh Ngọc

12_ | Bàn về xử lý quyết định hành chính Tơi

_ Thể, Cao Kim Oanh:

13_ [Xử lý một số văn bản trong thực tiễn hoạt động kiếm tra văn bản quy phạm | 106

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VĂN BẢN PHÁP LUẬT

TS. Lê Hằng Son Chuyên gia tại Bộ Tư pháp,

Giảng viên Đại học Luật Hà Nội,"Nguyên Cục trưởng Cục KTVBOPPL

Theo quy định của pháp hành thì xử lý văn bản pháp luật là một

trong những nội dung hết súc quan trọng nhằm bảo đâm cho hệ hồng pháp luật

đạt được các yêu cầu về tính hợp hiển, tính hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ và

kể cả tính khả thi. Các văn bản pháp luật khi ban hành, nhìn chung, được thực

hiện theo thủ tue, trình tự khá chặt chế mà trong đó, xác định rõ về thẩm quyền.

‘ban hành văn bản; về hình thức, thể thức văn bản; về nội dung cụ thé của từng.

loại văn bản và về trình tự, thủ tục nghiên cứu, soạn thảo, ban hành các văn bản.

đó. Vì nhiều lý do khách quan cũng như chủ quan, kể từ thời điểm văn bản pháp. luật được ban hành ra ln chữa đựng khả năng thực tế là có nội dung sai tri,

không bảo dim các yêu cầu về thấm quyển ban hành, nội dung cụ thé của từng,

văn bản, về thế thức văn bản... Để kịp thời xử lý các văn bản được ban hành có

những khiếm khuyết, bắt cập nêu trên, trong hệ thống pháp luật của nhà nước ta trong nhiều năm qua, đã có những quy định về thẩm quyền, thủ tục, trình tự, cách

thức xử lý các văn bản cổ nội dung sai ri.

“Trong khái niệm văn bản pháp luật, chúng ta để đồng thuận với nhau và vấn.

48 này cũng đã được thé hiện trong các giáo trình của Đại học Luật Hà Nội, đó là

văn bản pháp luật được chia thành 02 nhóm cơ bản: nhóm văn bản quy phạm.

phép luật và nhóm văn bản áp dung pháp luật. Riêng đối với nhóm văn bản áp. dụng pháp luật lại có thé chia thành 02 loại, đó là: quyết định hành chính và

quyết định tu pháp (bản án, quyết định của Tòa án, v.v.)

Quy định của pháp luật về xử lý các văn bản pháp luật theo 03 nhóm cơ bản

vừa nêu trên (văn bản quy phạm pháp luật; quyết định hành chính và quyết định.

tư pháp) trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) hiện hành đã

khá rõ rằng, cụ thé tuy vẫn còn những khiếm khuyết, hạn chế nhất định.

Nội đến quy định của pháp luật về xử lý văn bản pháp luật, tại chuyên đề này, tơi xin nêu cụ thể mang tính chất điển hình, đặc trưng đó là Luật ban hành. 'VBPQPPL 2015; Nghị định số 34/2016/NĐ-CP; Luật Tổ tung hành chính 2015

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

và Bộ luật Tổ tụng dân sự 2015. Nếu lần về gốc của các quy định có tính ngun. tắc về thẩm quyền, trách nhiệm xử lý văn bản pháp luật, buộc chúng ta phải kể

đến Hiến pháp 2013; Luật Tổ chức Quốc hội, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật TỔ chức Chính phủ 2014 và Luật Tổ chức chính. quyền địa phương 2015. Ngay từ khi được ban hành, từ những năm 50 của thé kỹ

trước, các Luật về tổ chức bộ máy nhà nước vừa nêu đã xác định nguyên tắc về

xử lý văn ban pháp luật, đó là giao cho cơ quan nha nước cấp trên và những chủ thể có thắm quyền được đình chỉ thi hành, bãi bỏ văn bản pháp luật do cơ quan,

người có thấm quyền ban hành có nội dung sai trái.

1. Quy định về xữ lý văn bản pháp luật của các Luật về t6 chức bộ máy. Đặc biệt xin dẫn một số quy định của Luật Tổ chức Chính phủ 2014 và Luật tổ chức chính quyền địa phương 2015, chúng ta thấy rõ: Điều 6 Luật TCCP 2014 có quy định “Ban hành kịp thời và đầy đủ các văn bản pháp luật đễ thi hành Hiến hip hột nghị quyết in Quốc hội pip en, nghị yết ts Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước và để thực biện nhiệm vụ, quyền.

hạn được giao; bảo đảm tính hợp hiển, hợp pháp và tính thống nhất trong các văn

bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ

trưởng cơ quan ngang bộ và của chính quyền địa phương; kiểm tra việc thi hành. các văn bản đó và xử lý các văn ban trái Hiển pháp và pháp luật”

Khoản 2 Điều 25 quy định: TTCP “Hướng dẫn và kiểm tra Hội đồng nhân dan trong việc thực biện Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết, nghị định của Chính phủ, quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; kiểm tra tính hợp hiến, hợp pháp của các nghị quyết của Hội đồng nhân dân; tạo điều kiện để Hội đồng nhân dân thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo luật

Điểm e, Khoản 1, Điều 28 quy định: TTCP “Lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và. xử lý các vi phạm trong quá trình triển khai thực hiện Hiển pháp và pháp luật trong phạm vi toàn quốc”.

Khoản 8 28 quy định: TTCP có thắm quyền “ Đình chỉ việc thi hành. hoặc bãi bỏ văn bản của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân

dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trái với Hiến pháp, luật và văn bản của‘co quan nhà nước cắp trên; đình chỉ việc thi hành nghị quyết của Hội đồng nhân

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

cân cấp tinh, trái với Hiến pháp, luật và văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, đồng thời đề nghị Uy ban thường vụ Quốc hội bãi bở”.

Khodn 1 Điều 30 quy định: TTCP “ ban hành văn bản pháp luật theo thẩm

quyền để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm tra việc thi hành các văn

‘ban đó và xử lý các văn bản trái Hiến pháp và pháp luật”.

'Về thẩm quyền của Bộ trưởng - Thủ trưởng Cơ quan ngang Bộ:

Khoản 2 Điều 35 quy định: Bộ trường, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có quyền “ kiến nghị với Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ khác đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bé những quy định do các cơ quan đó ban hành trái với

nhân dan cấp tỉnh trái với Hiến pháp, luật và văn bản của cơ quan nhà nước.

cấp trên về ngành, lĩnh vực chịu trách nhiệm quản lý”.

“*Đề nghị Ủy ban nhân dan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tinh đình chỉ việc

thi bành hoặc bãi bỏ những văn bản pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Uy

ban nhân dân cấp tỉnh trái với các văn bản về ngành, lĩnh vực được phân công. “Nếu Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khơng chấp hành thì

báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định”.

'Về xử lý văn bản PL, Luật Tỗ chức chính quyền dja phương 2015 đã có các.

cquy định sau đây:

Khoản 3 Điều 12 quy định: “ Cơ quan nhà nước cấp trên, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra tính hợp hiến, hep pháp trong việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được phân quyền cho các

cấp chính quyền địa phương”.

Điểm d Khoản 1 Điều 19 quy định cho HĐND cấp Tỉnh “ Bãi bỏ một phan hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân.

in tỉnh; bãi bơ một phần hoặc tồn bộ văn bản trái pháp luật của Hội đẳng nhân.

cân cấp huyện.

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

Khoản 8 Điều 19: HĐND Tỉnh * Giám sát việc tuân theo Hiến pháp và

pháp luật ở địa phương... giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân. dân cùng cấp và văn bản của Hội đồng nhân dân cắp huyện”.

Khoản 5 Điều 22 quy định Chủ tich UBND Tỉnh “ Đình chi việc thi hành

hoặc bãi bỏ văn bản trái pháp luật của cv quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân. dân tỉnh và văn bản trái pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân.

dân cấp huyện. Đình chỉ việc thi hành văn bản trái pháp luật của Hội đồng nhân

|, báo cáo Ủy ban nhân dân tinh để đề nghị Hội đồng nhân dân tinh

'Về thắm quyền của Chính quyền cấp Huyện, Luật đã quy định:

Điểm e Khoản ! Điều 26 giao Hội đồng nhân dân Huyện * Bãi bỏ một phần.

hoặc toàn bộ văn bản trấi pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện; bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của Hội đồng.

nhân dân cấp xã”.

“Khoản 5 Điều 29 giao Chủ tịch UBND Huyện “Đình chỉ việc thi hành hoặc.

bãi bỏ văn bản trái pháp luật của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân.

"huyện và văn bản tréi pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Dinh chỉ việc thi hành văn bản trái pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp ‘x, báo cáo Ủy ban nhân dân huyện dé đề nghị Hội đồng nhân dân buyén bãi bỏ”.

"Về thẩm quyền xử lý văn bản của Chính quyển cấp xã:

Khoản § Điều 33 gio cho HĐND “ Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản.

trái pháp luật của Ủy ban nhân dan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã”.

Đối với Chính quyền Đơ thị, Luật cũng giao cho Chính quyển Đơ thị các.

thấm quyển tương tự đễ xử lý Van bản pháp luột sai trai,

2. Quy định về xử lý văn bản quy phạm pháp luật cũa Luật Ban hành 'VBQPPL. 2015 và Nghị định số 34/2016/NĐ-CP

‘Theo Luật ban hành VBQPPL 2015 và Nghị định số 34/2016/NĐ-CP thì cơ chế phát hiện, xử lý Văn bản QPPL có nội dung sai trái đã được quy định khá

chặt chẽ, đầy đủ. Bên cạnh việc xác định khái niệm văn bản QPPL, Luật 2015 đã

có quy định rõ các nội dung bị nghiêm cắm ( Dié 14 ), đó là ban hành văn bản:

trai với Hiến pháp, trái với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước

cắp trên; ban hảnh văn bản có chứa QPPL nhưng khơng thuộc hệ thống VBQPPLđã được luật định ; ban hành văn bản quy phạm pháp luật khơng đứng thẳm

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

quyền, hình thức, trình tự, thủ tục đã được Luật quy định; ban hành văn bản của. cấp Bộ trở xuống có thủ tục hành chính, trừ trường hợp được giao trong Luật.

Luật đã dành 1 chương (Chương XV) để quy định về giám sát, kiểm tra và.

xử lý VBQPPL

Giám sát nhằm phát hiện những nội dung trái với Hiến pháp, luật, văn bản. của cơ quan nhà nước cắp trên hoặc khơng cịn phù hợp để kip thời đình chỉ việc thị hành, sửa đối, bỗ sung hoặc bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản, đồng thời xr lý theo thẳm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý cơ quan, cá nhân đã ban hành văn bản trái pháp luật( Điều 162.

Noi dung giám sát gồm các nội dung cơ ban sau đây : Sự phù hợp của văn

‘ban với Hiến pháp, luật và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước

cấp trên; sự phù hợp của hình thức văn bản với nội dung của văn bản đó; sự phù

hop của nội dung văn bản với thẩm quyển của cơ quan ban hành văn bản; sự

thống nhất giữa văn bản quy phạm pháp luật hiện hành với văn bản quy phạm

pháp luật mới được ban hành của cùng một cơ quan ( Điều 163)

Khi phát hiện nội dung sai trái thì thẩm quyền xử lý được quy định như sau.

= Quốc hội bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Thẩm phán Tịa án nhân đân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước trái với Hiến pháp, luật, nghị

quyết của Quốc hội.

~ Ủy ban thường vụ Quốc hội đình chỉ việc thi hành văn bản quy phạm pháp.

Judi của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân

tối cao, Chánh án Tòa án nhân đân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sắt nhân dân

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

~ Hội đồng nhân dan bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân.

iin cùng cấp, văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân cắp đưới trái với nghị quyết của mình, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp

‘Trinh tự, thủ tục giám sát, xử lý được thực hiện theo quy định của pháp luật

về hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân.

Điều 165 đã quy định Chính phủ kiểm tra, xứ ly VBQPPL có đấu biệu trí pháp luậc, trong đó quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của Chính phủ, thâm. quyền và trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ cũng như thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ Tư pháp giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phả trong việc kiểm tra và xử lý văn bán QPPL. Điều 166 xác định thấm quyền, trách nhiệm của BO trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; Điều 167 quy định thẩm quyền và trách.

nhiệm của HĐND, UBND trong việc kiếm tra, xử lý VBQPPL. Đáng lưu ý Luật

đã xác định trách nhiệm tự kiểm tra, trách nhiệm kiểm tra VBQPPL cũng như trách nhiệm xử lý các VBQPPL được phát hiện có nội dung sai trái bằng các hình. thức là đình chỉ va bai bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung vấn bản QPPL tái

pháp luật

Tai Nghị định số 34/2016/NĐ-CP của Chính phủ đã xác định rõ tại Khoản 4 Điều 2: Kiểm tra văn bản QPPL là việc xem xét, đánh giá, kết luận về tính hợp,

hiển, hợp pháp, tính thống nhất của văn bán QPPL được kiểm tra và xử lý văn. bản trái pháp luật. Cũng tại Điều 2 Khoản 5 xác định nội dung rà soát VBQPPL là việc xem xét, đối chiếu, đánh giá các quy định của văn bản được rà soát với ‘vin bản là căn cứ để ra sốt, tình hình phát triển kính tế ~ xã hội nhằm phát hiện,

xử lý hoặc kiến nghị xử lý các quy định trái pháp luật, mâu thuẫn, chẳng chéo,

hết hiệu lực hoặc khơng cịn phù hợp.

'Nghị định số 34/2016/NĐ-CP đã dành bin 02 Chương dé quy định cụ thé về:

thẩm quyền, thủ tục, trình tự kiểm tra, xử lý VBQPPL, rà sốt, hệ thống hóa.

'VBQPPL đó là Chương 8 và Chương 9 của Nghị định. Tại Chương 8 về kiểm tra,

xử lý VBOPPL, Nghị định đã có 05 mục từ Điều 103 đến Điều 136 với các nội dung về kiểm tra, xử lý fa đính chỉ việc thi hành, bãi bỏ, đính chính nội dung của.

'VBQPPL. Lưu ý, Nghị định quy định khá cu thé để tạo điều kiện cho việc triển khai, thi hành hoạt động kiểm tra, xử lý VBQPPL. Tại Chương 9 ri sốt, hệ

thống hóa đã quy định các van để vẻ nghiệp vụ rà sốt và các hình thức xử lý văn. bản được rà sốt. Trong đó, các hình thức xử lý văn bản bao gồm: bãi bỏ toàn bộ.

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

hoặc một phần văn bản; thay thé văn bản; sửa đổi bổ sung văn bản; ban hành vấn bản mới; đình chỉ việc thi hành một phần hoặc toàn bộ văn bán; ngưng hiệu lực

thi hành một phần hoặc toàn bộ văn bản trong một thời hạn nhất định căn cứ vào.

tình bình nhát triển kinh tế xã hội.

3. Quy định về xử lý văn bản áp dụng pháp luật (Quyết định hành

chính và Quyết định tư pháp)

3.1. Quy định về xử lý Quyết định hành chính cá biệt.

“Trong Luật Tố tung hành chính 2025 (25/11/2015) thì Quyết định hành

chính (Điều 3. Giải thích từ ng) là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tơ chức khác hoặc người có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đó ban

hành, quyết định về một vấn để cụ thể trong hoạt động quan lý hành chính được. ấp dụng một lần đối với một hoặc một số đổi tượng cụ thé.

Quyết định hành chính bị kiện là quyết định nêu trên mà quyết định đó làm.

phat sinh, thay đổi, hạn chế, chấm đứt quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ

chức, cá nhân hoặc có nội dung làm phát sinh nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, 16 chức, cá nhân.

“Tịa án có quyền xem xét tính hợp pháp của văn bản hành chính, kiến nghị xem Xét lại văn bản hành chính, tr lời kết quả cho thẩm phán.

- Téa án ó quyền kiến nghị cơ quan, cá nhân cổ thm quyền xem xét sửa

đổi, 66 sung hoặc bãi bỏ VBQPPL, nếu phát hiện văn bản có dấu hiệu trái pháp. luật, cơ quan, cá nhân có thẳm quyền có trách nhiệm trả lời tòa án kết quả xử by

'VBQPPL, bị kiến nghị xử lý 48 Tịa án có cơ sở giải quyết vụ án,

~ Luật cũng quy định Phúc thẩm,Giám đốc thấm hoặc tối thẩm để quyết định xử lý đối với bản án, quyết định của Toà án sơ thẩm, phúc thẩm khi có sai

trấ hoạc tình tiết mới.

„ Giải quyết khiếu kiện QĐHC của cơ quan aha nước cắp tinh trên cùng địa

bàn hành chính; QĐHC cle UBND, Chủ tịch UBND cấp huyện; QĐHC của cơ7

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

quan ngoại giao Việt Nam; quyết định ky luật buộc thôi việc của cấp Bộ, cấp

Tinh trên địa bàn v.v...

‘Luft quy định việc Tạm đình chỉ việc thi hành QĐHC - Nếu có căn cứ cho

rằng việc tiếp tục thi hành sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng không thé khắc phạc.

= và phải chịu trách nhiệm về quyết định tạm đình chỉ của mình.

Luật dành hẳn J Chương - Chương VIII- Phát hiện và kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ VBQPPL trong quá trình giải quyết vụ án hành chính. Đây là.

thấm quyền Tịa án kiến nghị những quy định của VBQPPL có dấu hiệu trí Hiến pháp, Luật, VBQPPL của cơ quan nha nước cấp trên; kiến nghị hoặc để

nghị sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ VBQPPL đó,

'Chánh án Tịa án cắp huyện: Kiến nghị VBQPPL cấp huyện trở xuống và đề nghị Chánh án Tòa án cấp trên nếu là văn bản của cấp caơ hơn Chánh án cấp. Tỉnh; VBQPPL cấp Tỉnh trở xuống. Để nghị Tòa án tối cao, Chánh án cấp cao. xiểu là văn bản của Trung ương.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao: Vain bản cấp Trung ương

'Nếu khơng được trả lời theo u cầu,Tịa án áp dung văn bản có biệu lực. pháp lý cao hon để giải quyết vụ án.

Điều 193: Hội đồng xét xử có quyển xem xét tính hợp pháp của QDHC,

tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ QĐHC trái pháp luật; buộc thực biện nhiệm vụ, công vụ đúng pháp luật. Đồng thời kiến nghị cách thức xử lý đối với QĐHC trái pháp luật đã bị hủy; buộc bồi thường thiệt hại, khôi phục quyền và lợi ich hợp. pháp bị QĐHC trái pháp luật gây ra; kiến nghị xem xét trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thm quyền. Khi bị hữy thì QĐHC khơng cịn hiệu lo thi hành,

32. Quy định về xữ lý Quyết định tư pháp.

Các Luật tố tụng xác định rõ thẩm định, thủ tục, trình tự xử lý các bản án, quyết định của Tòa án (Quyết định tư pháp). Các quy định này được xác định trên cơ sở nguyên tắc độc lập và chỉ tuân theo pháp luật và thẩm quyền được “xác định theo cấp xét xử sở thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm.

Ban án, quyết định của Tòa án (Quyết định tư pháp) có thé bị Kháng cáo, kháng nghị các chủ thé có quyền kháng cáo, kháng nghị theo Luật Tổ tung, Lưu. ý những chủ thể này được pháp luật quy định rất chặt chẽ, rõ ràng.

Xia chọn Bộ luật Tố tụng mang tính điển hình là Bộ luật Tố tụng dân sự để

nêu vấn đề Xử lý các Quyết định Tư pháp:

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

Tai Điều 240 Bộ Luật tổ tụng dan sự quy định rõ là Bản án chi được sửa

chữa, bổ sung khi phát hiện lỗi rõ rằng về chính tả, số iệu do nhằm lẫn hoặc tính tốn sai. Việc sửa chữa, bổ sung phải được thông báo ngay, do Thẩm phán phối

hop với các thinh viên Hội đẳng xét xử thực hiện. Nếu Thẩm phán khơng cịn

đâm nhiệm chức vụ Thẩm phán thì phải do Chánh án Tịa án thực hid

“Xét xử phúc thắm được tổ chức nhằm 48 Tòa án cấp trên trực tiếp xét xử lạ vụ an ma Bản án, Quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chư có hiệu lực pháp luật

bị kháng cáo hoặc kháng nghị

‘Ban án, Quyết định sơ thâm bị kháng cáo, kháng nghị chưa được đưa ra thi

hành (tri khi pháp luật quy định cho thi hành ngay) và chỉ ¢6 hiệu lực thi hành.

"hi hết thời hạn kháng cáo, kháng ngh.

'Giám đốc thẩm là xét lại bản án, quyết định của Tịa án đã có hiệu lực pháp

luật nhưng bị kháng cáo, khán nghị vi phất biện có vi phạm pháp luật nghiêm

trọng trong việc giải qu)

Căn cứ để kháng nghị: Kết luận trong bản án, quyết định khơng phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án hoặc có vi phạm nghiêm trong trong thủ tue tổ tung hoặc có sai lim nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.

Duong sự hoặc cá nhân, cơ quan, 1 chức khác có quyền phát hiện vi phạm.

pháp luật trong bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lục phip luật và thơng

báo bằng văn bản cho những người có quyền kháng nghị. Những người có quyền

kháng nghị là Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC, Chánh án TAND.

cấp Tỉnh, viện trưởng VKSND cấp Tỉnh (theo ofp).

Bộ Luật TTDS quy định khá cụ thé về nội dung, thời hạn, thủ tục, trình tự

kháng nghị và thẩm quyên, trình tự tố tụng giám đốc thẩm để xem xét, quyết định. giữ nguyên ban án, quyết định hay hủy bản án, quyết định bị kháng nghị.

Quyết định Giảm đốc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay tư ngày Hội đồng Giám đốc thẳm ra quyết định Giám đốc thấm.

“ái thẳm là việc tòa án xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì có những tình tiết mới được phát hiện có thể làm thay đối. ‘og bản nội ding của Bản án, quyết định mà Téa án, các đương sự khơng biết được khi Tịa án ra bản án, quyết định đó.

Những căn cứ tái thim gồm: mới phát hiện được tinh tiết mới quan trong của vụ án mà đương sự khơng thể biết được trong q trình giải quyết vụ án, hoặc có cơ sở chứng mink kết luận của người giám định, lỗi dịch của người phiên

9

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

dich khơng đúng sự thật hoặc có giả mạo chứng cứ hoặc thành viên Hội đồng xét xử cổ tình lâm sai lệch hỗ sơ vụ án hoặc cổ ý kết luận trái pháp Mật, hoặc bản án

hhay quyết định lâm căn cit pháp lý để giải quyết vụ án đã bị hủy bo.

Kết qua của thực hiện thủ tục tái thẩm có thé là khơng chấp nhận kháng. nghị giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật hoặc quyết định hủy "bản án, quyết định để trả về xét xử lại hoặc hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực

pháp luật và đình chỉ giải quyết vụ án.

4. Kết luận

Điểm một số quy định tại các văn bản QPPL hiện hành để thấy, từ các Luật

tổ chức bộ máy đến Luật Ban hành VBQPPL, Luật Tố tụng hành chính và BO

uật Tổ tụng dân sự đã quy định khá rõ, khá cụ thể không chi thẩm quyền, thủ tục. trình tự xử lý mà cịn quy định rõ các hình thức xử lý cụ thể đối với văn bản

QPPL và các loại văn bản áp dụng pháp luật (Quyết định hành chính, Quyết định. tư pháp). Riêng đối với loại quyết định hành chính, bên cạnh các quy định cụ thé của Luật TỔ tụng hành chính đã đưa ra cơ chế tài phán (Tòa án xét xử, xử ký, kiến nghị xử lý đối với loại quyết định hành chính) thì có thể dễ ding nhận thấy cịn thiếu một mang rất quan trọng đó là cơ chế tự kiểm tra, kiểm tra và xử lý các. quyết định hành chính có nội dung trái pháp luật. Có thể khẳng định ngay cơ chế này tương tự như cơ chế kiểm tra, xử lý VBQPPL mà Luật Ban hành VBQPPL và Nghị định của Chính phủ đã quy định. Ở đây còn một vấn đề nữa cần néu ra

đó là giữa VBQPPL và quyết định hành chính hiện đang có cơ chế trải ngược

nhau: đối với VBOPPL sai trái thì chỉ có cơ chế giám sát, kiểm tra, rà soát xử lý

văn bản chứ Nhà nước ta chưa đặt ra cơ chế tài phán (Tòa án xét xử) đối với

'VBQPPL. Cịn đối với Quyết định hành chính, như đã nói ở trên, đã có cơ chế tài phán khá cụ th, rõ rằng, còn cơ chế tự kiểm tra, xử lý như đối với VBQPPI, hiện

nay chưa có. Việc chuẩn bị và ban hành VBQPPL ở tim Luật để quy định về

“Quyết định hành chính s là cơ sở, nén ting giúp giải quyết vấn đề này, bảo dim

tính đồng bộ, thống nhất trong xử lý VBPL./.

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

PHAP LUẬT TO TUNG VỚI VIỆC XỬ LÝ VĂN BẢN PHÁP LUẬT

KHIẾM KHUYET

T Nguyễn Thị Thủy

Khoa PL Hành chính ~ Nhà nước

,ĐẶT VẤN ĐÈ

‘Van bản pháp luật là phương tiện qn lý hành chính nhà. nước, có tác động trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nha nước. Bởi vậy, vi

hành chính nhà nước. Tuy nhiên trong thực tiễn, vẫn còn nhiều văn bản khiếm.

khuyết thực trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quản lý hành chính

nhà nước và ảnh hưởng trim trọng đến hiệu lục pháp lý của bản thân văn bản.

pháp luật. Bên cạnh đó văn bản pháp luật khiếm khuyết cịn xâm hại đến quyển.

và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức; phá vỡ bảo đảm pháp lý đối với việc. thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.

‘Vin bản pháp luật bao gồm văn bản quy phạm pháp luật và văn bản áp dụng quy phạm pháp luật. Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa đựng,

quy phạm pháp luật được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự,

thủ tục, quy định trong Luật Như vậy văn bản quy phạm pháp hiật bao gầm văn ‘ban quy phạm của Quốc Hội và ủy ban thường vụ quốc hội, chủ tịch nước, Tổng. kiểm toán nhà nước, cơ quan hành chính, Tịa án tối cao và viện kiểm sát tối

0%... Văn ban áp dụng pháp luật sẽ bao gồm văn bản áp dụng pháp luật trong.

quin ly hành chính nhà nước và trong lĩnh vực từ pháp.

Trong phạm vi bai viết này tôi chỉ nghiên cứu và xem xét vấn đề khiếm khuyết

của văn bản quy phạm pháp luật loại trừ nhóm văn bản quy phạm của Quốc hội và Ủy ban thường vụ Quốc hội, và vấn đề khiếm khuyết của van bản áp dụng quy

phạm pháp lugt trong quản lý hành chính nhà nước. Văn bản quy phạm pháp luật

trong bal viết này còn được gọi là văn bản dưới luật và văn bản áp dụng quy.

phạm pháp luật trong quản lý hành chính nhà nước cịn được gọi là quyết định hành chính. Mặt khác việc xem xét và nghiên cứu vấn đề khiếm khuyết của hai

Điều 2 ae Ban hành vấn bả guy hạ nhấp hộ mim 20152 Điệu Lat Ban banh vin bên uy phạm php hột năm 2015

Fry

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

loại văn bản này cũng chỉ dưới góc độ của pháp luật tố tụng mà chủ yếu là Tố.

tung hành chính

‘Vay Văn bản pháp luật khiếm khuyết là gì?

‘Theo giáo trình Xây dựng văn bản pháp luật, trường Đại học Luật Ha nội: Văn

ban khiếm khuyết là văn bản pháp luật còn: “ thiếu sót, chưa hồn chỉnh” khơng

im bảo về chất lượng mà nhà nước yêu câu... Như vậy theo khái niệm này văn bản khiếm khuyết 18 một thuật ngữ chưa thực sự minh bạch vì thế việc xử lý văn, bản khiếm khuyết sẽ gặp nhiều khó khăn. Theo quan điểm của chúng tôi văn bản.

khiếm khuyết là văn bản pháp luật khơng đảm bảo tính hợp lý và tính hợp pháp.

“Trong giai đoạn hiện nay, khi mà cơ sở pháp luật để ban hành văn bản pháp luật‘mdi chỉ có Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì việc xem xét tính hợp.

ý của văn bản pháp luật sẽ hết sức phúc tạp. Bởi lẽ đó nên chăng quan niệm văn "bản khiểm khuyết là văn bản bất hợp pháp ( Có nghĩa là đó là văn bản pháp luật

không đảm bảo các yếu cẩu về tính hợp pháp của một văn bản pháp luật); bao.

hin củcgeaào:

~ Van ban pháp luật phái được ban hành bởi chủ thể có thẳm quyển theo quy

định của pháp luật thực hiện quyền hành pháp;

- Văn bản pháp luật phải phù hợp về nội dung cũng như mục dich với Luật;

~ Vin bản pháp luật phảt được ban hành đúng trình tự, (hủ tye và hình thức,

do pháp luật quy định”

‘Nhu vậy văn bản khiếm khuyết mà chúng tôi bàn đến trong phạm vi bài viết này là văn bản pháp luật bất hợp pháp, không đáp ứng được các yêu cầu về tính hợp. pháp của một văn bin pháp luật. Nghiên cứu về vàn bản khiểm khuyết trong thực

tiễn quản lý hành chính nh? nước có thể ở nhiều góc độ khác nhau, tuy nhiên

chúng tơi muốn bàn đến khía cạnh pháp lý đó là việc xử lý những văn bản khiếm. khuyết này theo pháp luật tổ tụng hành chính

II. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TO TUNG VE XỬ LÝ VĂN BẢN KHIẾM.

KHUYẾT

Giáo tinh Xây đựng văn bin Đi học Luật Hà nội Nob Tự giáp, 26%

* Xem chương Ơn tịnh nh chính, Gio Wn Luật Hành cánh Việt Nam, Nxb Tư phép, Đại học Last Hà

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

‘Theo pháp luật tố tụng hanh chính , văn bản pháp luật khiếm khuyết là những văn.

ban quy phạm pháp luật của chủ thể thực hiện quyền hành pháp ban hành và các “quyết định bành chính. Dù các quy định pháp luật tổ tụng cịn chưa đồng nhất khi sử dụng thuật ngữ chung cho văn bản khiếm khuyết ( quyết định hành chính/ quyết định cá biệt} song bản chất chung mà pháp luật tố tụng thừa nhận đó chính.

1 các văn bản áp dụng pháp luật trong quản lý hành chính nhà nước.

Thứ nhất: Xử lý văn bản quy phạm pháp luật khiém khut

Điểm mới cũng được coi là nội dung có tính đột phá của Luật Tổ tụng hành chính. năm 2015 là quy định việc xem xét và xử. lý văn bản khiếm khuyết trong quá. trình gai quyết tranh chấp hành chính tại Tịa án nhân dân. Điều 6 Luật Tổ tụng

Hanh chính năm 2015: * Xem xét, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, văn bản

"hành chính, hành vi hành chính có liên quan đến vụ án hành chính”Š

4 Toe án có quyền kiến nghị với cơ quan; cá nhân cổ thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bỗ sung hoặc bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật nếu phát hiện văn bản đó. có đấu hiệu trái với Hiến pháp, Luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan

nhà nước cấp trên theo quy định của Luật này và các quy định khác của Luật có

liên quan để bảo dim quyển va lợi ich hợp pháp của cơ quan, cá nhân, tổ chức. Co quan, cá nhân tơ chức có trách nhiệm trả lời Tịa án về kết quả xử lý văn bản quy phạm pháp luật bị kiến nghị theo quy định của pháp luật làm cơ sở để tòa én giãi quyết vụ án"

'Việ quy định này được xem là nguyên tắc cơ bản của tổ tụng hành chính, điều mà trước day Luật Tổ tang hành chính năm 2010 khơng đề cập. Mặt khác nguyên

tắc này cũng khẳng định thẩm quyền của tòa án đối với việc bảo vệ quyền bành

pháp, bảo vệ quyển và lợi ích hợp pháp của cá nhân. Đây cũng được xem là

nguyên tắc đặc thù của tố tụng hành chính so với pháp luật tố tung khác cũng như. so với pháp luật về khiếu nại. Pháp luật về khiếu nại không hé đề cập đến vấn đề.

này khi giải quyết các tranh chấp hành chính theo thủ tục hành chính do pháp luật về khiếu nại quy định. Nguyên tắc này cũng đặt ra thắm quyền của Tòa án trong việc ban hành quyết định tổ tung cũng như bản án hành chính. Bởi nguyên tắc này chỉ được thực hiện triệt dé khi được cụ thé hóa trong thẩm quyển của Tịa án khi ban hành quyết định hoặc bản án. Nguyên (ắc này cũng sẽ trở nên chỉ là

Khoản 1, kbodn 2 ity 6 Luạ TỔ ng hình chính năm 2015

1

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

“quyền hình thức của tịa nếu khơng chỉ phối vào quyển hạn của hội đồng xét xử trong việc ban hành quyết định va bản án hanh chính. Tuy nhiên điều mà chúng ta nhận thấy đó là nguyên tắc tại điều 6 của Luật T tung hành chính được xem 12 ngun tắc xun suốt của tồn bộ quy trình tố tụng hành chính ở bắt kỳ gai đoạn nào. Nguyên tắc này sẽ trở nên vô nghia nếu chỉ dừng lại ở sự ghi nhận của.

nhà làm luật tại điều 6 và khơng có bắt kỳ ràng buộc nào với quyền hạn của thẩm. "phán, quyển hạn của Tòa án nhân dân và quyền hạn của Hội đồng xét xử.

Điểm ¡ Khoản 1 Điều 37: VỀ nhiệm vụ quyền hạn của Chánh án Tịa án.

Chánh án có quyền “kiến nghị với cơ quan, cá nhân có thẩm quyển xem xét, sứa.

bi, bổ sung hoặc bai 86 văn bản quy phạm pháp luật nếu phát hiện có đấu hiệu trái Hiến pháp, Luật, văn bản guy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định của luật này”. Như vậy, Nguyên tắc tại điều 6 của Luật Tố. tụng hành chính về xử lý văn bản khiếm khuyết đã được cụ thể hóa trong quyền. hạn của chánh án Tòa án nhân dân .

Đối với quyển hạn của thấm phán giải quyết vụ án hành chính, được quy định

như sau:

Phát hiện và đề nghị với Chánh án Tòa án kiến nghị với cơ quan nhà nước có thấm quyển xem xét, sửa đổi, bé sung hoặc bãi bó văn bản quy phạm pháp luật có đầu hiệu trái với pháp, luật, van bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà. nước cấp trên theo quy định của Luật nàyế.So với Chánh án Tòa án, thắm phán có nhiệm vụ phát hiện và kiến nghị với Chánh án về việc xử lý văn bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết. Đây chính là nội dung cụ thé hóa Điều 6 Luật tổ tụng

hành chính. Tuy nhiên chúng ta thấy rằng quyền kiến nghị xử lý văn bản quy.

phạm pháp luật khiếm khuyết dj theo trình ty hai cửa: thẩm phán phát hiện và

kiến nghị với Chánh án, chánh án kiến nghị với cơ quan, cá nhân có thẩm quyền

trong các cơ quan nhà nước. Rõ ràng cách thức quy định này không thể biện.

quyền kiến nghị xử lý văn bản quy phạm khiếm khuyết là quyền tư pháp cúa thấm phán và chánh án. Tòa án nhân dân. Việc xử iy văn bản quy phạm pháp khiếm khuyết cịn được thé hiện tạí khoản 4 Điều 193 Luật Tổ tụng hành chính

năm 2015:

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

*Trường hợp phát hiện văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến giải que

‘vu án hành chính mà có dấu hiệu trải với Miễn pháp luật văn bản pháp luật của

cơ quan nhà nước cấp trên thi hột đồng xét xử tạm ngừng phiên tòa theo quy. “định tại ide 112 Luật TẾ tung hành chính năm 2015.”

Đổi chiếu nội dung này với Điều 194 Luật Tổ tụng hành chính năm 2015, quy

định về nội dung bản án hành chính sơ thẩm thì rõ rằng việc xử Jy văn bán quy

phạm pháp luật khiếm khuyết vắng bóng trong bản án sơ thẩm. Bởi vậy, việc. kiến nghị sửa đổi, bãi bỏ của Chánh án cảng trở nên mong manh và thiếu di tính

“khả thi. Theo Điều 112 Luật Tổ tụng hành chính năm 2015 thì khi phát hiện văn

bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết chánh án Tòa án nhân dân các cấp sẽ thực.

hiện quyền kiến nghị việc xử lý đối với những văn bản quy phạm pháp iuật bất

‘hop pháp. Phương thức kiến nghị của Chánh án sẽ được thực hiện bằng văn bản.

hành chính đồ là bản kiến nghị Hình (hức văn bản này sẽ là hạn chế vi

bảo sự quấn thủ của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền. Việc này cũng cho thấy: như vậy nguyên tắc xử lý văn bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết không phải i dung của bản án cũng như của quyết định tạm đình chỉ và quyết định đình

vụ án hành chính mà khơng được giải quyết dút điểm”. Cá nhân, tổ chức khởi kiện vụ fin hành chính lại chờ thém những ngày dai ding ding với hy vọng mới

về việc xử ly văn bản quy phạm khiếm khuyết.

‘Theo khoản 1 Điều 114 Luật Tổ tụng hành chính năm 2015 Tòa án sẽ chờ văn bản trả lời để quyết định áp dung văn bản quy phạm nào khi bar hành bản án hành chính sơ thẩm. Việc sử dụng văn bản pháo lý có hiệu lực pháp lý cao hơn

để giải quyết vụ án bành chính chỉ được thực hiện khi quá thời hạn trả lời mà co “quan không trả lời những kiến nghị của chánh án. Các xử lý này được coi là điểm.

mới của Luật Tổ tụng hành chính năm 2015, đó là: khơng xử lý gì cả, có chăng

1 Xem Điều H1 Laie Tổ ng hành habe 2015* Xem khoản 1 Điều 113 Last Tổ tang hành chín; năm 2015

15

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

“Tịa án sẽ áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hon dé giải quyết vụ án hành

“Tóm lại, Điều 112 Luật TỔ tụng hảnh chính năm 2015 quy định về việc xử lý đối.

với văn bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết như sau:

~ _ Chánh án tòa án nhân dân các cấp kiến nghị sửa đổi, bd sung hoặc bãi bó. các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền;

~ _ Trưởng hợp taf phiên tòa, Hội đồng xét xử phát biện văn bản quy phạm trấi với Hiến pháp, luật của các cơ quan nhà nước cấp trên thì Hội đồng xét xử có văn bản báo cáo Chánh án thực hiện quyển kiến nghị theo quy định. Hội đồng xét xử tạm ngừng phiên tòa chờ ý kiến của chánh án hoặc tạm định chỉ giải guyết vụ án bành chính khi có văn bản kiến nghị của

“Chánh án Tịa án có thắm quyền.

‘Nhu vậy, việc xử lý văn bản quy phạm khiếm khuyết của tịa án bồn toản. phy thuộc vào cơ quan nhà nước trên cơ sở đề nghị kiến nghị hoặc kiến nghị của Chánh án tba án về việc sửa đổi, thay thé hoặc bai bỏ theo quy định của

pháp luật.

'Kết quả của kiến nghị của chánh án có thể xảy ra một trong bai trường hop

sau đây:

~_ Nếu khơng có văn bản trả lời của cơ quan nhà nước được Chánh án kiến. nghị thì tịa án có quyền áp dụng văn bản pháp lý cao hon đễ giải quyẾt vụ ~ Trường hợp có văn bản trả lời. chấp nhận kiến nghị của tòa án thi giải

quyết theo thủ tục chung `

“Thứ hai, X lý văn bản áp dung pháp luật khiếm khuyết

“Trong tố tụng hành chính, văn bản áp dụng khiếm khuyết chính là đối tượng khởi

kiện vụ án hành chính ( đổi tượng xét xử vụ án hành chính) được quy định tại

khoản 1,2 , 5,6 Điều 3 và khoản 1, 2 Điều 30 Luật Tổ tụng hành chính. Văn bản. áp dụng pháp luật ¬ đối tượng xét xử cũng là đối tượng được xem xét trong tắt cả

các giai đoạn tổ tạng. Tại giai đoạn khởi kiện và thự iý vụ án hành chính văn bản

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

áp dụng pháp luật được coi là đối tượng khởi kiện,

‘van bản áp dung pháp luật khiếm khuyết là đối tượng xem xét trong tâm; các gia

đoạn cịn lại của tố tụng hành chính văn bản áp dụng khiếm khuyết có thé là đối

xét xử. Vậy Tịa án có thấm quyết sẽ xử lý như thé nào nếu văn bản áp dung pháp

luật — đối tượng xét xử là văn bản áp dụng pháp luật bất hợp pháp. Lý luận về

“Như vậy nếu so với thấm quyền giải quyết khiếu nại thì tịa án chỉ có quyền

tun hủy mà khơng có quyền hủy. sia đổi va thay thé, Ngược lại so với việc xử ý văn bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết, thi tha án có quyền chủ động hủy Văn bản áp dụng pháp luật bất hợp pháp ma không được đề nghị, kiến nghị, hoặc kiến hủy bỏ, sửa đổi thay thé văn bản áp dụng pháp luật — đối tượng xét xử.

"Việc xử hủy văn bản áp dung pháp luật khiếm khuyết của tịa án góp phần bảo 'vệ qun và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

IH. KẾT LUẬN VÀ KIEN NGHỊ

‘Van bản pháp luật khiếm khuyết và việc xử lý đối với văn bản pháp luật khiếm khuyết là nội dung quan trong và vô cùng cần thiết đối với hoạt động hành.

pháp. Diều này càng đặc biệt hơn khi những văn bản pháp luật đó là đối tượng của tố tụng hành chính. Nếu như Luật Tố tụng hành chính nắm 2010 khơng đề

cập đến việc xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết thì Luật Tổ tụng hành chính.

năm 2015 lại đành rất nhiều điều khoản để nói về thủ tục, thằm quyền xử lý văn

bản khiếm khuyết trong tổ tụng hành chính. Đặc biệt văn báp áp dựng pháp luật

là đối tượng khởi kiện — đối tượng xét xử của tòa án. Tuy nhiên đối chiều quy định của pháp luật hiện hành về xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết với thực tiễn, có thé nhận thấy quy định pháp luật tố tụng hành chính về xử lý văn bản.

khiếm khuyết cịn những tồn tại sau đây:

Fa

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

“Tòa án chưa có thẩm quyển thực sự và triệt để để xử lý trực tiếp đối với

văn bản quy phạm pháp luật khiếm khuyết. Việc xử lý chỉ đừng lại ở đề

nghị kiến nghị hoặc kiến nghị sửa déi, bãi bỏ, thay thế,

Các quy định về thẩm quyển, thủ tục, thời hạn, và trách nhiệm giải quyết kiến nghị mặc dầu được quy định trong tổ tung hành chính nhưng lại được

thực hiện theo thú tục hành chính. Các quy định này khơng tương thích vải

quyền hạn của Hội đồng xét xử được quy định tại khoản 2 Điều 193 Luật

“Tổ tụng hành chính.

Việc quy định xử lý văn bán quy phạm pháp luật khiểm khuyết khơng triệt

để có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quyển và lợi ích hợp pháp của cá nhân,

tổ chức

Quy định tại khoản 2 Điều 114 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 chưa thực sự minh bạch. Bởi trong trường hợp kiến nghị của Chánh án được chap nhận thì việc xét xử vụ án hành chính theo thủ tục chung sẽ như thé nào? Tòa án sẽ dùng ngay văn bản mới ( đã sửa đổi, đã hủy bỏ, đã thay thế) để xét xử hay Xết xử theo văn bản quy phạm pháp luật ban đầu, Việc không quy định rõ vấn đề này chắc chin sẽ ảnh hưởng đến việc bảo vệ quyển và lợi ich hợp pháp của cá nhân, tổ chức,

Đối với văn bản áp đụng pháp luật bất hợp pháp Tịa án chỉ có quyền.

tun hủy theo trình tự tổ tụng hành chính ma khơng có bắt kỳ quyền nào.

kbác,Bởi vậy việc xác định tính bắt hợp pháp của văn bản áp dung pháp

luật là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính cần phải được đặt ra ngay từ

khi cá nhân định đoạt quyền khởi kiện. Các yếu cầu sửa đổi, thay thé văn

bản áp dụng pháp luật của người khởi kiện sẽ khơng được Tịa án xem xét

giải quyết và Tịa án cùng khơng có thẩm quyển sửa đối, thay thé văn bản. ấp dụng pháp luật là đổi tượng khởi kiện vụ án hành chính. Chúng tơi cho cing cẩn thiết phải quy định Tịa án có quyền sửa đổi quyết định hành. chính trong các trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luât /.

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

NHAN ĐIỆN DẦU HIỆU BAT HỢP PHÁP CUa VĂN BẢN PHAP LUAT TRONG QUA TRÌNH XỬ LÍ VĂN BẢN PHÁP LUẬT KHIEM

ThS. Ngơ Tuyết Mai

Khoa Pháp luật Hành chính — Nhà nước

‘Van bản pháp luật được biểu là hình thức thể hiện ý chí của Nhà nước, được

"ban hành theo hình thức, thủ tye do pháp luật quy định, ln mang tính bit buộc

và được bảo dim thực hiện bằng Nhà nước.Trên thực tế, sức sống và khả năng tn tại của một vin bản pháp luật phụ thuộc rất nhiễn vào tính hợp pháp của

nó C6 thé nỗi tính hợp pháp là yêu cầu cơ bản của nguyên tắc pháp ché - một

nguyên tắc đã được hiển định.Chất lượng của một văn bản pháp luật được xem

xét thơng qua rất nhiều tiêu chí, bên cạnh tiêu chí về chính t va tiêu chí về tính. hợp lí là tiêu chí về tính hợp pháp. Những văn bản pháp luật ra đời khơng đáp.

‘img tiêu chí về tink hop pháp số bị coi là văn bản pháp luật khiếm khuyết, không dap ứng yêu cầu về pháp If hay văn bản pháp luật bắt hợp pháp.Đáng tiếc rằng. “gương mặt xấu” này của văn bản pháp luật trong thời gian gần đây đang xuất

hiện ngây cing phổ biến hơn,

C6 nhiều nguyên nhân dẫn đến việc các chủ thé có thâm quyền ban hành ra chế tiên kiểm đối với văn bản pháp luật chưa phát huy hết hiệu quả, cơn có sự. thiên lệch trong khí cân nhắc lợi ích cục bộ của cá nhân, của cơ quan thi bành công vụ và của cả xã hội, cũng có thé do trình độ chun mơn và tinh thin trách

nhiỆmcủa người soạn thảo chưa cao... Xuất phát tử những nguyên nhân trên đây,

việc ban hành văn bản pháp luật có dấu hiệu bất hợp pháp đã xảy ra phổ biến ở nhiều cấp, nhiều ngành, dẫn đến những tốn thất nghiêm trọng mà người dân là cối tượng phải gánh chịu những hậu quả đó.

Trong tinh hình hệ thống pháp luật nước ta chưa thực sự hoda thiện, còn nhiều nội dung chồng chéo và mâu thuẫn thi việc xác định những đầu hiệu bất hợp pháp của văn bản phip luật đồng vai trd rét quan trọng trong khâu kiểm tra, rà sốt vả xử lí những văn bản pháp luật khiếm khuyết. Trên cơ sở đó, có thé xác định văn bản pháp luậtbất hợp pháp là văn bản có một trong các đấu hiệu dưới

* Văn ban pháp luật sai hoặc thiểu căn cứ pháp li

+9

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

Căn cứ pháp lý là những chuẩn mực pháp luật nhằm bảo đảm tính hợp pháp. cho văn bản pháp luật được ban hành. Trên thực tế, có trường hợp những văn bản.quy phạm pháp luật đã hết hiệu lực pháp lý nhưng vẫn được viện dẫn làm căn cứ. 8 ban hành văn bản pháp luật khác. Đơi khi cơ quan ban hành cịn viện

bản hành chính thơng dụng và văn bản của Đảng làm cơ sở pháp lý, phổ biến hơn.

là viện dẫn thiếu hoặc viện dẫn sai căn cứ pháp lý về thẳm quyền hoặc nội dung.

"ban hành văn bản pháp luật Ví dy, Uy ban nhân dân tính A ban hành quyết định

quy định về khu dân cư xã, phường, thị trén, cơ quan, doanh nghiệp, nhà trường,

cơ sở tôn giáo đạt tiêu chuẩn an toàn về an ninh, trật tự. Theo quyết định trên đổi

tượng điều chỉnh bao gồm: xã, phường, thị tran, cơ quan, doanh nghiệp, nhà trường, cơ sở tôn giáo nhưng căn cứ Thông tư số 23/2012/TT-BCA ngày 2718/2012 của Bộ Công an quy định vẻ khu dân cư xã, phường, thị trấn, cơ quan, doanh nghiệp, nhà trường đạt tiêu chuẩn an toàn vé an nin, trật tự và các văn bản hướng dẫn hiện hành được sử dụng làm căn cứ pháp lý để ban hành Quyết

định trên thì cơ sở tơn giáo khơng thuộc phạm vi điều chink của Thông tư số

23/2012/TT-BCA. "Chink vi vậy, việc quy định thêm nội dung “cơ sở tôn giáo”

trong trưởng hợp này không đúng về đối tượng và phạm vi điều chỉnh của văn.

‘ban. Cụ thể, nó trái với quy định trong các căn cứ pháp lý dé ban hành văn ban,

66 nghĩa việc quy định nội dung đó là khơng có căn cứ pháp lý.

Một trong những ngun nhân chính dẫn đến việc có nhiễu văn bản ban

hành sai về căn cứ pháp lý là do các cơ quan được giao chủ trì soạn thảo chỉ chú

trọng đến nội dung, bình thức ban hành của văn bản, chưa coi trọng các quy định về sử dung căn cứ pháp lý để ban hành. Cá biệt, có cơ quan cịn hiểu đơn giản là

hễ văn bản nào liên quan đến nội dung của văn bản đang soạn thảo là sử dụng. làm căn cứ pháp ly để ban hảnh, nên trên thực tiền có những văn bản phan căn cứ.

pháp lý dai hơn phần nội dung quy định của văn bản. Lại có trường hợp thừa căn. cứ pháp lý này nhưng lại thiếu những căn cứ pháp lý bắt buộc sử dụng làm căn.

cứ để ban hành.

*Văn bân pháp luận pkam thẩm quyền ban hành

‘Tham quyền ban hành văn bàn pháp luật bao gồm thẩm quyền hình thức và.

thẩm quyền nội dung. Những văn bản pháp luậtcó dấu hiệu bat hợp pháp về thẩm

pata pháp, Cin c8 ah2g ý Ca đð kiêm tra vẫn Bn quy Blam phốp lui,

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

quyền tương tự cũng có bai dạng biểu hiện là văn binvi phạm thấm quyển về

hình thức và van bản vi phạm thẳm quyền về nội đăng:

‘Van bản pháp luậtvi phạm thẩm quyền hình thức là văn bản có thể loại

khơng đúng theo quy định của pháp fut hiện hành.

“Trước hết, đó là việc cơ quan ban hành sử dụng th ễ loại văn ban pháp

18 gì. Có thể hiểu rằng giả sửHội đồng nhận dân ban hành quyết định và UY ban nhân dn ban hành nghị quyết thì có nghĩa cơ quan ban hành văn bản đó đã sir dụng hình thức văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền của chủ thể khác. Trên thực tế, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành ra Quyết định số

01/QĐ-HĐND ngày 08/01/2015 về việc tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ đại biểu

Hội đồng nhân dân đối với bà Châu Thị Thu Nga, như vậy cơ quan này đã sử dụng thé loại vấn bản pháp luật thuộc: quyền ban hành của chủ thể khác.

Bén cạnh đó, vi phạm thấm quyền về hình thức cịn thể hiện ở việc sử dung các văn bản hành chính như cơng văn, thơng báo...để đặt ra các quy phạm pháp uật. Dấu hiệu khiếm khuyết này hiện nay khá phd biến đối với những văn bản. pháp luật không chỉ do cắp địa phương má cả cấp trung wong ban hành. Gin đây i bật lên vụ việc một cô giáo ở tinh An Giang đã có những bình luận trên mang xã hội facebook về Chi tịch Uy ban nhân dân tinh An Giang. Sau đó, Trưởng

phịng Giáo dục — Đào tạo thành phố Chau Đốc đã ban hành ra công văn. 1192/PGDĐT gửi đến hiệu trưởng các trường học trên địa bàn, quán triệt đối với cắn bộ, giáo viên, học sink “về việp sử dụng mạng xã hội và cũng cấp thông tin trên mạng xã hột” (chiếu văn bản thậ). Trong văn bản có đoạn: “Nghiêm cắm

các cá nhân bình luận, thích (like), chia sé (share) nội dung các vấn đề liên quan đến chế độ, chính sách, chính trị, tôn giáo”... Bên cạnh nội dung vi hiến vi đã. hạn chế quyền cơ bản của cơng dân, nhìn vào từ “nghiêm cấm” có thé thấy ring văn bản này cồn sai ở việc ding công văn là văn bản hành chính để đặt ra quy

"phạm pháp luật,

Mặt khác, việc ban bành văn bin pháp luật vi phạm về hình thức cịn có théxây ra trong trường hợp chủ thể sử dụng tên văn bản pháp luật thuộc quyền.nhưng không phù hợp với nội dung, hay nói cách khác là sử dụng khơng đúng vai trị của văn bản tương ứng với công việc cần giải quyét.Méi loại văn bản khác

a

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

nhau thì vai trị sử dụngcưa văn bản đồ cũng khác nhau, do vậy khi ben hành ravain bản phải đúng với công việc mà văn bản đó giải quyết.

Cá biệt, cịn có thé gặp tình trang các cơ quan nhà nước sử dụng hình thức.

văn bản không đơ pháp luật quy định để đặt ra quy định pháp luật. Hiện nay, tồn. tại song song với các loại văn bản pháp luật thì có rất nhiều hệ thống các văn bản.

khác nhau như văn bản hành chính thơng dụng sử đụng tại các cơ guan hình

chính nhà nước, hệ thống văn bản của các tỗ chức chính trị - xã hội... Theo đó, Đồn Thanh niên Cộng sản Hỗ Chí Minh có một loại văn bản với tên gọi là thông ‘ri. Nếu UY ban nhân dan ban hành một thông tri để đặt ra quy định của pháp

uật, thì đó chính là việc sử dụng hình thức văn bản khơng do pháp luật quy định

để đặt ra quy định pháp luật

‘Van bản pháp luật vi phạm thẩm quyền về nội dung được hiểu là cơ quan nhà nước hoặc người có thắm quyền ban hành văn bản pháp luậtgiải quyết công.

việc không thuộc giới hạn chức năng, nhiệm vụ, quyển hạn mà pháp luật trao

cho. Thẩm quyền nội dung ban bành vấn bản pháp luật bắt nguồn tử chức năng, nhiệm vụ, quyển hạn cụ thé; từ phạm vỉ quán lý ngành, lĩnh vực của mỗi cơ quan.

‘va người o thảm quyền được quy định trong Hiến pháp, các luật về tổ chức bộ. máy nhà nước, Biểu hiện cụ thể về vi phạm thẳm quyền nội dung trên thực tế.

cũng khá đa dạng và phong phú,

‘Trude hết, sự vi phạm thẩm quyển nội dung thể hiện ở việc cơ quan ban bnh văn bản pháp tugt giải quyết cơng việc hồn tồn khơng thuộc phạm vi chức

năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thẻ. Bởi chủ thé ban hành văn bản pháp luậtlà.

eg quan nhà nuéenén thẩm quyền giải quyết công việc sẽ do pháp luật quy định.

‘Tinh trang vi phạm này diễn ra khá phổ biển trong các vấn bản pháp luật từ trung.

ương tới địa phương, nhất 1ã những văn bản pháp luật liên quan đến các lĩnh vực

đất dai, môi trường, xử phạt vi phạm hành chính...

Ngồi ra, văn bản pháp luật vi phạm về thẳm quyền nội dung còn thé hiện

trong việc chủ thé ban hành văn bản pháp luật 48 giải quyết cổng việc vượt thẳm, cquyền mà pháp luật quy định đỗ? với chủ thé đó. Hiện nay, thẳm quyền ban han

‘yin bản pháp it được Nhà nước rao cho cơ quan nhà nước và cá nhân có thẳm

quyền. Theo đó, mỗi chủ thể được pháp luật trao cho một giới hạn quyền lực nhất.

định, nếu vượt ra ngồi phạm vi đó sẽ bị coi là vượt thẩm quyền.

Gin đây, trong báo cáo gửi Chính phú, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục nêu.

danh một loạt bộ vẫn soạn thảo, ban bành các thơng tư có nội dung trái thẩm.

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

quyển quy định về điều kiện kinh doanh.Ví dụ, Bộ Lao động - Thương binh và

Xi hội ban hành Thông tư số 25/2015/TT-BLDTBXH ngày 13/7/2015, quy định về đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp, cấp, thu hdi giấy chúng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp và đình chỉ hoạt động giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp; Bộ Tài chính ban hành Thơng tr số 197/2015/TT-BTC ngày 3/12/2015 guy định về hành nghề chứng khoán; Bộ Y tế bạn hình Thơng tr

30/TT-BYT ngày 12/10/2015 quy định về hồ sơ, thủ tục cấp mới, gia hạn, điều

chỉnh, cắp lại, thu hồi đối với giấy phép nhập khẩu thiết bi y tế..."

*Văn bản pháp luật có nội dung trải với quy định của pháp lug

Có nhiều biểu hiện về nội dung của văn bản pháp luật trái với quy định của

pháp luật hiện hành,

Trước hết, nội dung trái quy định pháp luật hiện hành thể hiện trong việc. ‘vain bản pháp luật đó trái với Hiến pháp, hay gọi cách khác là vi hiển. Hiến pháp.

là văn bản có giá tri pháp lí cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt ‘Nam, mọi văn bản ban hành bên dưới đều phải phù hợp với Hiến pháp. Văn bản.

pháp luật có nội dung trái pháp luật là những văn bản có nội dung không phủ hep

Với Hiến pháp và không đúng với quy định của pháp luật hiện hành.

'Thứ hai, nguyên tắc khí ban hành văn bản là nội dung văn bản pháp luật của

cấp dưới phải phù hợp với nội dung văn bản pháp luậtcủa cấp trên, văn bản có.

giá trị pháp lí thấp hơn phải phù hợp với văn bản có giá trị pháp lí cao hơn, văn.

bản của địa phương phải phù hợp với văn bản của trang wong. Nếu di ngược lại

những nguyên tắc này, có nghĩa văn bản pháp luật đó có nội dung bat hợp pháp.

"Thông tư 01/2016/TT-BCA của Bộ Công an quy định vỀ nhiệm vụ, quyền

hạn, hình thức, nội dung kiểm tra, kiểm sốt giao thơng đường bộ của cảnh sắt giao thông hiện đang gây tranh cãi nhiều trong dư luận. Theo đó, lực lượng nay có quyền trưng dụng các loại phương tiện giao thông, phương tiện liên lạc, các phương tiện, thiết bị kỹ thuật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Điều này có

nghĩa, bất cứ loại phương tiện hay các thiết bị nói trên đều nằm trong diện có nguy cơ bj cảnh sát giao thơng trưng dung bắt cứ lúc nào. Dưới góc độ pháp lí,

đây là chế định vi hiến đồng thời trái với bàng loạt hệ thống văn bản pháp luật hiện hành. Trước hết, đó là hành vi có nguy cơ xâm hại quyền sở hữu tài sản của. công dân được Bộ luật Dân sự bảo vệ. Cụ thể, tại Điều 169 — Bảo vệ quyền sở

"heo Bảo Duy, Mit oot bộ vất som đảo, ban lành cá thong có nột dng tri thẳm quyên <9) nh vẽ đu Hn nh danh, Bao anhanhehnglhom va

2

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

hữu, Bộ luật Dân sự đã quy định quyền sở hữu của cá nhân, pháp nhân và chủ thể khác được pháp luật cơng nhận bảo vệ. Khơng ai có thé bj han chế, bị tước đoạt trái pháp luật đối với quyền sở hữu đốt với tài sản của mình. Chủ sở hữu có

‘quyén tự bảo vệ, ngăn cần bắt kỳ người nào có hành vỉ xâm phạm quyền sở hữu

của mình, truy tìm, đồi lại tải sản bị người khác chiếm hữu, sử dụng, định đoạtkhơng có căn cứ pháp luật. Cũng theo điều luật, chỉ trong trường hợp thật cần

thiết vì lý do quốc phịng, an ninh và vì lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng mua.

hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhâo, pháp nhân hoặc của ch thể khác theo quy định của pháp luật.Mặt khác, Thông tư này trao quá nhiều quyền hạn cho cảnh sát giao thông không những xâm hại đến quyền sở hữu tài sản, cịn. có dấu hiệu xâm phạm đời tư, thư tín. Tại Khoản 2, Điều 21, Hiến pháp năm.

2013 quy định: “Mọi ngwe? có quyển bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các

"hành thức trao déi thông tin riêng tư khác. Không ai được bóc mở, kiém sối, thu

giữ trái pháp luật”. Nếu vì phạm nội dung này, có thé bị xem xét trách nhiệm

hình sự theo Điều 125 Bộ luật Hình sự (Tội xâm phạm bí mage hoặc an tồn thư

tín, điện thoại, điện tín của người khác), với mức hình phạt đến 2 năm tù.” Mặc.

dù đã được sửa đối, nhưng quy định này trong thông từ của Bộ Công an từng gây

tranh cãi rt nhiễu trong thời gian qua.

‘Thit ba, văn bản pháp luật có nội dung khơng phù hợp với các điều ước. quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia. Hiện nay dấu hiệu này rất cần được.

xem xét trong quá trinh xử lí văn bản quy phạm pháp luật Các Điều ước quốc tế

số giá tri pháp lí cao hơn luật trong nước, do đó khi ký kết hoặc tham gia các

Điều ước quốc tế, Việt Nam khơng chỉ tiến hành nội luật hố mà cịn phải ra sốt nhằm phát hiện các văn bản pháp luật hiệp hành chưa phù hợp dé sửa đôi, bổ. sung, bãi bỏ, thay thế bằng văn bản khác. Đơn cử, kể từ khi trở thành thành viên. chính thức của tổ chức Thương mại quốc tế (WTO) và mới đây nhất là Hiệp định đôi tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam đã và đang rà sốt tất các văn

bản pháp luật quy định về lĩnh vực thương mại và các lĩnh vực khác liên quan để

đảm bảo tính tương thícb, đồng bộ trong quá trình triển khai thục hiện các cam kết quốc tế.

*VBPL vi phạm các quy định vé hình thức và thủ tực ban hank

Xem Bảo Thing —Minh Đức, “CSGT được quyền trưng dụng phương tiện: Vi hiển, xung đột

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

‘Vain bản phép luật có hình thức khơng đúng quy định của pháp luật được

iễu hiện thông qua các sai phạm về cách trình bay trong dừng để mục như: thiếu năm ban hành trong mục số, ký hiệu đối với văn bản quy phạm pháp luật; khơng. ©ó ngày tháng, trich yếu khơng đúng, chữ kí, noi nhận không đúng, viết địa danh

‘ban hành vấn bản không đúng (ví dụ “Hỗ Chí Minh, ngày...háng...năm...).Trên thực tế, có khá nhiều văn ban không đáp ứng yêu cầu này, đặc biệt là văn bản ở

ja phương.

Ngoài ra, văn bản pháp luật còn vỉ phạm về thủ tục ban hành, hoặc không. thực hiện những thủ tục là cơ sở để xác định tính hợp pháp cho văn bản áp đụng.

pháp luật. Đối với văn bản quy phạm pháp luật, cần căn cứ vào Luật Ban hành.

văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 để biết văn bản đó có ban hành theo đúng.

trình tự va thủ tục hay khơng. Cịn với văn bản áp dụng pháp uật, hiện có những

trường hợp không thực hiện những thủ đục Ï4 cơ sở để xác định tính hợp pháp của văn bản, như: không thành lập hội đồng kỉ luật trước khi ra quyết định kỉ luật công chức; không thành lập hội đồng tuyển chọn thẳm phán trước khi ra quyết

định bỗ nhiệm thẩm phán.

"Như vậy, trên đây là các dấu hiệu để nhận biết một văn bản pháp luật có đáp từng yêu cầu về pháp I hay không, theo 45 chỉ cần vi pham một trong các dấu

hiệu có nghĩa văn bản pháp luật khơng đáp ứng tiêu chí pháp lí hay cịn gọi là bắt "hợp pháp.Trước việc phát hiện hàng nghìn văn bản trái pháp luật mỗi năm, chúng ta cần tập trung đẩy mạnh công tác soạn thảo văn bản pháp luật sao cho chất

lượng văn bản ngày cing được năng lên, các văn bản ban hanb 72 đầm bảo tinh

hợp hiển, hợp pháp và tính thống nhất cao, phủ hợp với các văn bản của cấp trên. cũng như tình hình thực tiễn tại địa phương, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu. Gus cơng tác xây đựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật,

2s

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

BAN Vit TÍNH HỢP PHÁP CUA VĂN BẢN QUY PHAM PHÁP LUAT

ĐƯỚI GĨC NHÌN ĐÁNH GIÁ VÀ BÌNH LUẬN VE THONG TƯ. 184/2010/TT-BTC QUY ĐỊNH MỨC THUẾ SUAT CUA BIÊU THUẾ XUẤT KHẨU, BIÊU THUẾ NHẬP KHẨU UU ĐÃI THEO DANH MỤC

MẶT HÀNG CHỊU THUÊ

Đỗ Việt Dũng, Công ty Honda Việt Nam

ThS. Ngô Linh Ngọc, Đại học Luật Hà Nội

Để đánh giá chất lượng văn bản pháp luật được ban hành trên thực tiễn,

chúng ta sẽ phải dựa vào các tiêu chi để đánh giá, trong đó tính hợp pháp của văn bản pháp luật là một trong những tiêu chí quan trọng, quyết định sự tồn tại và.

hiệu lực pháp lý của văn bản pháp luật. Tính hợp pháp được hiểu là đúng pháp

luật, không trái pháp luật. Theo nghĩa như vậy, để đảm bảo tính hợp pháp, văn.

bản pháp luật phải được ban bành đúng thẩm quyền, đúng trình sự thủ tục pháp.

Juat quy định, có nội dung phù hợp với quy định của Nhà nước, đúng thể thức và Xi thuật trình bay văn bản.

‘Van bản pháp luật hop pháp khi hội tụ đầy đủ các biểu hiện sau:

"Một là, văn bản pháp luật được ban hành đúng quyền. Đúng thấm.

quyền ban hành văn bản pháp fuật là đúng cả thẩm quyền về hình thức và cả thẩm quyền về nội dung. Thắm quyền hình thức được hiểu là các chủ thể ban

hành văn bản pháp luật đúng tên gọi do pháp luật quy định. Theo đó, mỗi cá

nhân, cơ quan trong thẩm quyền của mình chỉ được ban hành một hoặc một số

hình thức văn bản pháp luật cụ thé do pháp luật quy định. Đây chính là quy định

nhằm đầm bảo tính thống nhất của hệ thống văn bản pháp luật về mặt hình thức. 'Thẩm quyền về nội dung là giới hạn quyền lực của các chủ thể trong quá.

trình giải quyết công việc do pháp luật quy định. Thực chất, đó là việc chủ thể

ban hành văn bản pháp luật giải quyết công việc phát sinh thuộc phạm vỉ chức

năng, nhiệm vụ, quyển han mà pháp luật quy định cho chủ thé đó.

Hai là, văn bản pháp luật ban hành đúng căn cứ pháp lý, tức là viện dẫn.

đúng những chuẩn mực pháp luật được quy định trong các văn bản liên quan mà.

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

theo đó văn bản pháp luật được ban hành hợp pháp

‘Ba là, văn bản pháp luật có nội dung hợp pháp. Khi xem xét tính hợp pháp,

về nội dung của văn bản pháp luật, bên cạnh việc tôn trọng các quy định của

Hiến pháp (tức là nội dung văn bản phải phù hợp với Hiến pháp), các văn bản

pháp luật còn phâu dim bảo tuân thủ “thứ bậc hiệu lực" của văn bản trong hệ

thống pháp luật hiện hành .Trước hết, nội dung hợp pháp thể hiện : Văn bản quy. phạm do cơ quan nhà nước cấp dưới ban hành phải phù hợp với văn bản quy

phạm pháp luật do cơ quan nhà nước cấp trên ban hành; văn bản áp dụng pháp

luật phải phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật; văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý thấp hơn phải phù hợp với văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn và văn

bản của địa phương ban hành phải phù hợp và thống nhất với văn bản do trung

ương ban hành

Một điểm quan trọng nữa để đảm bảo tính hợp pháp về nội dung cho văn

bản pháp luật, đặc biệt với các văn bản quy phạm pháp luật là phải phù hợp với

các điều ước quốc tế mà Việt Nam kí kết hoặc gia nhập

"Bắn là, văn bản pháp luật phải tuân thủ các quy định của pháp luật về thủ

tục xây dựng, ban bành cũng như quản lý văn bản. Việc tuân thủ những quy định

'về trình tự thủ tục trong hoạt động xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp.

luật của các chủ thé có thẩm quyển theo luật định sẽ nâng cao chất lượng văn bản.

“quy pham pháp luật được soạn thio đồng thời là điều kiện để dim bảo nguyên tắc

pháp chế xã hội chủ nghĩa - nguyên tắc cơ bản trong quá trình xây dựng nhà nước

pháp quyền

“Năm là, văn bản pháp luật ban hành tuân thủ đúng những quy định của

pháp luật về thể thức và kĩ thuật trình bày. Để văn bản pháp luật ban hanh đảm bảo tính hợp pháp, chủ thé có thẩm quyền khi ban hành văn bản cần chú ý cách. thức trình bay theo quy định của pháp luật. Đồng thời, văn bản cịn phải được trình bày theo bố cục, kết cấu phù hợp với hình thức và nội dung văn bản cin ban

‘Voi những tiêu chí rõ ring như vậy, chúng ta hồn tồn có thé đánh giá

Fa

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

được chất lượng của các văn bản pháp luật trên thực tế hiện nay. Và trên thực ‘ifn, không phải văn bản nào cũng đáp ứng, đảm bảo về chất lượng mà nhà nước. yên cầu. Sau đây ching tôi xin bàn luận về tính hợp pháp của Thơng tư

184/2010/TT-BTC ngày 15 tháng 11 năm 2010 của Bộ Tài chính quy định mức

thuế suất của Biểu thuế xuất khâu, Biểu thuế nhập khẩu wu đãi theo danh mục mặt hàng chịu thuế để chúng ta có cách nhìn rõ nét hơn về chất lượng của các.

văn bản hiện nay

1. Tômtất

‘Hau như mỗi năm Bộ Tài chính đều ban hành biểu thuế nhập khẩu áp dụng. cho năm sau. Đối với linh kiện CKD! ô-tô, từ năm 2006, Bộ Tài chính ban hành. ‘Thong tư 19/2006/TT-BTC, ngày 15 tháng 03 năm 2006 bướng dẫn phân loại mặt hàng linh kiện, phụ tùng 6 tô quy định rằng (Điều 1 khoản 3): “Trường hợp doanh nghiệp san xuất, lắp ráp ô tô nhập khẩu bộ linh kiện rời đồng bộ hoặc không đồng bộ để sản xuất, lắp ráp 6 tơ có mức độ rời rac thấp hơn mức độ rồi rạc theo quy định tại Quyết định số 05/2005/QĐ-BKHCN (Quyết định 05) thì phối nộp thuế nhập khẩu theo mức thuế suất của sin phẩm 6 tơ ngun chiếc.” Sau đó, hàng năm Bộ Tài chính đều ban hành Biểu thuế nhập khẩu bàng năm.

3 linh kiện CKD (Complete-Knocked-Down components) là nh kiên rời để lấp ráp thành một loại săn phẩm nhất định, Cách phân loại này thường ding để đănh thuế nhập khấu. Doanh nghiện nhậpKhẩu CKD có nghĩa a đã có ự đầu tu nhà mấy lắp rấp ở trong nước fin kiện CKD được phân biếtvới ĩnh kiên được tháo rời nhằm mọc đích vận tải I dụ: trước đây xe mấy nhập khẩu được đồng tiên thành 3 phần nhằm mục đích vận tổ, gợi là xe “3 cục - tì các phần này khơng phải là lính kiện CKD). Trước đây có doanh nghiệp li dung việc thuế áp dung cho CKD thấp hơn nhiều thuế xe "nguyên chiếc đã cố tnh cho tháo rời xe nguyên chiếc ở nước ngoài, nhập khẩu về để hưởng thuế. thấp rồi chi vige cho công nhân lớp rấp lai một cách đơn giản mà không căn đầu tư dây chuyền công nghệ. Việc này chỉ có thể làm được khi những cum lsh kiện chính vn cịn nguyễn cum vì để tạo thành những cụm lĩnh iện như vậy đồi hôi đầu tu công nghệ phúc tạp. DE tránh việc gian dối này Cơng ude phân loại hàng hóa HS của Tổ chức hãi quan thế giới (Vit Nam là thành viên) phản Điệt mốt hỏng bộ nh kiện và một hàng én phẩm nguyễn chic bằng nguyên tắc: nếu bổ ch tết có thể lập ấp thành sin ghẩm nguyễn chiế chỉ bằng cách lớp ráp đơn giản thì bộ chỉ tết đó khơng

được coi là Bộ [nh kin mà vấn lồ sắn phẩm nguyên chiếc Tức à một chiếc xe đủ được thdo rồi vẫn

cô thé được coi là xe nguyễn chiếc, Ngược lãi nếu từ bộ chỉ tết chỉ cô thể trở thành sản phẩm "nguyễn chiếc thông qua một qui vinh sdn xuố (hu không phổi Op ráp) thì bộ chi tết đó sẽ đượccoi là bộ linh ign, Nei cách khác là doanh nghiệp buộc phải có đầu ts nhà máy thi mới sin xuất

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

trong đồ có phụ lục nhắc lại quy định trên."

'Vấn đề là Quyết định 05 chỉ quy định mức độ rồi rac của từng link kiện

ama không hé có quy định nue thé nào là mức độ rời rac của cả bộ lĩnh kiện rồi. Nhu vậy, chỉ khi một bộ linh kiện ma trong đó có ít nhất một linh kiện có độ rời rac thấp hơn, cịn các linh kiện khác đều có độ rời rac không cao hơn độ rời rac

theo Quyết định 05 thi mới có thể nói rằng “bộ linh kiện này có độ rời rạc thấp. hơn quy định”, nhưng cịn trường hợp có một số linh kiện có độ rời rae thấp hơn. trong khi một số lith kiện khác có độ rời rạc cao hom Quyết định 05 thi khơng có

guy định nào để nói rằng độ rời rac của cả bộ là thấp hơn quy định cả. Thêm vào

46, Quyết định 05, theo đúng tên và lồi văn của nó đã dẫn, chỉ là một văn bản bổ sung cho mot khoản của một Điều Quyết định 28/2004/QĐ-BKHCN” VỀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH TY LỆ NỘI DIA HÓA POT VỚI Ô TÔ (Quyết định 28). Ma theo Quyết định 28 này, mỗi linh kiện được gắn cho một số điểm nhất định. Chính vì thé có doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện động cơ rời về lấp

xáp trong nước (cao hơn QD 05) , cũng như sơn và hàn khung xe, võ xe (cao hơn

Quyết định 05) trong khi chỉ nhập khẩu nguyên chiếc cụm ghế, bánh xe. Cum động cơ-hộp số có điểm là 27, sơn hàn khung xe, vỏ xe có điểm là 9; trong khi

cụm ghế chi có điểm là 1,2; bánh xe chỉ có điểm là 2, thì theo Quyết định 05 “chưa bề có cơ sở nào 48 có thé nói rằng độ rời rạc của cả bộ linh kiện này là thấp

‘hon độ rời rạc theo Quyết định 05.

`* Đơn cử như PHU LUC II-HƯỚNG DAN PHAN LOẠI ĐỐI VỚI MỘT SỐ NHÓM MAT HANG

‘THEO BIỂU THUẾ NHẬP KHẨU UU BAI Ban hành kèm Quyết định số 106/2007/QĐ-BỘ TÀI

CHÍNH ngày 20 thang 12 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính: "c. Trường hợp doanh.

nghiệp sản xuất, lắp rép ơ tô nhập khẩu bộ linh kiện rời đồng bộ hoặc khơng đồng bộ để

sản xuất, lấp rép 6 tơ có mức độ rời rạc thấp hơn mức độ rời rạc theo quy định tại Quyết định số 05/2005/QĐ-BKHCN thì phải nộp thuế nhập khẩu theo mức thuế suất của sản

phẩm 6 tô nguyên chiếc”

ˆ^QUYẾT ĐỊNH CUA BỘ TRƯỜNG BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ SỐ 05/2005/QĐ-3KHCN NGÀY 11 THANG 5 NAM 2005 VE VIỆC SỬA ĐỔI 86 SUNG QUYẾT ĐỊNH SỐ

28/2004/QĐ-BKHCN NGÀY 01/10/2004 VỀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH TỶ LỆ NỘI BIA HĨA ĐỐI VỚI Ơ.

TƠ- Điều 1. Sửa đổi, bổ sung Khoản 4 Điều 5 Quyết định số 28/2004/QĐ-BKHCN.

29

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

Điểm chưa rõ thứ hai là: vậy thi trong trường hợp một hoặc một số linh.

kiện có độ rời rạc thấp hơn quy định thì mức thuế nhập khẩu của ô tô nguyên.chiếc sẽ được áp cho riêng linh kiện đó hay cho cả bộ?

Ngày 15 tháng 11 năm 2010, Bộ Tài Chính đã ban hành Thơng tư

184/2010/TT-BTC, trong đó PHY LUC II: HƯỚNG DAN PHAN LOẠI, ÁP. DUNG MỨC THUÊ ĐI VỚI MỘT SỐ MAT HANG ĐƯỢC KÝ HIỆU BẰNG. DAU (*) BEN CẠNH MỨC THUÊ SUAT TẠI COT THUE SUAT CUA BIEU

“THUÊ có đo;

“1. Mặt hàng 610 và link kiện 616

1.1. Bộ linh kiện rời đồng bộ hoặc không đồng bộ do các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô nhập khẩu (trừ các trường hợp nêu tại điểm b khoản này) được phân loại, áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi quy định cho từng linh kiện. a) Điều kiện để được phân loại, áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi

cquy định cho từng nh kiện:

~ Các linh kiện (các chỉ tiết, cụm chỉ tiết, bộ phận) là những sản phẩm đã hoàn. thiện nhưng chưa được lấp rip hoặc chưa phải là sản phẩm hoàn thiện nhưng đã

cổ đặc trưng cơ bản của sân phẩm hoàn thiện với mức độ rời rae tối thiểu bằng mức độ rời rae của linh kiện, 6 tô quy định tai Quyết định số

05/2005/QĐ-BKHCN ngày 11/05/2005 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Trường hợp bộ linh kiện zời đồng bộ hoặc không đồng bộ dé sản xuất,

tơ mả có một Jinh kiên có mức độ rời rac thấp hơn mite độ rời rac theo quy định.

tại Quyết định số 05/2005/QĐ-BKHCN thì phải nộp thuế nhập khẩu cho cả bộ.

Hình kiện theo mate thuế suất của 6 tô nguyên chiếc.”

C6 thể thấy ý định của Bộ Tải chính là: Khác với các quyết định và thông tơ trước đây, nếu bất kỳ linh kiện/ phụ tùng nào trong bộ linh kiện/ phụ tùng, không đáp ứng mức độ rồi rac như quy định tại Quyết định

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

05/2005/QĐ-KHCN, thi tắt cd các linh kign/phy từng của bộ linh kiện/ phụ tùng đó sẽ bị chịu

mức thuế suất nhập khẩu áp dung cho 6 tơ ngun chiếc.”

'Đây là sự giải thích và hướng dẫn sai của Bộ Tài chính (để chứng minh sự.

khơng đúng đắn của các yêu cầu, sự giải thích và hướng dẫn này, xin xem phân.

tích của chúng tơi ở Mục 2 và 3 đưới day).

2. Đánh giá tính hợp pháp cđa Thơng tư 184/2010/TT-BTC ngày 15 tháng 11

năm 2010 quy định mức thuế suất của Biểu thuế xuất khẫu, Biểu thuế nhậ khẩu ưu đãi theo đanh mục mặt hàng chịu thuế

-221.Trái với Hiệp định TRIMS:

“Chúng tơi có thể chỉ ra rằng cách giải thích của Thơng tư 184/2010/TT-BTC có thé sẽ khơng phù hợp với cam kết của Việt Nam với WTO, cụ thé như

“Thông tư 184/2010/TT-BTC sẽ lâm gia tăng mức độ không phù hợp của

Biện Pháp Đầu Tư Liên Quan Đến Thương Mại Không Phù Hợp và điều đó vi phạm Hiệp Định TRIMs và GATT 1994. Biện Pháp Đẫu Tư Liên Quan Đến

‘Thuong Mại Không Phù Hợp ở đây là việc yêu cầu sử dụng các phụ tùng được Vip ráp nội địa nhất định để được hưởng ra đãi thuế và điều này vi phạm nghĩa vvụ đổi xử quốc gia vì:

(Theo cách giải thích của Bộ Tài chính thì việc tn thủ của doanh

nghiệp với những quy định này liên quan đến mức độ rời ree (linh kiện/ phụ tùng trong bộ linh kiện CKD nhập khẩu) là một điều kiện tiên quyết để hưởng thuế

suất thuế nhập khẩu wu đãi cho linh kiện/ phụ từng (với mức thuế suất thấp hơn tất nhiều so với thuế suất nhập khẩu áp dụng cho 6 tô nhập khẩu nguyên chiếc);

26 Văo ngày 1 thắng 6 năm 2011, Bộ Tài Chính đã ban hành Vấn bản số 7116/BỘ TAL

CHÍNH-TCHQ yêu cầu áp dụng thuế suất xe nguyên chiếc đổi vớ các bộ lĩnh kiện & tơnhập khẩu ma trong đó có it nhất một lĩnh kiện không đáp ứng được mức độ rồi rac theo

quy định tại Quyết định 05/2005/Q5-BKHCN theo như Phụ lục I của Thơng tư184/2010/T1-RỘ TÀI CHÍNH.

3

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

(i) Yêu cầu đạt được một tỷ lệ nội địa hóa nhất định (95 lệ được tăng

lên dẫn dần theo thời gian) theo Quyết định 28/2004/QĐ-BKHCN và các văn Quyết định 05/2005/QĐ-BKHCN có thể được giải thích một cách. ifn tiếp là buộc và yêu cầu nhà sản xuất 6 tô phải sử dung và mua sản phẩm nội

bản sửa đỗi

địa hoặc từ bắt kỳ nguồn nội địa nào;

(ii) Theo cách hiểu và giải thích của Bộ Tài chính, nếu có bất kỳ linh kiện/ phụ tùng nào trong bộ lĩnh kiện CKD không thỏa mãn mức độ rời rạc theo Quyết định 05/2005/QĐ-BKHCN, thuế suất nhập khẩu ưu đãi cho linh kiện/ phụ tùng sẽ không được được áp dụng. Điều này có nghĩa là nhà sản xuất ô tô phải sử dụng

'và mua từ các nguồn hàng nội địa các linh kiện/ phụ tùng không thỏa mãn mức.

độ rời rạc theo Quyết định 05/2005/QĐ-BKHCN để tránh việc bị áp dụng thuế suất nhập khẩu đối với 6 tô nhập khẩu nguyên chiếc cao hơn nhiễu so với thuế

suất nhập khẩu áp dụng cho linh kiện/ phụ tùng.

‘Theo Hiệp định TRIMs, Chính phủ Việt Nam được phép áp dựng và thực.

những biện pháp đầu tư liên quan đến thương mại không phù hợp trên day

trong giai đoạn chuyển tiếp 5 năm từ ngày gia nhập WTO. Tuy nhiên, trong suốt: giai đoạn chuyển tiếp này, Chính phủ Việt Nam khơng được phép sửa đổi các

điều khoản của biện pháp không phù hợp này theo hướng làm tăng mức độ không phù hợp với các quy định của GATT và Diéu 2 của Hiệp định TRIMs (/ức lờ

tăng mức độ không phù hợp với nghĩa vụ đối xit quắc gia). Về vẫn đề này, theo quan điểm của chúng tôi, Thông tư 184/2010/TT-BỘ TÀI CHÍNH đã thay đổi

các quy định trước đó theo cách thúc tiêu eye (đức la bộ link Hiện/ phụ ting sẽ

chịu mức thuế suất nhập khẩu áp dung cho 6 tô nguyên chiếc nếu bắt kỳ linh kiện/ phụ tùng nào trong đó khơng théa man mức độ rồi rae theo Quyết định

05/2005/QĐ-BKHCN). Việc sửa đỗi này được xem như là việc tăng mức độ

không phù hợp của Biện Pháp Đầu Tư Liên Quan Đến Thương Mại Khơng Phù

‘Hop đó đối với quy định tai Điều 2 của Hiệp định TRIMs và GATT. Do đó, theoquan điểm của chúng tơi, quy định sửa đổi này (tức là bộ linh kiện/ phụ tùng sẽ

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

chịu mức thuế suất nhập khẩu áp dung cho 6 tô nguyên chiắc néu bắt kỳ linh

kiện/ phụ tùng nào trong đó khơng thỏa mãn mức độ rời rac theo Quyết định .05/2005/QĐ-BKHCN) có thé sẽ khơng có hiệu luc.

Am“... ....

cranes np ek eh bì aE a

0) manent paces engl potncn aetna ed

‘Wise voae er ake obo aoc bu heer

2.2. Có thé bị nhà đầu tư ASEAN trực tiếp kiện chính phủ theo Hiệp dink

Nếu hiểu thông tư 184 theo như cách của bộ tài chính giải thích thi sẽ dẫn đến rất nhiều doanh nghiệp phải nộp bổ sưng một khoản thuế rất lớn cho 5 năm. từ 2005-2010, có thể lên đến cả tỷ đô-a Mỹ. Hiểu như vay sẽ dẫn đến cách hiểu.

lo-gic là việc thay đổi pháp luật đã gây thiệt hại vô cùng lớn cho các nhà đầu tư,

trong đó có nhà đầu tư từ ASEAN mà họ có thé trực tiếp kiện chính phủ ra trong

tai quốc tế theo Hiệp định bảo hộ đầu tu ASEAN (Hligp định IGA) mà Việt Nam đã tham gia Hiệp định này năm 1996,

3

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

ie echaie simi

‘Nhu trên đã nói, Quyết định 05 chỉ quy định mite độ rời rac của từng linh: kiện mà khơng hề có quy định như thé nào là mức độ rồi rac của cả bộ link kiện

ri. Một sai lầm phổ biến khi áp dụng Quyết định 05 lä việc áp đụng nó như là

một văn bin độc lập, cho rằng nó là văn bản quy định độ rồi rạc, trong khi trên

thực tế thì QD 05 chỉ là một văn bản BỖ sung cho một khoản của một Điều Quyết định 28/2004/QĐ-BKHCN VỀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH TY LỆ NỘI DIA HOA BOI VỚI Ô TÔ (QD 28). Mà theo Quyết định: 28 nay, mii lĩnh kiện được gan cho một số điểm nhất định. Điều này có nghĩa là mỗi cụm lình kiện có mức khuyến khích nội địa hóa khác nhau. Theo chúng tơi, cách tinh điểm này có thể giúp các doanh nghiệp linh hoạt trong việc nội địa hóa tùy theo thé mạnh của từng doanh nghiệp, do vậy sẽ tạo điều kiện thuận lợi thúc đây nội địa bó. Ví dụ, việc quy định rằng cụm ghế phải lắp ráp trong nước có thể chỉ phù hop với một

vài doanh nghiệp, trong khí có những doanh nghiệp khác lại có khả năng lắp ráp

động cơ; son, bàn khung xe và vỏ xe (Quyết định 03 cho phép nhập khẩu động.

cơ nguyên chiếc, khung xe đã liên kết với nhau và đã sơn tinh điện với Khung đài

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

từ 3/7 m ở lên)

ệc Phu lục IIT của Thông tư 184 quy định điều kiện để hưởng thuế suất của từng linh kiện, ma “Trường hợp bộ linh kiện rời đồng bộ hoặc không đồng, bộ để sản xuất, lắp ráp 6 tơ mà có một linh kiên có mức độ rời rạc thấp hơn mức độ rời rac theo quy định tại Quyết định số 05/2005/QĐ-BKHCN thì phải nộp thuế nhập khẩu cho cả bơ linh kiện theo mức thuế suất của 6 tô nguyên chiế chính là việc bộ tài chính đã đưa ra định nghĩa mới để phân biệt giữa sản phẩm 6-tô nguyên chiếc, kế cả khi một số linh kiện được tháo rời, so với sản phẩm được

coi là bộ linh kiện.

'Việ này là chưa đúng chuyên môn và chức năng của Bộ Tai chính. Hơn

nữa, nó đi ngược lại tinh thin của Quyết định 05 do: Quyết định 05 là bỏ sung ‘eta Quyết định 28/2004/QĐ- BKHCN, theo đó mỗi linh kiện đều được tính điểm

(nghĩa là có mức khuyến khích nội địa hóa khác nhau), trong khi Thơng tư 184

Khong phân biệt linh kiện nào cá.

2.4. Vấn đề về hình thức của Thơng te 184:

Theo Điều 1 và Phu Lục II của Thông tư 184/2010/TT-BTC, quy định và

điều kiện được quy định ở Phụ Lục IIT này sẽ chỉ được áp dụng cho “hướng dẫn phan loại, áp dung mức thuế adi với một số mặt hàng được ký hiệu bằng đấu (*) bên cạnh mức thuế suất tại cột thuế suất của Biểu thuế". Sau khi xem xét cần thận tất cả bộ linh kiện CKD của ô tô (nhóm 87.02, 87.03 và 87.04), theo ý kiến

chúng tôi, điều kiện trên sẽ chỉ được áp dụng cho các bộ linh kiện dạng CKD của xe thiết kế chở tiễn.

"Điều 3 của Thông tr 184/2010/TT-BTC quy định rõ rằng rằng đối với các

bộ linh kiện dang CKD của 6 tơ thuộc nhóm 87.02, 87.03 và 87.04 (được ký hiệu

bằng dấu (**) tại cột thuế suất), thay vi quy định một mức thuế suất wu dai thống

nhất cho toàn bộ bộ linh kiện dang CKD, thì thuế sẽ được tính dựa trên từng linh.

kiện, Cả Điền 3 và Phụ lục II (Phụ Lục II làm rõ mức thuế suất nhập khẩu áp dung cho các linh kiện, phụ tùng) của Thông tư 184/2010/TT-BTC đều không

3s

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

yêu cầu từng linh kiện phải thỏa mãn mức độ rời rạc (như quy định tại Phụ Lục.

HD) như là một điều kiện để được hưởng thuế suất nhập khẩu wu đãi cho từng linh. kiện. Khơng có sự liên kết nào giữa Điều 3, Phy Lục Il và Phụ Lye II.

E11 ERP aaaTH BE eres

{703 12320|001-- Xe tang lễ (xe chờ quan tai)

E21 101 eer oes

“Ke 6 6 (kế cd xe chỡ người có khoang chờ hình.

aera kh ag ig ĐỀ ve Ông

fa ale ieee

ee antes

ato [fez |00b agg

~>.~ Dung tích xi lanh từ 2.000 ce trở lên nhưng đưới

Tir các phân tích trên đây, rõ ràng là tất cá linh kiện/ phụ tùng trong bộ.

Tỉnh kiện CKD của 6 tơ thuộc các Nhóm 87.02, 87.03 và 87.04 (được đánh dấu:

(**) tại cột thuế suất và bên cạnh đó khơng có mức chad suất) sẽ đương nhiên được hưởng mức thuế suất nhập khấu ưu đãi áp dụng cho từng linh kiện/ phụ

tùng như quy định tại Điều 3 và Phụ lục II của Thơng tư 184/2010/TT-BTC. Do

đó, chúng tơi khơng đồng ý với giải thích của Cơng văn số 7116/BTC-TCHQ

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

ring các bộ linh kiện/ phụ tùng của xe nhập khẩu từ 01/01/2011 phải tuân theo

các điều kiện được nêu tại Phụ lục H của Thơng tư 184/2010/TT-BTC để được

tính thuế nhập khẩu cho mỗi linh kiện/ phụ ting. 3. Kết luận

'Dựa vào các phân tích nêu trên, chúng tơi xin khẳng định rằng các bộ linh. kiện/ phụ tùng ô-tô nhập khẩu từ 01/01/2011 sẽ không phải tuân thủ với các điều kiện đã nêu tại Phụ lục Il của Thông tr 184/2010/TT-BTC để được tính thuế

nhập khẩu cho mỗi linh kiện/ phụ tùng. Những bộ linh kiện/ phụ tùng nay sé

đương nhiên được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi áp dụng cho mỗi linh.

kiện/ phụ tùng như quy định tại Điều 3 và Phụ lục IK của Thông tư 184/2010/TT-BTC không phụ thuộc vào việc bắt kỳ linh kiện/ phụ tùng nào có thỏa mãn mức

độ rời rac theo Phụ lục IH của Thông tư 184/2010/TT-BTC và Quyết định

05/2005/QĐ-BKHCN hay không,

Bởi vậy, chúng tôi kết luận rằng giải thích và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

theo Công văn số 7116/BTC-TCHQ là không phù hợp và Thông tr

184/2010/TT-BTC có một số nội dung bat hợp pháp theo quy định của pháp luật.

7

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

XU LÝ VĂN BẢN HANH CHÍNH THONG THƯỜNG CĨ CHUA

QUY PHAM PHÁP LUAT

GV. Lê Thị Hồng Hạnh

Khoa PL Hành chính — Nhà nước

Điểm d, Khoản 1 Điều 103 Nghị định 34/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chỉ tiết một số điều và biện pháp thi bành Luật Ban hành văn bản quy phạm

pháp luật 2015 quy định về van bản được kiểm tra, xử lý trong đó có xác định

một nhóm văn bản rất "thú vị”: “Van bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng.

khơng được ban lành bằng hình thức văn bản quy phạm pháp ludt; văn bản có clhia quy phạm pháp luật hoặc có thé thức nhự vấn bin quy phạm pháp luật do

cơ quan, người khơng có thẩm quyền ban hành”. Thực tế loại văn bản có dấu

hiệu trái pháp luật này tồn tại rất nhiều và chủ đạo xảy ra đối với các văn bản. hành chính thông thường. Các chủ thể ban hành văn bản thường xun sử dụng,

các hình thức vin bản hành chính thơng thường như công văn, thông báo... đỗ

an hành các quy phạm pháp luật. Vì sao nhóm văn bản này lại được xác định là

đối tượng cần kiểm tra, xử lý? Pháp luật đã có quy định cụ thé về xử lý văn bản.

hành chính thơng thường có chứa quy phạm pháp luật hay chưa? Tại sao trong

thực tiễn vẫn tổn tại zắt nhiều trường hợp vi phạm nay?... Những nội dung nay sé được tác gid ban đến trong phạm vi bai viết.

1. Khái quất vin bẩn quy phạm pháp luật và vin bin hinh chính thơng

Điều 2 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 quy định: “Văn

‘ban quy phạm pháp tuật là vấn bản có chứa quy phạm pháp tuật, được ban hành

theo đứng thẩm guyén, kinh thúc, trình tự, thủ tục quy định trong Luật này. Văn bản có chứa quy phạm, pháp luật nhưng được ban hành khơng đứng thắm qun,

hình thức, tình tự, thủ tục quy định trong Luật này thì khơng phải là văn bên guy

phạm pháp luật”.

Theo đó, định nghĩa văn bản quy phạm pháp luật được quy định cụ thể

hơn với dấu hiệu tiên quyết là phải chứa các quy phạm pháp luật. Việc dự kiến

</div>