BÀI 4: DỊCH VỤ THÔNG TIN, THƯ VIỆN

4.1. Các loại hình DVTT,TV

4.2. Tổ chức thực hiện DVTT,TV

4.3. Tiêu chí đánh giá DVTT,TV

4.4. Đa dạng hóa DVTT,TV

LOGO


LOGO

BÀI 4: DỊCH VỤ THÔNG TIN, THƯ VIỆN
4.1.1. DVTTTV
2
3

4.1.

4

4.1.2. DV trên mạng

Các loại hình
DVTT,TV

4.1.3. Dịch vụ đa phương tiện

BÀI 4: DỊCH VỤ THÔNG TIN, THƯ VIỆN
4.1.1. Dịch vụ thông tin thư viện

4.1.1.1.
Dịch vụ
cung cấp
tài liệu

4.1.1.2.
Dịch vụ
Phổ biến
TT
hiện đại

4.1.1.3.
Dịch vụ
Tìm tin

4.1.1.4.
Dịch vụ
trao đổi
thơng tin

LOGO


LOGO

4.1. Các loại hình dịch vụ TT,TV

4.1.1. Dịch vụ thơng tin thư viện
2

3

4

Cung cấp tài liệu là một dịch vụ cơ bản của các cơ
quan thông tin, thư viện nhằm giúp người dùng
4.1.1.1.
Cung cấp
tài liệu

tin sử dụng được tài liệu phù hợp với nhu cầu của
mình.


LOGO

4.1. Các loại hình dịch vụ TT,TV
2

3
4.1.1.1.1. Cho mượn tài liệu

4

4.1.1.1.2. Dịch vụ sao chụp, scan tài liệu

4.1.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu


4.1.1.1.4. Khai thác tài liệu vi dạng và nghe nhìn


LOGO

Dịch vụ mượn tài liệu tại cơ quan

4.1.1.1.1.Dịch vụ
mượn tài liệu

Dịch vụ mượn TL giữa các cơ quan

Dịch vụ mượn TL về nhà


Dịch vụ mượn tài liệu tại cơ quan
 Thực hiện 2 cách
 Mượn đọc có kiểm sốt
 Tra cứu tự do

 Tài liệu dành cho
dịch vụ này; tài liệu
in giấy, tài liệu điện
tử

LOGO


Dịch vụ mượn TL giữa các cơ quan


LOGO

Mượn giữa các cơ quan là một hệ thống trong
đó một cơ quan TT,TV khơng có một tài liệu,
thơng tin có thể mượn tài liệu, thơng tin đó ở
một cơ quan đơn vị khác để cung cấp cho
NDT bằng cách cho mượn tại chỗ hoặc về
nhà.
 Dịch vụ này được xây dựng trên sự thỏa thuận
chi tiết giữa các cơ quan đơn vị thành viên và
tuân theo những phương thức đã chuẩn hóa
trong các thủ tục cho mượn


Dịch vụ mượn TL giữa các cơ quan

LOGO

Quy trình mượn tài liệu giữa các cơ quan thông tin, thư viện
Bước 1: Người dùng tin tra cứu tìm tin trên OPAC (Mục lục liên hợp)

Bước 2: Gửi yêu cầu mượn đến cơ quan A: xác nhận họ tên cá nhân, tài
liệu mượn, hình thức mượn, giá tiền có thể phải trả…
Bước 3: Cơ quan đơn vị xử lý và gửi yêu cầu đến đơn vị B, đồng thời cũng
thông báo cho người dùng tin biết yêu cầu mượn đã được gửi.
Bước 4: Cơ quan B, xử lý yêu cầu. Thông báo cho cơ quan A: Đồng ý hoặc
không đồng ý cho mượn. Nếu cho mượn thi thông báo gửi tài liệu, kèm
theo thời gian nhận/ trả tài liệu, kinh phí.


Bước 5: Cơ quan A thông báo nhận được tài liệu
Bước 6: Cơ quan A thông báo đến người dùng tin đã sẵn sang tài liệu
Bước 7: Cơ quan A nhận tài liệu từ người dùng tin và thông báo gửi đến cơ
quan B.


LOGO


Dịch vụ mượn TL giữa các cơ quan

Điều kiện để triển khai dịch vụ
- Có nguồn tài liệu, cơ sở dữ liệu chung
- Phần mềm tương thích
- Thơng tin và cơ sở dữ liệu về các thành viên
khác

- Hội hoặc hiệp hội cơ quan đơn vị với nhau

LOGO


Dịch vụ mượn TL về nhà

LOGO

Dịch vụ mượn tài liệu về nhà là 1
trong những dịch vụ chuyên phục
vụ cho nhu cầu học tập và nghiên
cứu tài liệu dành cho bạn đọc

khơng có thời gian đến thư viện
Điều kiện thực hiện dịch vụ này NDT
cần tuân thủ:
 Thời gian mượn được quy định
 Số lượng mượn tài liệu hạn chế
 Tuân thủ quy trình mượn trả tài liệu
đúng quy đinh


LOGO


4.1.1.1.2. Dich vụ sao chụp, scan TL
Dịch vụ sao chụp, scan TL cho
NDT muốn có TL sử dụng lâu dài
do TL gốc khơng được phép mang
về
NDT có thể sao chụp, scan một
hoặc một phần hoặc toàn bộ TL
tùy theo nhu cầu NDT

LOGO


4.1.1.1.2. Dich vụ sao chụp, scan TL
Quy trình thực hiện dịch vụ
Bước 1: NDT đưa yêu cầu
Bước 2: CBTT tiếp nhận và xử
lý yêu cầu
Bước 3: Thực hiện sao chụp,

scan TL
Bước 4: Đóng, lưu giữ tài liệu
Bước 5: Gửi tài liệu đến NDT,
NDT nhận TL và trả kính phí
dịch vụ

LOGO

Quy định tuân thủ
- Xác định rõ mục đích giúp
NDT
- Cần tạo sự khác biệt

- Trên mỗi bản sao cần thể
hiện chính xác đầy đủ TT
liên quan


4.1.1.1.2. Dich vụ sao chụp, scan TL

LOGO

Hiện nay dịch vụ số hóa tài liệu rất phổ biến
Các dịch vụ hiện có:
Scan màu, xám, đen trắng, các khổ: từ A0, A1, A2, A3, A4, A5..
Xử lý: căn chỉnh độ sáng, nghiêng, tẩy trắng, cắt...
Nhận dạng quang học (OCR) bằng phần mềm hiện đại, có khả
năng nhận dạng nhanh chóng, chính xác
Chuyển dạng từ vi phim (microfilm), vi phích (microfich) sang
dạng số (ảnh số .jpg, .tiff, .png...



4.1.1.1.2. Dich vụ sao chụp, scan TL
Các dạng tài liệu có thể thực hiện:
Báo, tạp chí, sách, Tài liệu cơng văn, giấy tờ lưu trữ của
các trung tâm lưu trữ, ngân hàng, các công ty...
Các bộ sưu tập cá nhân.
Các tài liệu cổ, quý hiếm như: Tài liệu Hán Nôm, gia
phả dòng họ, hương ước làng xã, sắc phong.
Các sản phẩm đầu ra:
Định dạng ảnh: RAW, TIFF, JPEG, PNG,
PDF.....
Ảnh màu (color 24 - 48bit), ảnh xám (grayscale), ảnh đen trắng (B&W).
Dạng text: Word, PDF...

LOGO


LOGO

4.1. Các loại hình dịch vụ TT,TV
4.1.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu
2
3
Dịch tài liệu là một phương tiện chủ yếu phân phối

4

tài liệu cấp một khi một bộ phận quan trọng của tài


liệu được người dùng tin quan tâm lại xuất bản
bằng ngôn ngữ mà họ không đọc được.
Dịch tài liệu là việc biểu đạt bằng một ngôn ngữ
khác trên văn bản so với ngôn ngữ của một tài
liệu xác định, sao cho hai bản ( đích và nguồn ) là

tương đương với nhau.


4.1. Các loại hình dịch vụ TT,TV

LOGO

4.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu
2

3
4
 Tài liệu cơ bản, bản nguồn và đích tương

đương nội dung
Mức độ
dịch TL

 Trường hợp một khái niệm phải chú ý
mức độ phù hợp nghiêm ngặt
 Đối với tác phẩm văn học chú trọng
tương đương về cách diễn đạt



LOGO

4.1. Các loại hình dịch vụ TT,TV
4.1.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu
2

3

4

Hình thức dịch tài liệu

Dịch tồn văn

Lược dich

Tuyển dịch


4.1. Các loại hình DVTT,TV

LOGO

4.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu
2

3

4
giảm thiểu tới mức thấp nhất các cách trở

mà ngôn ngữ
Mục đích

Giúp NDT tiếp cận được các nguồn TT

của dịch vụ

khai thác được nội dung TT trong các TL

dịch tài liệu

gốc
hoà nhập của dòng TT


LOGO

4.1. Các loại hình DVTT,TV
4.1.1.1.3. Dịch vụ dịch tài liệu
2

3

4

Các bước triển khai dịch vụ

Lựa chọn TL

Tổ chức dịch


Phổ biến TL dịch


4.1. Các loại hình DVTT,TV

LOGO

4.1.1.1.4. Khai thác tài liệu vi dạng và nghe nhìn
2
3
Khái niệm : Tài liệu vi dạng và nghe nhìn là nhóm TL4mà TT
được lưu trữ trên các vật mang tin đặc biệt và muốn khai thác, sử
dụng được cần một số thiết bị phù hợp
 Tài liệu vi dạng và nghe nhìn
- Tài liệu vi dạng: vi phim, vi phiếu
- Nghe nhìn: băng nhựa, băng từ, đĩa CD, DVD, băng video...

nội dung tài liệu về nhiều lĩnh vực khoa học, công nghệ, hoạt
động thực tiễn, nhân chủng học, văn hóa học, ngơn ngữ, hồ sơ
thí nghiệm, trình diễn cơng nghệ, phổ biến khoa học kỹ thuật,...


LOGO

Một số hình ảnh tài liệu vi hình


LOGO