Giáo án lớp 3 Tuần 19 - Tháng 1 năm 2013

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 Ngµy so¹n: 17/10/2006 Ngµy d¹y: 18/10/2006. V¨n b¶n. Bánh trôi nước. (Hồ Xuân Hương). Sau phót chia ly (TrÝch: chinh phô ng©m khóc- §oµn ThÞ §iÓm ) ( Tự học có hướng dẫn ) TiÕt 25,26. §äc- HiÓu v¨n b¶n A. Mục tiêu cần đạt:. 1.KiÕn thøc: Gióp häc sinh - Thấy được vẻ xinh đẹp, bản lĩnh sắt son, thân phận chìm nổi của người phụ nữ trong x· héi phong kiÕn. 2. Kü n¨ng: - HiÓu ®­îc nghÜa bãng cña bµi th¬, gi¸ trÞ tè c¸o cña bµi th¬ vµ ý nghÜa cña nã đối với người phụ nữ trong xã hội ngày nay. 3. Thái độ: - Có thái độ cảm thông, trân trọng đối với người phụ nữ trong xã hội cũ. B. ChuÈn bÞ. - Gi¸o viªn: So¹n bµi - Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi theo c©u hái SGK C. Tiến trình tổ chức các hoạt động Hoạt động 1:. KiÓm tra bµi cò. - §äc thuéc lßng ®o¹n trÝch "C«n s¬n ca" cña NguyÔn Tr·i. Nªu c¶m nhËn cña vÒ néi dung bµi th¬. Hoạt động 2.. Giíi thiÖu bµi. V¨n häc ViÖt Nam cuèi thÕ kØ 18 ®Çu thÕ kØ 19 xuÊt hiÖn mét sè nhµ th¬ n÷ næi tiếng trong đó có Hồ Xuân Hương. Thơ Xuân Hương có ba tiếng nói: Tiếng nói cảm thương trước những khổ đau, bi kịch. Tiếng nói khẳng định phẩm chất và khát vọng cao đẹp, tiếng nói tự ý thức đầy bản lĩnh của người phụ nữ. Để giúp các em phần nào hiểu được nội dung đó, chúng ta tìm hiểu bài hôm nay. Hoạt động 3.. Bµi míi. Hoạt động của GV. H§ cña HS. Nội dung cần đạt A. Văn bản : bánh trôi nước. I. §äc- TiÕp xóc v¨n b¶n - Gọi học sinh đọc chú thích dấu sao. - Học sinh đọc chó thÝch. 1. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 ? Nªu kh¸i qu¸t vÒ t¸c gi¶ t¸c phÈm? - GV: Nêu yêu cầu đọc: Giọng chËm r·i, ung dung, thanh th¶n. - GV đọc mẫu. - Gọi 3 học sinh đọc bài. - HS: NhËn xÐt ? Bµi th¬ ®­îc viÕt theo thÓ th¬ nµo? §­îc thÓ hiÖn b»ng lo¹i ch÷ nµo? GV: Gi¶i thÝch vÒ ch÷ n«m lµ thø chữ của người Việt Nam có từ thế kỉ X nhưng đến thế kỉ XIII mới ®­îc ®­a vµo s¸ng t¸c th¬ v¨n. - Bµi th¬ ®­îc viÕt theo lèi vÞnh vËt. C¸c con vËt ®­îc vÞnh. +§éng vËt: Con h¹c, con ve. + Thùc vËt: Tïng, tróc, mai. + §å vËt: C¸i qu¹t, b¸nh tr«i... Thường miêu tả giống sự vật, kí thác tâm tình, mượn sự vật để gửi gắm tư tưởng, tình cảm. ? Nói đến thơ, người ta thường nói đến tính đa nghĩa của nó. Vậy theo em tÝnh ®a nghÜa trong th¬ ®­îc hiÓu nh­ thÕ nµo?. - Tr¶ lêi. - Häc sinh nghe. - §äc bµi.. * T¸c gi¶ t¸c phÈm : SGK * §äc:. * CÊu tróc v¨n b¶n. - §äc chó thÝch - ThÓ th¬ tø tuyÖt.Bµi th¬ gåm 4 c©u, mçi c©u 7 ch÷. Gieo vÇn c©u 1-2- 4: Trßn, non, son. - Bµi th¬ ®­îc viÕt b»ng ch÷ n«m ( TiÕng viÖt).. - Häc sinh nghe II. §äc- HiÓu v¨n b¶n. - Tr×nh bµy ý hiÓu. - TÝnh ®a nghÜa lµ tÝnh nhiÒu nghĩa, bài thơ thường có nhiều - Th¬ cã nhiÒu nghÜa ®©y lµ mét nghÜa. thuộc tính của văn chương, thi ca nãi chung. ? Cã thÓ nãi r»ng bµi th¬: B¸nh tr«i nước có 2 nghĩa. Vậy theo em đó - Th¶o luËn lµ nh÷ng nÐt nghÜa nµo? nhãm 2 em. - GV: Nh­ vËy nghÜa thø nhÊt cña - §¹i diÖn tr×nh bµi th¬ thuéc vÒ néi dung miªu t¶ bµy. - Võa nãi vÒ c¸i b¸nh tr«i cái bánh trôi nước khi đang được - Võa nãi vÒ phÈm chÊt cña lµm vµ luéc chÝn. VËy qu¸ tr×nh người phụ nữ. lµm b¸nh diÔn ra nh­ thÕ nµo? - Gọi học sinh đọc lại bài thơ.. - §äc bµi th¬. 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 ? Bánh trôi nước được miêu tả như thÕ nµo? - Häc miªu t¶.. ? Em cã nhËn xÐt g× vª c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶? - NhËn xÐt. - GV: §ã chÝnh lµ sù thµnh c«ng. trong c¸ch miªu t¶ ch©n thùc sù vËt trong th¬ vÞnh vËt cña Hå Xu©n Hương. Qua cách miêu tả đó, người đọc thấy hiển hiện trước mắt c«ng viÖc lµm b¸nh vµ c¸i b¸nh tr«i. ? Bµi th¬ kh«ng chØ dõng ë viÖc miêu tả cái bánh trôi nước mà còn - Ph¸t hiÖn. đề cập đến vấn đề nào?. sinh. 1.Miêu tả cái bánh trôi nước. - B¸nh cã mµu tr¾ng ®­îc nÆn thành viên, nhào bột nhiều nước thì nhão, ít nước thì cứng. Khi luộc đun sôi nước thì thả bánh vµo khi b¸nh chÝn sÏ næi lªn. - B¸nh ®­îc lµm b»ng nh©n đường phên có màu đỏ. => Miªu t¶ ch©n thùc, chÝnh xác về cái bánh trôi ở ngoài đời vµ c«ng viÖc lµm b¸nh.. 2. PhÈm chÊt, th©n phËn cña người phụ nữ trong xã hội xưa.. ? Th«ng qua viÖc t×m hiÓu c«ng viÖc lµm b¸nh vµ c¸i b¸nh tr«i, người đọc có thể hình dung người phô n÷ x­a ®­îc hiÖn lªn qua - Suy nghÜ tr×nh - H×nh thÓ, phÈm chÊt, tÊm lßng, những phương diện nào? ? C¶m nhËn cña em vÒ h×nh thÓ, bµy. sè phËn. phẩm chất, số phận của người phụ - Th¶o luËn n÷ trong x· héi cò? nhãm 2 em. - §¹i diÖn tr×nh bµy. - Hình thể: Xinh đẹp. - PhÈm chÊt: Trong tr¾ng, thuû chung. - Sè phËn: Long ®ong, ch×m næi, lênh đênh không tự quyết định được cuộc đời, số phận của m×nh. ? Dùa vµo ®©u em cã thÓ hiÓu ®­îc - Trả lời độc nh÷ng néi dung trªn? lËp. - C¨n cø vµo viÖc miªu t¶ c¸i 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 bánh trôi nước của tác giả. - Tõ ng÷: Tr¾ng trong, ch×m næi, th©n em... - NghÖ thuËt sö dông thµnh ng÷. ? Em hiÓu nh­ thÕ nµo vÒ néi dung, ý nghÜa cña hai c©u th¬ cuèi? - Suy nghÜ tr¶ lêi. - B¸nh r¾n hay n¸t lµ do tay người nặn khéo hay vụng. - Cuộc đời người phụ nữ sướng hay khổ là phụ thuộc vào người khác => Người phụ nữ không quyết định được số phận của m×nh. ? Từ ''mà'' đứng đầu câu thơ cuối cã ý nghÜa g×? - Trả lời độc lËp. - Có ý nghĩa khẳng định: tấm lßng thñy chung, trong tr¾ng cña ? Khẳng định phẩm chất cao quí người phụ nữ. của người phụ nữ trong xã hội cũ, Hồ Xuân Hương muốn bày tỏ thái độ gì đối với họ? - Suy nghÜ, tr¶ lêi. - T¸c gi¶ béc lé niÒm tù hµo vÒ phẩm chất của người phụ nữ, o¸n tr¸ch x· héi bÊt c«ng, thương cảm cho họ và có thái độ trân trọng trước vẻ đẹp tâm hồn Chính những ý nghĩa trên đã tạo chống chọi với cuộc đời vươn gi¸ trÞ nh©n v¨n cho bµi th¬. lªn. Nh­ vËy bµi th¬ cã hai nÐt nghÜa, thø nhÊt lµ t¶ thùc vÒ b¸nh tr«i - Häc sinh l¾ng nước còn nghĩa thứ hai nói về nghe. phẩm chất, thân phận của người phô n÷ trong x· héi cò. ? Theo em trong hai nÐt nghÜa trªn, nét nghĩa nào quyết định giá trị cña bµi th¬? V× sao? - Suy nghÜ tr×nh bµy. - Nghĩa thứ nhất chỉ là phương tiện để truyền tải nghĩa thứ hai. - NghÜa thø hai míi t¹o nªn gi¸ trÞ bµi th¬. V× víi nÐt nghÜa thø 2 Hå Xu©n Hương đã thể hiện một thái độ 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 - GV kh¸i qu¸t toµn bµi.. ? Qua bµi th¬ nãi trªn em cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt vµ néi dung cña bµi th¬ ?. - Gọi học sinh đọc ghi nhớ. Häc sinh nghe.. - NhËn xÐt.. - Học sinh đọc.. - Giáo viên nêu yêu cầu đọc: Giọng chậm, đều đều, buồn buồn, - §äc bµi th¬. ngắt đúng nhịp. - Giáo viên đọc - Gọi học sinh đọc. vừa trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thương cho th©n phËn ch×m næi cña hä trong x· héi x­a. §©y chÝnh lµ tÝnh ®a nghÜa trong th¬ Hå Xu©n Hương. IV. Tæng kÕt. * NghÖ thuËt: ThÓ song thÊt lôc bát, điệp ngữ, miêu tả để biểu hiÖn c¶m xóc. * Néi dung. * Ghi nhí: SGK. B. V¨n b¶n: Sau phót chia li ( Tự học có hướng dẫn) I. §äc - tiÕp xóc v¨n b¶n. * §äc * T×m hiÓu cÊu tróc.. - Gi¸o viªn giíi thiÖu vÒ thÓ th¬ song thÊt lôc b¸t. Cø 4 c©u lµ 1 khæ nhiÒu khæ thµnh bµi, thµnh khóc... - C©u 6 ch÷ nhÞp 2/2/2, 3/3, 2/4 - C©u 8 ch÷ nhÞp 2/2/2/2, 4/4.. ? Sau phót chia ly thuéc kiÓu v¨n - Tr×nh bµy, b¶n nµo ? V× sao? gi¶i thÝch. - V¨n b¶n biÓu c¶m. - TËp trung diÔn t¶ nçi nhí cña lòng người. GV: Kh¸i qu¸t chuyÓn ý - Gọi học sinh đọc lại bài thơ II.Hướng dẫn tìm hiểu nội dung ? §©y lµ nçi nhí nhung cña"ThiÕp" hay "Chµng" . Nçi nhí Êy diÔn ra - §éc lËp tr¶ trong hoµn c¶nh nµo ? - Nçi thiÕp nhí chµng, nçi vî ? ë ®©y nçi nhí nhung cña lßng lêi. nhí chång. người được diễn tả qua mấy khúc - Có chiến tranh người chồng ra ngâm ? đó là những khúc ngâm Suy nghÜ tr¶ trËn. nµo lêi. - Bèn c©u ®Çu: Khóc ng©m vÒ nỗi trống trải của lòng người 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007. - Gọi học sinh đọc diễn cảm 4 câu ®Çu. ? Cuộc chia tay đã được nói tới qua lêi th¬ nµo? ? ë ®©y, c¸ch x­ng h« thiÕp, chµng cã ý nghÜa g×? ? Hai c©u ®Çu vÏ ra c¶nh chia tay xa c¸ch b»ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× ?. Theo em đối lập này có tác dụng g× trong viÖc diÔn t¶?. trong thùc tÕ chia ly phò phµng - Bèn c©u gi÷a: Khóc ng©m vÒ nçi xãt xa trong c¸ch trë nói s«ng. - Bèn c©u cuèi: Khóc ng©m vÒ sầu thương trong bao la cảnh vật. 1. Khóc ng©m thø nhÊt - §äc 4 c©u ®Çu. - Ph¸t hiÖn.. - Chµng th× ®i ... - ThiÕp th× vÒ. - Trả lời độc - C¸ch x­ng h« vî chång th©n lËp. thiÕt trong thêi phong kiÕn. - BiÓu hiÖn t×nh c¶m vî chång đang độ nồng nàn, hạnh phúc. - Ph¸t hiÖn -> Đối lập trong hoạt động con nghÖ thuËt. người: Chàng đi/ Thiếp thì về. - §èi lËp kh«ng gian réng- hÑp: Câi xa- buång cò - §èi lËp : Kh«ng gian l¹nh lÏoÊm ¸p: M­a giã/ chiÕu ch¨n . - Nªu t¸c dông. - > Ph¶n ¸nh hiÖn thùc chia ly phò phµng . - BiÓu hiÖn nçi xãt xa cho h¹nh phóc bÞ chia c¾t.. ? Trong phót chia ly, con m¾t nhí thương của người vợ vẫn đăm đắm tr«ng theo, dâi theo chµng. Nµng - Tr×nh bµy. - Tu«n mµu m©y biÕc, tr¶i ngµn chØ thÊy g×? nói xanh. ? H×nh dung cña em vÒ c¶nh - H×nh dung, tượng này như thế nào ? m« t¶. - Mét bÇu trêi m©y bay theo giã non tiÕp non, 1 kh«ng gian xa l¹ vµ v« tËn. ? T¸c dông cña h×nh ¶nh nµy trong - NhËn xÐt. => Th©n phËn bÐ nhá, c¶m gi¸c viÖc diÔn t¶ nçi lßng ly biÖt? trống trải của lòng người. - Nçi buån nh­ d©ng lªn dµn tr¶i ra cïng c¶nh vËt. - GV: Kh¸i qu¸t, chuyÓn ý 2. Khóc ng©m thø 2. 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 - Gọi học sinh đọc. - Học sinh đọc.. ? Sù viÖc nµo ®­îc nh¾c tíi trong khóc ng©m thø 2 - Ph¸t hiÖn. ? Chàng từ Hàm Dương ngảnh lại ,thiếp từ " Tiêu Dương" trông sang. Em hiÓu ý nghÜa g× cña hai hµnh - Suy nghÜ tr×nh động này bµy. ? C¶m gi¸c vÒ sù thËt c¸ch xa ®­îc diÔn t¶ trong lêi th¬ nµo ? - Ph¸t hiÖn chi tiÕt. ? Trong lêi th¬ nµy " BÕn " vµ "Cây" gợi liên tưởng tới không gian nµo ? - Tr×nh bµy.. - Thiếp và chàng ở Tiêu Dương và Hàm Dương .. - T×nh vî chång th¾m thiÕt kh«ng muèn rêi xa. - Sù kh¾c nhiÖt cña chia ly. - Bến Tiêu Dương cách Hàm Dương. - Cây Hàm Dương cách Tiêu Dương mấy trùng. - Bến gợi sông nước, cây gợi núi rõng. - Bến và cây gợi liên tưởng đến kh«ng gian chia ly xa x«i c¸ch trë kh«ng dÔ g× gÆp ®­îc.. ? Theo em có gì đặc sắc trong nghệ thuËt thÓ hiÖn ë khóc ng©m? - Ph¸t hiÖn nghÖ thuËt. - §èi ( Chµng / ThiÕp, ng¶nh l¹i / Tr«ng sang ) - Đảo , đối ( Bến .../Cách .... C©y .../ C¸ch .... - §iÖp ng÷ . ? Những đặc sắc nghệ thuật trên có t¸c dông g× trong viÖc gîi t¶ nçi sÇu chia ly? - Nªu t¸c dông. => Nçi nhí chÊt chøa , kÐo dµi. Nỗi sầu chia ly trong độ tăng trưởng. - GV: kh¸i qu¸t chuyÓn ý. - Học sinh đọc. 3. Khúc ngâm thứ 3 - Gọi học sinh đọc ? §Õn khóc ng©m thø 3, mét kh«ng gian ly biÖt kh¸c ®­îc më réng ra ThÊy xanh xanh nh÷ng mÊy ngµn d©u - Ph¸t hiÖn . qua lêi th¬ nµo? Ngµn d©u xanh ng¾t mét mµu. ? NhËn xÐt g× vÒ kh«ng gian ®­îc - NhËn xÐt. vÏ lªn qua lêi th¬ ? ? Thông thường màu xanh sẽ gợi. - Kh«ng gian trµn ngËp s¾c mÇu xanh - Kh«ng gian réng lín tr¶i dµi. 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 niÒm vui hy väng vµ h¹nh phóc, đơn điệu một sắc xanh. cßn c¸i kh«ng gian xanh nh÷ng mấy ngàn dâu, trong mắt người - Suy nghÜ tr×nh chia ly ë ®©y gîi c¶m gi¸c g×? - C¶m gi¸c, tuyÖt väng, bÊt h¹nh. bµy. ? ë ®©y nçi buån tuyÖt väng ®­îc diễn tả chân thực và sinh động nhờ nh÷ng nÐt nghÖ thuËt nµo em cho - Tr×nh bµy ý là đặc sắc nhất? kiÕn - Tõ l¸y - §iÖp ng÷ vßng trßn (ThÊy, ngµn d©u). ? Em c¶m nhËn ®­îc g× ë t©m - C©u hái tu tõ. tr¹ng nhËn vËt qua khóc ng©m thø Nªu c¶m nhËn =>Tâm trạng vô vọng của người 3? chinh phô trong kh«ng gian xa - GV: §©y lµ 4 c©u næi tiÕng nãi vÒ c¸ch. nỗi buồn xa nhớ thương thấm đẫm Nçi o¸n giËn chiÕn tranh phi cả cảnh vật, đẹp một cách cô đơn, nghÜa. hoang v¾ng, l¹nh lÏo trong t©m hån nh©n vËt tr÷ t×nh, nµng tr«ng mµ ch¼ng thÊy, thÊy mµ l¹i ch¼ng thấy... cứ quẩn quanh với người Học sinh lắng chinh phụ khiến cho nỗi buồn đó nghe. ngµy cµng nÆng trÜu trµn ngËp c¶ kh«ng gian. Cã thÓ nãi ®©y lµ ®o¹n th¬ t¶ c¶nh III. Tæng kÕt. ngụ tình đặc sắc nhất của bài thơ. ? NghÖ thuËt tiªu biÓu cña ®o¹n - Kh¸i qu¸t trÝch? nghÖ thuËt, néi * NghÖ thuËt: Ng«n ng÷ gi¶n dÞ, dÔ hiÓu, sö dông thuÇn thôc ? Em c¶m nhËn ®­îc g× vÒ néi dung. thµnh ng÷. dung cña v¨n b¶n? * Néi dung. §äc ghi nhí. - Gọi học sinh đọc ghi nhớ. - Ghi nhí: SGK ? Hãy xác định phương thức biểu - Häc sinh x¸c đạt chủ yếu của văn bản? ? Qua hai bài thơ, em có suy nghĩ định. - BiÓu c¶m lµ chÝnh. gì, về số phận của người phụ nữ trong xã hội cũ và thái độ của tác - Nêu suy nghĩ. - Họ đều có số phận khổ đau gi¶. chÞu nhiÒu thiÖt thßi nh­ng ë mỗi bài người phụ nữ lại có nỗi ®au riªng ... - Lªn ¸n x· héi phong kiÕn bÊt 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Ng÷ v¨n 7 - N¨m häc : 2006 - 2007 c«ng , chiÕn tranh phi nghÜa. IV. LuyÖn tËp: - GV: Hướng dẫn học sinh làm bài 1.Ph©n biÖt sù kh¸c nhau cña c¸c tËp luyÖn tËp. mµu xanh trong bµi. - Thùc hiÖn ? T¸c dông cña viÖc sö dông mµu theo yªu cÇu. xanh trong viÖc diÔn t¶ nçi sÇu chia li của người chinh phụ. 2. H·y ghi l¹i nh÷ng c©u h¸t than th©n( §· häc ë bµi 4) b¾t ®Çu bằng 2 từ ''Thân em''. Từ đó tìm mèi liªn quan trong c¶m xóc giữa bài thơ'' bánh trôi nước'' với nh÷ng c©u h¸t than th©n thuéc ca dao,d©n ca. * Hoạt động 4. Hướng dẫn học ở nhà. - Gi¸o viªn kh¸i qu¸t néi dung 2 bµi - Häc ë nhµ: Häc thuéc lßng 2 bµi th¬ - So¹n: Quan hÖ tõ.. 9. Lại Thị Tiền - Trường THCS Trần Can Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span>