Giáo án Ngữ văn lớp 7 tiết 21: Buổi chiều đứng ở phủ thiên trường trông ra bài ca Côn Sơn

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Tên bài dạy : BAØI 6 : BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG. TROÂNG RA BAØI CA COÂN SÔN. Tieát chöông trình : Tieát : 21. Tuaàn : 06. Ngaøy daïy : I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh : Cảm nhận được hồn thơ thắm thiết tình yêu quê hương của Trần Nhân Tông trong bài “Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra” và sự hòa nhập nên thơ, yhanh cao của Nguyễn Trãi của cảnh Trí Côn sơn qua đoạn thơ trong bài ca Côn Sơn. II. Chuaån bò : Giáo viên : Soạn tốt giáo án, tham khảo tài liệu, chuẩn bị đồ dùng dạy học. Học sinh : Học thuộc bài cũ, soạn bài mới trước ở nhà. III. Các họat động trên lớp : 1. Ổn định lớp : (Kiểm tra sỉ số lớp). 2.Kieåm tra baøi cuõ : (6’) ?.Cho biết văn biểu cảm là văn như thế nào ? Văn biểu cảm khác với biểu cảm của con người… ?.Trình bày những đặc điểm của văn biểu cảm. 3. Giảng bài mới : a. Giới thiệu bài mới : (1’) Phong cảnh non sông đất nước ta đời Trần – Lê cách chúng ta ngay từ dăm bảy thế kỉ đã thể hiện trong cảm nhận của một ông vua anh hùng và một ông quan anh hùng thời ấy như thế nào ? Bạn đã về thăm Thiên Trường và đã hành hương trên Côn Sơn vạn kiếp chưa ? Chắc khung cảnh nơi ấy giờ đây phaûi khaùc daêm baûy theá kæ xöa nhieàu laém. b.Tiến trình hoạt động dạy và học : TG 3’. NOÄI DUNG I. Giới thiệu : 1. Taùc giaû : (SGK). HOẠT ĐỘNG CỦA GV. HOẠT ĐỘNG CỦA HS. -GV gọi một hs đọc phần chú -HS đọc chậm rõ ràng và thích SGK trang 76 về tác giả chú ý lắng nghe để nắm Trần Nhân Tông. Sau đó GV kết bài. luaän vaøi neùt cô baûn veà taùc giaû cho hs naém. 1’. 2. Thể loại :. 3’. Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (bài có 4 câu, mỗi câu 7 chữ) II. Tìm hieåu vaên baûn :. ?.Bài thơ thuộc thể thơ gì ? (HS -Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (4 câu mỗi câu 7 chữ). trả lời, GV kết luận). -Gọi hs đọc toàn bản phiên âm chữ Hán, bản dịch nghĩa và bản dịch thơ (GV nhận xét cách đọc cuûa hs). GV hoûi : ? Hai câu thơ đầu tả cảnh gì ? Ở đâu ? Từ “Đạm tự yên và bán. - 62 -. Lop8.net. -HS đọc chậm rãi, to, rõ raøng caû 3 phaàn baøi thô.. -Cảnh buổi chiều. Người ngaém caûnh laø moät vò vua, nhân chủ của cả đất nước ta.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> 4’. 4’. 1. Hai caâu thô 1, 2 : - Cảnh buổi chiều. Người ngắm caûnh laø vua Traàn Nhaân Toâng, khi ông về quê, ngồi tựa lan can lâu đài phủ Thiên Trường nhìn ra xóm bạc đang mờ dần trong söông baïc. -Caûnh chieàu buoàn man maùc, chaàm chaäm troâi meânh mang trong taâm traïng cuûa vò quoác chuû trẻ tuổi anh hùng hướng tâm linh veà thieân nhieân thuaàn phaùc. 2. Hai caâu thô 3, 4 :. vô bán hữu” gợi không khí và thế kỷ XIII, khi ông về ngồi tâm trạng của người và cảnh ở phủ Thiên Trường nhìn ra (HS trả lời, GV kết luận). sớm Mạc.. -Gọi hs đọc hai câu thơ. Sau đó GV ñaët caâu hoûi. ? Hai câu 3; 4 tả những cảnh gì ? Những cảnh ấy lại gợi cho người đọc một cảm giác gì ? Qua bài thô hieåu gì taâm hoàn cuûa vua Trần Nhân Tông và thời đại lúc bấy giờ ? (HS trả lời, GV kết -Tả cảnh chiều xuống ở làng luận). queâ Vieät Nam. Tieáng saùo treû chaên traâu, chaên boø vaúng laïi ñaâu đây. Cánh đồng vắng hoe. Từng ñoâi coø traéng bay luyeän xuoáng ruộng đồng. Qua baøi thô ta thaáy tình caûm ấm áp của nhà thơ với quê nhà, thấy bóng dáng nước Đại Việt ở thế kỉ XIII : đất nước thanh bình, nhaân daân yeân oån laøm aên.. I. Giới thiệu : 1. Taùc giaû : (SGK) 3’. 2. Thể loại : 1’. -HS đọc to rõ ràng và chú ý laéng nghe. -Tả cảnh chiều xuống ở laøng queâ Vieät Nam. Tieáng saùo treû chaên traâu, boø vaüng lại. Cánh đồng vắng hoe. Choã coù vaøi ñoâi coø traéng lượng xuống cánh đồng…... - GV noùi caâu chuyeån yù sang vaên bản thứ hai của bài. -HS đọc to rõ ràng và chú ý -GV gọi hs đọc phần chú thích lắng nghe. veà taùc giaû Nguyeãn Traõi – SGK trang 79. Sau đó GVKL nội dung cô baûn veà taùc giaû Nguyeãn -Laøm theo theå thô luïc baùt Traõi.. - 63 -. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> (câu 6 chữ và câu 8 chữ).. 3’. 3’. 3’. Vieát theo theå thô luïc baùt. II. Tìm hieåu vaên baûn :. 1.Caûnh soáng vaø taâm Nguyễn Trãi ở Côn Sơn :. ? Em cho biết bài thơ này được laøm theo theå thô gì ? Chæ cuï theå nhịp ở thể thơ đó ? (HS trả lời, GV keát luaän).. -GV gọi hs đọc 3 phần của bài hoàn thô : phaàn aâm, dòch nghóa, dòch thơ (nhận xét cách đọc của hs).. -Từ “ta” có mặt trong bài thô 5 laàn, ta laø thi só ? Từ “ta” có mặt trong bài thơ Nguyễn Trãi. mấy lần ? Và ta là ai ? (HS trả -Ta đang ngồi trên đá, nằm boùng maùt, ngaâm thô nhaøn lời, GV kết luận). ? Nhân vật ta làm gì ở Côn thể hiện tâm thảnh thơi …. Từ “ta” có mặt trong bài thơ Sơn ? Tâm hồn của ta như thế năm lần, Ta là thi sĩ Nguyễn nào ? (HS trả lời, GV kết luận). Trãi. Ta ở Côn Sơn đang ngồi trên đá, nằm bóng mát, ngâm thô itaâm hoàn thaûnh thôi, ñang thaû hoàn vaøo caûnh trí Coân Sôn. 2.Caûnh trí Coân Sôn trong hoàn thô Nguyeãn Traõi :. -GV gọi hs đọc 2 câu thơ 3; 4 và ñaët caâu hoûi : ? Qua đoạn thơ này cảnh trí Côn Sôn hieän leân trong hoàn thô Cảnh trí Côn Sơn khoáng đạt, Nguyễn Trãi như thế nào ? (HS thảnh thơi nên thơ : có suối chảy trả lời, GV kết luận). rì rầm, bàn đá rêu phơi, có hàng truùc xanh …. igoùp phaàn taïo neân gioïng ñieäu baøi thô nheï nhaøng, eâm aùi.. 1’. -HS đọc chậm rõ, đúng nhịp baøi thô vaø chuù yù laéng nghe.. -Cảnh trí Côn Sơn khoáng đạt, thanh tĩnh, nên thơ : có suối chảy rì rầm, bàn đá rêu phong, rừng trúc xanh taïo neân gioïng thô nheï …... -HS chú ý lắng nghe và đọc to, rõ ràng phần ghi nhớ ở -GV keát luaän moät vaøi neùt veà noäi hai baøi. dung vaø ngheä thuaät cuûa hai baøi II. Tổng kết : (ghi nhớ SGK thơ. Cho hs đọc 2 phần ghi nhớ trang 77; 81) ruùt ra toång keát cuûa baøi thô.. (17’) III. Luyeän taäp :. - 64 -. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> 1). (SGK, trang 77) GV : gọi hs đọc BT 1, xác định yêu cầu, hướng dẫn hs cách làm bài, có nhận xét cách làm bài của hs. HS : đọc bài tập, nắm yêu cầu BT, trả lời bài tập theo đáp án sau, cho hs về nhà làm bài. 2). (SGK, trang 81) GV : gọi hs đọc BT 1, xác định yêu cầu, hướng dẫn hs cách làm bài, có nhận xét cách làm bài của hs. HS : đọc bài tập, nắm yêu cầu BT, trả lời bài tập theo đáp án sau : -Cách ví von đó, cả hai đều là những sản phẩm của những tân hồn thi sĩ, những tâm hồn có khả năng hòa nhập với thiên nhiên. Tuy có khác nhau, một ví tiếng suối là tiếng đàn, một ví tiếng suối với tiếng hát. Nhưng tiếng đàn hay tiếng hát cũng đều là âm nhạc cả. Cho nên cách đón nhận tiếng suối cả hai xem như giống nhau. 4. Củng cố kiến thức : (3’) ? Hai bài thơ “Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra” “Bài ca Côn Sơn” được viết theo thể thô naøo ? ? Đọc hai bài thơ phần dịch thơ – chỉ ra nội dung cơ bản của hai bài thơ. 5. Daën doø : (1’) -Veà nhaø hoïc baøi, hoïc thuoäc thô (phaàn dòch thô), laøm BT 1 SGK trang 77. -Chuẩn bị bài “Từ Hán Việt” tiếp theo.. - 65 -. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span>