ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ KHÁNH VÂN

TỔ CHỨC TƯ VẤN CHĂM SÓC TRẺ
MẪU GIÁO 5-6 TUỔI CHO CÁC BẬC CHA MẸ Ở THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 62.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ MINH HUẾ

THÁI NGUYÊN, 2016

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học thực sự của cá
nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của tiến sĩ Trần Thị Minh Huế.
Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng
được công bố trong bất kỳ một công trình khoa học nào khác.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Học viên

Nguyễn Thị Khánh Vân

http://www.l tc.tnu.edu.vn


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tôi đã nhận được sự
động viên, khuyến khích, tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, các thầy cô
giáo, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.
Với tình cảm chân thành, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Ban Giám
hiệu Nhà trường, các thầy cô giáo Khoa Tâm lý - Giáo dục và Phòng Đào tạo - Trường Đại
học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong
suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo trong Hội đồng bảo vệ Đề cương luận văn đã tận
tình chỉ dẫn, góp ý để tôi lựa chọn được hướng nghiên cứu luận văn.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Trần Thị Minh Huế Người trực tiếp hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, góp ý để tôi
có thể hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các bạn đồng nghiệp, các bậc phụ
huynh Trường Mầm Non Ngọc Châu, Trường Mầm non Trần Phú, Trường Mầm non Quang
Trung, Trường Mầm non Hải Tân, Trường mầm non Phú Lương - TP Hải Dương đã giúp đỡ,
cung cấp các số liệu, cho ý kiến trong quá trình khảo sát thực tế, giúp tôi hoàn thành bản
luận văn đúng hạn.
Do điều kiện thời gian và năng lực nghiên cứu, luận văn không tránh khỏi
những thiếu sót và hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý kiến từ các
thầy cô giáo, đồng nghiệp, phụ huynh và những người quan tâm tới các vấn đề đã trình
bày trong luận văn.
Trân trọng cảm ơn ./.
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả luận văn


Nguyễn Thị Khánh Vân

http://www.l tc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i LỜI CẢM ƠN
..................................................................................................ii

MỤC

LỤC

.......................................................................................................iii DANH MỤC CÁC CHỮ
VIẾT

TẮT...............................................................

...............................................................................

iv

DANH

MỤC

v

CÁC


MỞ

BẢNG
ĐẦU

......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu............................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................... 4
6. Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................. 5
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TƯ VẤN CHĂM SÓC TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
CHO CÁC BẬC CHA MẸ Ở TRƯỜNG MẦM
NON...................................................................................................... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................... 6
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài ......................................................... 6
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước.......................................................... 8
1.2. Một số khái niệm cơ bản .......................................................................... 10
1.2.1. Tư vấn............................................................................................... 10
1.2.2. Hoạt động tư vấn............................................................................... 12
1.2.3. Chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi......................................................... 12
1.2.4. Hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ trẻ ...... 14
1.2.5. Tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho gia đình .... 14

http://www.l tc.tnu.edu.vn



1.3. Một số vấn đề lý luận về hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho các bậc cha mẹ .................................................................................. 16
1.3.1. Một số đặc điểm cơ bản của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi và công tác
chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ................................................................... 16
1.3.2. Ý nghĩa của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho
các bậc cha mẹ ............................................................................................ 17
1.3.3. Mục tiêu của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
cho các bậc cha mẹ ..................................................................................... 18
1.3.4. Nội dung của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
cho các bậc cha mẹ ..................................................................................... 19
1.3.5. Nguyên tắc của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
cho các bậc cha mẹ ..................................................................................... 23
1.3.6. Phương pháp tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ....... 23
1.3.7. Hình thức tư vấn ............................................................................... 26
1.3.8. Mối quan hệ giữa giáo viên mầm non và cha mẹ trẻ trong hoạt
động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ................................................ 30
1.3.9. Điều kiện của hoạt động tư vấn ......................................................... 32
1.4. Một số vấn đề lý luận về tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho cha mẹ trẻ ở trường mầm non............................................................ 33
1.4.1. Vai trò của hiệu trưởng nhà trường trong tổ chức tư vấn chăm sóc
trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ trẻ ........................................................... 33
1.4.2. Nội dung tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các
bậc cha mẹ .................................................................................................. 34
1.4.3. Phương pháp tổ chức hoạt động tư vấn ............................................. 39
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt động tư vấn
chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ .................................... 40
Kết luận chương 1 .......................................................................................... 43

u–

ivĐHTN
Số hóa bởi Trung tâm Học liệ




Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC TƯ VẤN CHĂM SÓC TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI CHO
GIA ĐÌNH Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
................................................... 45
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng .............................................................. 45
2.1.1. Mục tiêu khảo sát .............................................................................. 45
2.1.2. Khách thể và quy mô khảo sát........................................................... 45
2.1.3. Nội dung khảo sát ............................................................................. 45
2.1.4. Phương pháp khảo sát và cách xử lý kết quả ..................................... 46
2.2. Thực trạng nhận thức về hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi và tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các
bậc cha mẹ ở các trường mầm non thành phố Hải Dương ............................... 46
2.2.1. Nhận thức về các khái niệm công cụ ................................................. 46
2.2.2. Nhận thức về mục tiêu của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ................................................................ 48
2.2.3. Nhận thức về nội dung của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ................................................................ 49
2.2.4. Nhận thức về phương pháp và hình thức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ................................................................ 51
2.2.5. Nhận thức về vai trò của giáo viên mầm non trong hoạt động tư
vấn chăm sóc trẻ 5-6 tuổi ............................................................................ 53
Người lập kế hoạch tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho
các bậc cha mẹ ............................................................................................ 54
2.2.6. Nhận thức về nội dung tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho gia đình ......................................................................................... 55

2.2.7. Nhận thức của cha mẹ trẻ về nội dung chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ... 56
2.3. Thực trạng hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha
mẹ trẻ của giáo viên ở trường mầm non .......................................................... 58
2.3.1. Thực trạng nội dung tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho
cha mẹ của giáo viên................................................................................... 58
2.3.2. Thực trạng sử dụng các phương pháp và hình thức tư vấn................. 60
liệu –
vĐHT
Số hóa bởi Trung tâm Học

N




2.4. Thực trạng tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
cho cha mẹ trẻ ở trường mầm non................................................................... 65
2.4.1. Thực trạng nội dung tổ chức hoạt động tư vấn cho gia đình về
chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ................................................................... 65
2.4.2. Thực trạng phương pháp tổ chức hoạt động tư vấn cho gia đình
về chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi............................................................... 68
2.4.3. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt động
tư vấn.......................................................................................................... 69
2.5. Đánh giá chung về khảo sát thực trạng..................................................... 71
2.5.1. Những ưu điểm ................................................................................. 71
2.5.2. Những hạn chế .................................................................................. 72
Kết luận chương 2 .......................................................................................... 73
Chương 3. BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TƯ VẤN CHĂM SÓC TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI CHO
CÁC BẬC CHA MẸ Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI
DƯƠNG................................. 74

3.1. Nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp ...................................................... 74
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu chăm sóc - giáo dục trẻ 5-6 tuổi ....... 74
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ...................................................... 74
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .................................................... 75
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ....................................................... 75
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn .................................................... 75
1.3.6. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ..................................................... 76
3.2. Một số biện pháp tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho
các bậc cha mẹ ở thành phố Hải Dương .......................................................... 76
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho CBQL, GVMN về hoạt
động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ................................................ 76
3.2.2. Biện pháp 2: Nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho cha mẹ trẻ............................................................................... 79

liệu –
viĐHT
Số hóa bởi Trung tâm Học

N




3.2.3. Biện pháp 3: Hoàn thiện nội dung tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho các cha mẹ .............................................................................. 81
3.2.4. Biện pháp 4. Bồi dưỡng cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm
non về kỹ năng tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ................................ 85
3.2.5. Biện pháp 5. Đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức hoạt
động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ................. 88
3.2.6. Biện pháp 6. Tăng cường các điều kiện của hoạt động tư vấn

chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc phụ huynh ............................... 91
3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp ........................................................ 96
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của biện pháp tổ chức tư vân
chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở thành phố Hải Dương ...... 98
3.3.1. Mục đích khảo nghiệm ...................................................................... 98
3.3.2. Nội dung, cách thức khảo nghiệm ..................................................... 98
3.3.3. Kết quả khảo nghiệm ........................................................................ 98
Kết luận chương 3 ........................................................................................ 101
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 103
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................... 106
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –vĐii N
HT




DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGD&ĐT

Bộ giáo dục và đào tạo

CBG

Chưa bao giờ

CBQL


Cán bộ quản lý

CBQL, GV

Cán bộ quản lý, giáo viên CBQLGD

Cán bộ quản lý giáo dục CS

Chăm sóc

ĐK

Đôi khi

ĐTB

Điểm trung bình

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo GDMN

Giáo dục mầm non GV

Giáo


viên
MG

Mẫu giáo

PGD&ĐT

Phòng giáo dục và đào tạo

QLGD

Quản lý giáo dục RTX

Rất thường xuyên TX
xuyên UBND

Thường

http://www.l tc.tnu.edu.vn

Uỷ ban nhân dân


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1.

Nhận thức của hiệu trưởng, giáo viên mầm non về các khái
niệm công cụ .............................................................................. 47


Bảng 2.2.

Nhận thức về mục tiêu của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ........................................ 48

Bảng 2.3.

Nhận thức về nội dung của hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ........................................ 50

Bảng 2.4.

Nhận thức về phương pháp và hình thức tư vấn chăm sóc trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ........................................ 52

Bảng 2.5.

Nhận thức về vai trò của giáo viên mầm non trong hoạt động tư
vấn chăm sóc trẻ 5-6 tuổi.............................................................. 54

Bảng 2.6.

Nhận thức về nội dung tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho gia đình................................................................... 55

Bảng 2.7.

Nhận thức của cha mẹ trẻ về nội dung chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi ....................................................................................... 57


Bảng 2.8.

Thực trạng nội dung tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
cho cha mẹ ................................................................................. 59

Bảng 2.9.

Thực trạng sử dụng phương pháp và hình thức tư vấn ................ 60

Bảng 2.10. Thực trạng nội dung tổ chức tư vấn ............................................ 66
Bảng 2.11. Thực trạng phương pháp tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ 5-6 tuổi
cho cha mẹ trẻ ............................................................................ 68
Bảng 2.12. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt
động tư vấn chăm sóc trẻ 5-6 tuổi............................................... 70
Bảng 3.1.

Đánh giá của CBQL, GV về mức độ cần thiết của các biện pháp tổ
chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho các bậc cha mẹ ở trường mầm non ................................ 99

Bảng 3.2.

Đánh giá của CBQL, GV về mức độ khả thi của các biện pháp tổ
chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho các bậc cha mẹ ............................................................ 100
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – vĐHTN


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Từ những năm cuối TK 20 và đặc biệt là hiện nay, cuộc cách mạng Khoa học - Công
nghệ đang phát triển với những bước tiến nhảy vọt. Thế giới đã và đang chuyển từ kỷ
nguyên công nghệ sang kỷ nguyên thông tin để hình thành nền kinh tế tri thức.
Với tình hình trên, tất cả các quốc gia đều nhận thấy rõ được vai trò và trị trí hàng
đầu của giáo dục, coi giáo dục là quốc sách quan trọng của mình.
Mục tiêu của giáo dục nước ta là: Đào tạo con người Việt Nam phát triể n toàn diện,
có đạo đức, có tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp nhằm hình thành và phát
triển nhân cách của thế hệ trẻ, có đạo đức, lý tưởng, có kiến thức, tư duy và trí tuệ để
chuẩn bị cho xã hội một nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều đó phải được bắt đầu từ
việc CSGD trẻ lứa tuổi mầm non.
Hệ thống giáo dục quốc dân bắt đầu từ GDMN. Tâm lý học và giáo dục học đã
chứng minh rằng tuổi mầm non (từ 0 đến 6 tuổi) là thời kỳ đầu tiên, quan trọng của
đời người, thời kỳ phát triển mạnh mẽ về nhiều mặt, nhất là phát triển năng khiếu,
đồng thời cũng là phát triển tiền đề cho sự hình thành nhân cách, năng lực con người cho
tương lai. Sự quan tâm đặc biệt đối với tuổi mầm non không những phản ánh kinh nghiệm
tồn tại và phát triển của loài người, của dân tộc ta, mà còn có đầy đủ căn cứ khoa học.
Các nghiên cứu cho thấy lứa tuổi này cần được quan tâm đặc biệt. Tổ chức tốt việc giáo
dục gia đình, nhà trẻ, trường mẫu giáo sẽ tạo điều kiện ban đầu hết sức quan trọng đặt
nền móng cho sự phát triển tâm lý, trí tuệ và nhân cách của trẻ em.
Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục gia đình đối với sự phát triển của trẻ,
Đảng, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản nhằm thúc đẩy xã hội hỗ trợ gia đình thực
hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ nhỏ.
Điều 93, Luật Giáo dục (2005) khẳng định "Nhà trường có trách nhiệm chủ
động phối hợp với gia đình và xã hội đ ể thực hiện mục têu,

http://www.l tc.tnu.edu.vn


nguyên lí giáo dục"[17]; Đề án “Phát triển GD mầm non giai đoạn 2006 2015 đã nhấn mạnh một trong những mục tiêu phát triển GDMN là "Tăng cường các
hoạt động phổ biến kiến thức và tư vấn nuôi dạy trẻ cho các gia đình".[1] Tại điều 46,

Chương VII - Điều lệ Trường mầm non đã nêu rõ nhiệm vụ của nhà trường, nhà trẻ
nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập trong công tác phối kết hợp với gia đình và xã hội đ ể
nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ trong đó nhiệm vụ tuyên
tuyền phổ biến kiến thứuc khoa học nuôi dạy trẻ cho cha mẹ và cộng đồng.[3]
Ngày 9/2/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 239/QĐ- Ttg phê
duyệt Đề án phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010-2015, trong đó một trong
những nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục là "Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng
cao nhận thức trách nhiệm cho các cấp các ngành, gia đình và cộng đồng về chủ trương,
mục đích, ý nghĩa của phổ cập giáo dục cho trẻ 5 tuổi trong nâng cao chất lượng giáo dục
và phát triển nguồn lực".[20]
Đối với GDMN công tác tư vấn cho các bậc cha mẹ đang nuôi con dưới
6 tuổi có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Kết qủa
nghiên cứu ở nhiều nước trên thế giới cho thấy: Ở tuổi mầm non công tác chăm sóc, giáo
dục của cha mẹ và các thành viên trong gia đình là yếu tố có ảnh hưởng quan trọng đến
hầu hết các chỉ số phát triển cuả trẻ, đồng thời có mối liên hệ chặt chẽ giữa trình độ đào
tạo, thu nhập của cha mẹ với các chỉ số liên quan chất lượng quá trình giáo dục. Ở Việt
Nam, giáo dục trẻ trong gia đình đã từ lâu được nhiều Bộ, ngành tổ chức quan tâm
nghiên cứu và cho thấy gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phối hợp cùng
nhà trường để giúp trẻ phát triển toàn diện. Bộ Giáo dục và Đạo tạo luôn chú trọng công tác
tư vấn phổ biến kiến thức và kĩ năng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non đến các bậc cha mẹ
và cộng đồng. Nhiệm vụ này được Bộ Giáo dục và Đào tạo thường xuyên chỉ đạo và
đưa vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học hàng năm ở các trường mầm non.

http://www.l tc.tnu.edu.vn


Hải Dương là thành phố có số lượng trường mầm non công lập và tư thục 35
trường; tuy nhiên số lượng trường quan tâm đầu tư cho hoạt động tư vấn còn yếu và
thiếu (thiếu về chất lượng nhà quản lý có nhận thức và hiểu biết về hoạt động tư vấn; giáo
viên yếu về kỹ năng tổ chức tư vấn); số lượng cha mẹ có nhận thức đúng đắn về chăm

sóc- giáo dục trẻ chưa nhiều; đa số cha mẹ có tư tưởng “ trăm sự nhờ cô” nên đã bỏ ngỏ
việc chăm sóc con như thế nào cho đúng khoa học, phù hợp với trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổichuẩn bị cho bé vào lớp
1; do đó cha mẹ không thể hiện nhu cầu cần được tư vấn về chăm sóc con như thế nào ở
nhà, do vậy sự phối kết hợp với cha mẹ và giáo viên còn rất nhiều hạn chế. Bên cạnh
đó, chất lượng đội ngũ quản lý cũng như giáo viên có nhận thức, có kỹ năng tổ chức tư vấn
còn hạn chế; và cũng chưa được các cấp, các ngành quan tâm nhiều nên hoạt động này
dường như đang bỏ ngỏ và lu mờ so với các hoạt động chăm sóc giáo dục khác trong nhà
trường.
Nhận thấy, thực tiễn công tác giáo dục mầm non ở thành phố Hải Dương hiện nay
nhiều bậc cha mẹ chưa có kiến thức và kỹ năng chăm sóc, giáo dục con theo khoa học;
chưa nhận thức đúng vai trò của gia đình trong việc phối hợp với trường mầm non để
hình thành, phát triển nhân cách cho trẻ; nhiều giáo viên mầm non chưa có kỹ năng tư
vấn cho gia đình về chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo; công tác quản lý hoạt động này cũng
chưa được coi trọng và quan tâm nghiên cứu nhiều. Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn
nghiên cứu đề tài: Tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở
thành phố Hải Dương.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho các bậc cha mẹ ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở thành phố
Hải Dương.

http://www.l tc.tnu.edu.vn


3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha
mẹ ở các trường mầm non thành phố Hải Dương.

4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được các biện pháp tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc
cha mẹ phù hợp với mục tiêu giáo dục của độ tuổi, đặc điểm giáo dục mầm non của thành
phố Hải Dương và nhu cầu, đặc điểm giáo dục trẻ 5-6 tuổi trong gia đình sẽ nâng cao
chất lượng hoạt động chăm sóc trẻ trong gia đình, hỗ trợ tích cực việc đảm bảo chất
lượng phối hợp giữa trường mầm non và gia đình trong công tác chăm sóc trẻ ở trường
mầm non thành phố Hải Dương hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xây dựng cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở trường mầm non.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở một số trường mầm non thành phố Hải Dương.
5.3. Đề xuất một số biện pháp tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc
cha mẹ ở một số trường mầm non thành phố Hải Dương.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề tư vấn chăm sóc sức
khỏe - thể chất và đề xuất một số biện pháp tổ chức tư vấn chăm sóc sức khỏe - thể chất
trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ học sinh của hiệu trưởng nhà trường (chủ thể của các biện
pháp quản lý là hiệu trưởng nhà trường).
6.2. Về khách thể khảo sát
Đề tài khảo sát 15 CBQLGD, 20 GV mầm non, 300 cha mẹ trẻ mẫu giáo 56 tuổi của Trường Mầm non Ngọc Châu; Trường Mầm non Phú Lương; Trường Mầm non
Trần Phú; Trường Mầm non Hải Tân; Trường Mầm non Quang Trung ở thành phố Hải Dương,
tỉnh Hải Dương.

http://www.l tc.tnu.edu.vn


6.3. Thời gian nghiên cứu
Từ ngày 1 tháng 8 năm 2015 đến ngày 1 tháng 2 năm 2016.

7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng phương pháp tổng hợp, hệ thống hoá, phân tích tài liệu, phương
pháp lịch sử để nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận về tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Đề tài sử dụng phương pháp điều tra (viết, phỏng vấn); phương pháp nghiên
cứu sản phẩm hoạt động sư phạm; phương pháp chuyên gia để nghiên cứu thực trạng tổ
chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi và thực trạng quản lý hoạt động tư
vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở thành phố Hải Dương và nguyên
nhân của thực trạng.
Sử dụng phương pháp chuyên gia để xin ý kiến định hướng về nội dung, phương
pháp nghiên cứu; kiểm định tính đúng đắn của các kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn
của đề tài.
Đề tài sử dụng phương pháp khảo nghiệm để xin ý kiến đánh giá về tính cần thiết,
tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Đề tài sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu từ phiếu
khảo sát, tính toán các chỉ số định lượng, định tính trong nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Danh mục các chữ cái viết tắt, Kết luận và khuyến nghị, Danh
mục Tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi cho các bậc cha mẹ ở trường mầm non.
Chương 2: Thực trạng tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha
mẹ ở các trường mầm non thành phố Hải Dương.
Chương 3: Biện pháp tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha
mẹ ở các trường mầm non thành phố Hải Dương.

http://www.l tc.tnu.edu.vn



Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TƯ VẤN CHĂM SÓC TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
CHO CÁC BẬC CHA MẸ Ở TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
Đối với giáo dục mầm non, công tác tư vấn giáo dục cho các bậc cha mẹ có ý nghĩa
quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ. Khoa học đã chứng
minh rằng những năm đầu của cuộc đời, đặc biệt là thời kỳ trẻ từ 0 đến 6 tuổi là giai đoạn
quan trọng trong sự phát triển thể chất, tâm lý cũng như hình thành và phát triển các kỹ
năng cơ bản là cơ sở cho việc học tập sau này của trẻ. Trẻ ở lứa tuổi này nếu được chuẩn
bị tốt ở trường mầm non sẽ có nhiều thuận lợi và tạo đà tốt cho trẻ khi bước vào các cấp
học tiếp theo. Tuy nhiên nếu chỉ trông cậy vào sự chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm
non thôi thì chưa đủ để chuẩn bị cho trẻ trong cuộc sống tương lai mà thêm vào đó rất
cần sự hỗ trợ của cộng đồng đặc biệt là của gia đình trẻ.
Dự án nghiên cứu về gia đình (Harvard Family Research Project) của trường Đại học
Giáo dục Harvard khẳng định: Sự tham gia của gia đình trong giáo dục mầm non góp
phần quan trọng trong việc nâng cao thành công của mọi trẻ trong mọi độ tuổi. Dự án
đã nêu được tầm quan trọng của giáo dục gia đình trong giai đoạn lứa tuổi mầm non đó
là quá trình giáo dục bao gồm thái độ, giá trị và thực hành của cha mẹ trong việc nuôi dạy
trẻ. Nội dung của dự án đề cập tới 4 lĩnh vực:[9]
- Quan hệ chăm sóc, cảm xúc và trách nhiệm giữa cha mẹ với trẻ.
- Sự tham gia của cha mẹ trẻ vào các hoạt động của trẻ ở gia đình.
- Quan hệ giữa nhà trường và gia đình.
- Trách nhiệm đối với kết quả học tập của trẻ.

http://www.l tc.tnu.edu.vn



Đề tài đã được thực hiện trên 2.700 gia đình Singapore (đối tượng là cha mẹ trẻ
người Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia và các dân tộc khác). Tuy mục đích chính trong đề
tài không nhằm nghiên cứu GD trẻ nhỏ trong gia đình nhưng trên cơ sở các dữ liệu thu
được nhóm tác giả đã dành một chương để phân tích vấn đề GD của cha mẹ đối với con
cái với 4 yếu tố:
- Cách tiếp cận giáo dục của cha mẹ.
- GD các giá trị truyền thống trong gia đình.
- Phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
- Tương tác giữa cha mẹ và trẻ.
Đặc biệt trong cuốn: Giáo viên MN về công tác với gia đình, tác giả Ubranxkaia
(người Nga), ngoài nội dung nêu rõ cơ sở của GD trẻ trong gia đình, nội dung công việc
với cha mẹ, các phương pháp và hình thức tiếp cận, phối hợp với phụ huynh, tác giả đã
đề cập đến công việc của hiệu trưởng trường MN với công tác phụ huynh bao gồm:
công tác quản lý hoạt động phối hợp với gia đình, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên để làm tốt
công tác phụ huynh và cả công tác tư vấn, giao tiếp trực tiếp với phụ huynh.[23]
Năm 1975, tác giả Bown đã xây dựng mô hình tư vấn cho cha mẹ dựa trên tâm
lý, trong đó nhấn mạnh tư vấn cho cha mẹ dựa trên một số tư tưởng về tư vấn như trường
phái hành vi (tư vấn cha mẹ can thiệp hành vi không tích cực của con trong cuộc sống). Tư
vấn cha mẹ khác với các kiểu can thiệp cha mẹ khác: trị liệu gia đình và giáo dục gia đình.
Trị liệu gia đình là dịch vụ trực tiếp làm thống nhất gia đình, ở đó cha mẹ và con cái đồng
thời tham dự với nhà trị liệu nhằm làm cho vấn đề trong gia đình được giải quyết tốt hơn.
Giáo dục gia đình là cách tiếp cận gián tiếp nhằm mục đích dạy cho cha mẹ các kỹ năng
chăm sóc và giáo dục con trong gia đình.[4]
Tác giả Zadek Kurt Lewin cũng có những nghiên cứu về tư vấn dựa trên các mối
quan hệ con người và phát triển các mục tiêu của tư vấn, các mẫu hình trong lĩnh vực tư
vấn, mối quan hệ trong tư vấn. Một số công trình nghiên cứu

http://www.l tc.tnu.edu.vn



của các tác giả nước ngoài tập trung vào nghiên cứu hoạt động tư vấn, những ứng dụng
mang tính thực tế trong quá trình tư vấn, vị trí, vai trò của nhà tư vấn, các hình thức và
những yếu tố ảnh hưởng trong quá trình tư vấn.[25]
Có thể thấy rằng, các nghiên cứu về tư vấn chăm sóc trẻ mầm non đã
được nhiều tác giả quan tâm tuy nhiên nghiên cứu sâu về tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ còn nhiều hạn chế như chưa đề cập đến tư vấn về thể chất
sức khỏe của trẻ; về hình thành kỹ năng vệ sinh chăm sóc; về vấn đề an toàn và phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ… Theo báo cáo thế giới về phòng chống thương tích ở
trẻ em, Tổ chức Y tế Thế giới, Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc đã quyết định phải đưa vấn
đề thương tích trẻ em cho y tế công cộng toàn cầu và xem tai nạn thương tích là “Gánh
nặng bệnh tật toàn cầu”. Do vậy việc tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các
bậc phụ huynh cần được nhiều nhà tác giả quan tâm và đi sâu nghiên cứu.[2]
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam, giáo dục trẻ trong gia đình đã từ lâu được nhiều bộ, ngành, tổ chức
quan tâm nghiên cứu. Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn chú trọng công tác tư vấn và phổ biến
kiến thức, kỹ năng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non đến các bậc cha mẹ, cộng đồng.
Nhiệm vụ này được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào hướng dẫn nhiệm vụ năm học hàng
năm. Thực hiện tốt công tác tư vấn cho cha mẹ sẽ tạo được sự liên kết giữa nhà trường
mầm non và gia đình về nội dung, hình thức, phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ sẽ tốt
hơn. Tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trẻ về các mặt thể chất, nhận thức, tình
cảm - thẩm mĩ, ngôn ngữ, giao tiếp, ứng xử... góp phần thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc,
giáo dục trẻ. Đồng thời làm cho cha me, cộng đồng hiểu rõ về giáo dục mầm non và ủng hộ
giáo dục mầm non, tạo nên nguồn lực vật chất và tinh thần, góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc, giáo dục trẻ.

http://www.l tc.tnu.edu.vn


Trong hầu hết các sách báo chuyên ngành, các đề tài, bài viết trong những
hội thảo khoa học của các nhà nghiên cứu, chuyên gia về mầm non đều nêu bật được tầm

quan trọng và sự cần thiết của giáo dục trẻ mầm non ở nhà trường và gia đình. Trong
cuốn Xã hội hóa giáo dục của viện Khoa học Giáo dục do tác giả Võ Tấn Quang chủ biên
đã nêu trong chương 2 - Xã hội hóa giáo dục: “Trẻ mầm non với tư cách là đối tượng chăm
sóc - giáo dục được chăm lo của giáo dục nhà trẻ, giáo dục mẫu giáo và giáo dục gia đình
một cách tự giác
và tự phát”, đều khẳng định vai trò kết hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sócgiáo dục trẻ mầm non là quan trọng và tất yếu.[21]
Những năm gần đây, hoạt động tư vấn trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu về hoạt
động tư vấn trong giáo dục đã được nhiều người quan tâm. Công trình “Tư vấn tâm lý học
đường” của tác giả Nguyễn Thị Oanh đã tập trung vào vấn đề tư vấn cho học sinh về những
khó khăn trong đời sống gia đình, việc học hành và định hướng nghề nghiệp… đồng thời
đưa ra cách giải quyết tư vấn hợp lý để giúp học sinh có cái nhìn sáng suốt, sâu sắc trong
mọi vấn đề nhằm tìm ra lựa chọn tối ưu nhất cho bản thân. Bài báo “Cần có các chuyên viên
tâm lý trong trường học” của tác giả Nguyễn Phương Hoa, Tạp chí Tâm lý học - Viện Tâm lý
học, TT KHXH- NVQG, số 9 (9/2002) nêu ra một số khó khăn về tâm lý mà học sinh thường
gặp từ đó đề xuất các biện pháp cụ thể trong đó có lưu ý đến việc cần thiết phải có các
chuyên viên tâm lý trong trường học nhằm giúp học sinh giải quyết các thắc mắc và khó khăn
gặp phải. Tại Hội thảo khoa học do hội Hội khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam tổ chức
năm 2006 đã bàn đến vấn đề tư vấn tâm lý - giáo dục.[15]
Như vậy cả lý luận và thực tiễn nghiên cứu về hoạt động tư vấn cho các bậc cha
mẹ đều được các chuyên gia và các bậc cha mẹ rất quan tâm, ngày càng có nhiều
nghiên cứu, hội thảo về lĩnh vực này. Tuy nhiên chưa có đề tài, công trình nào đi sâu
nghiên cứu về hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 56 tuổi cho các bậc cha mẹ ở trường mầm non. Vì vậy, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài này
nhằm điều tra thực trạng hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha
mẹ từ đó rút kinh nghiệm và đề ra một số biện pháp quản lý thúc đẩy và nâng cao chất
lượng tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ ở một số trường mầm
non thành phố Hải Dương.

http://www.l tc.tnu.edu.vn



1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Tư vấn
Từ khoa học đến thực tiễn có rất nhiều định nghĩa khác nhau về tư vấn, sau đây tôi
xin nêu quan điểm của một số tác giả Việt Nam và nước ngoài.
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Tư vấn là phát biểu ý kiến về những vấn đề được đòi hỏi
đến nhưng không có quyền quyết định...”[24]
Theo định nghĩa của các chuyên gia tư vấn, khái niệm tư vấn được hiểu là lắng
nghe, phát biểu ý kiến về những vấn đề hỏi đến nhưng không có quyền quyết định, dựa
vào những hoạt động tâm lý để vạch ra những biện pháp giúp khách hàng tự quyết định.
Hiệp hội tâm lý Hoa Kỳ (1998) đã định nghĩa: Tư vấn là mối quan hệ giữa một
người trợ giúp chuyên nghiệp và người, nhóm người và một chỉnh thể xã hội cần được giúp
đỡ, trong đó nhà tư vấn cung cấp sự giúp đỡ cho người được tư vấn trong việc xác định
và giải quyết một vấn đề liên quan đến công việc hoặc người khác.[12]
Khái niệm tư vấn được hiểu là tư vấn tâm lý, là tiến trình tương tác giữa cán bộ tư
vấn (người tư vấn) và thân chủ (khách hàng), trong đó người tư vấn sử dụng kiến thức, kĩ
năng nghề nghiệp của mình giúp thân chủ thấu hiểu hoàn cảnh của mình và tự giải quyết
vấn đề của mình.
Như vậy từ một số định nghĩa trên có thể hiểu tư vấn là việc làm mà trong đó
nhà tư vấn tìm hiểu các vấn đề khúc mắc, những khó khăn mà người được tư vấn đang
gặp phải để từ đó nhận định, đánh giá, phân tích và đưa ra những lời khuyên bổ ích nhất
giúp cho người được tư vấn giải quyết được khó khăn của mình.
Để hiểu rõ hơn về khái niệm tư vấn, có thể đặt nó trong mối quan hệ với một số
khái niệm gần gũi:
+ Tư vấn và tham vấn
Theo nhiều định nghĩa khác nhau, tham vấn là một quan hệ trực tiếp nhằm
mục đích thay đổi hành vi của người nhận dịch vụ.

http://www.l tc.tnu.edu.vn



Tư vấn giống với tham vấn ở chỗ cùng là mối quan hệ nhân văn mang tính thành
thật và tin tưởng là cần thiết cho thành công và giúp đỡ thân chủ trở nên độc lập.
Điểm khác biệt ở đây là nhà tham vấn giúp đỡ thân chủ thông qua việc nâng cao
năng lực cho người thực hành tư vấn. Tham vấn tập trung vào những vấn đề tâm lý
của thân chủ còn tư vấn tập trung vào những vấn đề có tính chất công việc.
+ Tư vấn và giám sát
Sự khác biệt lớn nhất là bản chất mối quan hệ. Những người giám sát là chuyên gia
và thường là người có quyền lực, sự đánh giá, xếp hạng của họ dẫn đến việc xếp hạng,
tăng trưởng, đề bạt…. Quan hệ giữa nhà tư vấn và người thực hành tư vấn là mối quan
hệ dân chủ.
+ Tư vấn và đưa lời khuyên
Theo Gallessich (1982), thuật ngữ tư vấn hiểu theo nghĩa thông thường gắn với
việc tm kiếm và đưa ra lời khuyên. Tuy nhiên đưa ra lời khuyên khác với tư vấn là người
đưa ra lời khuyên giữ một vai trò là một chuyên gia, không có ý định rõ ràng để phát
triển khả năng của người nhận lời khuyên và mối quan hệ cụ thể được xác lập trong mối
quan hệ giữa người đưa và nhận lời khuyên.[10]
+ Tư vấn và hợp tác
Hợp tác là một quá trình tương tác lập kế hoạch, ra quyết định có liên quan đến hai
hoặc nhiều thành viên để cùng giải quyết một vấn đề nào đó và như vậy có nghĩa là vai trò
của các thành viên như nhau (ở một mức độ nào đó).
Tư vấn là một quá trình trợ giúp gián tiếp bằng cách trao quyền năng cho người thực
hành tư vấn nhằm giúp đỡ một người thứ ba khi dịch vụ được cung cấp bởi người thực
hành tư vấn còn hợp tác tức là khi hai người cộng tác cùng cung cấp dịch vụ. Trong quá
trình tư vấn phải có sự hợp tác của nhà tư vấn và người thực hành tư vấn.

http://www.l tc.tnu.edu.vn


+ Tư vấn và giảng dạy, đào tạo
Giảng dạy, đào tạo là một quá trình truyền đạt, trong một phương phức có hệ

thống và được lên kế hoạch như một bộ phận của lý thuyết thông tn (Conoley &
Conoley 1992). Dạy kiến thức theo truyền thống thường là một tình trạng chính thức,
mô phạm và hiếm có sự hợp tác.[7]
Dạy kiến thức (đào tạo) là một công cụ mà nhà tư vấn sử dụng trong quá trình tư
vấn, thông thường là một phần của chiến lược can thiệp. Dạy học trong tư vấn có tính phi
chính thức hơn và có liên hệ với nhiều hình thức mô phỏng đa dạng chứ không chỉ là bài
giảng và bài tập.
1.2.2. Hoạt động tư vấn
Hoạt động tư vấn là hoạt động tương tác giữa người tư vấn và người được tư
vấn trong đó người tư vấn sử dụng kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp của mình giúp người được
tư vấn thấu hiểu và giải quyết tốt vấn đề đang gặp phải.
Trong hoạt động tư vấn, nhà tư vấn phải xác định rõ đặc điểm, nhu cầu của đối
tượng; xác định rõ mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức tư vấn để thực hiện có kết
quả. Trong hệ thống các hoạt động chuyên môn của giáo viên ở trường mầm non, hoạt
động tư vấn cho gia đình trẻ là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng để giúp gia đình thực
hiện tốt công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
1.2.3. Chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
1.2.3.1. Chăm sóc trẻ mầm non
Theo Từ điển Tiếng Việt “chăm” có nghĩa là trông nom thường xuyên và được dùng
các từ ghép như: chăm bẵm, chăm chút, chăm lo; “sóc” có nghĩa là săn sóc, tìm cách chăm
nom chu đáo tận tình. Như vậy “chăm sóc” có hàm ý trông nom, săn sóc thường xuyên,
chú ý đều đặn, chu đáo.[24]
Chăm sóc trẻ mầm non có nghĩa là chăm lo tới sức khỏe về thể chất (ăn, ngủ, vệ
sinh, phòng bệnh, đề phòng tai nạn…) và chăm sóc đến sức khỏe tinh thần (đáp ứng nhu
cầu tâm lý, nhu cầu xã hội như nhu cầu được yêu thương, được an toàn) của trẻ lứa tuổi
mầm non.
Hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mầm non diễn ra hàng ngày trong trường
mầm non nhằm đạt mục tiêu chung là trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ

http://www.l tc.tnu.edu.vn



thể phát triển hài hòa cân đối, biểu hiện là cuối mỗi độ tuổi phải đạt được những
yêu cầu tối thiểu về tình trạng sức khỏe, cân nặng và chiều cao theo lứa tuổi, tiến lên thực
hiện các yêu cầu chuẩn, phòng chống suy dinh dưỡng và béo phì. Hoạt động chăm sóc sức
khỏe bao gồm các hoạt động như: Khám sức khỏe định kỳ; Theo dõi, đánh giá sự phát triển
của cân nặng và chiều cao theo lứa tuổi; Phòng chống suy dinh dưỡng, béo phì; Phòng
tránh các bệnh thường gặp; Theo dõi tiêm chủng. Đây là những hoạt động nhằm chăm sóc
sức khỏe cho trẻ, phát hiện ra những vấn đề về bệnh tật để kịp thời can thiệp, đồng thời
tập cho trẻ một số nề nếp, thói quen tốt trong sinh hoạt hằng ngày và tạo cho trẻ trạng
thái sảng khoái, vui vẻ.
Như vậy chăm sóc trẻ lứa tuổi mầm non là hoạt động chăm lo đến thể chất, tinh
thần đồng thời cung cấp, dạy cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản đảm bảo cho trẻ được
an toàn, phát triển toàn diện đúng với tâm sinh lý lứa tuổi, chuẩn bị điều kiện và tâm
thể cho cho trẻ bước vào trường tiểu học.
1.2.3.2. Chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có bước
nhảy vọt về chất, mỗi lứa tuổi đều có những đặc điểm riêng về trình độ nhận thức, đặc
điểm tâm sinh lý. Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là trẻ em lứa tuổi cuối cùng của bậc học mầm non,
thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhất tất cả các chức năng tâm sinh lý. Do vậy trẻ cần phải
được tạo môi trường và điều kiện tốt để phát triển sức khỏe thể chất và tinh thần, hình
thành năng lực cá nhân, duy trì cuộc sống lành mạnh; nâng cao sức đề kháng, đảm bảo sự
tăng trưởng và phát triển hoàn chỉnh của trẻ. Ở độ tuổi này, người chăm sóc trẻ (cha
mẹ và giáo viên mầm non) cần phải hiểu được nội dung, kỹ năng để hướng dẫn trẻ cùng
thực hiện các nội dung chăm sóc giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.[6]
Chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là hoạt động được tiến hành theo quy định của
chương trình giáo dục mầm non, là quá trình tác động trực tiếp vào cơ thể trẻ thông qua
việc tổ chức chế độ ăn, ngủ hợp lý, vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an
toàn giúp trẻ hình thành, phát triển về thể lực, đặt tiền đề cho sự phát triển toàn diện
nhân cách của trẻ.


http://www.l tc.tnu.edu.vn


1.2.4. Hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ trẻ
Hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ là hoạt động
tương tác giữa giáo viên ầm non và cha mẹ trẻ trong đó giáo viên sử dụng kiến thức, kỹ
năng nghề nghiệp giúp cha mẹ trẻ thấu hiểu cách nuôi dưỡng, chăm sóc giúp trẻ phát
triển toàn diện cơ thể, tâm hồn và trí tuệ theo mục tiêu và yêu cầu của độ tuổi.
Trong hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ, giáo
viên phải xác định rõ đặc điểm, nhu cầu của cha mẹ; xác định rõ mục đích, nội dung,
phương pháp, hình thức tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ để thực hiện có
kết quả hoạt động chăm sóc trẻ.
Trong hệ thống hoạt động chuyên môn của giáo viên ở trường mầm non, hoạt
động tư vấn chăm sóc trẻ cho gia đình là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng, với mục
đích nâng cao nhận thức và kỹ năng chăm sóc trẻ của cha mẹ góp phần nâng cao chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong gia đình và trường mầm non.
Như vậy, tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ là quá trình trong đó
giáo viên mầm non làm việc trong mối quan hệ bình đẳng không phân biệt thứ bậc với cha
mẹ để giúp họ trong việc chăm sóc con cái nhằm đem đến lợi ích nhất cho con em họ.
1.2.5. Tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho gia đình
1.2.5.1. Khái niệm tổ chức
Theo từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ, khái niệm tổ chức được hiểu là: Làm cho
thành một chỉnh thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng nhất định - nghĩa
danh từ (1); Làm công tác tổ chức cán bộ (2); Làm những gì cần thiết đế tiến hành một
hoạt động nào đó nhằm có được một hiệu quả lớn nhất - nghĩa động từ (3);
Tác giả Chester I. Barnard cho rằng: tổ chức là một hệ thống những hoạt động
hay nỗ lực của hai hay nhiều người được kết hợp với nhau một cách có ý thức.

http://www.l tc.tnu.edu.vn



Theo tác giả Ducan (1981), tổ chức là một tập hợp các cá nhân riêng lẻ tương tác
lẫn nhau, cùng làm việc hướng tới những mục tiêu chung và mối quan hệ làm việc của
họ được xác định theo cơ cấu nhất định. Theo định nghĩa này, yếu tố con người được coi
trọng hơn những nguồn lực khác của tổ chức (máy móc, nhà xưởng, công nghệ,…). Ở một
giới hạn nào đó, con người trong tổ chức cần phải làm việc hướng tới mục tiêu chung và
những hoạt động của họ cần phải được phối hợp để đạt mục tiêu đó. Theo đó, mối
quan hệ của con người trong tổ chức được xác định theo cơ cấu nhất định.[8]
Bên cạnh đó, khái niệm tổ chức cũng được coi là một hệ thống các hoạt động do
hai hay nhiều người phối hợp hoạt động với nhau nhằm đạt được mục tiêu chung. Theo
định nghĩa này, tổ chức bao gồm yếu tố con người, mục tiêu chung của tổ chức; sự phối
hợp các nỗ lực của con người trong tổ chức. Tuy nhiên, ngoài nguồn lực con người, để đảm
bảo sự hoạt động của tổ chức, cần phải có các nguồn lực khác như tài chính, công nghệ, nhà
xưởng,… Để phối hợp các nỗ lực của con người trong tổ chức nhằm sử dụng hiệu quả các
nguồn lực trong tổ chức và đạt được mục tiêu của tổ chức thì cần có hệ thống quyền lực và
quản lý.
Qua tiếp cận và phân tích quan điểm của các tác giả khác nhau về khái niệm tổ
chức, chúng tôi cho rằng, tổ chức là cách thức bố trí, sắp xếp và phối hợp hiệu quả các
hoạt động của con người; là hệ thống các tác động nhằm huy động và sử dụng các nguồn
lực nhằm đạt được mục tiêu chung của hoạt động dưới vai trò của nhà quản lý.
1.2.5.2. Tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc
cha mẹ ở trường mầm non
Tổ chức hoạt động tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ là
hoạt động thiết lập và vận hành tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường
thông qua việc thành lập ban chỉ đạo tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cho cha mẹ và
các cộng sự là các giáo viên trực tiếp quản lý lớp; lập kế hoạch, giao nhiệm vụ, nội dung
công việc tư vấn chăm sóc trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi cho các bậc cha mẹ tới từng bộ phận chuyên môn của nhà trường để nâng cao
nhận thức và năng lực thực hiện các hoạt động chăm sóc trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi cho cha mẹ, giúp gia đình thực hiện tốt việc chăm sóc, giáo dục trẻ theo mục
tiêu của giáo dục mầm non.

http://www.l tc.tnu.edu.vn