BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI VIẾT TIỂU LUẬN
MÔN: LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
ĐỀ BÀI:
Phân tích những biện pháp cải cách bộ máy nhà nước thời Lê Thánh Tông
liên hệ với cuộc cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước ở Việt Nam ta
hiện nay.
Tên sinh viên: Vương Đức Khảm
Mã sinh viên: 451302
Lớp: LSNNVPL-CNTC01M-2-20-N01-TL1
Tieu luan
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...............................................................................................................1
NỘI DUNG...........................................................................................................1
I. PHÂN TÍCH NHỮNG BIỆN PHÁP CẢI CÁCH BỘ MÁY NHÀ
NƯỚC THỜI LÊ THÁNH TÔNG..................................................................1
1. Các biện pháp chủ yếu cải cách bộ máy nhà nước thời Lê Thánh
Tông................................................................................................................1
1.1. Bỏ bớt một số chức quan, cơ quan và cấp chính quyền trung gian
đề đảm bảo sự tập trung quyền lực vào nhà vua.....................................2
1.2 Các cơ quan giám sát, kiểm soát lẫn nhau để loại trừ sự lạm
quyền và nâng cao trách nhiệm. Không tập trung quá nhiều quyền
hành vào một cơ quan mà tản ra cho nhiều cơ quan để ngăn chặn sự
tiếm quyền...................................................................................................3
1.3
Nhận xét những biện pháp cải cách thời Lê Thánh Tông.............5
II. LIÊN HỆ VỚI CƠNG CUỘC CẢI CÁCH BỘ MÁY HÀNH CHÍNH
NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY........................................................5
KẾT LUẬN...........................................................................................................7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................8
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
MỞ ĐẦU
Trong lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam, thời vua Lê Thánh Tơng trị vì
(1442-1497) được đánh giá là thời kỳ phát triển rực rỡ, ơng đã có những cải cách
nổi bật trên nhiều phương diện trong hệ thống quân sự, hành chính, kinh tế, giáo
dục và luật pháp. Đặc biệt là cải cách trong lĩnh vực tổ chức bộ máy nhà nước.
Để hiểu rõ hơn về vấn đề này em xin phân tích những biện pháp cải cách bộ
máy nhà nước thời Lê Thánh Tông để từ đó liên hệ với cơng cuộc cải cách tổ
chức bộ máy hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
Dưới đây là phần trình bày của em, bài làm cịn nhiều thiếu sót mong
nhận được sự góp ý từ thầy cơ để hồn thiện hơn và rút kinh nghiệm cho bài tập
lần sau. Em xin chân thành cảm ơn!
I.
NỘI DUNG
PHÂN TÍCH NHỮNG BIỆN PHÁP CẢI CÁCH BỘ MÁY NHÀ
NƯỚC THỜI LÊ THÁNH TÔNG
Cuộc cải tổ bộ máy nhà nước của Lê Thánh Tơng, nếu khơng nói là cuộc
cải tổ đầu tiên, thì cũng là cuộc cải tổ lớn nhất và thành công nhất trong lịch sử
chế độ phong kiến Việt Nam. Mơ hình nhà nước thời Lê Thánh Tơng trở thành
mẫu mực cho những đời vua sau và các triều đại sau mô phỏng theo1.
Xây dựng cơ chế người đứng đầu nhà nước trực tiếp điều hành, kiểm soát
tối cao quyền lực nhà nước, hạn chế các khâu trung gian, nâng cao hiệu lực của
nhà vua và bộ máy quan liêu đó chính là ngun tắc Tơn qn quyền.
1. Các biện pháp chủ yếu cải cách bộ máy nhà nước thời Lê Thánh Tông
- Bỏ bớt một số chức quan, cơ quan và chính quyền cấp trung gian để đảm
bảo sự tập trung quyền lực vào tay nhà vua.
1
Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam, NXB Công an nhân dân, 2017
1
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
- Các cơ quan giám sát, kiểm soát lẫn nhau để loại trừ sự lạm quyền và nâng
cao trách nhiệm.
- Không tập trung quá nhiều quyền hành vào một cơ quan mà tản ra cho
nhiều cơ quan để ngăn chặn sự tiếm quyền.
1.1. Bỏ bớt một số chức quan, cơ quan và cấp chính quyền trung gian đề
đảm bảo sự tập trung quyền lực vào nhà vua
- Chính quyền cấp trung ương
Ý thức được sự lạm quyền rất dễ xảy ra ở những người có vị trí “đứng
dưới một và đứng trên muôn người” vua Lê Thành Tông đã bãi bỏ các chức tể
tướng (tả, hữu tướng quốc), đại hành khiển, ba chức tư (tam tư) cũng bị bãi bỏ.
Trong chế độ phong kiến, các quan đại thần thường là những người cơng
thần, có cơng lập quốc có ảnh hưởng uy tín lớn đến quyền lực của nhà vua rất dễ
tiếm quyền, lộng quyền nên sau cải cách của Lê Thánh Tông nhiều quan đại thần
không được kiêm nhiệm những trọng trách khác. Họ vẫn được bàn luận chính trị
thơng qua vai trị tư vấn cho nhà vua qua đó cho thấy họ đã trở thành những
người khơng có thực quyền được hưởng phẩm cao bổng hậu.
- Chính quyền cấp địa phương
Để tập trung quyền lực vào trong tay vua chính quyền địa phương là đối
tượng khơng thể bỏ qua trong trong cuộc cải cách. Chia cả nước thành 13 đạo
thừa tuyền, bãi bỏ chức hành khiển thay vào đó là ba ti (đô ti, hiến ti, thừa ti)
Với việc cải cách ở địa phương như vậy đã hạn chế tiềm lực, thế lực của
những lực lượng phong kiến địa phương, ngăn ngừa sự cát cứ. Chính quyền địa
phương có hiệu lực, hiệu quả hơn.
- Quân đội
2
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
Lê Thánh Tông đã thực hiện nhiều biện pháp để nắm giữ quân đội để tăng
cường quyền lực. Thái úy là người đứng đầu quan võ thông thường trong các
triều đại, vị quan võ này thường được kiêm tổng chi huy quân đội, nhưng ở triều
Lê Thánh Tông, ông không đặt quân đội vào chức này mà tự mình nắm giữ. Như
vậy quyền điều động quân đội, các quan võ và cơ quan quân sự không được năm
giữ mà thuộc quyền nhà vua.
Qua biện pháp thứ nhất này cho ta thấy vua Lê Thánh Tông đã ý thức
được rất rõ về sự tập trung quyền lực nhà nước và việc quyền lực nhà nước bị
phân chia khơng có sự tập trung rất dễ dẫn đến sự lạm quyền, lộng quyền, tiếm
quyền.
I.2 Các cơ quan giám sát, kiểm soát lẫn nhau để loại trừ sự lạm quyền và
nâng cao trách nhiệm. Không tập trung quá nhiều quyền hành vào một
cơ quan mà tản ra cho nhiều cơ quan để ngăn chặn sự tiếm quyền
-
Chính quyền trung ương
+ Một số cơ quan có chức năng văn phịng
Hàn lâm viện: chức năng phụng mệnh vua khởi thảo văn thư chiếu chỉ;
Đông các viện: sửa chữa các văn bản do Hàn lâm viện đã soạn thảo; Trung thư
giám: biên chép các dự thảo văn bản trên thành bản dự thảo chính thức để vua
chuẩn y. Như vậy ba cơ quan trên có mối quan hệ mật thiết với nhau trong quá
trình soạn thảo văn bản với quy trình chặt chẽ.
Lục Bộ, lục Khoa, lục Tự Lê Thánh Tơng cịn trực tiếp điều tiết cơng việc
của các cơ quan nhà nước ở trung ương như các văn phịng, cơ quan chun
mơn, lục Bộ, lục Khoa, lục Tự, Ngự sử đài mà không phải thông qua các chức
quan như Tả, Hữu tướng quốc thời đầu Lê Sơ. Chun mơn hố các lĩnh vực,
các cơ quan trong quá trình tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước. Lục Bộ, tính
3
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
đến thời Lê Thánh Tông đã rất phát triển, với các chức năng chuyên biệt và hệ
thống các cơ quan thừa hành trong từng bộ. Đứng đầu mỗi bộ là một quan
thượng thư với hai chức phó là tả, hữu thị lang. Mỗi bộ đều có Tư vụ sảnh với
chức năng văn phòng điều hành chung và các Thanh lại ty điều hành từng lĩnh
vực công việc chuyên môn thuộc bộ. Việc giám sát các công việc chuyên môn
trong từng bộ cũng được tăng cường. Các bộ phải kiểm tra từng lĩnh vực cơng
việc quan trọng mà bộ mình phụ trách, đồng thời giám sát chéo các lĩnh vực
khác theo thẩm quyền.
Lê Thánh Tông cho thành lập lục Tự và duy trì, hồn thiện lục Khoa. Lục
Khoa được đổi tên cho phù hợp với từng bộ, từng lĩnh vực mà lục Khoa giám
sát, bao gồm: Lại khoa, Hộ khoa, Lễ khoa, Binh khoa, Hình khoa, Cơng khoa.
Chức năng giám sát của lục Khoa đối với lục Bộ được xác định cụ thể: “Phát
tiền, thu tiền là chức việc của Bộ Hộ mà giúp việc vào việc đó phải có khoa Hộ,
bộ Lại tuyển dùng khơng đúng nhân tài thì khoa Lại được quyền bác đổi, bộ Lễ
để nghi chế mất trật tự thì khoa Lễ được quyền đàn hặc, khoa Hình được bàn về
việc xử đốn của bộ Hình trái hay phải, khoa Công được kiểm về việc làm của
bộ Công chăm hay lười”. Các khoa hoạt động độc lập, không bị chi phối bởi
thượng thư các bộ, người đứng đầu mỗi khoa là đô cấp sự tuy phẩm hàm thấp
hơn thượng thư nhưng làm công việc giám sát, kiểm sốt cơng việc của bộ với
danh nghĩa thực thi quyền lực nhà vua.
Lục Tự chịu sự điều chỉnh trực tiếp của nhà vua, không thuộc lục Bộ, phụ
trách những việc mà lục Bộ không quản lý hết. Lục Tự gồm Đại lí tự - xem xét
lại những án nặng đã xử rồi chuyển kết quả điều tra sang Bộ Hình để xin ý kiến
quyết định của vua; Thái thường tự phụ trách nghi lễ, thờ cúng; Hồng lô tự phụ
trách nghi lễ tiếp khách của vua, xướng danh các tân khoa; Thường bảo tự lo
việc đóng ấn vào các quyển thi của thí sinh ở các kỳ thi hội... Như vậy, qua lục
4
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
Tự, Lê Thánh Tơng có thể nắm và kiểm sốt trực tiếp những công việc của hai
Bộ vào diện quan trọng nhất nhì trong lục Bộ là Bộ Lễ và Bộ Hình.
+ Các cơ quan chun mơn
Ngự sử đài: giúp vua kiểm soat đội ngũ quan lại, giám sát thực thi pháp
luật Đơ, Phó đơ ngự sử, Tư vụ tỉnh, Kinh lịch ty, Án ngục ty, Chiếu ma sở và 6
Ty ngự sử trực thuộc đóng ở các đạo. Trong đó, các bộ phận đều có các chức
năng chuyên biệt, như Tư vụ tỉnh nắm các việc văn phòng tổng hợp; Kinh lịch ty
phụ trách đăng lục các án; Án ngục ty phụ trách về hình ngục; Chiếu ma sở phụ
trách việc văn án, sổ sách.
- Chính quyền địa phương
Như đã nêu ở trên ở cấp đạo – xứ dưới triều đại vua Lê Thánh Tông quyền
lực nhà nước được tản ra giao cho 3 cơ quan: Thừa ti: phụ trách hành chính, tài
chính, dân sự; Đơ ti: trơng coi việc quân đội; Hiến ti: có chức năng xét sử và
giám sát hai ti trên, giám sát việc trong đạo để tâu triều đình.
I.3 Nhận xét những biện pháp cải cách thời Lê Thánh Tơng
Tuy vẫn đang trong thời kì phong kiến nhưng những cuộc cải cách dưới
thời vua Lê Thánh Tông thực sự tiến bộ cho ta thấy được quyền lực nhà nước
phải được tập trung đế tránh tình trạng cát cứ địa phương cục bộ, tuy nhen nhóm
nhưng trong thời kì này bắt đầu có sự phân cơng giữa ba quyền lập pháp, hành
pháp, tư pháp, phải xây dựng được các cơ quan có sự giám sát lẫn nhau tránh
tình trạng tiếm quyền, lộng quyền.
II.
LIÊN HỆ VỚI CƠNG CUỘC CẢI CÁCH BỘ MÁY HÀNH CHÍNH
NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
5
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
Từ công cuộc cải cách bộ máy nhà nước thời Lê Thánh Tông đã cho ta
thấy những điểm quan trọng để liên hệ với công cuộc cải cách bộ máy hành
chính ngày này:
Giữ vững nguyên tắc quyền lực nhà nước thống nhất: đây không chỉ biện
pháp trong công cuộc cải cách thời Lê Thành Tơng mà nó cịn được thể hiện
xuyên suốt cho đến ngày này quyền lực nhà nước là thống nhất có sự phân cơng
hợp lí giữa ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp cơ quan lập pháp kiểm tra
giám sát hoạt động của hành pháp và tư pháp.
Xây dựng các cơ quan giám sát hoạt động lẫn nhau, coi trọng công tác
kiểm tra trong bộ máy: lập pháp kiểm soát hành pháp và tư pháp thể hiện rất rõ
ràng trong các quy định luật, tuy nhiên việc hành pháp và tư pháp kiểm soát lập
pháp như thế nào vẫn cịn để trống. Lê Thánh Tơng quan tâm đặc biệt đến công
tác kiểm tra giám sát quan lại, bộ máy hành chính hoạt động khơng thể khơng
tránh khỏi khuyết điểm, con người khi thực thi quyền lực cơng khó tránh khỏi
tình trạng lạm dụng quyền lực, bị quyền lực cám dỗ, dễ dàng tha hóa, phịng
ngừa và trị tội khi xảy ra là nhiệm vụ của các cơ quan được lập ra.
Tinh gọn bộ máy song hành với việc xây dựng thêm những cơ quan mới
phù hợp với u cầu thực tiễn xã hội: có thể thơng qua cải cách bộ máy nhà nước
thời Lê Thành Tông tương đối gọn nhẹ mỗi cơ quan có nhiệm vụ tương đối rõ
ràng. Vì thế điều cần học hỏi ở đây là thiết kế bộ máy phù hợp, yêu cầu cần xây
dựng thêm cơ quan đến đâu thì làm ọ đến đó.
Học hỏi, tiếp thu kinh nghiệm từ nước ngồi: tiếp thu mơ hình bộ máy nhà
nước của triều đại phong kiến Trung Quốc để xây dựng mơ hình bộ máy nhà
nước khơng chỉ có riêng ở triều đại Lê Thánh Tơng mà đã có từ các triều đại
trước đó rồi nhưng đến thời của ông là tiến bộ và phát triển rực rỡ nhất. Học hỏi
6
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
tiếp thu kinh nghiệm từ nước ngồi có ý nghĩa hết sức quan trọng vì thực tiễn cải
cách hành chính nước ta đã cho thấy sự cần thiết vận dụng kinh nghiệm nước
ngoài vào tổ chức hoạt của bộ máy hành chính nước ta. Việc vận dụng này cho
thấy sự thành công nhất định như: cơ chế một cửa, một cửa liên thông, cơ chế tự
chủ…
KẾT LUẬN
Lịch sử qua đi nhưng để lại đó là những bài học kinh nghiệm sâu sắc trong
đó có những kinh nghiệm quá báu về công cuộc cải cách bộ máy nhà nước thời
vua Lê Thánh Tông và được ứng dụng, liên hệ cho đến tận công cuộc xây dựng
bộ máy nhà nước hiện này.
7
Tieu luan
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay
(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay(TIEU.LUAN).phan.tich.nhung.bien.phap.cai.cach.bo.may.nha.nuoc.thoi.le.thanh.tong.lien.he.voi.cuoc.cai.cach.to.chuc.bo.may.hanh.chinh.nha.nuoc.o.viet.nam.ta.hien.nay