HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
----

----

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊ NIN
Hình thức thi: Tiểu luận

ĐỀ 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quy mơ tích lũy tư bản. Ý
nghĩa lý luận và thực tế. Liên hệ vấn đề tích lũy vốn cho CNH, HĐH ở Việt
Nam hiện nay

Hà Nội, Ngày 13 tháng 4 năm 2022


MỤC LỤC
I.

PHẦN 1: MỞ ĐẦU...........................................................................................3
1.1 Giới thiệu......................................................................................... 3
1.2 Phương pháp nghiên cứu................................................................. 3
1.3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu........................................................ 3

II.

PHẦN 2: NỘI DUNG.......................................................................................4
2.1 Tích luỹ tư bản và các nhân tố ảnh hưởng đến tích lũy tư bản........ 4
2.1.1

Bản chất của tích lũy tư bản..................................................4

2.1.2

Các nhân tố ảnh hưởng đến quy mơ tích lũy tư bản.............4

2.1.3

Hệ quả, tính quy luật chung của tích lũy tư bản...................7

2.1.4

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn..................................................8

2.2 Liên hệ việc tăng quy mơ tích luỹ vốn cho CNH-HĐH của Việt
Nam hiện nay.............................................................................................10
2.2.1

Thực trạng vốn ở Việt Nam................................................10

2.2.2

Giải pháp gia tăng quy mơ tích lũy tư bản trong thời kỳ cuộc

cách mạng công nghiệp 4.0.............................................................................11
III.

PHẦN 3: KẾT LUẬN.....................................................................................14
Phụ lục...................................................................................................15

2



1 PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1.1 Giới thiệu
Trong bất cứ nền kinh tế nào từ trước tới nay, muốn buôn bán, kinh
doanh phát triển được thì khơng thể thiếu đi nhân tố “vốn”. Mọi người lâu nay
vẫn luôn quan niệm rằng, phải có vốn thì mới sinh ra được lợi nhuận, mặc dù
về bản chất không phải như vậy, nhưng ta đều công nhận mức độ quan trọng
của yếu tố này. Dựa vào nguồn vốn nhiều hay ít, mà các nhà đầu tư, sản xuất
mới xác định được quy mô làm ăn lớn hay nhỏ, xác định được mặt hàng của
riêng mình. Đồng thời, vốn cũng là cơ sở quyết định cho việc đầu tư vào tư
liệu sản xuất như máy móc, thiết bị hỗ trợ,… th nhân cơng lao động, từ đó
doanh nghiệp có thể phát triển, mở rộng, tăng năng suất tới mức tối ưu. Nói
rộng ra, cơ cấu kinh tế của một đất nước cũng phụ thuộc không ít vào vốn.
Vậy, ở quá trình tái sản xuất, thường là tái sản xuất mở rộng của các nhà đầu
tư, u cầu vốn phải tăng mà khơng cịn đi vay được như ban đầu nữa thì vốn
từ đâu mà có ? Câu trả lời được đưa ra là nhờ vào tích luỹ tư bản. Tích luỹ tư
bản là gì? Những nhân tố nào ảnh hưởng tới tích luỹ tư bản? Làm cách nào để
có thể vận dụng vốn tích luỹ tư bản một cách có hiệu quả nhất? Để đưa ra câu
trả lời cho những câu hỏi trên, tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Tích luỹ tư
bản và các nhân tố ảnh hưởng đến quy mơ tích luỹ tư bản”.
1.2 Phương pháp nghiên cứu.
Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết dựa trên một số tư liệu có
sẵn từ trước như giáo trinh, sách nghiên cứu vêf chủ nghĩa Mác – Lê-nin và
Internet kết hợp phương pháp phân tích, thống kê từ số liệu tìm được và
phương pháp tổng hợp dựa trên tư duy để đưa ra biện pháp, giải pháp.
1.3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu.
- Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam
- Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng quy mơ tích lũy tư bản,
tích lũy tư bản, việc sử dụng vốn.
3



2 PHẦN 2. NỘI DUNG
2.1 Tích luỹ tư bản và các nhân tố ảnh hưởng đến tích
lũy tư bản.
2.1.1

Bản chất của tích lũy tư bản.

Q trình sản xuất của xã hội là một q trình liên tục, ln được lặp đi
lặp lại và khơng ngừng đổi mới. Hiện tượng đó được gọi là tái sản xuất.
Nếu quá trình tái sản xuất được lặp lại với quy mơ như cũ thì gọi là tái
sản xuất giản đơn. Trong quá trình này tồn bộ thặng dư được tiêu dùng cho
cá nhân khơng đầu tư trở lại sản xuất.
Nếu quá trình tái sản xuất được lặp lại nhưng với quy mơ và trình độ
tăng lên thì gọi là tái sản xuất mở rộng. Để có tái sản xuất mở rộng phần
thặng dư phải được trích ra để đầu tư trở lại mở rộng sản xuất.
Trong chủ nghĩa tư bản với động lực là giá trị thặng dư và tác động của
cạnh tranh, tái sản xuất mở rộng là mơ hình tái sản xuất đặc trưng của chủ
nghĩa tư bản. Để có tái sản xuất mở rộng, nhà tư bản không sử dụng hết giá trị
thặng dư thu được cho tiêu dùng cá nhân mà biến một phần giá trị thặng dư
thành tư bản phụ thêm.
Quá trình biến giá trị thặng dư thành tư bản phụ thêm để mở rộng quy
mô sản xuất gọi là tích lũy tư bản, hay tích lũy tư bản là q trình tư bản hóa
giá trị thặng dư.
Như vậy, nguồn gốc của tích lũy tư bản là giá trị thặng dư. Nhờ có tích
lũy tư bản, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa không những trở thành thống
trị, mà cịn khơng ngừng mở rộng sự thống trị đó. Giai cấp tư sản ngày càng
giầu có, sự giầu có đó do giai cấp những người lao động làm thuê tạo ra.


4


2.1.2

Các nhân tố ảnh hưởng đến quy mơ tích lũy tư

bản
Giá trị thặng dư bằng tư bản phụ thêm cộng với tư bản tiêu dùng, vì vậy
quy mơ tích lũy bị ảnh hưởng với khối lượng giá trị thặng dư và tỉ lệ phân
chia giá trị thặng dư thành tư bản phụ thêm, tư bản tiêu dùng của nhà tư bản.
Xét một cách cụ thể, ta phải chia làm hai trường hợp:
Trường hợp thứ nhất, đối với trường hợp khối lượng giá trị thặng dư
khơng đổi thì quy mơ của tích luỹ tư bản phụ thuộc vào tỷ lệ phân chia khối
lượng giá trị thặng dư đó thành quỹ tích luỹ và quỹ tiêu dùng của nhà tư bản.
Vì tổng hai quỹ này bằng giá trị thặng dư, trong trường hợp này giá trị thặng
dư là hằng số, thì ta sẽ có hai quỹ này tỷ lệ nghịch với nhau. Chẳng hạn, khi
những chi phí tiêu dùng cho bản thân lấy từ giá trị thặng dư nhiều, thì quỹ tích
luỹ sẽ ít đi, từ đó quy mơ sản xuất sẽ bị bó hẹp lại và ngược lại. Vì vậy, một
trong những vấn đề hàng đầu cần được giải quyết đối với các nhà tư bản là
phải xây dựng một kế hoạch cân bằng hợp lý giữa hai khoản quỹ tích luỹ và
quỹ tiêu dùng.
Trường hợp thứ hai, khi giá trị thặng dư thay đổi, tức là tỷ lệ phân chia
khối lượng thặng dư được xác định thì giá trị thặng dư quyết định quy mơ tích
luỹ tư bản. Khi đó tư bản phụ thêm sẽ tỉ lệ với giá trị thặng dư. Do đó, những
nhân tố ảnh hưởng tới giá trị thặng dư sẽ đồng thời quyết định đến quy mơ
của tích luỹ tư bản. Những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến tích lũy tư bản được
chia làm bốn nhóm chính gồm:
Thứ nhất, trình độ khai thác sức lao động
Theo tư tưởng của Marx, giá trị thặng dư suất phát từ giá trị mà sức lao

động tạo ra. Ở thời kì trước, nhà tư bản chọn cách tăng thời gian ngày lao
động, chính là một cách tăng thời gian lao động thặng dư để tăng giá trị thặng
dư. Tuy nhiên, nó khơng kéo dài được lâu bởi gặp nhiều giới hạn như độ dài
của ngày, thể lực công nhân và sự đấu tranh của họ. Bên cạnh đó, nhà tư bản
còn tăng cường độ lao động. Tăng cường độ lao động là hoàn toàn khác so
5


với việc tăng năng suất lao động. Ví dụ như vẫn cơng nghệ đó, thời gian đó,
nhưng người lao động thay vì làm việc đúng với cơng suất của mình lại bị
quản lý thúc đẩy làm nhanh hơn, gấp nhiều lần sức lực của mình bằng cách
tăng giám sát, thuê đốc công, trả lương theo sản phẩm… Hai cách trên thuộc
phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối.
Ngoài ra, nhà tư bản còn sử dụng phương pháp sản xuất giá trị thặng dư
tương đối bằng việc giữ nguyên thời gian ngày lao động và giảm thời gian lao
động tất yếu. Từ đó thời gian lao động thặng dư sẽ tặng lên. Đây là phương
pháp được sử dụng rộng rãi ở thời đại hiện nay.
Tuy nhiên trên thực tế, để thu được giá trị thặng dư lớn nhất, công nhân
bị nhà tư bản chiếm đoạt không chỉ thời gian lao động thặng dư mà còn bị
chiếm đoạt một phần lao động tất yếu, cắt xén tiền công để tăng trình độ bóc
lột sức lao động.
Thứ hai, trình độ năng suất lao động xã hội
Năng suất lao động mà tang lên thì giá cả tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu
dung sẽ giảm. Do đó, sự giảm này sẽ đem lại hai hệ quả của q trình tích lũy:
Một là, khối lượng giá trị thặng dư nhất định thì phần dành cho tích lũy
có thể lấn sang phần tiêu dùng. Trong khi đó, sự tiêu dùng của nhà tư bản
khơng giảm đi mà vẫn có thể bằng hoặc cao hơn trước.
Hai là, một lượng giá trị thặng dư nhất định dành cho việc tích lũy có thể
bị chuyển hóa thành một khối lượng trong tư liệu sản xuất; còn sức lao động
phụ thêm sẽ nhiều hơn trước.

Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ đã tạo ra nhiều yếu tố phụ thêm
cho tích luỹ nhờ việc sử dụng vật liệu mới và tạo ra công dụng mới của vật
liệu hiện có như những phế thải trong tiêu dùng sản xuất và tiêu dùng cá nhân
của xã hội, những vật vốn khơng có giá trị. Cuối cùng, năng suất lao động
tăng sẽ làm cho giá trị của tư bản cũ tái hiện dưới hình thái hữu dụng mới
càng nhanh.
6


Thứ ba, sự chênh lệch giữa tư bản sử dụng với tư bản tiêu dùng
Nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc, nâng cao sự chênh lệch giữa tư
bản sử dụng và tư bản tiêu dùng qua đó sử dụng được lao động quá khứ như
lực lượng phục vụ không công và sử dụng quỹ khấu hao để mở rộng sản xuất.
+ Máy móc, trong q trình hoạt động chúng mất dần giá trị nhưng vẫn
có tác dụng như khi cịn đủ giá trị, nếu khơng kể đến phần giá trị của máy
móc chuyển vào sản phẩm thì chúng phục vụ khơng cơng chẳng khác gì lao
động thặng dư bị nhà tư bản chiếm đoạt.
+ Kỹ thuật càng hiện đại, chênh lệch giữa tư bản sử dụng và tư bản tiêu
dùng càng lớn thì sự phục vụ khơng cơng của tư liệu lao động ngày càng lớn.
Thứ tư, đại lượng tư bản ứng trước.
Trong công thức M = m'.V, giả sử m' khơng thay đổi thì khối lượng giá
trị thặng dư có thể tăng khi và chỉ khi tổng tư bản khả biến tăng. Và đương
nhiên tư bản bất biến cũng phải tăng lên theo quan hệ tỷ lệ nhất định. Vì vậy,
muốn tăng khối lượng giá trị thặng dư phải tăng quy mô tư bản ứng trước. Đại
lượng tư bản ứng trước càng lớn thì quy mơ sản xuất sẽ càng được mở rộng
theo cả chiều rộng và chiều sâu.
Do đó, từ sự nghiên cứu 4 yếu tố quyết định đến quy mơ của tích lũy
tưbản có thể đưa ra nhận xét chung là để tăng quy mơ tích lũy tư bản thì cần
khai thác tốt nhất lực lượng lao động sản xuất, thực hiện tăng năng suất lao
động, sử dụng triệt để cơng suất máy móc, thiết bị và tăng quy mô nguồn vốn

đầu tư ban đầu.
2.1.3

Hệ quả, tính quy luật chung của tích lũy tư

bản.
Thứ nhất, tích lũy tư bản làm tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản.
Cấu tạo của tư bản có thể được xem xét về mặt hiện vật và mặt giá trị.
Nếu xem xét về mặt hiện vật, cấu tạo của tư bản gồm tư liệu sản xuất và sức
lao động. Tỷ lệ giữa số tư liệu sản xuất và số sức lao động do trình độ kỹ thuật
7


của sản xuất quyết định. Tỷ lệ này được gọi là cấu tạo kỹ thuật. Ví dụ: 1000
kw điện/1 cơng nhân, 5 máy dệt/1 công nhân. Nếu xem xét về mặt giá trị thì
cấu tạo của sản tư bản gồm tư bản bất biến và tư bản khả biến. Tỷ lệ giữa tư
bản bất biến c và tư bản khả biến v được gọi là cấu tạo giá trị (c/v). Ví dụ: C:
12.000 USD, V: 2000 USD thì cấu tạo giá trị là 5/1.
Giữa cấu tạo kỹ thuật và cấu tạo giá trị ln có quan hệ tác động qua lại
với nhau, trong đó cấu tạo kỹ thuật quyết định cấu tạo giá trị và cấu tạo giá trị
phản ánh cấu tạo kỹ thuật. C.Mác đưa ra phạm trù cấu tạo hữu cơ để chỉ mối
quan hệ giữa cấu tạo kỹ thuật và cấu tạo giá trị. “Cấu tạo hữu cơ là cấu tạo giá
trị do cấu tạo kỹ thuật quyết định và phản ánh sự thay đổi của cấu tạo kỹ
thuật.” (Ký hiệu C/V)
Trong sản xuất tư bản chủ nghĩa cấu tạo hữu cơ ln có xu hướng tăng
lên cùng với q trình tích lũy tư bản. Điều đó có nghĩa là cùng với sự gia
tăng của nền sản xuất, sẽ có một số người lao động bị thất nghiệp do máy móc
thay thế.
Thứ hai, Tích lũy tư bản làm tăng tích tụ và tập trung tư bản.
Tích tụ tư bản là sự tăng thêm quy mô tư bản cá biệt bằng cách tư bản

hóa giá trị thặng dư, nó là kết quả trực tiếp của tích lũy tư bản. Tích tụ tư bản
cũng đồng thời làm tăng quy mơ tư bản xã hội, nó phản ánh quan hệ kinh tế xã hội giữa người công nhân và nhà tư bản, giai cấp công nhân và giai cấp tư
sản.
Tập trung tư bản là sự tăng thêm quy mô của tư bản cá biệt do hợp nhất
các tư bản cá biệt thành một tư bản cá biệt lớn hơn. Tập trung tư bản không
làm tăng quy mô của tư bản xã hội, nó phản ánh quan hệ giữa các nhà tư bản,
là sự phân phối lại tư bản giữa các nhà tư bản. Tích tụ và tập trung tư bản có
sự tác động tương hỗ với nhau và đều góp phần tạo tiền đề để đẩy nhanh tích
lũy.
Thứ ba, Tích lũy tư bản làm bần cùng hóa người lao động làm thuê.

8


Bần cùng hóa là tích lũy sự giầu có về phía giai cấp tư sản, đồng thời
tích lũy sự nghèo khổ về phía những người lao động làm thuê. Bần cùng hóa
thể hiện dưới hai hình thức là bần cùng hóa tương đối và bần cùng hóa tuyệt
đối.

2.1.4

Ý nghĩa
2.1.4.1

Ý nghĩa lý luận

Từ việc nghiên cứu về bản chất của tích lũy tư bản, ta thấy được rằng
nguồn gốc duy nhất của tư bản tích lũy là giá trị thặng dư và tư bản tích lũy
chiếm tỷ ngày càng lớn trong toàn bộ tư bản. Trong mối quan hệ sản xuất
kinh doanh liên tục và không ngừng lặp lại là để giúp tư bản không chỉ đơn

giản là bảo tồn mà cịn khơng ngừng lớn lên, nhà đầu tư đã bớt một phần giá
trị thặng dư để tiếp tục thực hiện hoạt động tái sản xuất kinh doanh, phần lãi
bỏ ra đó cứ tiếp tục gia tăng cho vốn bỏ ra và cứ thế vốn càng ngày càng lớn.
Có thể mở rộng sản xuất kinh doanh bằng việc đầu tư thiết bị, máy móc hiện
đại nhằm nâng cao năng xuất, như vậy sức lao động của giai cấp công nhân sẽ
ngày càng được cắt giảm hay nói một cách khác thì chính sức lao động của
cơng nhân trong q khứ trở thành phương tiện bóc lột chính họ. Đây là bản
chất bóc lột của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.
Q trình tích luỹ đã làm cho quyền sở hữu trong nền sản xuất hàng hoá
biến thành quyền chiếm đoạt tư bản chủ nghĩa. Việc trao đổi giữa người lao
động và nhà tư bản dẫn đến kết quả là nhà tư bản chẳng những chiếm một
phần lao động của người cơng nhân, mà cịn là người sở hữu hợp pháp lao
động khơng cơng đó.
2.1.4.2

Ý nghĩa thực tiễn

Đối với các doanh nghiệp hiện nay, việc vận dụng tích lũy tư bản để huy
động vốn và sử dụng vốn có hiệu quả là vô cùng quan trọng và cần thiết. Trên
thực tế, các cơng ty trong nước chưa thể cạnh tranh sịng phẳng với các cơng
ty nước ngồi, một mặt do tiềm lực kinh tế chưa đủ mạnh, mặt khác do chưa
9


có chiến lược và chiến thuật thực sự phù hợp. Tích lũy tư bản mang lại những
bài học kinh nghiệm cho việc sử dụng vốn có hiệu quả. Doanh nghiệp cũng
cần tiết kiệm chi tiêu một cách hợp lý, việc xây dựng cơ sở vật chất, trang
thiết bị sản xuất cũng cần được tính tốn kỹ lưỡng. Nếu quyết định đầu tư
không hợp lý mà vội vàng sẽ dẫn đến lãng phí, thua lỗ. Yêu cầu đối với doanh
nghiệp là phải phân bổ tiêu dùng và tích lũy một cách hợp lý. Bên cạnh đó,

các cơng ty cũng cần tận dụng triệt để các nguồn lực của mình, đây là tiền đề
cho q trình tích lũy vốn. Việc này địi hỏi các cơng ty phải thích ứng linh
hoạt với điều kiện kinh tế của đất nước. Do đó doanh nghiệp phải có cơ chế,
giải pháp huy động và sử dụng vốn một cách hợp lý.

2.2 Liên hệ việc tăng quy mơ tích luỹ vốn cho CNH-HĐH
của Việt Nam hiện nay.
2.2.1

Thực trạng vốn ở Việt Nam

Theo BÁO CÁO TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI THÁNG 11 VÀ 12
THÁNG NĂM 2021 của Tổng cục thống kê:
Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước tháng 11/2021 ước
tính đạt 48.500 tỷ đồng, giảm 12,9% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm: Vốn
Trung ương quản lý 8.000 tỷ VNĐ, giảm 18,8%; vốn địa phương quản lý
40.500 tỷ đồng, giảm 11,6% so với cùng kì năm 2020. Tính trong 11 tháng
đầu năm 2021, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước đạt
3.677.000 tỷ VNĐ, bằng 73,8% kế hoạch năm nay và giảm 8,7% so với cùng
kỳ năm 2020 (cùng kỳ năm 2020 bằng 78,7% và tăng 32,7%). Cụ thể: Vốn
đầu tư thực hiện do Trung ương quản lý đạt 63.600 tỷ VNĐ, bằng 75,9% kế
hoạch năm nay và giảm 6,9% so với cùng kỳ năm 2020; vốn đầu tư thực hiện
do địa phương quản lý đạt 304.100 tỷ VNĐ, bằng 73,4% kế hoạch năm nay và
giảm 9,1% so với cùng kì năm ngối.
Tổng vốn đầu tư nước ngồi đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày
20/11/2021 gồm có vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị
10


góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 26,46 tỷ USD, tăng

0,1% so với cùng kỳ năm ngối.
- Vốn đăng ký cấp mới có 1.577 dự án được cấp phép với số vốn đăng ký
đạt 14,06 tỷ USD, giảm 31,8% về số dự án và tăng 3,7% về số vốn
đăng ký so với cùng kỳ năm ngối.
- Vốn đăng ký điều chỉnh có 877 lượt dự án chuyển giao công nghê cao
đã cấp phép từ các năm trước đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư tăng thêm
đến 8,02 tỷ USD, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm ngối.
- Vốn đăng ký góp vốn và mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngồi có
3.466 lượt với tổng giá trị góp vốn là 4,38 tỷ USD, giảm 33% so cùng
kỳ năm ngối.
Vốn tích lũy là nguồn vốn lợi không chia mà được sử dụng để tái đầu tư,
mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Xét trên phương diện bản
chất, vốn tích lũy và tích lũy tư bản đều có bản chất là tư bản hóa giá trị thặng
dư. Việc sử dụng vốn tích lũy như thế nào thuộc phạm trù bảo mật của doanh
nghiệp. Ta có thể thấy hiểu quả sử dụng vốn tích lũy qua thực trạng phát triển
doanh nghiệp.
Trước đây trong nền kinh tế bao cấp, tiêu dùng cịn thiếu thốn thì q
trình tích lũy vốn cịn gặp rất nhiều trở ngại. Nhà nước lại can thiệp quá sâu
vào nền kinh tế dẫn đến việc tổ chức doanh nghiệp không thể phát huy hết
khả năng của mình, nhiệm vụ tích tụ và tập trung vốn không đạt được hiệu
quả. Từ khi chuyển đổi nền kinh tế, đời sống xóa bỏ bao cấp rồi từng bước
thực hiện q trình cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đời sống nhân dân đã được
cải thiện rõ rệt, thu nhập quốc dân tăng lên,…tuy nhiên nó vẫn cịn quá nhỏ bé
so với nền kinh tế thế giới. Một trong những nguyên nhân chính là thực trạng
tích lũy vốn của ta chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của cơng nghiệp hóa và
hiện đại hóa đất nước cùng với việc quy mơ vốn của các doanh nghiệp cịn
thấp.

11



2.2.2

Giải pháp gia tăng quy mơ tích lũy tư bản

trong thời kỳ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Trong bối cảnh chuyển đổi quy mơ cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày
nay các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước càng càng cần phải
chú tâm vào việc thứ nhất: quản lý vốn tiêu dùng cũng như tính hiệu quả sử
dụng vốn. Nếu việc sử dụng vốn tích lũy khơng hợp lý thì chẳng khác nào
việc tích lũy vốn là vơ ích. Việt Nam ta vốn là một quốc gia luôn phải đuổi
theo sau thế giới ở hàng loạt linh vực điển hình là về coong nghệ hóa – hiện
đại hóa, vậy thế nên việc nắm bắt tham gia vào cuộc cách mạng công nghiệp
4.0 của thế giới dường như là một cơ hội cũng như là một thách thức đối với
các các công ty doanh nghiệp trong nước. Nếu nắm bắt được sự chuyển mình,
học hỏi những tiến bộ khoa học kĩ thuật của các nước phát triển thì bằng
lượng vốn tích lũy từ trước mà gia tăng quy mơ sản xuất thì sẽ giúp doanh
nghiệp phát triển nhanh chóng như một cái đòn bẩy cho sự nhảy vọt về kinh
tế. Việc cần làm ở đây đó là cần phải làm rõ việc sử dụng các khoản chi, mục
đích tiêu sài quỹ, ước tính rủi ro và quản lý quỹ vốn như vậy mới có thể đưa
đất nước trở thành quốc gia có tầm trong khu vực rồi đến thế giới.
Thứ hai, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng . Vì
mục tiêu của xã hội là không ngừng tái sản xuất mở rộng, tăng thêm sản phẩm
xã hội, nâng cao mức sống của người dân mà chúng ta phải xác cho được
quan hệ giữa tích lũy vào tiêu dùng. Tương quan giữa tích lũy và tiêu dùng
được coi là tối ưu khi sử dụng được vào tài sản hiện có, thực hiện được mức
tích lũy có thể đảm bảo phát triển sản xuất với tốc độ cao ổn định mà cuối
cùng vẫn đảm bảo tăng tiêu dùng. Việc phân chia này tùy thuộc vào nhu cầu
nền kinh tế ở từng thời kỳ nhất định. Đồng thời phải khuyến khích mọi người
khơng ngừng tiết kiệm.

Thứ ba, tăng cường tích luỹ vốn trong nước và có biện pháp thu hút vốn
đầu tư nước ngoài.

12


Tích luỹ vốn trong nước có nhiều giải pháp nhưng giải pháp hàng đầu là
nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, nguồn vốn này sẽ đóng vai trị quan trọng
để giải quyết các nhu cầu chi của nhà nước về chi thường xuyên, chi cho đầu
tự phát triển và cho phát triển cơng nghiệp máy móc. Vì vậy nâng cao hiệu
quả tích luỹ, tích tụ và tập trung vốn qua ngân sách nhà nước là hết sức cấp
bách và có ý nghĩa thực tiễn lớn lao.
Một biện pháp để tăng cường lượng vốn là thơng qua các tổ chức tín
dụng và ngân hàng. Đây là hai hình thức tích luỹ vốn phù hợp với thời kì
cơng nghệ hiện đại 4.0 hiện nay có hiệu quả tương đối cao do có thể thu hút
được vốn nhàn dỗi trong nhân dân. Để thực hiện được càng tốt các nghiệp vụ
của mình, một mặt ngân hàng cần phải tư đổi mới phương thức phục vụ khách
hàng mở rộng các hình thức tiết kiệm qua các ví điện tử cải tiến các thủ tục
đảm bảo an tồn bí mật và ổn định cho tiền gửi của khách hàng, đồng thời
chính phủ cũng cần có biện pháp nâng cao lái suất nhằm thu hút ngày càng
nhiều vốn nhàm dỗi trong dân. Đặc biệt là hộ thống ngân hàng cần phối hợp
chặt chẽ với các quỹ tín dụng nhân dân để tích tụ và tập trung vốn được thuận
tiện. Chúng ta có thể huy động vốn cả qua các công ty bảo hiểm, công ty số
xố kiến thiết, qua sự tài trợ của các nhà doanh nghiệp, các quỹ từ thiện, quỹ
hỗ trợ. Mặt khác, việc tích tụ và tập trung các nguồn vốn trong nước từ các
nguồn tài nguyên quốc gia và từ những tài sản cơng cịn bỏ phi vừa là mục
tiêu vừa là biện pháp cơ bản trước mắt và lâu dài để chúng ta tăng thêm nguồn
vốn trong nước cho đầu tư phát triển các ngành kỹ thuật hiện đại. Trong thời
gian tới phải tìm cách để khai thác cao nhất hiệu quả nhất nguồn vốn từ tài
sản cơng. Đó là cơ sở vật chất trực tiếp sẵn có mà chúng ta có thể huy động

bằng cả hiện vật hoặc huy động bằng tiền trở thành nguồn thu trực tiếp của
ngân sách Nhà nước là cơ sở ban đầu cần thiết để gọi vốn đầu tư nước ngoài.
Và một biện pháp mới được áp dụng ở nước ta hiện nay là thu hút vốn
thơng qua thị trường chứng khốn. Đây là hình thức tích tụ và tập trung vốn
rất có hiệu quả đang được các nước phát triển áp dụng và nước ta gần đây
cũng dần học hỏi tham gia vào thị trường chứng khốn. Tuy nhiên để có thể
13


phát triển thị trường chứng khoán trước hết chúng ta phải tiến hành cổ phần
hoá doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước và đồng thời phải
phát triển hệ thống ngân hàng thương mại. Chính thị trường chứng khốn là
một hình thức của thị trường vốn, và nếu thị trường chứng khốn hoạt động
tốt thì nó sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế.
Ngồi nguồn vốn tích luỹ trong nước thì trong hoàn cảnh hiện nay khi
nền kinh tế mở cửa hội nhập vào nền kinh tế thế giới thì một nguồn vốn có vai
trị đặc biệt quan trọng khác là nguồn vốn đầu tư nước ngoài, bao gồm vốn
đầu tư trực tiếp và vốn đầu tư gián tiếp trong đó vốn đầu tư trực tiếp có ý
nghĩa vơ cùng lớn đối với sự phát triển của nền kinh tế trong nước. Vì thế mà
chúng ta cần phải có chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp, đặc biệt là vốn
của các nước phát triển. Để thực hiện được chiến lược này cần phải thực hiện
nhiều biện pháp đồng bộ của chính phủ trong đó một biện pháp quan trọng là
phải cải thiện mơi trường đầu tư thích ứng với điều kiện cạnh tranh mới tạo
sức hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Do vậy chúng ta phải nhanh chóng sửa đổi và
bổ sung bộ luật đầu tư nước ngoài cho phù hợp với tình hình mới hiện nay
đảm bảo quyền lợi nhà đầu tư cũng như chính chúng ta.

3 PHẦN 3: KẾT LUẬN
Việt Nam đang từng bước xây dựng nền kinh tế thị trường định hương xã
hội chủ nghĩa, với nhiều thành tựu đáng tự hào, nước ta đang trong thời kì

phát triển mạnh mẽ và năng động với những lợi thế vang như nền kinh tế mới
nổi năng động, chính trị ổn định, dân số trẻ với nguồn lao động đổi đào.... Tuy
nhiên, sự phát triển của nền kinh tế cũng đặt ra nhiều áp lực về tăng quy mơ
vốn cho nền kinh tế. Chính vì thế, việc nghiên cứu tích lũy tư bản và việc vận
dụng lí luận đó vào thực tiễn Việt Nam rất quan trọng và cấp thiết. Chặng
đường sắp tới còn dài và sẽ còn gặp nhiều khó khăn thử thách, nhưng với sự
quyết tâm cao độ của toàn thể nhân dân, sự lãnh đạo sáng xuất của Đảng,
đường lối, chính sách của Nhà nước và vận dụng có hiệu quả những nguyên
14


lý kinh tế của chủ nghĩa Mác – Lê Nin vào thực tiễn khách quan, chúng ta sẽ
đạt được những mục tiêu đã đề ra.
Trong năm 2021, do ảnh hưởng trực tiếp từ dịch bệnh COVID-19 các
chuyên gia nhận định thị trưởng vốn Việt Nam đang phải đối diện với nhiều
thách thức như các ngân hàng khó tăng năng lực tài chính, nguy cơ nợ xấu
ngày một đầy lên do hầu hết các hoạt động sản xuất kinh doanh đều bị ảnh
hướng từ đại dịch, cùng với đó nhiều hình thái tín dụng, thanh tồn gắn với
cơng nghệ như các loại tiến ảo, tiền mã hóa... xuất hiện tràn lan, trong khi
Việt Nam chưa có chính sách để quản lý. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có những
thành quá đáng kể như sự phát triển của thị trường chứng khoán trong vòng
20 năm qua. Hàng trăm ngàn tỷ đồng đã được các doanh nghiệp, các ngân
hàng huy động qua thị trường chứng khoán, tạo nên bức tranh cân đối của thị
trưởng vốn Việt Nam Hơn thế, với lợi thế quy mô dân số đông và trẻ với nhu
cầu chỉ tiêu lớn và nguồn lao động đổi đào. Điều này sẽ kích thích sự sơi động
của thị trường vốn Nhưng làm sao để sử dụng nguồn vốn đó một cách hiệu
quả vẫn còn là một vấn đề nan giải và cần thời gian điều chỉnh sao cho hợp lý.

Phụ lục
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình những nguyên lý cơ bản của chủ

nghĩa Mác-LêNin, NXB Chính trị Quốc gia, 2019
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Kinh tế Chính trị Mác Lênin
(Dùng cho các khối ngành khơng chun Kinh tế - Quản trị kinh
doanh trong các trường đại học và cao đẳng), NXB Chính trị Quốc
gia, 2019
3. C.Mác và Ph.Ăngghen: Tồn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,
1994.
4. Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội tháng 11 và 12 tháng năm
2021

/ />
ke/2021/11/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-thang-11-va-11-thangnam-2021/
15


5. Giải pháp đẩy mạnh cơng nghiêp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm
2020.

16