A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Xã hội ngày càng phát triển, đời sống con người ngày càng nâng cao. Cùng với
sự phát triển của các thành quả khoa học và công nghệ đã giúp cho đời sống xã hội
ngày càng sung túc, thuận tiện hơn. Trong đó phải kể đến sự phát triển của cơng nghệ
viễn thông làm điện thoại di động đã và đang trở thành phương tiện thông tin khác phổ
biến đối với mọi người, kể cả những người giàu có hoặc những người dân ở vùng sâu
vùng xa. Mọi đối tượng trong xã hội ngày nay đều có thể sử dụng điện thoại di động,
điện thoại di động giúp con người trao đổi thông tin nhanh hơn và tiện dụng, tiết kiệm
thời gian...
Điện thoại di động có nhiều chức năng ngày càng phổ biến và đa dạng ví dụ như
chụp hình, mạng Internet, nghe nhạc, xem phim,...Cùng với chiếc điện thoại thông
minh, người dùng có thể tiếp cận với một lượng thơng tin khổng lồ, đa dạng và tham
gia vào một mạng xã hội rộng lớn. Chính vì điện thoại di động có nhiều tính năng
phong phú cho nên việc sử dụng điện thoại di động đúng cách cũng trở nên phức tạp.
Đặc biệt với những đối tượng chưa được chuẩn bị tâm thế, kiến thức về sản phẩm điện
thoại di động nên dễ có những hành vi sử dụng điện thoại di động chưa khoa học dẫn
tới việc ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lí. Trong những đối tượng đó, trẻ em là lứa tuổi
thích tiếp xúc với những thứ mới mẻ, khám phá những cái lạ và luôn nhanh nhạy trong
tiếp thu những thành quả của khoa học công nghệ. Điện thoại di động đã trở nên phổ
biến gần gũi, gắn liền trong đời sống hàng ngày đến mức kể cả người lớn hay trẻ em
hiện nay coi điện thoại như một “vật bất li thân”.
Điện thoại di động, với sự phát triển lớn mạnh của nó đã có những tác động lớn
đến đời sống của trẻ em nói riêng và mọi người nói chung. Bên cạnh những mặt tích
cực thì việc sử dụng điện thoại di động cũng có những mặt tiêu cực trong đời sống của
trẻ em. Trẻ em là những mầm non, là lứa tuổi đang trong quá trình phát triển về thể
chất và tư duy. Vì thế cần có sự giáo dục dạy dỗ đúng đắn, phù hợp để tạo điều kiện
cho sự phát triển của trẻ em, vì vậy chúng tơi thực hiện đề tài: “Thực trạng trẻ em sử
dụng điện thoại di động quá sớm trên địa bàn Thành phố Đồng Hới” nhằm làm sáng
tỏ những tác động của mối quan hệ này và chỉ ra mặt tích cực, tiêu cực của nó, từ đó
đưa ra những giải pháp thích hợp. Cùng với sự phát triển và thay đổi của nền kinh tế
nói chung, của khoa học cơng nghệ nói riêng, chắc chắn xu hướng sử dụng điện thoại
thông minh sẽ tiếp tục tăng, những vấn đề giải quyết trong đề tài sẽ trở nên hết sức cần
thiết và địi hỏi có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn nữa về vấn đề này trong
tương lai.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Có thể thấy cùng với sự phát triển cùng cơng nghệ thông tin, những tác động của
điện thoại di động đến đời sống, sức khỏe cũng như đời sống xã hội đã thu hút sự quan
tâm nghiên cứu của nhiều lĩnh vực, đặc biệt là tạp chí viết về vấn đề điện thoại di động
hoặc những tài liệu tham khảo như: Luận văn về các nhà nghiên cứu xã hội. Có nhiều
cơng trình nghiên cứu hay những bài báo, hành vi sử dụng điện thoại di động:
1. Thạc sĩ Lưu Thị Tân (2015), đề tài nghiên cứu khoa học “ Những ảnh hưởng
của điện thoại thông minh đến thể chất và tinh thần của học sinh”, NXB. Hà Nội.
2. Nguyễn Lê Hạnh Nguyên (2018), thực trạng “Sử dụng điện thoại thông minh
và các yếu tố liên quan ở học sinh ở trường tiểu học”, NXB. Huế.
3. Châu Văn Ninh (2020), thực trạng “sử dụng thiết bị điển tử và nhận thức của
sinh viên và những ảnh hưởng cuả chúng đối với sức khỏe”, NXB. Thành phố Hồ Chí
Minh.
Ngồi ra cịn có những bài luận hay tiểu luận liên quan đến vấn đề điện thoại di
động nhưng chưa một đề tài nào nghiên cứu về “Thực trạng trẻ em sử dụng điện thoại
di động quá sớm trên địa bàn thành phố Đồng Hới”.
3. Mục đích nghiên cứu
Đánh giá khái quát tác động của việc trẻ em sử dụng điện thoại di động đến sự
biến đổi tương tác xã hội. Đồng thời đưa ra một số giải pháp trong việc sử dụng điện
thoại di động của trẻ em.
4. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài có đối tượng nghiên cứu là tác động của việc sử dụng điện thoại di động
đến sự biến đổi tương tác xã hội của trẻ em hiện nay.
5. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài thực hiện nghiên cứu trên địa bàn Thành phố Đồng Hới
6. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tác động của việc sử dụng ĐTDĐ bằng các phương pháp như:
- Thu thập thơng tin định tính
- Thơng tin định lượng
- Phân tích tài liệu sẵn có
- Phương pháp quan sát, phương pháp thăm dò
7. Kết cấu của đề tài
Chương I. Một số vấn đề lý luận
Chương II. Thực trạng sử dụng điện thoại di động quá sớm ở trẻ em trên địa bàn
thành phố Đồng Hới
Chương III. Giải pháp khắc phục thực trạng sử dụng điện thoại di động quá sớm
ở trẻ em
2
NỘI DUNG CHÍNH
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỀ TÀI
1.1. Các khái niệm
1.1.1. Khái niệm “Trẻ em”
Thực tế, khái niệm “trẻ em” được hiểu theo nhiều khía cạnh. Cụ thể như sau:
Về mặt sinh học, trẻ em là những con người ở giữa giai đoạn sơ sinh và tuổi dậy
thì. Định nghĩa pháp lý về một “trẻ em” nói chung biểu thị một đứa trẻ, còn được biết
tới là một người chưa trưởng thành, còn non nớt về thể chất và trí tuệ. Trong giai đoạn
đầu của sự phát triển con người, trẻ em có những đặc điểm cơ bản trong mỗi nhóm
tuổi nhất định.
Về mặt phát triển sinh lý, trẻ em là giai đoạn xác lập, phân định và hoàn thiện
dần các chức năng sinh lý của các cơ quan trong cơ thể. Những bản năng tự nhiên
được di truyền theo loài trong con người như ăn uống, sinh tồn, tự vệ...phải được sự
giúp đỡ, chỉ dẫn của người lớn thì trẻ em mới tồn tại và phát triển được. Để trẻ em có
được sự phát triển đúng hướng thì người lớn cũng như xã hội phải tạo ra những tiền đề
vật chất, tinh thần thuận lợi cho sự phát triển về mặt tâm, sinh lý để trẻ em có điều
kiện phát triển tồn diện bản thân.
Về tâm lý của trẻ em, phẩm chất tâm lý của trẻ em khơng tự nhiên mà có, nó bắt
nguồn từ thực tiễn xã hội, trong mô trường sống và môi trường giáo dục. Lúc này, trẻ
em chưa có khả năng phân tích đánh giá một cách đúng đắn, khách quan về các sự
việc, hiện tượng xảy ra trong tự nhiên và trong xã hội. Vì vậy, việc hướng dẫn, giúp đỡ
trẻ em nhận biết được những yếu tố đúng, sai trong mô trường sống, những việc nên
làm và không nên làm...sẽ giúp trẻ em có thái độ ứng xử và hành động đúng đắn đối
với các quan hệ xung quanh.
Về mặt xã hội, trẻ em là nguồn hạnh phúc mỗi gia đình, là thế hệ tương lai, là
người kế tục sự nghiệp của các thế hệ đi trước vì vậy tương lai mỗi quốc gia, mỗi dân
tộc đều phụ thuộc vào sự giáo dục, bảo vệ và chăm sóc đối với trẻ em. Mọi hành vi
của các thế hệ đi trước đều ảnh hưởng tới sự phát triển, hình hành nhân cách của các
trẻ em, vì vậy trẻ em cũng có quyền địi hỏi người lớn bảovệ, chăm sóc, giáo dục và
giúp đỡ. Mọi thiếu sót, tác động xấu trong vệc chăm sóc giáo dục trẻ em đều có thể
dẫn đến hậu quả khó lường, tất cả các hành vi xâm hại đến quyền lợi của trẻ em đều
phải bị lên án.
Từ những đặc đểm trên có thể đưa ra khái niệm về trẻ em như sau: “ Trẻ em là
người phát triển chưa đầy đủ về thể chất và trí tuệ, ở độ tuổi dưới 16”.[1]
3
1.1.2. Khái niệm “Mạng viễn thông”, “Điện thoại di động”, “Điện thoại
thông minh”.
Mạng viễn thông là tập hợp thiết bị viễn thông được liên kết với nhau bằng
đường truyền dẫn để cung cấp dịch vụ viễn thông, dịch vụ cung ứng viễn thơng.
Các mạng viễn thơng hiện tại có đặc đểm chung là ồn tại một cách riêng lẽ, ứng
với mỗi loại dịch vụ thơng tin lại có ít nhất một loại mạng viễn thông riêng biệt để
phục vụ dịch vụ đó.
Điện thoại di động là một loại điện thoại không dây, cho dù chúng ta ở đâu: trên
chiếc xe hơi, tàu hỏa, tàu điện hay trên máy bay, lúc nào cũng có thể dùng nó để liên
lạc, là sản phẩm và là thành tựu của ngành khoa học kĩ thuật công nghệ cao trong thời
đại thông tin.[2]
Điện thoại di động là dịch vụ viễn thông được phát triển rộng rãi nhất, dịch vụ
cung cấp khả năng truyền đưa thông tin dưới dạng tiếng nói hoặc tiếng nói cùng hình
ảnh từ một thuê bao tới một hoặc một nhóm thuê bao.
Điện thoại di động, hay còn gọi là điện thoại cầm tay là thiết bị viễn thơng liên
lạc có thể sử dụng trong không gian rộng, phụ thuộc vào nơi phủ sóng của nhà cung
cấp dịch vụ. Chất lượng sóng phụ thuộc vào thiết bị mạng và phần nào địa hình nơi sử
dụng máy chứ ít khi bị giới hạn về không gian. Luồng thông tin của điện thoại di động
chủ yếu là dựa vào mạng lưới thông tin xung quanh nó, mỗi mạng lưới có một trạm cơ
sở để điều khiển những thông tin trong mạng, mỗi trạm cơ sở lại được kết nối với tổng
đài điện thoại. Khi các khách hàng quang số điện thoại thì máy vi tính loại siêu nhỏ
nằm trong máy điện thoại sẽ tự động thông báo số điện thoại đên trạm cơ sở, rồi từ
trạm cơ sở số điện thoại lại thông báo đến tổng đài và hòa vào mạng lưới điện thoại
của thành phố, như vậy cuộc gọi đã được kết nối. Tại thời kì phát triển hiện nay điện
thoại di động là một thiết bị không thể thiếu trong cuộc sống, những tiện ích mà điện
thoại di động mang lại cho con người thật đáng kể, nhưng sử dụng nó như thế nào cho
đúng mục đích lại là vấn đề đáng nói.
Điện thoại thơng minh là điện thoại được xây dựng trên nền tảng hệ điều hành
với các tính năng xử lý ưu việt về điện toán và kết nối dựa trên nền tảng cơ bản của
điện thoại di động thông thường. Ban đầu điện thoại thông minh bao gồm các tính
năng của điện thoại thơng thường kết hợp với các thiết bị phổ biến khác như thiết bị
điện tử cầm tay, máy ảnh kĩ thuật số, hệ thống định vị tồn cầu GPS. Điện thoại thơng
minh ngày nay bao gồm tất cả chức năng của laptop như duyệt Web, wifi, các ứng
dụng của bên thứ ba trên di động và các phụ kiện đi kèm cho máy.
1.1.3. Khái niệm “Tác động”
Tác động được hiểu là làm cho một đối tượng nào đó có những biến đổi nhất
định. Có thể là những tác động tích cực hoặc tiêu cực, có thể đạt được ngay hoặc đạt
được sau một thời gian nhất định, có thể khéo dài khơng kéo dài. Tác động có thể quan
sát được, đo đếm được trong suốt quá trình thực thi.
4
1.1.4. Khái niệm “Tương tác xã hội”
Tương tác xã hội có thể được coi là q trình hành động và hành động đáp lại của
một chủ thể này với một chủ thể khác. Hiểu một cách đơn giản thì tương tác xã hội là
tác động qua lại (có ý thức) của các chủ thể.
Các nhà xã hội học thường nghiên cứu tương tác xã hội ở hai cấp độ: Cấp độ vĩ
mô và Cấp độ vi mô.
Cấp độ vi mô tức là nghiên cứu về những đơn vị tương tác nhỏ nhất. Là tương
tác giữa cá nhân với cá nhân (trong gia đình...), giữa cá nhân với một nhóm, một tổ
chức xã hội hay với cả cộng đồng, cả xã hội. Cịn nghiên cứu ở cấp độ vĩ mơ là nghiên
cứu về sự tương tác của các cơ cấu xã hội, hệ thống xã hội hay giữa các thiết chế như
gia đình, nhà trường, chính trị, tơn giáo.
1.2. Việc sử điện thoại quá sớm ở trên thế giới và Việt Nam
Với sự phát triển của thế giới cùng với sự tồn cầu hóa dẫn đến một số phát triển
theo hướng hiện đại. Qua thống kê đến năm 2020 sẽ có 6 tỷ người dùng điện thoại
thông minh, Với sự phát triển nhanh chóng của điện thoại thơng minh từ đó sẽ dẫn đến
việc trẻ em tiếp xúc với điện thoại từ rất sớm. Theo như cuộc khảo sát diễn ra ở Mỹ thì
có 42% trẻ em dùng điện thoại ít nhất 30 tiếng một tuần và đáng chú ý hơn có tới 12%
trẻ em tiếp xúc với điện thoại khi mới 1-2 tuổi. Đó là một thống kê đáng báo động khi
các phụ huynh thường chưa kiểm soát việc sử dụng điện thoại của trẻ nhỏ.
Đối với riêng Việt Nam, theo thơng báo thị trường vào 2/2020 nước ta có 43,7
triệu người sử dụng điện thoại thông minh đạt tỉ lệ 45% và đứng thứ 15 trên toàn thế
giới. Từ các số liệu trên cho thấy rằng nước ta đang có nhu cầu sử dụng điện thoại rất
cao. Và với xu thế phát triển của xã hội sẽ có thể dẫn đến nguy cơ của việc trẻ em sử
dụng điện thoại tăng cao.[3]
5
CHƯƠNG II. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG QUÁ
SỚM Ở TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI.
2.1. Khái quát về Thành phố Đồng Hới
2.1.1. Điều kiện tự nhiên
Thành phố Đồng Hới nằm giữa quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh và bên tuyến
đường sắt Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh với ga Đồng Hới là một trong những ga
chính, có sân bay Đồng Hới với tuyến bay nối Hà Nội và thành phố Hồ chí Minh của
Vietnam Airlines, có cảng Nhật Lệ,...
Đồng Hới đã từng là nơi chúa Nguyễn xây thành Đồng Hới, Lũy Thầy để làm
tiền tuyến chống đỡ cho Đàng Trong trong thời kì chiến tranh Trịnh – Nguyễn.
Địa hình, địa chất của Đồng hới đa dạng bao gồm vùng gò đồi, vùng bán sơn địa,
vùng đồng bằng và vùng cát ven biển.
Phía tây Đồng Hới là dãy núi bao bọc, phía trước là sơng và biển có đồi cát Bảo
Ninh án ngữ như bức bình phong.
Đồng Hới có nhiệt độ trung bình năm 24,40C, lượng mưa trung bình từ 1.300 đến
4.000 mm, tổng giờ nắng 1.786 giờ/năm, độ ẩm trung bình trong năm khoảng 84% và
thuộc chế độ gió mùa: gió Đơng Nam, gió Tây Nam, gió Đơng Bắc,...
Đồng Hới đã được ví như “chim câu trắng bên bờ biển đông”, như bông “hoa
hồng” xinh tươi trong nắng sớm. Thành phố Đồng Hới được thiên nhiên ưu ái, ban
tặng cho dịng sơng Nhật Lệ mềm như dải lụa uốn quanh, ôm ấp phố phường. Sông
Nhật Lệ là con sông đẹp do sông Kiến Giang và sông Long Đại hợp thành.
Tổng diện tích 155,71 km, nội thị là 55,47 km, diện tích đất ngoại thị: 100,24
km; Tổng dân số năm 2013 là 160. 000 người, dân số thành thị là 120.000 người, nông
thôn là 40.000 người, tỷ lệ tăng dân số trung bình là 1,83%. Dự kiến dân số thành phố
năm 2025 sẽ là trên 300.000 người. Đến năm 2035 dân số là 450.000 người, là một
trong những đô thị quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ, là đô thị dịch vụ, dịch vụ tài
chính, cơng nghiệp cơng nghệ cao của khu vực miền trung.
6
Hình 1. Bản đồ hành chính Thành phố Đồng Hới
2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
Thành phố Đồng Hới là trung tâm chính trị, kinh tế văn hóa, khoa học của tỉnh
Quảng Bình, trong quá trình hình thành và phát triển, thành phố Đồng Hới đã và đang
đóng vai trị hết sức quan trọng cho việc phát triển kinh tế văn hóa xã hội của tỉnh. Đây
thưc sự là nơi có nhiều tiềm năng phát triển mạnh mẽ và vững chắc. Đồng hới trở
thành một địa danh quen thuộc không chỉ trên giải đất miền trung mà còn vang tiếng
trên cả nước. Nằm trên trục quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh, đường sắt thống nhất
Bắc Nam, đường biển, các đường nối từ Đơng sang Tây... Đồng Hới có một vị trí vơ
cùng thuận lợi trong việc giao lưu phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội với các tỉnh,
thành phố.[4]
Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng như gạch men, xi măng, nhôm; đánh bắt
và nuôi trồng thủy hải sản, thương mại. Trong giai đoạn 2010 – 2018, tăng trưởng
GDP bình quân của Đồng Hới tăng trưởng đều 12, 32% , sản xuất tiểu thủ công nghiệp
theo hướng tăng dần tỷ trọng dịch vụ và công nghiệp trong cơ cấu kinh tế.
Đồng Hới có 1556 doanh nghiệp tiểu thủ công. GDP đầu người năm 2018 của
Đồng Hới là 5189 USD tương đương 119 triệu đồng, cao gấp 1,8 lần thu nhập bình
quân đầu người của cả nước, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,22 %. Thu ngân sách năm 2018
đạt 4540,461 tỷ đồng. Thành phố này có 3 khu công nghiệp tây bắc đồng hới, Bắc
Đồng Hới và Phú Hải.
Ngành du lịch Đồng Hới đạt được mắc tăng trưởng cao về tốc độ mà cịn cả quy
mơ, giá trị và chất lượng.
7
Hạ tầng du lịch được đầu tư ngày càng đáp ứng nhu cầu của du khách, các cơ sở
lưu trú, khách sạn, nhà hàng phát triển, chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện,
cơng tác quản lí nhà nước về du lịch được tăng cường, hoạt động xúc tiến quảng bá đã
đem lại kết quả đáng khích lệ, các tour, tuyến du lịch, sản phẩm du lịch mới được đưa
vào khai thác phục vụ cho du khách. Có nhiều dự án du lịch nghĩ dưỡng, du lịch sinh
thái đẳng cấp thế giới như: khách sạn vinpear Quảng Bình, Sun Spa Resort & Villa,
Gold Coast Hotel Resort & Spa...
Du lịch cộng đồng cũng có bước phát triển mạnh cả về quy mô, chất lượng, sản
phẩm du lịch ngày càng phong phú. Tuần lễ Văn Hóa - Du lịch Đồng Hới diễn ra hàng
năm với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, ẩm thực sôi nổi, đặc sắc, trở thành thương
hiệu mạnh của du lịch Đồng Hới...
Thành phố còn là địa danh du lịch với nhiều di tích lịch sử văn hóa nằm đan xen
với các danh thắng, rất thuận lợi cho phát triển loại hình du lịch biển, du lịch sinh thái
kết hợp với nghĩ dưỡng, Có một điều đặc biệt quan trọng là giao thơng đến Quảng
Bình rất thuận lợi. Ngồi sân bay Đồng Hới, khách du lịch có thể đến thành phố Đồng
Hới bằng đường sắt, đường bộ, rất thuận tiện.
Trong những năm gần đây, thành phố Đồng Hới đón những thuận lợi và khó khăn
trong việc phát triển kinh tế và xã hội. Kinh tế của tỉnh phát triển ổn định và có nhiều
chuyển biến tích cực, kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, lĩnh vực thương mại, dịch vụ
được quan tâm phát triển. Chính sách thu hút đầu tư thơng thống đã thu hút được nhiều
nhà đầu tư lớn, có uy tín đầu tư vào địa bàn thành phố tạo động lực thúc đẩy kinh tế phát
triển. Nhiều dự án, cơng trình trọng điểm trên địa bàn thành phố được Tỉnh quan tâm
đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế xã hội, tạo
việc làm nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn. Bên cạnh những thuận lợi nói trên,
thành phố Đồng Hới cũng đối mặt với những khó khăn. Các doanh nghiệp trên địa bàn
phần lớn quy mơ cịn nhỏ, sức cạnh tranh chưa cao. Nhu cầu đầu tư cho phát triển là tấ
lớn nhưng khả năng huy động nguồn lực còn hạn chế; thu hút đầu tư cịn khó khăn,
nguồn thu ngân sách thiếu bền vững chủ yếu tập trung từ quỹ đất.
Như chúng ta đã biết, điều kiện kinh tế tiến bộ, đời sống xã hội ngày một nâng
cao, các thiết bị công nghệ ngày càng phát triển và dần trở thành một phần khơng thể
thiếu trong cuộc sống. Chính vì thiết bị công nghệ là một phần không thể thiếu trong
cuộc sống nên nhiều người đã lạm dụng nó vào những mục đích khơng đáng có. Người
lớn có thể nhận thức được tác hại của việc sử dụng điện thoại quá nhiều nhưng trẻ em
thì khơng. Nhiều bậc phụ huynh bận rộn với công việc hằng ngày nên đã mua điện
thoại cho con với nhu cầu chính là dùng để liên lạc khi có những việc cần thiết hoặc
giúp kiểm sốt trẻ một cách hiệu quả hơn, ngoài ra đối với những mẫu Smartphone
cịn giúp cho trẻ có thể chủ động hơn trong việc học tập, tìm kiếm thơng tin, cịn hỗ trợ
8
rất nhiều chương trình học tập hữu ích, rèn luyện tiếng anh, các trị giải trí.. giúp trẻ có
thể vừa học tập, vừa thư giãn.Song đó, mặc dù chiếc điện thoại mang nhiều đến lợi ích
cho người dùng và dây là điều mà chúng ta không thể phủ nhận nhưng cũng tồn tại
nhiều mặt tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ. Khi chúng ta trang bị cho trẻ một
chiếc điện thoại tất nhiên đó sẽ là một thiết bị sở hữu của riêng chúng, chính vì vậy mà
sẽ khó tránh khỏi trường hợp trẻ sử dụng quá nhiều, đặc biệt là dùng cho mục đích
chơi game, xem phim...
2.2. Thực trạng trẻ em sử dụng điện thoại di động quá sớm trên thành phố
Đồng Hới
2.2.1. Số lượng trẻ em sử dụng điện thoại di động thường xuyên
Biểu đồ số 1. Số lượng trẻ em sử dụng điện thoại thường xuyên
Theo kết quả điều tra trên địa bàn thành phố Đồng Hới, có tới 90% trẻ em đã
được tiếp cận điện thoại di động, đây là một con số đang báo động cho việc trẻ em lớn
lên phụ thuộc rất nhiều vào điện thoại di động. Kết quả này cho thấy thói quen sử dụng
thiết bị điện tử của trẻ bắt đầu từ rất sớm. Việc trẻ em sử dụng điện thoại có thể học từ
ba mẹ hoặc những người đang lạm dụng điện thoại, đã dẫn đến việc trẻ em bị
“nghiện” và cha mẹ cũng không thể can thiệp được. Đây là một ví dụ về số lượng trẻ
em sử dụng điện thoại di động để thấy rằng trẻ em hiện nay sử dụng điện thoại quá
sớm. Trung bình trong thành phố có 100 trẻ thì có tới 90 trẻ từ 2 tuổi đã được cha mẹ
cho tiếp cận điện thoại di động.
9
2.2.2. Độ tuổi trẻ em tiếp cận điện thoại di động
Biểu đồ số 2. Độ tuổi trẻ em tiếp cận điện thoại di
Việc trẻ em sử dụng các thiết bị số như máy tính bảng, điện thoại đã cho ra
những con số đáng lo ngại. Theo một cuộc khảo sát trên địa bàn thành phố Đồng Hới
thì có 35% trẻ từ 6 tuổi đến 16 tuổi tiếp cận điện thoại di động, có đến 65% trẻ từ 2
tuổi đến 6 tuổi đã sử dụng điện thoại thông minh. Như vậy, nhiều trẻ em đã được cha
mẹ cho tiếp cận điện thoại di động trước 3 tuổi.
Đối với thời đại phát triển hiện nay thì việc phụ huynh cho trẻ tiếp xúc điện thoại từ
lúc còn là trẻ sơ sinh đã xuất hiện khá nhiều. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ cần phải đặt ra
thời gian sử dụng điện thoại cho trẻ, nhằm hạn chế các tác hại tiêu cực cho bé sau này.
Theo học viện Nhi khoa Mỹ khuyên rằng:
Trẻ em dưới 2 tuổi thì khơng nên tiếp cận với điện thoại hoặc các thiết bị công
nghệ khác.
Đối với trẻ em từ 3-12 tuổi thì chỉ nên giành trung bình từ 1-2 giờ trong ngày để
sử dụng điện thoại.
Đối với trẻ em từ 13 tuổi trở lên, tùy vào từng suy nghĩ của các bậc phụ huynh
mà trao đổi những quy tắc bất di bất dịch đối với trẻ khi sử dụng điện thoại.
10
2.2.3. Giới tính trẻ em sử dụng điện thoại di động.
Biểu đồ số 3. Số lượng trẻ em gái, trẻ em trai sử dụng điện thoại di động
Bảng thống kê cho ta thấy, số lượng trẻ em trai sử dụng điện thoại chiếm 60%,
Số lượng trẻ em gái chiếm 40%. Trẻ em trai sử dụng điện thoại di động nhiều hơn trẻ
em gái vì trong điện thoại di động có nhiều ứng dụng khiến cho trẻ em trai thích thú
hơn. Với bản chất tị mị, hiếu kì và lì lợm nên các bé trai thường mong muốn khám
phá, tìm hiểu những thứ mới lạ, khi các bậc phụ huynh có nhu cầu lấy lại điện thoại thì
các bé trai thường giận dỗi, ăn vạ để được tiếp tục sử dụng điện thoại. Cịn các bé gái
thường ngoan hơn, nếu khơng được xem điện thoại thì bé sẽ tự tìm tịi những trị chơi
khác như búp bê, vẽ tranh,...
Chính vì vậy số lượng trẻ em gái có xu hướng sử dụng điện thoại di động ít hơn
trẻ em trai.
2.2.4. Chức năng sử dụng thường xuyên
11
Biểu đồ số 4. Các chức năng sử dụng trên điện thoại di động
Mục đích sử dụng điện thoại di động ở trẻ em cũng khác nhau ở từng động tuổi.
Đa số trẻ ở độ tuổi từ 2 đến 6 tuổi sử dụng điện thoại di động lên Youtobe nghe nhác
thiếu nhi, xem phim hoạt hình. Trong khi đó, trẻ ở độ tuổi từ 6 đến 16 tuổi sử dụng
điện thoại di động để chơi game hay học ngoại ngữ, học tốn trực tuyến. Những nội
dung, chương trình do trẻ tự tải về thường là các trị chơi, chương trình giải trí. Ở
nhóm 2 đến 6 tuổi, nội dung trẻ tự tải về nhiều nhất chủ yếu là nhạc, chương trình
thiếu nhi. Cịn ở lứa tuổi 6 đến 16 tuổi trẻ tải nhiều nhất là nội dung phim, game chiếm
tỉ lệ cao hơn so với trẻ em sử dụng điện thoại di động để học ngoại ngữ hay toán.
2.2.5. Thời gian trẻ em sử dụng điện thoại di động
Nhiều trẻ em đã được cha mẹ cho sử dụng điện thoại di động từ trước 3 tuổi.
Trung bình trẻ sử dụng điện thoạt từ 2-3 giờ/ngày. Vào những ngày nghỉ trong tuần
hoặc các dịp lễ tết, các bậc cha mẹ thường có xu hướng cho con em mình sử dụng điện
thoại nhiều hơn so với ngày thường. Đặc biệt tỉ lệ trẻ em sử dụng điện thoại từ 4-5
giờ/ngày từ 2% ở những ngày thường tăng lên 8% (trẻ từ 2 đến 6 tuổi) đến 10% (trẻ từ
6 đến 16 tuổi) vào những ngày nghỉ.Nhiều bậc cha mẹ đã thừa nhận rằng đây là một
cách giữ trẻ khi họ không thể trơng giữ, trị chuyện cùng con cái của họ.
2.3. Kết quả của việc cho trẻ em sử dụng điện thoại di động quá sớm
Ngày nay, các thiết bị điện tử trở thành những đồ vật quen thuộc đối với cả
người lớn và trẻ nhỏ. Đi cùng đó, tình trạng dán mắt vào điện thoại hay máy tính ở trẻ
đang là nỗi lo chung của khơng ít các bậc phụ huynh. Tuy nhiên nếu bố mẹ biết cách
cho trẻ sử dụng điện thoại đúng cách và hợp lý, việc này có thể đem lại cho trẻ những
lợi ích mà bố mẹ khơng ngờ tới có thể kể đến là:
12
Thứ nhất, giúp trẻ mở rộng vốn kiến thức, chủ động hơn trong việc học thông
qua nguồn thông tin kiến thức và tại liệu phong phú trên mạng Internet.
Thứ hai, hỗ trợ bố mẹ trong việc định vị vị trí của trẻ, dễ dàng liên lạc với trẻ hơn
trong những trường hợp cần thiết.
Thứ ba, là phương tiện để trẻ thư giãn và giải trí.[5]
Nhưng nhiều bậc cha mẹ có thói quen vừa chăm con vừa nghe điện thoại nhưng
ít ai biết rằng chính thói quen đó đang dần “giết con họ từ từ”. Họ đơn giản chỉ nghĩ
rằng đây là việc kết hợp và tiết kiệm thời gian nhưng ít ai biết được rằng việc làm đó
có tác động xấu đến sự phát triển của trẻ nếu khơng có sự sắp xếp khoa học. Chính
những chiếc điện thoại di động đó cũng đã cướp đi những giây phút vui đùa giữa họ và
con cái.
Sự phát triển của công nghệ đang ảnh hưởng mạnh mẽ làm thay đổi thói quen
sinh hoạt của nhiều người, trong đó có những tác động to lớn đối với trẻ em, làm biến
đổi tương tác xã hội một cách nghiêm trọng. Việc cho trẻ sử dụng điện thoại quá sớm
sẽ gây ra những hậu quả khôn lường như:
Tạo khoảng cách giữa cha mẹ và con cái
Hình 2. Ảnh minh họa
Hầu hết các bậc cha mẹ có ít thời gian hơn với con cái của họ, vì họ phải làm
việc, và sau một ngày bố mẹ sẽ trở về nhà và họ sẽ có rất ít thời gian để vừa làm cơng
việc nhà, vừa trị chuyện hay chơi với con. Vì vậy, vào cuối ngày, thường trẻ chỉ thấy
thoải mái khi chơi game, xem truyền hình, truy cập vào các trang web có nội dung
khơng lành mạnh trong khi bố mẹ phải nấu nướng, giặt giũ. Dần dần chúng cảm thấy
không thể thiếu và rời xa được những thói quen này, cả giác gần gũi, trị chuyện với bố
mẹ sẽ dần mất đi. Đến lúc đó thi trẻ sẽ thụ động, thậm chí việc nghe lời bố mẹ sẽ làv
một điều rất khó khăn cho bất kì bậc pụ huynh nào.
13
Những trẻ em dành quá nhiều thời gian tương tác với màn hình điện thoại sẽ làm
liên kết thần kinh của trẻ thay đổi, nó ảnh hưởng đến sự tập trung, lòng tự trọng, trong
nhiều trường hợp chúng tạo ra ngăn cách giữa cha mẹ và chúng. Trong độ tuổi từ 2 đến
6 tuổi não của trẻ em sẽ phát triển gấp 3 lần kích thước. Sự gắn kết giữa cha mẹ với
con cái trong thời gian cùng vui chơi với trẻ không chỉ giúp não của trẻ phát triển mà
cịn tăng sự gắn kết tình cảm.
Khơng chỉ vậy việc sử dụng các thiết bị di động quá sớm còn có tác động rất xấu
đến tâm sinh lý của trẻ: Làm trẻ tăng nguy cơ béo phì, làm mất ngủ, suy giảm hệ thống
miễn dịch do tiếp xúc với vi khuẩn trên điện thoại, gây ra các bệnh tim mạch.
Trẻ em học hỏi rất nhanh nên những thông tin sai lệch hoặc những hành động
trên mạng mà bậc phụ huynh khơng thể kiểm sốt được sẽ được trẻ ghi nhớ và thực
hiện theo hoặc nói những lời khơng hay.[4]
Làm giảm khả năng tương tác xã hội
Trẻ em nên được tiếp xúc và giao tiếp bằng ngôn ngữ, cử chỉ nhiều hơn là dùng
các thiết bị số như điện thoại di động. Bởi nó sẽ làm cho trẻ bị hạn chế khả năng giao
tiếp, sống một cuộc sống đơn giản, vắn tắt, khá đơn điệu và nhàm chán, khơng có sự
sáng tạo, khơng có sự tương tác. Khả năng giao tiếp của trẻ chỉ được rèn luyện và bồi
đắp khi chúng thường xuyên được tiếp xúc trực tiếp và trò chuyện với người khác.
Những cha mẹ lại để trẻ tiếp xúc với điện thoại di động nhiều thì trẻ sẽ khơng để ý đến
thế giới xung quanh nữa. Trẻ không muốn tiếp xúc và nói chuyện cùng ai, trẻ trở nên
vơ cảm và không hứng thú với mọi thứ mà chỉ quan tâm đến thế giới trong màn hình
điện thoại. Lâu dần trẻ mất đi khả năng tương tác với xã hội bên ngồi.
Gây khó khăn trong học tập và giao tiếp xã hội của trẻ. Việc sử dụng điện thoại di
động rất dễ gây nghiện, đặc biệt là ở trẻ em, điều này làm giảm thời gian cho việc học
cũng như giao tiếp với mọi người. Trẻ sư dụng điện thoại trước khi học sẽ dễ bị phân
tán tư tưởng khi ngồi học, gây khó khăn trong học tập. Nhiều trẻ coi điện thoại di động
như vật bất li thân, thậm chí trẻ khơng muốn và khơng có nhu cầu giao tiếp với cả
người thân. Việc này khiến trẻ dễ thu mình, xa lánh với xã hội.
Khơng thể bàn cãi những lợi ích quý giá từ thiết bị di động mang lại, giúp mọi
người dễ dàng học hỏi, trao đổi, giao lưu, kết bạn, giải trí,..Tuy nhiên có thể các bậc
cha mẹ chưa biết cho trẻ sử dụng điện thoại thơng ming q sớm là họ đang làm hại
con mình. Người lớn chúng ta còn biết cách khắc phục và điều chế bản thân trước điện
thoại di động, chứ thử hỏi những đứa trẻ làm sao biết được tiếp xúc điện thoại sớm là
xấu, sử dụng điện thoại nhiều là khơng tốt.
Xét về góc độ xã hội, thì nhiều phụ huynh xem máy tính bảng, điện thoại thơng
minh là liều thuốc bổ cho trẻ 1-2 tuổi. “ Có phụ huynh con khóc, khơng ăn cũng cho
coi điện thoại, máy tính bảng. Cho nên suốt ngày đứa coi mấy thứ này, không tiếp xúc
14
với ai kể cả khi vào trường sẽ dễ vấp phải chứng tự kỉ”. Tự kỉ là chứng bệnh không
phải do tự nhiên mà do một phần tác động của xã hội. Nhiều phụ huynh suốt 3 tháng
hè nhốt con ở nhà với thiết bị di động coi như xong nhiệm vụ mà không ứun tâm đến
suy nghĩ của con. Điều này đã làm cho trẻ tự kỉ với chính bản thân mình và vơ cảm với
người xung quanh.
Một hậu quả đáng lo ngại nữa là cho trẻ sử dụng điện thoại sớm sẽ làm cho trẻ dễ
bị nghiện điện thoại.[6]
Do khối lượng công việc ngày càng nặng nề và quỹ thời gian ngày càng hạn hẹp,
nhiều bậc phụ huynh khơng vịn cách nào khác đành giao phó cho con mình chiếc điện
thoại thơng minh. Thực trạng trên dẫn đến ở khắp nơi, từ quán ăn đến bệnh viện, hàng
triệu đơi mắt ngây thơ đang chăm chú nhìn điện thoại.
Các thiết bị công nghệ luôn là thế giới đầy lôi cuốn đối với trẻ nhỏ. Điển hình
nhất là mỗi chiếc điện thoại đều được trang bị Appstore hay Google Play giúp tải về
những ứng dụng dễ như trở bàn tay! Rồi phim hoạt hình, các siêu nhân anh hùng,
những cơ công chúa...bao nhiêu là thuốc nghiện mà trẻ em dễ dàng có ngay chỉ sau vài
thao tác đơn giản. Mỗi khi sử dụng như một thói quen, trẻ có thể bị nghiện
Smartphone. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều bậc cha mẹ cho đây là việc bình
thường, mặc dù đó là điều đáng quan ngại. Bởi đây là biểu hiện cho thấy tinh thần của
bé đang phát triển theo hướng tiêu cực.
Sử dụng điện thoại quá nhiều sẽ làm cho trẻ luôn nghĩ về game, internet, mạng xã
hội, lúc nào cũng tìm tịi để chơi và sử dụng. Nếu khơng được sử dụng sẽ cảm thấy
bồn chồn, ủ rũ, khó chịu…
Tăng nguy cơ trầm cảm, bệnh tật
Cho trẻ sử dụng điện thoại, máy tính bảng hơn 2 gời mỗi ngày có nguy cơ phải
đối mặt với những khó khăn tâm lý như trầm cảm, lo âu, rối loạn phản ứng, hành vi có
vấn đề,...Ngồi ra, khi sử dụng nhiều thiết bị di động, trẻ sẽ dễ gặp phải tình trạng “bạo
lực Internet”. Những hình ảnh, những bình luận ác ý có thể ảnh hưởng rất lớn tới tâm
lý của tẻ em, dặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì.
Việc trẻ em bị nghiện điện thoại sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng đến sức
khỏe như:
15
1. Nguy cơ mắc ung thư não.
Hình 3. Ảnh minh họa
Tổ chức Y tế Thế giới đã nhấn mạnh rằng bức xạ điện thoại di động có thể gay
ra ung thư cho con người. Điều đáng nói là trẻ em có khả năng hấp thụ hơn 60% bực
xạ đó vào não. Các sóng vơ tuyến từ điện thoại di động xâm nhập xâu vào não làm
hoạt động não bị xáo trộn, giảm khả năng học tập của trẻ. Với trẻ em sử dụng điện
thoại di động quá sớm và nhiều, nguy cơ mắc ung thư não cao gấp 4-5 lần so với
những đứa trẻ không sử dụng.
2. Thị lực kém, mắc các bệnh về mắt.
Hình 4. Ảnh minh họa
Trẻ em ngày nay có tỉ lệ cận thị cao gấp nhiều lần so với các thế hệ trước do trẻ
tiếp xúc với các thiết bị điện tử, ánh sáng phát ra từ màm hình điện thoại là loại ánh
16
sáng không liên tục gây ảnh hưởng xấu đến mắt trẻ. Gây gia tăng các trường hợp trẻ bị
tật mắt như rối loạn thị giác, cận thị, thậm chí là mù mắt
3. Chậm phát triển, kém thông minh.
Điện thoại di động khiến trẻ làm chậm phát triển. Video và trò chơi trực tuyến cũng
hạn chế những sáng tạo và trí tượng mới chớm nở của trẻ, làm chậm phát triển giác quan
vận động và thị giác
4. Lệch cổ, thối hóa đốt sống cổ.
Hình 5. Ảnh minh họa
Trẻ em trong một thời gian dài ngồi yên một chỗ để chơi điện thoại di động sẽ
gây ra đau cơ cổ, căng thẳng, co thắt dây chằng, nếu không can thiệp, nguy cơ trong
tương lai sẽ bị thoát vị đĩa đệm cổ và các bệnh khác
Hiện tượng này cũng xảy ra phổ biến và lứa tuổi ngày càng nhỏ. Khơng những
thế, thối hóa đốt sống cổ ở trẻ em còn gây nguy hiểm lớn hơn rất nhiều so với người
lớn, và thiệt hại đối với cuộc sống của trẻ là không hề nhỏ.
Nhiều cha mẹ có thể nghĩ rằng, cho con một chiếc điện thoại đi động hoặc máy
tính bảng thì bé sẽ ngồi yên tĩnh, nhưng không chú ý đến tư thế cổ đã dẫn đến sự xuất
hiện của bệnh. Khi trẻ chơi trò chơi, chúng sẽ ngồi yên bất động và giữ tư thế đó trong
một thời gian dài. Lâu và thường xuyên như vậy, cổ sẽ cúi gập xuống gây võng xương.
Tạo những hành vi xấu, ảnh hưởng tới tâm lý của trẻ.
Một trong những tác hại của điện thoại với trẻ em là có thể làm ảnh hưởng tới cả
tương lai của trẻ.
Trẻ có thể sử dụng điện thoại để truy cập vào những trang web xấu (những trang
web bạo lực, khiêu dâm, phản xã hội,... hoặc những thông tin xấu trong các mạng xã
hội) và từ đó trẻ dễ học theo những hành vi xấu vì tâm lý trẻ nhỏ rất tò mò và bắt
chước nhanh. Sự xuất hiện hàng loạt video biến tướng trên kênh thông tin được rất
17
nhiều người truy cập này đã và đang ảnh hưởng khơng nhỏ đến tư duy, hành vi của
khơng ít cư dân mạng, đặc biệt là thiếu nhi. Việc này gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý và
phát triển nhân cách của trẻ.
Trẻ còn nhỏ, nhận thức còn quá yếu, việc cho trẻ tiếp xúc với điện thoại nhiều sẽ
vơ tình giúp trẻ sa vào hàng loạt cạm bẫy, nguy hiểm từ thế giới áo, gặp nhiều vấn đề
về tâm lý, sức khỏe bị tác động bởi mạng xã hội, thiết bị công nghệ. Việc sử dụng thiết
bị điện tử quá nhiều sẽ có nguy cơ ảnh hưởng đến vấn đề cảm xúc, gây ra tình trạng lo
âu và có thể ảnh hưởng đến chất lượng học tập, cuộc sống. Còn để con sử dụng mạng
xã hội khi còn quá nhỏ, ý thức bảo vệ bản thân chưa đủ thì sẽ rất dễ bị bắt nạt, dụ dỗ từ
những đố tượng khác. Đặc biệt, trẻ em dễ bị dụ dỗ, bị lộ hình ảnh hoặc thơng tin nhạy
cảm của bản thân. Khi bị đe dọa các em dễ dàng bị kiểm soát hoặc thực hiện một số
hành vi theo kẻ xấu. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của trẻ và nó mở
đường cho nhiều nguy cơ khác như lạm dụng tình dục, sử dụng hình ảnh bất hợp
pháp,...
Tai nạn khi sử dụng điện thoại
Hình 6. Ảnh minh họa
Trong thời gian gần đây nhiều vụ tai nạn khi sử dụng điện thoại di động liên tục
xảy ra, người dùng sử dụng điện thoại khi đang sạc để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng
đặc biệt là ở trẻ em. Hiện nay, nhiều cha mẹ cịn vơ tư đến mức cho con trẻ sử dụng
các thiết bị di động ngay cả khi cắm vào nguồn điện. Họ đơn giản chỉ nghĩ rằng sử
dụng điện thoại khi đang sạc đơn giản chỉ làm giảm tuổi thọ của pin sạc nhưng không
18
biết rằng, thực tế, việc làm này có thể nguy hiểm đến tính mạng đến con em và cả
chính họ.
Một ví dụ điển hình hơm 18/1/2020, ơng Trương Hữu Nhàn, Giám đốc Bệnh viện
đa khoa tỉnh Bình Phước xác nhận đang cấp cứu một bệnh nhân bị nát bàn tay do điện
thoại bị nổ khi đang xạc. Theo thông tin ban đầu, khoảng 20 giờ tối 17/1, Khoa cấp
cứu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Phước đã cấp cứu ban đầu cho Triệu Xuân Hải (15
tuổi, ngụ xã Đức Liễu, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) do bị nát cả hai bàn tay do
điện thoại nổ. Trước đó, Hải sử dụng điện thoại để chơi games. Trong quá trình chơi
games, điện thoại vẫn đang cắm vào ổ điện để xạc. Khi đang chơi dở, chiếc điện thoại
bất ngờ phát nổ khiến bàn tay của Hải bị nát bét. Ngay sau đó, nạn nhân được người
nhà đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.[7]
Sử dụng điện thoại di động khi đang cắm sạc là một thói quen nguy hiểm nhưng
khơng ít người đang mắc phải.
2.3. Nguyên nhân dẫn đến việc cho trẻ em sử dụng điện thoại quá sớm.
2.3.1. Cha mẹ không có nhiều thời gian quan tâm con cái.
Trong thời điểm thực hiện cách ly xã hội để phòng ngừa dịch bệnh Covid-19,
khơng ít người do khơng có thời gian theo sát hoặc không muốn bị “ làm phiền” khi
đang làm việc oline tại nhà đã để cho con em thường xuyên làm bạn với thiết bị thông
minh.
Công việc kéo dài khoảng cách giữa cha mẹ và con cái. Theo đó, con trẻ sẽ
không thấy sự gần gũi của sợi dây gắn kết tình cảm gia đình. Nhất là đối với trẻ em, trẻ
đang dậy thì với những thay đổi về tâm sinh lý, sự thiếu vắng quan tâm của cha mẹ sẽ
ảnh hưởng tiêu cực tới sự phát triển tâm hồn, tính cách của trẻ. Nhưng thắc mắc, băn
khoăn của trẻ sẽ không được cha mẹ giải đáp kịp thời mà trẻ sẽ tự tìm hiểu trên mạng.
Rất có thể, chúng chỉ thu nhận được những thông tin tiêu cực khơng chính xác, có
những trường hợp trẻ bị sai lệch về tinh thần có hiểu biết sai lầm về cuộc sống hay
cách nhìn lệch lạc về tình dục bởi sự thiếu thốn quan tâm, chia sẽ và định hướng của
người thân đặc biệt là cha mẹ.
Cha mẹ phải sắp sếp cơng việc ln giành một phần trong đó là làm những việc
chung với con như chủ động trao đổi tâm sự về mong muốn của con, gia đình cùng
nhau trị chuyện hoặc tham gia các trị chơi mang tính gia đình.
19
2.3.2. Mong con hiểu biết nhanh
Bên cạnh việc nhờ cậy thiết bị số để hổ trợ trong việc chăm con, nhiều phụ
huynh còn cho trẻ chơi điện thoại di động vì muốn trẻ sớm làm chủ được cơng nghệ.
Nhiều phụ huynh cịn khoe là có con chưa được 5 tuổi nhưng chơi điện thoại còn hơn
ba mẹ, tải trò này trò kia trên điện thoại, game nào cũng biết. Nhiều phụ huynh còn
nghĩ cho trẻ tiếp xúc với điện thoại sớm như thế để giúp trẻ học hỏi nhanh hơn.
Thói quen sử dụng thiết bị di động ở trẻ chính là từ hành vi sử dụng của các bậc
phụ huynh. Nhiều cha mẹ cũng nghiện và không thể rời mắt khỏi điện thoại di động
khi ở cạnh con mình mà khơng phải vì mục đích phục vụ cơng việc. Nhiều phụ huynh
dùng điện thoại di động thay cho người giữ trẻ, dỗ cho trẻ ăn, dỗ cho trẻ học... nhưng
chính điều này lại là cách giáo dục phản tác dụng.
Việc nghiện điện thoại thông minh không thể trách các bé vì chúng chưa đủ
trưởng thành để nhận thức được hết mối nguy hại từ hạnh động đó của chính mình.
Ngun nhân chính xuất phát từ việc nng chiều con cái của các bậc phụ huynh. Họ
sử dụng điện thoại như một công cụ để dỗ dành con cái. Thấy trẻ nhỏ suốt ngày sử
dụng điện thoại cũng khơng có biện pháp ngăn cấm. Một nguyên nhân khác nữa đến từ
những người xung quanh, chính họ cũng là những con nghiện điện thoại di động để rồi
trẻ nhỏ nhìn thấy và bắt chước theo.
2.3.3 Mọi thứ đều có thể tìm thấy trên mạng di động
Theo như các bạn được biết rằng trong thời đại xã hội hiện nay, mọi thứ chúng ta
đều có thể tìm hiểu ở trên mạng xã hội. Hay như chúng ta thường trêu đùa với nhau
rằng “cái gì khơng biết thì hỏi Google” cho nên việc trẻ bị lơi cuốn và khơng quan tâm
gì đến xung quanh khi đang sử dụng điện thoại.
Vấn đề ở đây là ở trên mạng khơng chỉ có mỗi thơng tin tốt, thông tin giúp cho sự
phát triển của trẻ nhỏ mà nó cịn có nhiều thơng tin xấu, sai trái, ảnh hưởng rất lớn tới
việc tư duy cũng như phát triển tự nhiên. Mà đối với trẻ nhỏ với lứa tuổi từ 5 – 12 tuổi
bản thân sẽ chưa nhận thức đủ cũng như chọn lọc được các thông tin cần và khơng cần
cho bản thân, từ đó sẽ phát triển tư duy theo hướng lệch lạc của trẻ nhỏ.
20
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG SỬ DỤNG ĐIỆN
THOẠI DI ĐỘNG QUÁ SỚM Ở TRẺ EM
Từ mối nguy hiểm tiềm tàng ấy đối với trẻ nhỏ, chúng ta cần có những giải pháp
để ngăn chặn tình trạng này xảy ra, giúp các bé có cuộc sống lành mạnh hơn. Mỗi
người hãy là những tấm gương để cho trẻ học tập. Chúng ta chỉ nên sử dụng điện thoại
khi cần thiết, đúng mục đích trong một khoảng thời gian nhất định, cần tạo cho trẻ nhỏ
một thói quen tốt trong việc sử dụng điện thoại, giúp trong trẻ tạo được nhận thức về
việc sử dụng điện thoại của mình, có biện pháp răng đe và quy định cụ thể về việc sử
dụng điện thoại phù hợp với độ tuổi hoặc là nhận của trẻ.
Tạo dựng một môi trường xung quanh giúp cho trẻ nhỏ phát triển một cách tự
nhiên nhất, từ đó trẻ nhỏ sẽ ít phụ thuộc hơn vào điện thoại, giao tiếp và tương tác với
trẻ nhỏ, tạo cho chúng có những buổi gặp gỡ với bạn bè cùng trang lứa nhiều hơn tạo
nên tính cộng đồng, thơng q đó trẻ nhỏ thốt được khỏi sự phụ thuộc của điện thoại.
Bố mẹ cần quan tâm tới con cái nhiều hơn và biết cách giáo dục trẻ một cách hợp lý.
Thay vì việc lao đầu vào cơng việc để bé tự chơi với điện thoại thì hãy dành cho con
những khoảng thời gian nhất định để chơi với bé, đưa bé tham gia những hoạt động mà
bé yêu thích. Có vậy bé mới hịa nhập được với cuộc sống và có được sự phát triển
tồn diện hơn.
3.1. Về gia đình
Để hạn chế ảnh hưởng xấu đến sự phát triển, tâm lý của trẻ em, các bậc phụ
huynh nên giám sát chặt chẽ khi trẻ dùng điện thoại:
Một là: Khơng nên để trẻ sử dụng điện thoại khi tín hiệu yếu hoặc quá nóng
Hai là: Đừng để trẻ mang điện thoại đến trường.
Ba là: Không để trẻ tiếp xúc với các trang web đen, phản xã hội.
Bốn là: Không để điện thoại gần trẻ em khi ngủ vào ban đêm.
Năm là: Thiết lập thời gian sử dụng trong ngày cho trẻ.
Sáu là: Không quá lạm dụng vào điện thoại trong việc dạy dỗ con cái.
Cuộc sống bận rộn của các bậc làm cha làm mẹ cộng với điều kiện kinh tế phát
triển đã tạo nên sự tiếp tay đáng kể cho vấn đề trẻ em sử dụng điện thoại quá sớm
khiến các em ngày càng say mê, thậm chí dẫn đến nghiện game và nó như món ăn
khơng thể thiếu hằng ngày.
Để giúp các em hạn chế sử dụng các thiết bị di động nói riêng, thiết bị điện tử nói
chung thì cần đưa ra những giải pháp như sau:
Thứ nhất: Cha mẹ nên dành nhiều thời gian quan tâm, chia sẽ, tạo ra những sân
chơi bổ ích để giúp giải tỏa những căng thăng nội tâm của trẻ. Không nên bỏ bê con
cái, không nên để trẻ thiếu vắng sự yêu thương chăm sóc của cha mẹ
21
Thứ hai: Cha mẹ cần là một tấm gương trong việc sử dụng và kiểm soát việc sử
dụng điện thoại để các con noi theo và học tập mỗi ngày
Thứ ba: Không quá lạm dụng điện thoại trong việc dạy dỗ con cái
Thứ tư: Không cho con cái tiếp xúc quá sớm với điện thoại.
Cùng lập thời gian biểu và cho trẻ tham gia các hoạt động chân tay như tham gia
các hoạt động thể thao để phát triển sức khỏe và trí óc, vừa giúp con khỏe mạnh cả về
tinh thần lẫn thể chất, vừa tránh xa những nguy cơ gây hại của điện thoại di dộng.
3.2. Về nhà trường
- Đối với nhà trường: Cần có những biện pháp không cho học sinh sử dụng điện
thoại trong giờ học, thường xuyên tuyên truyền về tác hại của việc nghiện điện thoại,
giáo dục đạo đức và lối sống lành mạnh. Cần có những dẫn chứng cụ thể và các biện
pháp răn đe.
- Bản thân các em học sinh cũng cần phải ý thức được việc học tập là quan
trọng với mình, sử dụng điện thoại với mục đích phục vụ học tập là chính.
- Xã hội ngày càng phát triển nên nhu cầu liên lạc ngày càng tăng cao, phụ
huynh bận rộn với cơng việc nên khó có thể kiểm sốt con mình, vì vậy chỉ nên mua
điện thoại ít chức năng chỉ thuận lợi cho việc nghe và gọi.
- Tổ chức các buổi hoạt động xã hội, các hoạt động thể dục thể thao theo cụm,
khu vực, nhà trường. Từ đó rút ngắn thời gian tiếp cận với điện thoại của trẻ.
3.3. Về xã hội
- Cộng đồng xã hội cần phát huy trách nhiệm trong việc bảo vệ trẻ em trên mạng
Internet, kíp thời báo cáo cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu của tội phạm.
- Cùng chung tay giúp đỡ, nâng cao ý thức và tầm hiểu biết về tai hạn cho trẻ khi
sử dụng điện thoại quá sớm.
22
C. KẾT LUẬN
Giữa thời đại công nghệ thông tin ngày càng phát triển chóng mặt như hiện nay, rất
nhiều người chỉ mải mê đắm chìm trong thế giới ảo mà quên mất những con người
thực sống xung quanh mình. Chúng ta chỉ suốt ngày say sưa với những sản phẩm
công nghệ mà vơ tình qn mất đi sự tồn tại của những người thân xung quanh đang
rất cần sự yêu thương và chỉ bảo của mình. Thậm chí có thể nói, những chiếc điện
thoại di động hiện đại chính là một trong những nguyên nhân chia cắt tình cảm giữa
con người với con người. Đặc biệt là đối với lứa tuổi trẻ em đang còn quá nhỏ. Các tác
động của việc sử dụng điện thoại di động dựa trên nhiều yếu tố và thể loại, cách sử
dụng và mức độ sử dụng và đặc tính của mỗi trẻ em. Trẻ em ngày càng lớn lên trong
một thời đại ngập tràn với những trải nghiệm sử dụng phương tiên truyền thông được
cá nhân hóa rất cao, vì thế nên các phụ huynh phải phát triển những kế hoạch cho việc
sử dụng điện thoại di động cho con em họ chú trọng vào lứa tuổi, sức khỏe, tính tình
và giai đoạn phát triển của trẻ em. Dẫn chứng của nghiên cứu cho thấy rằng các trẻ em
cần ngủ đầy đủ, vận động cơ thể và thời gian không dùng điện thoại đi động.
Qua quá trình nghiên cứu về thực trạng trẻ em sử dụng điện thoại quá sớm, chúng tôi
nhận thấy hiện nay đa số trẻ em đều được tiếp cận điện thoại di động từ rất sớm, hơn
thế nữa các em còn được sử dụng thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, nhiều bậc cha
mẹ cịn lạm dụng điện thoại thơng minh như một công cụ để giữ trẻ mà không biết
rằng nó đem lại mối nguy hiểm tiềm ẩn.
Hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật thì nhu cầu sử dụng các thiết bị
điện tử để phục vụ đời sống là khơng thể tránh khỏi, vì thực sự lợi ích mà chúng đem
lại cho con người là vô cùng to lớn. Chúng ta không thể phủ nhận được những lợi ích
ấy cũng như càng khơng thể tìm cách tránh xa hay loại bỏ các thiết bị điện tử ra khỏi
cuộc sống trước những tác hại mà chúng gây ra cho sức khỏe con người dặc biệt là trẻ
em. Chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu này với mong muốn tìm hiểu các nguyên
nhân và đưa ra các biện pháp để giúp trẻ em sử dụng điện thoại một cách hợp lý, giảm
thiểu một cách thấp nhất những ảnh hưởng của thiết bị di động đối với sức khỏe của
trẻ em.
23
MỤC LỤC
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
25