MỘT VÀI KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC
“GIỮ VỞ SẠCH- VIẾT CHỮ ĐẸP”
Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu học, học sinh phải
dùng chữ viết để học tập và giao tiếp. Vì vậy, chữ viết khơng những có quan hệ mật thiết
tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà cịn góp phần rèn luyện một trong những kĩ
năng hàng đầu của việc học môn Tiếng Việt trong trường Tiểu học - đó là kỹ năng viết chữ.
Nếu học sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng, đảm bảo tốc độ quy định thì học sinh có điều kiện để
ghi chép bài học tốt, nhờ vậy mà kết quả học tập tốt hơn, ngược lại viết xấu sẽ ảnh hưởng
không nhỏ đến chất lượng học tập của các em.
Để học sinh viết đẹp thì trước hết phải viết đúng qua các tiết tập viết ở lớp. Bởi vì, qua
đó học sinh nắm được các khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, toạ độ, tốc độ, tên gọi các nét,
cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, và liên kết các chữ cái khi viết .Từ đó, mới hình thành ở
các em những biểu tượng về hình dáng độ cao và sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết.
Ngồi ra, học sinh còn rèn thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, xác định được
khoảng cách để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và viết
đẹp .
Chữ viết mang tính thực hành cao, ngoài việc học sinh nắm được các kiến thức cơ bản
của việc viết chữ và kỹ thuật viết thì rèn viết chữ đẹp là một yêu cầu cũng hết sức quan
trọng và cần thiết, vì vậy chúng ta cần chú ý rèn cho học sinh tính cẩn thận, sự sáng tạo khi
viết.
Tuy nhiên, qua nhiều năm dạy học tôi thấy một số hạn chế về phong trào này như sau:
1.Về phía học sinh:
- Các em khơng được rèn luyện nhiều về cách trình bày vì nhiều mơn học đã có Vở bài tập
in sẵn các bài tập. Học sinh ngại viết, khơng có hứng thú và lịng say mê khi viết chữ mà
chủ yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng.
- Ở cấp tiểu học, ngay từ những lớp đầu cấp như lớp 1 thì kỹ năng viết chữ đúng mẫu là rất
quan trọng nhưng học sinh lại không nắm được cấu tạo các con chữ và kỹ năng viết đúng
dẫn đến sai ngay từ những giờ tập viết đầu tiên của cấp học. Cụ thể:
Đối với lớp 1:
Cách cầm bút viết của HS không đúng, cầm bút quá sát, các em chỉ viết được chữ chứ chưa
viết đúng dòng kẻ, chưa biết giãn khoảng cách giữa chữ với chữ, thường xuyên tẩy xóa.

Đối với lớp 2,3,4,5:
Sai về độ cao: sai những độ cao con chữ có độ cao 2.5 đơn vị;1.25 đơn vị: g, h, r, s
Ví dụ: Chữ g, h viết 2 đơn vị li; chữ s, r viết nét thắt nằm dưới dòng kẻ.
Bên cạnh đó, phụ huynh khơng quan tâm đến sách vở cũng như các loại bút viết đúng
tiêu chuẩn cho học sinh, nhiều em không đủ vở để viết.
2. Về phía giáo viên:
Chữ viết của một số giáo viên cịn q xấu nhưng khơng có ý thức rèn luyện viết chữ dẫn
đến khơng có sự mẫu mực trong chữ viết ở bảng lớp cũng như khi chấm bài cho học
sinh.Thậm chí có giáo viên viết ở bảng lớp vẫn cịn cẩu thả khơng đúng mẫu, sai chính tả,
tuỳ tiện trong cách trình bày. Nhất là trong thời điểm mà tồn ngành đang vận động soạn
bài trên máy vi tính thì ý thức của giáo viên về phong trào rèn chữ đẹp bị hạn chế rất nhiều.
Chưa có mơ hình, điển hình về rèn chữ viết của giáo viên trong các nhà trường để cùng
nhân rộng học tập.


NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Từ những nhận thức trên và qua thực tế giảng dạy ở trường trong những năm qua, tôi
đã rút ra được một số kinh nghiệm nhằm thực hiện tốt phong trào “ Giữ vở sạch-Viết chữ
đẹp” ở trường tiểu học như sau:
1. Cần làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh để xây dựng phong
trào “ Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp”
Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, giáo viên chủ nhiệm phải tuyên truyền cho phụ
huynh biết về vai trò quan trọng của Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp; hướng dẫn phụ huynh
trong việc mua sắm đồ dùng sách vở, bút viết cũng như cách bọc sách vở cho các em...và
phổ biến cho phụ huynh biết các tiêu chuẩn cụ thể khi xếp loại vở sạch chữ đẹp hàng tháng.
Hàng tháng, hàng kì nhà trường sẽ thơng báo tình hình học tập và rèn luyện chữ viết
của học sinh qua sổ liên lạc gia đình để phụ huynh có kế hoạch kèm cặp thêm ở nhà .
2. Xây dựng nề nếp phong trào ngay từ ở các lớp:
- Vào đầu năm học mới giáo viên chủ nhiệm lớp phải tiến hành kiểm tra sách vở, đồ dùng
học tập của học sinh, hướng dẫn học sinh nên dùng loại vở nào, dùng loại bút nào để luyện

viết, hướng dẫn học sinh cách bọc vở và bảo quản, giữ gìn sách vở như thế nào trong năm
học. Hướng dẫn cho học sinh các tiêu chuẩn cần phấn đấu để đạt danh hiệu “ Vở sạch - Chữ
đẹp”. Đồng thời cùng học sinh ra quyết tâm thực hiện các chỉ tiêu về phong trào rèn chữ
viết và giữ gìn sách vở.
- Có thể lấy một số bài viết của các anh chị lớp trên để cho các em xem và học tập tấm
gương của các anh chị.
- Ngoài yêu cầu viết đúng, đẹp cần hướng dẫn cách trình bày ở vở của học sinh trong
từng thể loại bài, cách kẻ vở khi hết bài, hết môn, hết ngày và hết tuần như thế nào để thống
nhất trong cả lớp;
- Đối với những em có năng khiếu và viết chữ khá đẹp, giáo viên phải có định hướng
từ đầu là phải ln chú ý theo dõi, kèm cặp nhắc nhở để học sinh ln ghi nhớ, cố gắng
thường xun bởi vì hơn ai hết giáo viên là người trực tiếp dạy dỗ, quan tâm học sinh hàng
ngày nên có điều kiện, kiểm tra và có hướng khắc phục uốn nắn kịp thời;
- Cần khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để có hướng kèm cặp những học
sinh cịn viết xấu và có kế hoạch bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu,viết đẹp;
- Hàng tuần phải kiểm tra chấm và nhận xét, động viên để học sinh cố gắng hơn ở
tuần tiếp theo. Hàng tháng, sau khi xếp loại Vở sạch chữ đẹp, giáo viên cần biểu dương và
khen ngợi những học sinh có nhiều cố gắng trong phong trào này.
3. Dạy tốt phân mơn Tập viết, Chính tả trong chương trình Tiểu học để nâng cao
chất lượng chữ viết cho học sinh.
Chúng ta biết rằng muốn viết đẹp thì trước tiên là phải viết đúng mẫu chữ, kích cỡ, độ
cao, tốc độ viết đảm bảo.Vì thế trong các giờ tập viết, chính tả trên lớp, giáo viên cần cung
cấp cho học sinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, toạ độ viết chữ, tên gọi các nét chữ,
cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ
cái … Từ đó ,hình thành ở các em những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính
thẩm mĩ của chữ viết. Bên cạnh đó, giáo viên cần dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn
giản đến phức tạp, bao gồm các kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo các chữ cái và liên kết chữ
cái tạo thành chữ ghi tiếng. Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên
vở kẻ ơ li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và đẹp.
4. Thực hiện tốt các nguyên tắc:

4.1. Hướng dẫn HS khi ngồi viết:


- Trạng thái tinh thần phải phấn chấn, hứng thú, không viết khi mệt mỏi, buồn ngủ,
uể oải, phân tán vì chuyện khác, tránh tư tưởng viết qua quýt cho xong để đi chơi.
- Ánh sáng trong phòng học phải đảm bảo, thuận chiều từ bên trái sang không bị sấp
bóng.
- Tư thế ngồi viết phải thoải mái, khơng gị bó và tuyệt đối khơng quỳ, nằm, ngồi
viết tuỳ tiện, không để vở quá gần, khoảng cách từ mắt đến vở khoảng 25-30 cm là vừa.
- Ngồi viết đúng tư thế, khơng ngồi vặn vẹo lâu thành thói quen, cố tật dẫn đến lệch
cột sống .Cần hướng dẫn học sinh cách cầm bút đúng quy định.
4.2.Trước khi viết nên chuẩn bị tốt cho học sinh:
- Nếu viết bút chì thì cần được gọt cẩn thận, vừa (nét chì hơi nhọn), Khơng để chì
nhọn q làm cho giấy sẽ bị rách hoặc tù quá sẽ làm cho chữ có nét to, chữ xấu.
- Nếu viết bút mực thì nên chọn bút bi nước vừa dễ viết lại không bị giây mực cả
sách vở áo quần mà chữ viết lại đẹp hoặc chọn cho các em loại bút viết được nét thanh nét
đậm thì càng tốt.
4.3.Sau khi viết giáo viên cần:
- Nhận xét thật tỉ mỉ các nét chữ trong con chữ mà học sinh vừa viết và phân tích rõ
nguyên nhân học sinh viết chưa đúng, chưa đẹp để có hướng kèm cặp và hướng dẫn thêm.
- Đối với những em chưa nắm chắc cấu tạo con chữ hay kỹ thuật viết như: Lia bút, rê
bút hay viết liền mạch thì giáo viên phải cung cấp biểu tượng về con chữ đó để học sinh
nắm chắc hơn và hướng dẫn thêm về kỹ thuật viết cho các em.
- Đề cao sự mẫu mực về chữ viết của giáo viên
Chúng ta thường nói rằng “ Thầy nào - trị nấy”. Quả thật, chữ viết của giáo viên là vấn
đề có tính chất quyết định, bởi vì giáo viên ln là tấm gương đối với học sinh về tất cả các
mặt, nhất là học sinh tiểu học và đặc biệt là các lớp đầu cấp thì thầy cơ giáo ln là một
hình ảnh rất tài giỏi, đẹp đẽ và mẫu mực. Khi vào các lớp đầu cấp học sinh bắt đầu cầm bút
viết những nét chữ đầu tiên thì chữ viết của giáo viên ở bảng lớp, ở con chữ cô viết mẫu là
rất quan trọng. Các em sẽ nhìn, quan sát và bắt chước những nét chữ từ đơn giản đến phức

tạp của cô giáo.Thực tế thấy rằng nếu giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì
chất lượng chữ viết của lớp đó sẽ cao và qua quan sát ta thấy rằng nét chữ của các lớp khác
nhau nhưng trong một lớp thì lại tương đối giống nhau và rất giống chữ của giáo viên.
Bên cạnh đó, muốn cho học sinh viết đẹp, giữ gìn sách vở sạch sẽ thì giáo viên phải rất
cơng phu rèn luyện theo phương pháp khoa học, lâu dài, kiên trì và chịu khó…
5. Đề cao chữ mẫu của giáo viên:
- Trước hết người giáo viên cần phải coi trọng chữ viết thường ngày của mình trên bảng
lớp, đây chính là trang viết mẫu mực đầu tiên của mình cho học sinh thấy.
- Giáo viên cần viết đúng chính tả, đúng mẫu, rõ ràng và ngay ngắn, quy định cho tất cả
giáo viên cách trình bày lề bảng, dịng chữ ghi ngày tháng năm, tên môn, tên bài học cần
được viết rất mẫu mực không qua loa và tuyệt đối là không được sai chính tả. Bên cạnh đó
là lời phê, lời nhận xét của giáo viên trong bài làm của học sinh cũng vậy, kể cả khi giáo
viên ghi sổ liên lạc.
Tuy nhiên, viết chữ đẹp cũng cần một chút nhỏ sự tài hoa và không phải ai cũng viết
được thật đẹp, cho nên giáo viên là người luôn phải luyện viết thường xuyên. Ngoài bộ hồ
sơ giáo viên phải viết hằng ngày thì giáo viên nên có vở luyện viết là vở tập viết để viết
đúng mẫu chữ quy định và các bài viết luyện chữ đẹp và sáng tạo.
- Bồi dưỡng lòng say mê và tinh thần quyết tâm thực hiện phong trào “Giữ vở sạch Viết chữ đẹp ”
Để gặt hái được nhiều thành công trong mọi công việc đều phải có lịng say mê và tinh
thần quyết tâm thực hiện. Chính vì vậy, ngồi những biện pháp trên thì người giáo viên cịn
phải khơi dậy ở các em lòng say mê về rèn chữ cho học sinh bằng những mẫu chữ đẹp,


trang vở sạch đẹp, bộ hồ sơ mẫu mực.Giáo viên phải thổi vào học sinh luồng sinh khí
những ước mơ cao đẹp, kể cho học sinh nghe những mẩu chuyện về tấm gương rèn chữ viết
của anh Nguyễn Ngọc Ký, Cao Bá Quát và gần hơn nữa là các bạn học sinh trong lớp,
trong trường mình.
Cho học sinh đọc và xem những bài dự thi về “Văn hay- chữ tốt” trên báo và tạp chí
Thế giới trong ta mà giáo viên sưu tầm được sau đó để lại lớp cho học sinh xem hằng ngày
để qua đó gợi lên ở các em lịng say mê, ham thích luyện viết chữ đẹp.

Xây dựng thành công phong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp” là một việc làm hết sức
cần thiết, quan trọng và không thể thiếu trong việc tổ chức các hoạt động toàn diện trong
nhà trường tiểu học. Bởi vì, phong trào “Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp” được coi trọng sẽ giúp
học sinh biết giữ cẩn thận sách vở của mình, có ý thức luyện viết chữ đẹp làm cho việc học
tập nói chung và học mơn Tiếng Viết nói riêng của học sinh được dễ dàng hơn, thuận lợi
hơn và hiệu quả cao hơn. Bên cạnh đó cịn thể hiện được ý thức của con người trong quá
trình học tập hay rèn luyện cho học sinh tính cẩn thận, kiên trì chịu khó. Chính vì vậy các
nhà trường phải tổ chức tốt phong trào này một cách thường xun nhằm góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục tồn diện cho học sinh.

Người viết bài: Phan Thị Hương
Giáo viên Trường Tiểu học Sơn Tây