QUÝ THẦY CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ MÔN
NGỮ VĂN LỚP 8B


KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 1: Trình bày quan hệ ý nghóa giữa các vế
câu ghép?


QH
đồng thời
QH
tiếp nối
QH
bổ sung

QH
nguyên nhân

QH
điều kiện

Các
Các
QH thờng
quan hệ
gặp
thờng
gặpcác

noỏi các
giữa
vế câu
câu ghép
vế
ghép

QH
giải thích

QH
tơng phản

QH
taờng tiến

QH
lựa chọn
3


Câu hỏi 2:
Đọc đoạn văn, xác định câu ghép và cách nối các vế câu
Trường
ghép? tơi (một trường nghèo của huyện Trạm Tấu, tỉnh
Yên Bái) đang rất háo hức chuẩn bị cho buổi lễ chào mừng ngày
20- 11.Để chuẩn bị tốt cho buổi hoạt động, Thầy phụ trách hoạt
động trường đứng phát biểu, cổ động tất cả học sinh:
"Chào các em!
Để chuẩn bị cho buổi lễ tri ân các thầy cô, thầy rất mong muốn

tất cả các học sinh trong tồn trường tích cực tham gia các hoạt
động do đồn đội đưa ra. Mặt khác, thầy cũng mong các em
cũng mang hết các tình cảm của các em vào các sản phẩm văn
nghệ, báo tường để dành tặng cho các thầy cô. Chúc các em
đạt được những kết quả tốt nhất trong giai đoạn thi đua này”.
Mọi người trong trường đều hết sức vui mừng, rộn ràng,ai
nấy đều hân hoan hưởng ứng.
Vế câu ghép được nối với nhau bằng quan hệ nối tiếp.


Trường tôi (một trường nghèo của huyện Trạm Tấu, tỉnh
Yên Bái) đang rất háo hức chuẩn bị cho buổi lễ chào mừng
ngày 20- 11.Để chuẩn bị tốt cho buổi hoạt động, Thầy phụ
trách hoạt động trường đứng phát biểu, cổ động tất cả học
sinh:
"Chào các em!
Để chuẩn bị cho buổi lễ tri ân các thầy cô, thầy rất mong
muốn tất cả các học sinh trong tồn trường tích cực tham gia
các hoạt động do đoàn đội đưa ra. Mặt khác, thầy cũng mong
các em cũng mang hết các tình cảm của các em vào các sản
phẩm văn nghệ, báo tường để dành tặng cho các thầy cô. Chúc
các em đạt được những kết quả tốt nhất trong giai đoạn thi đua
này”.
Mọi người trong trường đều hết sức vui mừng, rộn ràng,ai
nấy đều hân hoan hưởng ứng.


Tiết 50. DẤU NGOẶC ĐƠN VÀ DẤU HAI CHẤM



Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
a. Đùng một cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh
hiệu tối cao là “chiến só bảo vệ công lý và tự do”.
(Nguyễn Ái Quốc, Thuế máu)
b. Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con
ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây (ba khía là một
loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt
ăn rất ngon).
(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
c. Lí Bạch (701-762), nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường,
tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư só, quê ở Cam Túc; lúc mới
năm tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương
Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên).
(Ngữ văn 7, tập 1)
? Dấu ngoặc đơn trong những đoạn trích trên dùng để làm gì?


a. Đùng một cái, họ (những
người bản xứ) được phong
cho cái danh hiệu tối cao là
“chiến só bảo vệ công lý và
tự do”.
(Nguyễn Ái Quốc,
Đámá
nhudấ
Thuế
) u phần giải
thích để làm rõ họ ngụ
ý chỉ ai (những người
bản xứ).



b.Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai
bên bờ tập trung toàn những con
ba khía, chúng bám đặc sệt quanh
các gốc cây (ba khía là một loại
còng biển lai cua, càng sắc tím
đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn
rất ngon).
(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng
phương Nam)
Đánh dấu phần thuyết minh
về một loài động vật mà tên của
nó (ba khía) được dùng để gọi tên
một con kênh.


c. Lí Bạch (701-762), nhà thơ nổi
tiếng của Trung Quốc đời Đường,
tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư
só, quê ở Cam Túc; lúc mới năm
tuổi, gia đình về định cư ở làng
Thanh Liên, huyện Xương Long
thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên).
( Ngữ văn7, tập 1)
Đánh dấu phần bổ sung thêm
thông tin về năm sinh (701)
năm mất (762) của nhà thơ Lí
Bạch và thông tin Miên Châu
thuộc tỉnh nào (Tứ Xuyên).



? Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghóa cơ bản trong những đoạn
trích trên có thay đổi không?

a. Đùng một cái, họ(những người bản xứ) được phong cho cái
danh hiệu tối cao là “chiến só bảo vệ công lý và tự do”.
(Nguyễn Ái Quốc, Thuế máu)
b. Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn
những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây
(ba khía là một loại còng biển lai cua,
càng sắc tím đỏ,làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất
ngon).
(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
c. Lí Bạch (701-762) , nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời
Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư só, quê ở Cam Túc;
lúc mới năm tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên,
huyện Xương Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên).
(Ngữ văn 7, tập 1)

→ Không thay đổi. Vì phần trong dấu ngoặc đơn là phần chú thích, nhằm
cung cấp thêm thông tin, không thuộc phần nghóa cơ bản.


Lưu ý
1. Nam Cao sinh năm 1915(?)-1951 nhưng có tài liệu
ghi năm sinh của ông là 1917.
→ Tỏ ý nghi ngờ.
2. Một thế kỉ văn minh khai hóa (!) của thực dân cũng không
làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn còn vất vả mãi với người.

→ Tỏ ý mỉa mai.
Nam)

(Thép Mới, Cây Tre Việt

3. Tắt đèn(Ngô Tất Tố) là tác phẩm tiêu biểu.
Chú thích phần tác giả, tác phẩm khi trích dẫn thơ văn.
4. Dấu ngoặc đơn lúc nào cũng được dùng thành cặp.


a. Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn. Tôi phải bảo :
- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:
-Anh đã nghó thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một
cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào
đến bắt nạt thì em chạy sang…
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
b. Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.
Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng”. Tre là
thẳng thắn, bất khuất!
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
c. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên
thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi
đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Quê mẹ)


Dấu hai chấm trong đoạn trích
trên dùng để làm gì?



a. Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn. Tôi phải bảo :
- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:
- Anh đã nghó thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em
một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa
nào đến bắt nạt thì em chạy sang…
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
Đánh dấu lời đối thoại của Dế Mèn và Dế Choắt.
b. Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.
Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng”. Tre là
thẳng thắn, bất khuất!
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Đánh dấu lời dẫn trực tiếp (Thép Mới dẫn lại lời nói người
xưa).
c. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên
thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi
đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Quê mẹ)
Đánh dấu phần giải thích lí do thay đổi tâm trạng của tác giả


Tóm tắt kiến thức bài học bằng bản đồ tư duy


Trò chơi :
Luật chơi:
- Chia lớp thành 2 nhóm (A và B). Mỗi nhóm cử đại
diện chọn các ô trái cây (câu hỏi). Lần lượt đại diện
từng nhóm sẽ trả lời (thời gian là 30s). Mỗi câu trả

lời đúng đạt 10đ.
- Nếu hết thời gian 30s mà đại diện nhóm không trả
lời được thì nhóm sẽ cử một bạn khác bổ sung. Sau
khi bổ sung vẫn chưa có câu trả lời chính xác thì
chuyển quyền trả lời câu hỏi cho nhóm còn lại. Mỗi
câu trả lời đúng đạt 5đ.



Cho biết công dụng của dấu hai chấm trong đoạn văn sau:
Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn
tôi. Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại,
khóe mắt tôi đã cay cay.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
→ Đánh dấu phần giải thích.


Dấu hai chấm trong đoạn văn sau có công dụng gì?
Hôm sau Lão Hạc sang nhà tôi. Vừa thấy tôi, lão
báo ngay:
- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
- Cụ bán rồi ?
- Bán rồi ! Họ vừa bắt xong.
(Nam Cao, Lão Hạc)

→ Đánh dấu (báo trước) lời đối thoaïi.