Sem2 hình thái hồng cầu (1)
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (10.51 MB, 28 trang )
Mục tiêu học tập
1. Mơ tả được đặc điểm hình thái của từng giai
đoạn trưởng thành dịng hồng cầu
2. Mơ tả được hình thái của hồng cầu trưởng thành.
3. Liệt kê được các bất thường hình thái của hồng
cầu.
I. Các giai đoạn phát triển của dòng hồng cầu
Thay đổi
kích
thước tế
bào
Thay đổi
kích thước
nhân
Thay đổi
chất
nhiễm sắc
Sự biệt
hóa dịng
hồng cầu
Ngun
tiền hồng
cầu
Ngun
hồng cầu
ưa baso
Ng hồng Ng hồng
cầu đa
cầu ưa
sắc
acid 4
Hồng Hồng cầu
cầu lưới trưởng
thành
I. Các giai đoạn phát triển của dòng hồng cầu
-Nguyên tiền hồng cầu: ϕ
15-30 m, N/NSC cao bào
tương xanh thẫm với viền sáng
quanh nhân và khơng có hạt
trong bào tương, có 1 hoặc 2
hạt nhân.
- Nguyên hồng cầu ưa ba
zơ: ϕ10-18m), bào tương
màu xanh thẫm, chất nhân
không mịn so với ngun tiền
hồng cầu và khơng cịn hạt
nhân.
I. Các giai đoạn phát triển của dòng hồng cầu
- Ngun hồng cầu đa sắc
: ϕ 12-15 µm, khơng có khả
năng phân chia, bào tương
xám xanh, nhân thường tròn,
khoảng sáng quanh nhân rất
rõ
- Nguyên hồng cầu ưa
acid: ϕ10-15 µm. Nhân trịn
nhỏ, màu rất sẫm nằm ở
chính giữa tế bào. Bào tương
màu da cam
I. Các giai đoạn phát triển của dòng hồng cầu
Hồng cầu lưới: Chứa nhiều vết tích của ribosom tạo
thành mạng lưới khi nhuộm tươi bằng xanh metylen
hoặc xanh cresyl.
-
II. Hồng cầu trưởng thành
- Phát triển từ hồng cầu lưới sau
khi mất ribosom.
- ϕ 7-8 µm, dày khoảng 2,5 µm,
thể tích 90 fl, diện tích bề mặt 160
µm2
- Hình thái: hình đĩa lõm 2 mặt.
-
II. Hồng cầu trưởng thành
-Trên tiêu bản nhuộm giemsa
+ HC hình trịn, bắt màu hồng
nhạt, trung tâm nhạt màu
(chiếm < 1/3 đường kính
HC).
+ Kích thước tương đối đồng
đều, hình dạng tương tự
nhau.
+ Phân bố: riêng rẽ
9
III. Bất thường hình thái hồng cầu
1.
2.
3.
4.
Phân bố
Kích thước
Hình thái
Các thể vùi trong hồng cầu
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Bất thường về phân bố:
- Hồng cầu ngưng kết:
Tạo thành đám trên
không gian ba chiều.
Trong tan máu tự miễn.
- Hồng cầu chuỗi tiền:
Tạo thành chuỗi hồng
cầu đứng sát nhau.
Trong đa u tủy xương
hay bệnh tăng protein
huyết tương.
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Bất thường về kích thước:
-Hồng cầu to (Macrocyte):
MCV > 100 fl, ϕ > 8,5 µm.
Trong thiếu acid folic,
vitamin B12, tan máu …
-Hồng cầu nhỏ:
MCV < 80 fl, ϕ < 6 µm.
Trong thiếu máu thiếu sắt,
bệnh lý huyết sắc tố.
Hồng cầu hình giọt nước
Trong bệnh thalassemia, lao và ung
thư di căn tuỷ.
13
Hồng cầu hình bia
Giữa vùng nhạt màu
trung tâm xuất hiện thêm
vùng bắt màu đậm
Trong bệnh lý huyết sắc
tố như HbE, HbH
14
Hồng cầu hình cầu
Bắt màu đậm, khơng cịn vùng nhạt màu trung tâm
Trong bệnh hồng cầu hình cầu, sau cắt lách
15
Hồng cầu hình liềm
Trong bệnh lý huyết sắc tố S đồng hoặc dị hợp tử.
16
Hồng cầu hình bầu dục
Trong bệnh hồng cầu hình bầu dục bẩm sinh, beta thalassemia
17
Hồng cầu hình miệng
Vùng nhạt màu trung tâm hẹp giống như khe miệng.
Gặp trong bệnh lý huyết sắc tố, bệnh lý gan mật, do rượu
18
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Hồng cầu hình răng cưa
Do thay đổi pH máu, thiếu
máu có suy thận
Hồng cầu hình gai
Nhỏ hơn, màng rất khơng đều
so với hồng cầu hình răng cưa.
Trong bệnh lý xơ gan rượu có
tan máu, sau cắt lách, rối loạn
lipid máu.
Mảnh vỡ hồng cầu
Trong thalassemia, tan máu, DIC, tổn thương mạch, van tim nhân tạo,
sau ghép thận…
20
Hồng cầu nhược sắc
Trong thiếu máu thiếu sắt, thalassemia
21
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Các thể bất thường trong hồng cầu (thể vùi)
Các thể
Bản chất
Đặc điểm
Howell-Jolly
Tồn dư của
nhân (DNA)
Hồng đậm, thường nhỏ hơn 1m, đơn
độc
Pappenheimer Chứa sắt
Thẫm màu, nằm sát màng hồng cầu,
bắt màu khi nhuộm perls
Các chấm ưa
base
Ngưng tập của Nhỏ mịn, bắt màu xanh thẫm hoặc tím
ribosome
Vịng Cabot
Tồn dư của sợi Viền mảnh, màu tím xuất hiện ở ngồi
thoi vơ sắc
hồng cầu
Huyết sắc tố H Chuỗi globulin Nhỏ, màu xanh nhạt trong hồng cầu
kết tủa
khi nhuộm bằng xanh cresyl
Thể Heinz
hình trịn, quan sát rõ khi nhuộm tươi
với xanh methylen, xanh crésyl
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Howell-Jolly:
•Phần tồn dư của AND
•Hồng đậm, hình trịn, thường nhỏ hơn 1m
•Đơn độc , đơi khi có vài thể
•Gặp trong thiếu máu tan máu, thiếu máu nguyên hồng cầu khổng
lồ, sau cắt lách…
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Các chấm ưa base
Ngưng tập của ribosome
Nhỏ mịn, bắt màu xanh thẫm hoặc tím
Gặp trong thalassemia, do rượu, nhiễm độc chì hoặc asenic….
III. Bất thường hình thái hồng cầu
Thể Pappenheimer
Kích thước nhỏ, không
đều, thẫm màu, nằm sát
màng hồng cầu
Chứa sắt nên bắt màu khi
nhuộm Perls
Gặp trong rối loạn sinh
tủy, thalassemia…
