TUAN 1

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Bài 1: Tieát 1: Tuần dạy:1 Ngày dạy: 15/08/2012. CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Lí Lan). 1. MUÏC TIEÂU: 1.1. Kiến thức: - HS biết cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con caùi. - HS thấy và hiểu được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người nhất là đối với tuổi thiếu nhi, nhi đồng. - Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản. 1.2. Kó naêng: - Rèn kĩ năng đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ. - Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con. - Lieân heä vaän duïng khi vieát moät baøi vaên bieåu caûm. 1.3. Thái độ: - Giáo dục lòng yêu thương cha mẹ, ý thức tự giác học tập cho HS. - Lồng ghép giáo dục về môi trường sống cho HS ở mục II. 2. TRỌNG TÂM: Tình cảm gia đình (đặc biệt là tình cảm của mẹ dành cho con) và vai trò của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người 3. CHUAÅN BÒ: 3.1. GV: - Tư liệu liên quan đến bài dạy; Đọc, phân tích văn bản 3.2. HS: Soạn bài trước ở nhà. 4. TIEÁN TRÌNH 4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện HS: Lớp 7A1: ………………………………………………… Lớp 7A2: ………………………………………………… 4.2. Kieåm tra miệng: Kiểm tra sách vở của HS đầu năm 4.3. Bài mới: Tất cả chúng ta đều trải qua cái buổi tối và đêm trước ngày khai giảng trọng đại và thiêng liêng chuyển từ mẫu giáo lên lớp 1. Còn vương vấn trong trí nhớ của ta xiết bao bồi hồi xao xuyến…. cả lo lắng và sợ hãi mơ hồ. Bây giờ nhớ lại ta thấy cảm giác ấy thật ngây thơ và ngọt ngào. Tâm trạng của người mẹ như thế nào khi cổng trường mở ra đón con trai yêu quí của mẹ vào lớp 1?.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS Hoạt động 1: Tìm hiểu chung . GV hướng dẫn HS đọc: Đây là những dòng cảm xúc tự bộc bạch nên khi đọc phải nhẹ nhàng thể hiện được cảm xúc, tâm trạng của người mẹ. GV đọc mẫu, gọi HS đọc. GV nhận xét, sửa sai. ? Dựa vào chú thích * hãy giới thiệu vài neùt veà taùc giaû, taùc phaåm? HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý. “Cổng trường mở ra” là văn bản nhật dụng (Văn bản nhật dụng là văn bản viết về các đề tài phổ bieán gaàn guõi trong cuoäc soáng hằng ngày, mang tính thời sự) ? Theo em giaùo duïc coù vai troø gì trong xaõ hoäi? Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội. Ở Việt Nam ngày nay, giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xã hội. - Lưu ý một số từ ngữ khó SGK: Nhạy cảm , háo hức , bận tâm , can đảm. Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản. ? Vaên baûn vieát veà ai? Veà vieäc gì? Viết về tâm trạng người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con. ? Đêm trước ngày khai trường, người con có tâm traïng nhö theá naøo ? -Háo hức, thanh thản, vô tư. NỘI DUNG BÀI HỌC I. Tìm hieåu chung: 1. Đọc :. 2. Chuù thích: a/ Tác giả, tác phẩm: - Taùc giaû: Lí Lan. - Cổng trường mở ra là văn bản nhật dụng đề cập tới mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em. - Vaên baûn in treân baùo yeâu treû 166. TP. HCM, ngaøy 1-9-2000 b/ Chú giải từ khó: sgk II. Đọc- hiểu văn bản:. 1 . Taâm traïng cuûa con:. - Háo hức - Thanh thaûn, voâ tö ? Tìm chi tiết thể hiện những tình cảm dịu ngọt người mẹ dành cho con ? 2. Tâm trạng người mẹ: - Trìu mến quan sát những việc làm của con (giúp - Những tình cảm dịu ngọt người mẹ dành mẹ thu dọn đồ chơi, háo hức về ngày mai thức dậy cho con: cho kịp giờ..) + Trìu mến quan sát những việc làm của - Lên giường không sao nằm yên được , chuẩn bị con quần áo, giày nón, nghĩ ngày mai dậy sớm cho kịp + Vỗ về để con ngủ, xem lại những thứ đã giờ. Nhưng lại ngủ dễ dàng, môi hé mở, thỉnh chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường. thoảng chúm lại như đang mút kẹo… ? Taâm traïng cuûa meï dieãn bieán nhö theá naøo? Tìm những chi tiết thể hiện điều đó? - Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ được: + Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật sự có ý nghĩa. + Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> thể nào quên của bản thân về ngày đầu tieân ñi hoïc. + Từ câu chuyện về ngày khai trường ở ? Qua tâm trạng lo lắng của mẹ, em có nhận xét gì Nhật, suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối về tình cảm của người mẹ dành cho con? với thế hệ tương lai. ? Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được? -> Một phần do háo hức ngày mai là ngày khai trường của con. Một phần do nhớ lại kỉ niệm thuở mới cắp sách đến trường của mình. ? Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để lại dấu ấn thật sâu đậm trong tâm hồn người mẹ? -> Cứ nhắm mắt lại… dài và hẹp. ? Trong văn bản có phải người mẹ đang nói trực tiếp với con không? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai? -> Mẹ không trực tiếp nói với con mà cũng không nói với ai. Mẹ nhìn con ngủ như đang tâm sự với con nhưng thực ra đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỉ niệm của riêng mình. ? Caùch vieát naøy coù taùc duïng gì? -> Cách viết này làm nổi bật được tâm trạng, khắc hoạ được tâm tư, tình cảm, những điều sâu kín khó noùi bằng những lời trực tiếp. ? Caâu vaên naøo trong baøi noùi leân taàm quan troïng của nhà trường đối với thế hệ trẻ?  “ Ai cuõng bieát raèng moãi sai laàm …haøng daëm sau naøy.” ? Tại sao mẹ nghĩ : bước qua cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra ? (hs thảo luận 2 phút) ->Nhà trường đã mang lại cho em những điều hay, mới, bổ ích về mọi lĩnh vực: học tri thức, rèn nhân caùch, tình caûm, đạo lí … GV: Trường học là nơi cung cấp tri thức, giáo dục đạo đức để ta có thể khám phá những điều bí ẩn của thế giới xung quanh, giúp ta phát triển tồn diện, trở thành người công dân có ích cho xã hội. ? Bản thân em cần phải làm gì để có thể phát huy tốt hơn vai trò của nhà trường? -> Cố gắng học tập và tu dưỡng đạo đức…. ? Văn bản đã sử dụng phương thức biểu đạt gì ? -> Phương thức tự sự, tả kết hợp với kể.. ->Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền mieân theå hieän loøng thöông con saâu saéc.. 3. Vai trò của nhà trường: - “Ai cuõng bieát rằng mỗi sai lầm trong giáo dục … đi chệch cả hàng dặm sau naøy”. - “... bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.. 4. Ngheä thuaät :.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Sử dụng ngôn ngữ độc thoại nội tâm.. - Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con. ? Bài văn giúp ta hiểu biết điều gì về tình cảm -Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm của mẹ dành cho con cũng như vai trò nhà trường 5. Ý nghĩa văn bản: trong cuộc sống con người? - Vaên baûn theå hieän taám loøng, tình caûm cuûa HS trả lời, GV chốt ý. người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên Gọi HS đọc ghi nhớ SGK vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người. Ghi nhớ Hoạt động 3: Luyện tập. (SGK/ 9) Em hãy viết một đoạn văn ngắn thể hiện tình III. Luyeän taäp: cảm của em về cha mẹ sau khi em học xong văn bản “Cổng trường mở ra” của Lí Lan. GV hướng dẫn hs làm Gọi một em lên bảng thực hiện Sửa chữa bài _ đọc bài viết hay 4.4. Câu hỏi, bài tập củng cô: Câu 1 : Qua văn bản “Cổng trường mở ra” em rút ra đươc điều gì về tình mẫu tử? -> Tình meï daønh cho con laø voâ cuøng lớn lao, sâu nặng. Câu 2 : Tìm những câu ca dao, tục ngữ nói về công lao tình cảm của cha mẹ ? “Công cha …..đạo con” Câu 3: Nhà trường có vai trò như thế nào trong cuộc sống con người? -> Nhà trường đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục, đào tạo những nhân tài cho đất nước. Nhà trường chính là mái nhà thứ hai của mỗi con người. 4.5. Hướng dẫn HS tự học: * Đối với bài học ở tiết học này: - Hoïc thuoäc noäi dung baøi, laøm BT vaøo VBT - Viết một đoạn văn ngắn nêu suy nghĩ của bản thân về ngày khai trường đầu tiên của mình. * Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Soạn bài “Mẹ tôi”: Trả lời câu hỏi SGK/11. + Thái độ của người bố đối với En-ri-cô qua bức thư. + Thái độ của En-ri-cô khi đọc thư của bố. 5. RUÙT KINH NGHIEÄM: - Noäi dung: ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... - Phöông phaùp: ................................................................................................................................ ......................................................................................................................................................... -Sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học: ................................................................................................

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Bài 1 Tieát 2 Tuần dạy: 1 Ngaøy daïy: 15/08/2012. MEÏ TOÂI. (EÙt-moân-ñoâ-ñô A-mi-xi). 1 MỤC TIÊU 1.1. Kiến thức: - HS biết sô giaûn veà taùc giaû EÙt-moân-ñoâ-ñô A-mi-xi. - HS cảm nhận và hiểu được cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị , có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi. - HS nắm được nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư. 1.2. Kó naêng: - Rèn kĩ năng Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư - Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha và người mẹ nhắc đến trong bức thö. 1.3. Thái độ: - Giáo dục thái độ kính trọng thương yêu cha mẹ - Lồng ghép giáo dục môi trường sống cho HS ở mục II. 2.TRỌNG TÂM: Nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản 3. CHUAÅN BÒ: 3.1.GV: - Tìm hiểu tư liệu có liên quan đến tác giả, tác phẩm, nội dung bài học - Đọc diễn cảm và phân tích tác phẩm. - Baûng phuï ghi caâu hoûi thaûo luaän, cuûng coá vaø luîeän taäp. 3.2. HS: - Đọc diễn cảm và trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản. 4. TIEÁN TRÌNH 4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện HS: Lớp 7A1: ………………………………………………… Lớp 7A2: ………………………………………………… 4.2 Kieåm tra miệng: Câu 1: Phân tích diễn biến tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con ? ( 5 ñieåm) Đáp án: - Mẹ không tập trung được vào việc gì cả. - Lên giường nằm là trằn trọc. - Vẫn không ngủ được. - Ấn tượng về buổi khai trường đầu tiên. àThao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên thể hiện lòng thương con sâu sắc. Câu 2: Bài học sâu sắc nhất em rút ra từ bài “Cổng trường mở ra” ?(4đ) -> Tình cảm thương yêu sâu nặng của mẹ đối với con cái và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người. Câu 3: Văn bản Mẹ tôi viết dưới hình thức nào? (1đ ) -> Hình thức một bức thư 4.3 Bài mới:.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả. Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó. Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả. Vaên baûn “Meï toâi” maø chuùng ta cuøng tìm hieåu hoâm nay seõ cho ta bài học như thế. HOẠT ĐỘNG CỦA GV VAØ HS Hoạt động 1: Tìm hiểu chung. Chú ý đọc diễn cảm thể hiện tình cảm và tâm trạng của cha trước lỗi lầm của con và sự trân trọng của ông trước vợ mình (mẹ của En-ri-cô) GV đọc, hướng dẫn HS đọc, gọi HS đọc. GV nhận xét, sửa sai. ? Cho bieát ñoâi neùt veà taùc giaû – taùc phaåm? HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý. “Những tấm lòng cao cả” là tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn. Cuốn saùch goàm nhieàu maãu chuyeän coù yù nghóa giaùo duïc sâu sắc, trong đó, nhân vật trung tâm là một thiếu niên, được viết bằng một giọng văn hồn nhieân, trong saùng. ? Văn bản Mẹ tôi được chia làm mấy phần? Nội dung từng phần? -Phần 1: lời kể của En-ri-cô -Phần 2: Toàn bộ bức thư của người bố gửi cho con trai laø En-ri-coâ Lưu ý một số từ ngữ khó SGK: lương tâm, khổ hình, quaèn quaïi, hoái haän, boäi baïc Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản. ? Vaên baûn vieát veà ai ? veà vieäc gì ? -> Là lá thư của bố gởi En-ri-cô khi En-ri -cơ phạm lỗi với mẹ.: En –ri-cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà. Để giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa chửa lỗi lầm, bố đã vieát thö cho En-ri-coâ. ? Thái độ của bố En-ri-cô trước lỗi lầm của Enri-cô ? ->Tức giận, nghiêm khắc, đau khổ : không được taùi phaïm, như nhaùt dao ñaâm vaøo tim boá. ? Tìm chi tiết thể hiện thái độ của người bố ? -> Thaø raèng boá khoâng coù con, coøn hôn laø thaáy con bội bạc với mẹ.. NOÄI DUNG BAØI HOÏC I. Tìm hieåu chung: 1. Đọc:. 2. Chuù thích: a/ Taùc giaû vaø taùc phaåm - Taùc giaû: Eùt-moân-ñoâ-ñô A-mi-xi (1946-1908) nhaø vaên YÙ. - Tác phẩm: Văn bản trích trong “Những tấm loøng cao caû”.. b/ Boá cuïc: 2 phaàn:. c/ Giải từ khó: sgk II. Đọc - hiểu văn bản:. 1.Thái độ của người bố : - Hoàn cảnh người bố viết thư: Khi En-ricô phạm lỗi. - Buồn bã, tức giận.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Giáo viên giảng rõ thái độ của bố dành cho con ? Lời lẽ của người bố như thế nào ? ->Chaân tình, teá nhò nhöng nghieâm khaéc. ? Người bố vạch cho En-ri-cô biết điều gì và mong gì ở En-ri-cô ? .. Vai troø cuûa meï trong cuoäc soáng cuûa con, hiểu được công lao và sự hy sinh của mẹ. Mong con haõy yeâu quyù, kính troïng meï. ? Theo em điểu gì khiến en-ri-cô xúc động khi đọc thư bố ? Hoïc sinh thaûo luaän nhoùm trình baøy Giaùo vieân nhaän xeùt-choát : -Vì bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En-ricô và làm nổi bật vai trò của người mẹ trong gia ñình. -Vì lời nói chân tình sâu sắc của bố. -Vì thái độ nghiêm khắc và kiên quyết của bố. ? Trong những lời khuyên của bố em tâm đắc nhaát caâu naøo? vì sao ? -> “Trong đời con ….mất mẹ “ ? Tại sao bố không trực tiếp nói En-ri-cô mà lại vieát thö? -> Vì kín đáo, tế nhị, không làm con bị chạm lòng tự ái. ? Qua lời lẽ trong thư em hiểu mẹ En-ri-cô là người như thế nào ? Có điểm nào giống mẹ em ? -> Thöông con saün saøng hy sinh vì con. ? Văn bản là bức thư của bố gởi cho con nhưng tại sao lấy nhan đề là “ Mẹ tôi “ ? Vì: - Do nhan đề của tác giả đặt. - Tuy bà mẹ không trực tiếp xuất hiện trong câu chuyện, nhưng đó là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới làm sáng rõ. -> Mang tính khách quan và thể hiện được tình cảm thái độ của người kể: những gian khổ và sự hi sinh mà người mẹ đã âm thầm, lặng lẽ dành cho con của mình. ?Thái độ của En-ri-cô khi đọc thư của bố? ?Theo em, điều gì đã khiến En-ri-cô xúc động vô cùng khi đọc thư bố?. - Chaân tình, teá nhò nhöng caûnh caùo nghieâm khaéc loãi laàm cuûa En-ri-coâ.. - Chỉ cho con hiểu được công lao và sự hy sinh to lớn của mẹ. Mong con kính trọng mẹ. - Yêu cầu con sửa chữa lỗi lầm. 2. Hình ảnh người mẹ:. - Heát loøng thöông yeâu con, saün saøng hy sinh âm thầm, lặng lẽ vì con. -> Hình ảnh người mẹ cao cả, lớn lao 3. Thái độ của En-ri-cô khi đọc thư của bố: - En-ri-cô “xúc động vô cùng” khi đọc thư của boá:. ? Em hieåu chi tieát chieác hoân cuûa meï seõ xoùa ñi dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán con như thế + Lời khuyên nhủ chân tình sâu sắc của bố.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> naøo ? --> Chiếc hôn mang ý nghĩa tượng trưng đó là chiếc hôn tha thứ, cái hôn của lòng mẹ bao dung, cái hôn xóa đi nỗi ân hận của đứa con và làm dịu nỗi đau của người mẹ. ? Neâu ngheä thuaät cuûa vaên baûn? Gợi ý: Hình thức văn bản, ngôn ngữ, hình ảnh…?. + Thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố + Bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-cô. 4. Ngheä thuaät : - Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra câu chuyện : En-ri-cô mắc lỗi với mẹ. - Lồng ghép câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hi sinh, heát loøng vì con. - Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con. 5. YÙ nghóa vaên baûn : ? Vaên baûn cho chuùng ta baøi hoïc gì? - Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia ñình. - Tình yeâu thöông, kính troïng cha meï laø tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người. @Ghi nhớ: (Sgk/12) Hoạt động3: Hướng dẫn luyện tập III/ Luyeän taäp: Học sinh đọc phần luyện tập, Giáo viên hướng ? Theo em chủ đề của văn bản là gì ? tập dẫn học sinh thảo luận tại lớp, HS khác nhận trung ở câu nào ? vì sao ? xét, GV bổ sung, sửa sai.. 4.4. Câu hỏi và bài tập củng cô: Câu 1: Cha của En-ri-cô là người như thế nào? Đáp án: Yeâu thöông, nghieâm khaéc vaø teá nhò trong vieäc giaùo duïc con. Câu 2: Em rút ra bài học gì về cách ứng xử trong gia đình, nhà trường và ngoài xã hội qua hành động của nhân vật người bố trong văn bản? Đáp án: Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không nói trực tiếp được như trường hợp của nhân vật người bố trong văn bàn. Bức thư sẽ là cách thể hiện hay nhất để nói riêng cho người phạm lỗi biết, vừa gợi được sự kín đáo, tế nhị, vừa không làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng. Đây chính là bài học về cách ứng xử trong gia đình, nhà trường và ngoài xã hội mà chúng ta cần phát huy… (GV giáo dục kĩ năng sống cho HS) 4.5. Hướng dẫn HS tự học: * Đối với bài học ở tiết học này: - Hoïc thuoäc noäi dung baøi hoïc, laøm BT. - Đọc phần đọc thêm. - BTVN: Kể một sự việc phạm lỗi của em khiến cha mẹ buồn lòng * Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Soạn bài “Từ ghép”: Trả lời các câu hỏi SGK. + Các loại từ ghép. + Cơ chế tạo nghĩa của từ ghép. 5. RUÙT KINH NGHIEÄM: - Noäi dung: ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... - Phöông phaùp: ................................................................................................................................ ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... -Sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học: ............................................................................................ ......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... Bài 1: Tieát: 3 Tuần dạy: 1. TỪ GHÉP.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Ngaøy daïy: 17/8/2012 1. MUÏC TIEÂU 1.1. Kiến thức: - Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập. - Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép. 1.2. Kó naêng: - Rèn kĩ năng nhận diện các loại từ ghép - Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ - Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát. 1.3. Thái độ: - Giáo dục tính cẩn thận khi xác định và sử dụng từ ghép. 2. TRỌNG TÂM: Khái niệm từ ghép, nghĩa của các loại từ ghép, cách sử dụng từ ghép đẳng lập, từ ghép chính phuï. 3. CHUAÅN BÒ: 3.1 GV: - Cấu tạo và nghĩa của các loại từ ghép - Bảng phụ ghi VD SGK 3.2.HS: Soạn baøi trước ở nhà 4. TIEÁN TRÌNH 4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện HS: Lớp 7A1: ………………………………………………… Lớp 7A2: ………………………………………………… 4.2 Kieåm tra miệng: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS 4.3. Bài mới: Ởû lớp 6 các em đã học cấu tạo từ, trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm về từ ghép (Đó là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa với nhau) để giúp các em có một kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo, trật từ sắp xếp và nghĩa của từ ghép chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài “Từ ghép”. HOẠT ĐỘNG CỦA GV VAØ HS Hoạt động 1: Các loại từ ghép. - GV treo baûng phuï, ghi VD SGK/13 ?Trong các từ ghép bà ngoại, thơm phức ở VD, tieáng naøo laø tieáng chính, tieáng naøo laø tieáng phuï boå sung yù nghóa cho tieáng chính? ?Em cĩ nhận xét gì về trật tự giữa các tiếng trong những từ ấy? - Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau. GV treo baûng phuï ghi VD SGK/14. ? Các tiếng trong 2 từ ghép quần áo, trầm bổng ở. NOÄI DUNG BAØI HOÏC I. Các loại từ ghép:. - Baø, thôm: tieáng chính. - Ngoại, phức: tiếng phụ.. Bà ngoại, thơm phức là từ ghép chính phụ. - Quaàn aùo, traàm boång khoâng phaân ra tieáng chính, tieáng phuï..

<span class='text_page_counter'>(11)</span> VD coù phaân ra tieáng chính tieángphuï khoâng? HS suy nghĩ, trả lời ? Vậy từ ghép có mấy loại? ? Thế nào là từ ghép chính phụ? ?Thế nào là từ ghép đẳng lập?. HS trả lời, GV chốt ý. Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/14. Hoạt động 2: Nghĩa của từ ghép. ? So sánh nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa của từ bà, nghĩa của từ thơm phức với nghĩa của từ thơm, em thaáy coù gì khaùc nhau? - Bà ngoại: người đàn bà sinh ra mẹ. - Bà: người đàn bà đàn bà sinh ra mẹ hoặc cha. - Thôm: coù muøi nhö höông cuûa hoa, deã chòu, laøm cho thích ngửi. - Thơm phức: có mùi thơm bốc lên mạnh hấp dẫn. ? So sánh nghĩa của từ quần áo với nghĩa của mỗi tiếng quần, áo, nghĩa của từ trầm bổng với nghĩa cuûa moãi tieáng traàm, boång, em thaáy coù gì khaùc nhau? - Quaàn aùo: quaàn vaø aùo noùi chung. Traàm boång (aâm thanh): luùc traàm luùc boång nghe raát eâm tai. ? Cho biết nghĩa của từ ghép chính phụ, nghĩa của từ ghép đẳng lập? HS trả lời, GV chốt ý. HS đọc ghinhớ SGK/14.. GV hướng dẫn HS lưu ý khi xác định nghĩa của từ gheùp chính phuï. (VD: traéng xoùa, ñen sì…) Hoạt động 3: Luyện tập. Gọi HS đọc BT1, 4, 5, 6. GV chia lớp làm 4 nhóm thảo luận 5 phút. Nhoùm 1: BT 1. Từ ghép đẳng lập. Vậy: Từ ghép có hai loại: - Từ ghép chính phụ là từ ghép có tiếng chính vaø tieáng phuï boå sung nghóa cho tieáng chính. Trật tự các tiếng trong từ ghép thuần Việt: tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau. - Từ ghép đẳng lập là từ ghép có các tiếng bình đẳng với nhau về ngữ pháp * Ghi nhớ: SGK/14 II. Nghĩa của từ ghép:. - Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa của từ bà. - Nghĩa của từ thơm phức hẹp hơn nghĩa của từ thơm. Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa: nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hôn nghóa cuûa tieáng chính.. - Nghĩa của từ quần áo, trầm bổng khái quaùt hôn nghóa cuûa caùc tieáng taïo neân noù.  Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa: nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghóa cuûa caùc tieáng taïo neân noù. Ghi nhớ: SGK/14 *Löu yù: - Khoâng suy luaän moät caùch maùy moùc nghóa của từ ghép chính phụ từ nghĩa của các tieáng. - Có hiện tượng mất nghĩa, mờ nghĩa của tiếng đứng sau ở một số từ ghép chính phụ III. Luyeän taäp: BT1: -Từ ghép chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười tủm. -Từ ghép đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới, cây.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Nhoùm 2: BT 4 Nhoùm 3: BT 5 Nhoùm 4: BT 6 GV hướng dẫn HS làm HS thaûo luaän nhoùm, trình baøy. GV nhận xét, sửa sai.. cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi BT 4: Chæ coù theå noùi “moät cuoán saùch”, “moät cuốn vở”, không thể nói “một cuốn sách vở”. Bởi vì sách và vở là 2 danh từ chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể có thể đếm được, còn sách vở là từ ghép đẳng lập BT 5: a. Sai vì không phải mọi thứ hoa có màu hoàng đều laø hoa hoàng. b. Đúng vì áo dài tên loại áo nên có ngắn hoặc dài. c. Đúng vì không phải cà chua là đều chua, có loại chua và không chua. d. Đúng vì không phải mọi loại cá vàng thì đều vàng. BT 6: Maùt tay, noùng loøng, tay chaân, gang theùp coù nghóa khaùi quaùt hôn caùc tieáng taïo neân noù.. 4.4.Câu hỏi, bài tập củng cô: GV hướng dẫn HS củng cố lí thuyết bằng SĐTD:. Bài tập bổ sung: Phân biệt các từ ghép sau : nhà văn, cái hay, suy nghĩ, lâu đời, xanh ngắt, cây cỏ, chài lưới,máy ảnh. Đáp án: Ghép đẳng lập: suy nghĩ, cây cỏ, chài lưới Ghép chính phụ: nhà văn, cái hay, lâu đời, xanh ngắt, máy ảnh 4.5. Hướng dẫn HS tự học: * Đối với bài học ở tiết học này: - Hoïc thuoäc noäi dung baøi - Hoàn chỉnh bài tập vào vở bài tập.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> - Viết đoạn văn ngắn với chủ đề tự chọn trong đó có sử dụng từ ghép. * Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Soạn bài “Liên kết trong văn bản”: Trả lời câu hỏi SGK + Văn bản là gì? Tính liên kết trong văn bản. + Phương tiện liên kết trong văn bản. 5. RUÙT KINH NGHIEÄM: - Noäi dung: ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... - Phöông phaùp: ................................................................................................................................ ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... -Sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học: ............................................................................................ ......................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... Bài 1 Tieát 4 Tuần dạy: 1 Ngaøy daïy:17/8/2012. LIEÂN KEÁT TRONG VAÊN BAÛN.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> 1. MUÏC TIEÂU 1.1. Kiến thức: - HS biết khaùi nieäm lieân keát trong vaên baûn - HS hiểu yeâu caàu veà lieân keát trong vaên baûn 1.2. Kó naêng: - Nhaän bieát vaø phaân tích tính lieân keát cuûa caùc vaên baûn - Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết 1.3. Thái độ: - Giáo dục ý thức tạo lập văn bản có tính liên kết cho HS. 2. TRỌNG TÂM: Lieân keát, caùc phöông tieän lieân keát trong vaên baûn 3. CHUAÅN BÒ: 3.1.GV: + Liên kết, tính liên kết trong văn bản + Phương tiện liên kết trong văn bản 3.2. HS: chuaån bò baøi. 4. TIEÁN TRÌNH: 4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện HS 4.2. Kieåm tra miệng: Không có 4.3. Bài mới: Ởû lớp 6 các em đã được tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt”. Qua việc tìm hiểu ấy, các em hiểu văn bản phải có những tính chất có chủ đề thống nhất, có liên kất mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp. Như thế một văn bản (VB) tốt phải có tính liên kết và mạch lạc… Vaäy “Lieân keát trong văn bản” phaûi nhö theá naøo? Chuùng ta cuøng ñi vaøo tieát hoïc hoâm nay sẽ giải thích cho em về câu hỏi ấy. HOẠT ĐỘNG CỦA GV VAØ HS. NOÄI DUNG BAØI HOÏC. Hoạt động 1: Liên kết và phương tiện liên kết trong vaên baûn Gọi HS đọc vd / sgk-17 ?Theo em, neáu boá En-ri-coâ chæ vieát maáy caâu treân, thì En-ri-coâ coù theå hieåu ñieàu boá muoán noùi chöa? - Đó là những câu không thể hiểu rõ được. ? Neáu En-ri-coâ chöa hieåu yù boá thì haõy cho bieát vì lí do naøo trong caùc lí do keå treân? - Lí do 3: Giữa các câu còn chưa có sự liên kết. ? Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì nó phải coù tính chaát gì? ?Vaäy theá naøo laø lieân keát?. I. Lieân keát vaø phöông tieän lieân keát trong văn bản 1. Tính lieân keát cuûa vaên baûn:. - Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì các câu trong đoạn văn phải có sự liên kết. - Liên kết là một trong những tính chất quan troïng nhaát cuûa vaên baûn, laøm cho vaên bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu..

<span class='text_page_counter'>(15)</span> HS đọc đoạn văn SGK/18 ?Cho biết do thiếu ý gì mà đoạn văn trở nên khó hiểu? Hãy sửa lại đoạn văn để En-ri-cô có thể hiểu được ý bố? - Nội dung giữa các câu chưa có sự gắn bó chặt chẽ với nhau. - Trước mặt cố giáo, con đã hiểu lễ độ với mẹ. Việc như thế con không bao giờ được tái phạm như nữa. Con phải nhớ rằng mẹ là người rất yêu thương con. Bố nhớ… con! Nhớ lại điều con làm, bố rất giận con. Thôi trong 1 thời gian dài con đừng hôn bố: bố sẽ không vui lòng đáp lại cái hôn của con được. ? GV gọi hs đọc đoạn văn SGK-18: Chỉ ra sự thiếu liên kết của chúng. Hãy sửa lại để thành một đoạn văn có nghĩa. - Giữa các câu không có các phương tiện ngôn ngữ để nối kết. Thêm vào “…Còn bây giờ giấc ngủ…” Thay từ “đứa trẻ” bằng “con”. ? Một VB có tính liên kết trước hết phải có điều kiện gì? Cùng với điều kiện ấy các câu trong VB phải sự dụng các phương tiện gì? + Nội dung của các câu phải gắn bó chặt chẽ với nhau. + Các câu trong văn bản phải sử dụng phương tiện ngôn ngữ liên kết một cách thích hợp. ? Liên kết trong văn bản được thể hiện ở những phöông dieän naøo?. Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/17 Hoạt động 2: Luyện tập. Gọi HS đọc BT1, 2, 3: VBT. - Lieân keát laøm cho noäi dung caùc caâu, caùc đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau. 2. Phöông tieän lieân keát trong VB: - Đoạn 1: Nội dung giữa các câu chưa có sự gắn bó chặt chẽ với nhau.. - Đoạn 2: Giữa các câu không có các phương tiện ngôn ngữ để nối kết.. - Liên kết trong văn bản được thể hiện ở hai phöông dieän: +Lieân keát noäi dung (Noäi dung cuûa caùc câu phải gắn bó chặt chẽ với nhau). + Liên kết hình thức (Các câu trong văn bản phải sử dụng phương tiện ngôn ngữ liên kết một cách thích hợp) - Phương tiện liên kết: các từ ngữ, câu văn thích hợp * Ghi nhớ: SGK/17 II. Luyeän taäp: BT1.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> GV hướng dẫn HS làm.. Trật tự các câu:1- 4- 2- 5- 3 BT2 Noäi dung khoâng thoáng nhaát. Câu 2 quá khứ. BT3 Baø…baø…chaùu…baø…baø…chaùu…theálaø…. 4.4. Câu hỏi và bài tập củng cô: Câu hỏi: Một VB có tính liên kết trước hết phải có điều kiện gì? Cùng với điều kiện ấy các câu trong văn bản phải sự dụng các phương tiện gì? Đáp án: - Điều kiện để một VB có tính liên kết: + Nội dung của các câu phải gắn bó chặt chẽ với nhau. + Các câu trong văn bản phải sử dụng phương tiện ngôn ngữ liên kết một cách thích hợp. 4.5. Hướng dẫn HS tự học: * Đối với bài học ở tiết học này: - Hoïc thuoäc noäi dung baøi hoïc, laøm BT4, 5: VBT * Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Soạn bài “Cuợc chia li của những con búp bê”: Trả lời câu hỏi SGK. + Đọc văn bản; Tóm tắt nội dung văn bản + Tìm hiểu tác giả, tác phẩm. + Nhân vật Thành, Thủy (Tính tình, hoàn cảnh, tình cảm anh em…) + Nghệ thuật + Ýnghĩa văn bản 5. RUÙT KINH NGHIEÄM: - Noäi dung: ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... - Phöông phaùp: ................................................................................................................................ ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... -Sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học: ............................................................................................ ......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................

<span class='text_page_counter'>(17)</span>