sang kien kinh nghiem lop 1 giai toan co loi van

<span class='text_page_counter'>(1)</span>MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN HỌC SINH GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN LỚP 1 I. ĐẶT VẤN ĐỀ Môn Toán lớp 1 mở đờng cho trẻ đi vào thế giới kỳ diệu của toán học, råi mai ®©y c¸c em lín lªn trë thµnh anh hïng, nhµ gi¸o, nhµ khoa häc, nhµ thơ, trở thành những ngời lao động sáng tạo trên mọi lĩnh vực đời sống và sản xuất, trên tay có máy tính xách tay, nhng không bao giờ các em quên đợc những ngày đầu tiên đến trờng học đếm và tập viết 1,2,3 học các phép tính cộng,trừ các em không thể quên đợc vì đó là kỉ niệm đẹp đẽ nhất của đời ngời và hơn thế nữa những con số, những phép tính đơn giản ấy cần thiết cho suốt cuộc đời của các em. §ã còng lµ vinh dù vµ tr¸ch nhiÖm cña ngêi gi¸o viªn nãi chung vµ gi¸o viªn líp 1 nãi riªng. Ngêi gi¸o viên tõ khi chuÈn bÞ cho tiÕt d¹y ®Çu tiªn kh«ng lóc nµo không khỏi tr¨n trë vÒ nh÷ng ®iÒu m×nh d¹y vµ nhÊt lµ m«n To¸n líp 1 lµ mét bé phËn cña ch¬ng tr×nh m«n To¸n ë tiÓu häc. Ch¬ng tr×nh nã kÕ thõa vµ ph¸t triÓn nh÷ng thµnh tùu vÒ d¹y To¸n líp 1, nªn nã cã vai trß v« cïng quan träng kh«ng thÓ thiÕu trong mçi cÊp häc. D¹y häc m«n To¸n ë líp 1 nh»m gióp häc sinh: a. Bớc đầu có một số kiến thức cơ bản, đơn giản, thiết thực về phép đếm, về các số tự nhiên trong phạm vi 100, về độ dài và đo độ dài trong phạm vi 20, về tuần lễ và ngày trong tuần, về giờ đúng trên mặt đồng hồ; về mét sè h×nh häc (§o¹n th¼ng, ®iÓm, h×nh vu«ng, h×nh tam gi¸c, h×nh trßn); vÒ bµi to¸n cã lêi v¨n. b. Hình thành và rèn luyện các kĩ năng thực hành đọc, viết, đếm, so s¸nh c¸c sè trong ph¹m vi 100; céng trõ vµ kh«ng nhí trong ph¹m vi 100; ®o và ớc lợng độ dài đoạn thẳng( với các số đo là số tự nhiên trong phạm vi 20 cm). NhËn biÕt h×nh vu«ng, h×nh tam gi¸c, h×nh trßn, ®o¹n th¼ng, ®iÓm, vÏ điểm, đoạn thẳng).Giải một số dạng bài toán đơn về cộng trừ bớc đầu biết biểu đạt bằng lời, bằng kí hiệu một số nội dung đơn giản của bài học và bài thùc hµnh, tËp so s¸nh, ph©n tÝch, tæng hîp, trõu tîng ho¸, kh¸i qu¸t ho¸ trong phạm vi của những nội dung có nhiều quan hệ với đời sống thực tế của häc sinh. c. Ch¨m chØ, tù tin, cÈn thËn ham hiÓu biÕt vµ häc sinh cã høng thó häc to¸n. Là một ngời giáo viên trực tiếp dạy lớp 1 và đặc biệt là dạy môn toán, Thực hiện chơng trình đổi mới giáo dục toán học lớp 1 nói riêng ở tiểu học nói chung. Tôi rất trăn trở và suy nghĩ nhiều để học sinh làm sao làm đợc các phép tính cộng, trừ mà việc giải toán có lời văn thì càng khó hơn đối với häc sinh líp 1 nªn t«i ®i s©u vÒ nghiªn cøu về “ gi¶i to¸n cã lêi v¨n” ë líp 1. II. Thùc tr¹ng: Trong quá trình giảng dạy ở Tiểu học, đặc biệt dạy lớp 1, tôi nhận thấy hầu nh giáo viên nào cũng phàn nàn khi dạy đến phần giải toán có lời văn ở líp 1. HS rÊt lóng tóng khi nªu c©u lêi gi¶i, thËm chÝ nªu sai c©u lêi gi¶i, viết sai phép tính, viết sai đáp số. Những tiết đầu tiên của giải toán có lời văn mỗi lớp chỉ có khoảng 20% số HS biết nêu lời giải, viết đúng phộp tính và đáp số. Số còn lại là rất mơ hồ, các em chỉ nêu theo quán tính hoặc nêu miệng thì đợc nhng khi viết các em lại rất lung túng, làm sai, một số em làm đúng nhng khi cô hỏi lại thỡ không biết để trả lời . Chứng tỏ các em cha nắm.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> đợc một cách chắc chắn cách giải bài toán có lời văn. Giỏo viờn phải mất rất nhiều công sức khi dạy đến phần này. KÕt qu¶ ®iÒu tra các n¨m häc N¨m häc 20092010. Líp. sÜ sè. 1B. 32. HS viết đúng c©u lêi gi¶i 10. 31,3%. HS viết đúng HS viết đúng phÐp tÝnh đáp số 17. 53,1%. 17. 53,1%. HS giải đúng c¶ 3 bíc 15. 46,9%. II. Nh÷ng nguyªn nh©n 1. Nguyªn nh©n tõ phÝa GV: - GV cha chuÈn bÞ tèt cho c¸c em khi d¹y nh÷ng bµi tríc. Nh÷ng bµi nh×n hình vẽ viết phép tính thích hợp, đối với những bài này hầu nh HS đều làm đợc nên GV tỏ ra chủ quan, ít nhấn mạnh hoặc không chú ý lắm mà chỉ tập trung vào dạy kĩ năng đặt tính, tính toán của HS mà quên mất rằng đó là những bài toán làm bớc đệm , bớc khởi đầu của dạng toán có lời văn sau này. §èi víi GV d¹y líp 1 khi d¹y d¹ng bµi nh×n h×nh vÏ viÕt phÐp tÝnh thÝch hîp, cÇn cho học sinh quan s¸t tranh tËp nªu bµi to¸n vµ thêng xuyªn rÌn cho học sinh thãi quen nh×n h×nh vÏ nªu bµi to¸n . Cã thÓ tËp cho nh÷ng em học sinh giái tËp nªu c©u tr¶ lêi cø nh vËy trong mét kho¶ng thêi gian chuÈn bÞ nh thÕ thì đến lúc học đến phần bài toán có lời văn học sinh sẽ không ngỡ ngàng và các em sẽ dễ dàng tiếp thu, hiểu và giải đúng . 2. Nguyªn nh©n tõ phÝa học sinh: Do học sinh míi b¾t ®Çu lµm quen víi d¹ng to¸n nµy lÇn ®Çu, t duy cña c¸c em cßn mang tÝnh trùc quan lµ chñ yÕu. MÆt kh¸c ë giai ®o¹n nµy c¸c em cha đọc thông viết thạo, các em đọc còn đánh vần nên khi đọc xong bài toán rồi nhng các em không hiểu bài toán nói gì, thậm chí có những em đọc đi đọc lại nhiều lần nhng vẫn cha hiểu bài toán . Vì vậy học sinh không làm đúng cũng là điều dễ hiểu . Vậy làm thế nào để học sinh nắm đợc cách giải mét c¸ch ch¾c ch¾n chÝnh x¸c?. III. NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH Mức độ 1: Ngay từ đầu học kỳ I các bài toán đợc giới thiệu ở mức độ nhìn hình vẽ- viết phép tính. Mục đích cho học sinh hiểu bài toán qua hình vÏ, suy nghÜ chän phÐp tÝnh thÝch hîp. Th«ng thêng sau mçi phÐp tÝnh ë phÇn luyÖn tËp cã mét h×nh vÏ gåm 5 « vu«ng cho häc sinh chän ghi phÐp tÝnh vµ kÕt qu¶ phï hîp víi h×nh vÏ. Ban đầu để giúp học sinh dễ thực hiện sách giáo khoa ghi sẵn các số và kết quả : VD: Bµi 5 trang 46 a) 1. +. 2. =. 3. Chỉ yêu cầu học sinh viết dấu cộng vào ô trống để có : 1 + 2 = 3 b) Đến câu này nâng dần mức độ - học sinh phải viết cả phép tính và kết quả 1 + 1 = 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Vµ yªu cÇu t¨ng dÇn, häc sinh cã thÓ nh×n tõ mét tranh vÏ bµi 4 trang 77 diễn đạt theo 2 cách .. C¸ch 1: Cã 8 hép thªm 1 hép , tÊt c¶ lµ 9 hép. 8 + 1 = 9 C¸ch 2: Cã 1 hép ®a vµo chç 8 hép , tÊt c¶ lµ 9 hép. 1. +. 8. =. 9. T¬ng tù c©u b : Cã 7 b¹n vµ 2 b¹n ®ang ®i tíi. TÊt c¶ lµ 9 b¹n. C¸ch 1: 7. +. 2. =. 9. C¸ch 2: 2. +. 7. =. 9. §Õn bµi 3 trang 85 Học sinh quan sát và cần hiểu đợc: Lúc đầu trên cành có 10 quả. Sau đó rụng 2 quả . Còn lại trên cành 8 qu¶. 10 2 = 8 ở đây giáo viên cần động viên các em diễn dạt _ trình bày miệng ghi đúng phÐp tÝnh . T duy toán học đợc hình thành trên cơ sở t duy ngôn ngữ của học sinh. Khi dạy bài này cần hớng dẫn học sinh diễn đạt trình bày động viên các em viết đợc nhiều phép tính để tăng cờng khả năng diễn đạt cho học sinh. Mức độ 2: Đến cuối học kì I học sinh đã đợc làm quen với tóm tắt bằng lêi: Bµi 3 trang 87 B, Cã : 10 qu¶ bãng Cho : 3 qu¶ bãng Cßn :.... qu¶ bãng? 10. -. 3. =. 7. Häc sinh tõng bíc lµm quen víi lêi thay cho h×nh vÏ, häc sinh dÇn dÇn thoát ly khỏi hình ảnh trực quan từng bớc tiếp cận đề bài toán. Yêu cầu học.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> sinh phải đọc và hiểu đợc tóm tắt, biết diễn đạt đề bài và lời giải bài toán b»ng lêi, chän phÐp tÝnh thÝch hîp nhng cha cÇn viÕt lêi gi¶i. Tuy kh«ng yªu cÇu cao,tr¸nh t×nh tr¹ng qu¸ t¶i víi häc sinh, nhng cã thể động viên học sinh khá giỏi làm nhiều cách , có nhiều cách diễn đạt từ mét h×nh vÏ hay mét t×nh huèng s¸ch gi¸o khoa. Mức độ 3: Giới thiệu bài toán có lời văn bằng cách cho học sinh tiếp cận với một đề bài toán cha hoàn chỉnh kèm theo hình vẽ và yêu cầu hoàn thiện ( tiÕt 81- bµi to¸n cã lêi v¨n ). T duy HS tõ h×nh ¶nh ph¸t triÓn thµnh ng«n ng÷, thành chữ viết. Giải toán có lời văn ban đầu đợc thực hiện bằng phép tính céng lµ phï hîp víi t duy cña HS. Cấu trúc một đề toán gồm 2 phần: phần cho biết và phần hỏi, phần cho biÕt gåm cã 2 yÕu tè. Mức độ 4: Để hình thành cách giải bài toán có lời văn, sách giáo khoa đã nêu một bài toán , phần tóm tắt đề toán và giải bài toán hoàn chỉnh để học sinh lµm quen.( Bµi to¸n- trang 117) Giáo viên cần cho học sinh nắm vững đề toán, thông qua việc tóm tắt đề toán. Biết tóm tắt đề toán là yêu cầu đầu tiên dể giải bài toán có lời văn. Bài giải gồm 3 phần : câu lời giải, phép tính và đáp số. Chó ý r»ng tãm t¾t kh«ng n»m trong lêi gi¶i cña bµi to¸n, nhng phÇn tãm tắt cần đợc luyện kỹ để học sinh nắm đợc bài toán đầy đủ, chính xác. Câu lời gi¶i trong bµi gi¶i kh«ng yªu cÇu mäi häc sinh ph¶i theo mÉu nh nhau, t¹o diều kiện cho HS diễn đạt câu trả lời theo ý hiểu của mình. Quy ớc viết đơn vị của phép tính trong bài giải HS cần nhớ để thực hiện khi trình bày bài gi¶i. Bài toán giải bằng phép tính trừ đợc giới thiệu khi HS đã thành thạo giải bµi to¸n cã lêi v¨n b»ng phÐp tÝnh céng.GV chØ híng dÉn c¸ch lµm t¬ng tù,thay thÕ phÐp tÝnh cho phï hîp víi bµi to¸n. ë líp 1,HS chØ gi¶i to¸n vÒ thªm,bít víi 1 phÐp tÝnh céng hoÆc trõ,mäi HS bình thờng đều có thể hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách nhẹ nhàng nếu đợc giáo viên hớng dẫn cụ thể. GV d¹y cho Hs gi¶i bµi to¸n cã lêi v¨n cÇn thùc hiÖn tèt c¸c bíc sau: - Đọc kĩ đề bài:Đề toán cho biết những gì?Đề toán yêu cầu gì? - Tóm tắt đề bài - Tìm đợc cách giảibài toán - Tr×nh bµy bµi gi¶i - Kiểm tra lời giải và đáp số Khi gi¶i bµi to¸n cã lêi v¨n giáo viên lu ý cho HS hiÓu râ nh÷ng ®iÒu đã cho, yêu cầu phải tìm, biết chuyển dịch ngôn ngữ thông thờng thành ngôn ngữ toán học, đó là phép tính thích hợp. Ví dụ, có một số quả cam, khi đợc cho thêm hoặc mua thêm nghĩa là thªm vµo, ph¶i lµm tÝnh céng; nÕu ®em cho hay ®em b¸n th× ph¶i lµm tÝnh trõ,... Gv hãy cho HS tập ra đề toán phù hợp với một phép tính đã cho,để các em tËp t duy ngîc,tËp ph¸t triÓn ng«n ng÷,tËp øng dông kiÕn thøc vµo c¸c t×nh huèng thùc tiÔn. VÝ dô, víi phÐp tÝnh 3 + 2 = 5.Cã thÓ cã c¸c bµi to¸n sau: - B¹n Hµ cã 3 chiÕc kÑo,chÞ An cho Hµ 2 chiÕc n÷a.Hái b¹n Hµ cã mÊy chiÕc kÑo? - Nhµ Nam cã 3 con gµ mÑ Nam mua thªm 2 con gµ. Hái nhµ Nam cã tÊt c¶ mÊy con gµ? - Cã 3 con vÞt b¬i díi ao,cã thªm 2 con vÞt xuèng ao.Hái cã mÊy con vÞt díi ao? - Hôm qua lớp em có 3 bạn đợc khen. Hôm nay có 2 bạn đợc khen. Hỏi trong hai ngày lớp em có mấy bạn đợc khen?.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Có nhiều đề bài toán HS có thể nêu đợc từ một phép tính. Biết nêu đề bài toán từ một phép tính đã cho,HS sẽ hiểu vấn đề sâu sắc hơn,chắc chắn hơn,t duy vµ ng«n ng÷ cña HS sÏ ph¸t triÓn h¬n. * T×m ra ®iÓm yÕu cña häc sinh:  Häc sinh biÕt gi¶i to¸n cã lêi v¨n nhng kÕt qu¶ cha cao.  Số học sinh viết đúng câu lời giải đạt tỷ lệ thấp.  Lêi gi¶i cña bµi to¸n cha s¸t víi c©u hái cña bµi to¸n. * Qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ thùc nghiÖm: Trong phạm vi 27 tiết dạy từ tiết 81 đến tiết 108 tôi đặc biệt chú ý vào 1 số tiÕt chÝnh sau ®©y: TiÕt 81 Bµi to¸n cã lêi v¨n Cã ...b¹n, cã thªm ... b¹n ®ang ®i tíi. Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu b¹n? HS quan s¸t tranh vµ tr¶ lêi c©u hái §iÒn vµo chç chÊm sè 1 vµ sè 3. - Bµi 2 t¬ng tù. Qua tìm hiểu bài toán giúp cho học sinh xác định đợc bài có lời văn gồm 2 phÇn: - Thông tin đã biết gồm 2 yếu tố. - C©u hái ( th«ng tin cÇn t×m ) Từ đó học sinh xác định đợc phần còn thiếu trong bài tập ở trang116: Cã 1 con gµ mÑ vµ 7con gµ con. Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu con gµ? KÕt hîp gi÷a viÖc quan s¸t tranh vµ tr¶ lêi c©u hái gîi ý cña gi¸o viªn, häc sinh hoµn thµnh bµi to¸n 4 trang 116: Có 4 con chim đậu trên cành , có thêm 2 con chim bay đến. Hỏi có tất cả bao nhiªu con chim? TiÕt 82 Gi¶i to¸n cã lêi v¨n. Gi¸o viªn nªu bµi to¸n . Học sinh đọc bài toán - §©y lµ bµi to¸n g×? Bµi to¸n cã lêi v¨n. -Th«ng tin cho biÕt lµ g× ? Cã 5 con gµ , mua thªm 4 con gµ. - C©u hái lµ g× ? Hái nhµ An cã tÊt c¶ mÊy con gµ ? Dùa vµo tranh vÏ vµ tãm t¾t mÉu, G ®a ra c¸ch gi¶i bµi to¸n mÉu: Bµi gi¶i Nhµ An cã tÊt c¶ lµ: 5 + 4 = 9 ( con gµ ) §¸p sè: 9 con gµ Bài 1 trang117 Học sinh đọc bài toán- phân tích đề bài- điền vào tóm tắt Vµ gi¶i bµi to¸n . Tãm t¾t: An cã : 4 qu¶ bãng B×nh cã : 3 qu¶ bãng C¶ hai b¹n cã :....qu¶ bãng? Bµi gi¶i C¶ hai b¹n cã lµ: 4+3=7( qu¶ bãng ) §¸p sè: 7 qu¶ bãng Bµi 2 trang upload.123doc.net Tãm t¾t: Cã : 6 b¹n Thªm: 3 b¹n Cã tÊt c¶ :... b¹n? Bµi gi¶i Cã tÊt c¶ lµ : 6+3=9( b¹n ) §¸p sè: 9 b¹n Qua 2 bµi to¸n trªn t«i rót ra c¸ch viÕt c©u lêi gi¶i nh sau: LÊy dßng thø 3 cña phÇn tãm t¾t + thªm ch÷ lµ: VD - C¶ hai b¹n cã lµ:.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> - Cã tÊt c¶ lµ: T¬ng tù bµi 3 trang118 c©u lêi gi¶i sÏ lµ: - Cã tÊt c¶ lµ: TiÕt 84 LuyÖn tËp Bài 1 và bài 2 trang 121 tơng tự bài 1,2,3 trang117.Nhng câu lời giải đợc mở réng h¬n b»ng c¸ch thªm côm tõ chØ vÞ trÝ vµo tríc côm tõ cã tÊt c¶ lµ Cô thÓ lµ -Bµi 1 tr 121 Trong vên cã tÊt c¶ lµ: -Bµi 2 tr 121 Trªn têng cã tÊt c¶ lµ: TiÕt 85 LuyÖn tËp Bài 1 trang 122 HS đọc đề toán – phân tích bài toán ( nh trên ) §iÒn sè vµo tãm t¾t Vµi ba häc sinh nªu c©u lêi gi¶i kh¸c nhau GV chèt l¹i mét c¸ch tr¶ lêi mÉu: -Sè qu¶ bãng cña An cã tÊt c¶ lµ: T¬ng tù Bµi 2 trang122 - Sè b¹n cña tæ em cã lµ: Bµi 3 trang122 - Sè gµ cã tÊt c¶ lµ: Vậy qua 3 bài tập trên học sinh đã mở rộng đợc nhiều cách viêt câu lời gi¶i kh¸c nhau ,song GV chèt l¹i c¸ch viÕt lêi gi¶i nh sau: Thêm chữ Số+ đơn vị tính của bài toán trớc cụm từ có tất cả là nh ở tiết 82 đã làm . Riêng với loại bài mà đơn vị tính là đơn vị đo độ dài( cm) cần thêm chữ dµi vµo tríc ch÷ lµ VD cô thÓ Tãm t¾t §o¹n th¼ng AB : 5cm §o¹n th¼ng BC : 3cm C¶ hai ®o¹n th¼ng : ... cm? Bµi gi¶i C¶ hai ®o¹n th¼ng dµi lµ: 5+ 3 = 8 ( cm) §¸p sè : 8 cm TiÕt 86 TiÕt 104 Hầu hết đều có bài toán có lời văn vận dụng kiến thức toán đợc cung cấp theo phân phối chơng trình . Tuy nhiên, việc phân tích đề- tóm tắt- giải bài toán phải luôn luôn đợc củng cố duy trì và nâng dần mức độ. Song cơ bản vÉn lµ c¸c mÉu lêi gi¶i cho c¸c bµi to¸n thªm lµ: - Cã tÊt c¶ lµ: - Số ( đơn vị tính ) + có tất cả là: - VÞ trÝ ( trong, ngoµi, trªn, díi, ...)+ cã tÊt c¶ lµ: - ... ®o¹n th¼ng....+ dµi lµ: TiÕt 105: Gi¶i to¸n cã lêi v¨n(tiÕp theo) Bµi to¸n: Nhµ An cã 9 con gµ, mÑ ®em b¸n 3 con gµ. Hái nhµ An cßn l¹i mÊy con gµ? HS đọc – phân tích bài toán : +Th«ng tin cho biÕt lµ g×? Cã 9 con gµ. B¸n 3 con gµ. +C©u hái lµ g× ? Cßn l¹i mÊy con gµ? GV hớng dẫn HS đọc tóm tắt- bài giải mẫu .GV giúp HS nhận thấy câu lời giải ở loại toán bớt này cũng nh cách viết của loại toán thêm đã nêu ở trên chỉ khác ở chỗ cụm từ có tất cả đợc thay thế bằng cụm từ còn lại mà thôi.Cụ thÓ lµ : Bµi gi¶i Sè gµ cßn l¹i lµ: 9-3=6( con gµ) §¸p sè: 6 con gµ..

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Bµi 1 trang148 Tãm t¾t Cã :8 con chim Bay ®i : 2 con chim Cßn l¹i :... con chim?. Bµi 2 trang 149 Tãm t¾t Cã : 8 qu¶ bãng §· th¶ :3 qu¶ bãng Cßn l¹i:....qu¶ bãng?. Bµi 3 trang 149 Tãm t¾t §µn vÞt cã : 8 con ë díi ao : 5 con Trªn bê: ... con?. Bµi gi¶i Sè chim cßn l¹i lµ: 8 - 2 = 6( con chim) §¸p sè : 6 con chim.. Bµi gi¶i Sè bãng cßn l¹i lµ : 8 - 3 = 5( qu¶ bãng) §¸p sè: 5 qu¶ bãng. Bµi gi¶i Trªn bê cã lµ: 8 -5=3 ( con vÞt ) §¸p sè: 3 con vÞt . TiÕt 106 LuyÖn tËp Bµi 1,2 ( T¬ng tù tiÕt 105 ) TiÕt 107 LuyÖn tËp Bµi 1,2 ( t¬ng tù nh trªn ) Nhng bµi 4 trang 150 vµ bµi 4 trang151 th× lêi gi¶i dùa vµo dßng thø 3 cña phÇn tãm t¾t bµi to¸n: Sè h×nh tam gi¸c kh«ng t« mµu lµ : Sè h×nh trßn kh«ng t« mµu lµ: 8 - 4 = 4( h×nh ) 15 - 4 = 11( h×nh ) §¸p sè: 4 h×nh tam gi¸c §¸p sè: 11 h×nh trßn.  Bài 3 trang 151 Tóm tắt bằng sơ đồ đoạn thẳng ? cm. 2cm. 13cm Bµi gi¶i Sîi d©y cßn l¹i dµi lµ: 13 – 2 = 11( cm) §¸p sè : 11cm TiÕt 108 LuyÖn tËp chung Đây là phần tổng hợp chốt kiến thức của cả 2 dạng toán đơn thêm và bớt ë líp 1 Bµi 1 trang 152 A, Bµi to¸n : Trong bÕn cã .....« t«, cã thªm....« t« vµo bÕn. Hái................................................................? HS quan s¸t tranhvµ hoµn thiÖn bµi to¸n thªm råi gi¶i bµi to¸n víi c©u lêi gi¶i cã côm tõ cã tÊt c¶ B, Bµi to¸n : Lóc ®Çu trªn cµnh cã 6 con chim, cã ....con bay ®i. Hái .............................................? HS quan s¸t tranh råi hoµn thiÖn bµi to¸n bít vµ gi¶i bµi to¸n víi c©u lêi gi¶i cã côm tõ cßn l¹i.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Lúc này HS đã quá quen với giải bài toán có lời văn nên hớng dẫn cho HS chọn cách viết câu lời giải gần với câu hỏi nhất đó là: - §äc kÜ c©u hái. - Bá ch÷ Hái ®Çu c©u hái. - Thay ch÷ bao nhiªu b»ng ch÷ sè. - Thªm vµo cuèi c©u ch÷ lµ vµ dÊu hai chÊm Cô thÓ Bµi 1 trang 152 A,C©u hái lµ: Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu « t«? C©u lêi gi¶i lµ: Cã tÊt c¶ sè « t« lµ : B, C©u hái lµ: Hái trªn cµnh cßn l¹i bao nhiªu con chim? C©u lêi gi¶i lµ: Trªn cµnh cßn l¹i sè con chim lµ : VD kh¸c:  Câu hỏi là: Hỏi hai lớp trồng đợc tất cả bao nhiêu cây ? C©u lêi gi¶i lµ: Hai lớp trồng đợc tất cả số c©y lµ:  Câu hỏi là: Hỏi con sên bò đợc tất cả bao nhiêu xăng-ti-mét? C©u lêi gi¶i lµ: Con sên bò đợc tất cả số x¨ng-ti-mÐt lµ?  Câu hỏi là: Hỏi Lan còn phải đọc bao nhiêu trang nữa thì hết quyÓn s¸ch? C©u lêi gi¶i lµ: Lan còn phải đọc số trang n÷a ...lµ: ............................................ Trên đây là 2 mẫu toán đơn điển hình của phần giải toán có lời văn ở lớp 1.Tôi đã đa ra phơng pháp dạy từ dễ đến khó để HS có thể giải toán mà kh«ng gÆp khã kh¨n ë bíc viÕt c©u lêi gi¶i.Tèi thiÓu HS cã lùc häc trung bình yếu cũng có thể chọn cho mình 1 cách viết đơn giản nhất bằng cụm từ: Cã tÊt c¶ lµ: HoÆc : Cßn l¹i lµ: Còn HS khá giỏi các em có thể chọn cho mình đợc nhiều câu lời giải khác nhau nâng dần độ khó thì lời giải càng hay và sát với câu hỏi hơn. IV, kết quả đạt đợc sÜ HS viÕt HS viÕt HS viÕt HS viÕt Năm sè đúng c©u đúng phÐp đúng đáp đúng c¶ 3 Líp học lêi gi¶i tÝnh sè bíc trªn 2009- 2010. 1B. 32. 10. 31,3%. 17. 53,1%. 17. 53,1%. 15. 46,9%. 2010-2011. 1B. 30. 25. 43,3%. 30. 56,7%. 30. 66,7%. 30. 43,3%. C. Những bài học rút ra, kết luận và đề xuất 1) Bµi häc kinh nghiÖm: Kh«ng cã phư¬ng ph¸p d¹y häc nµo lµ tèi ưu hay v¹n n¨ng, chØ cã lßng nhiÖt t×nh, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña ngưêi thÇy víi nghÒ nghiÖp lµ mang l¹i kết quả cao trong giảng dạy, là chiếc chìa khoá vàng tri thức để mở ra cho c¸c em c¸nh cöa khoa häc v× mét ngµy mai t¬i s¸ng. §ã lµ vinh dù vµ tr¸ch nhiÖm cña ngưêi gi¸o viªn. §èi víi häc sinh líp Mét, c¸c em thùc sù lµ những mầm cây còn rất non nớt, để có được một cây to, cây khoẻ, mỗi giáo viên dạy lớp Một ngoài việc uốn nắn , buộc phải biết chăm sóc để các em ®ưîc ph¸t triÓn mét c¸ch toµn diÖn. Lµm tèt viÖc d¹y “Gi¶i to¸n cã lêi v¨n cho học sinh lớp 1” sẽ góp phần vô cùng quan trọng để phát triển trí tuệ cho.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> các em một cách tổng hợp. Từ đó các em sẽ có một nền tảng vững chắc để häc c¸c m«n häc kh¸c vµ tiÕp tôc häc lªn c¸c líp trªn. - Mçi gi¸o viªn ph¶i n¾m v÷ng néi dung chư¬ng tr×nh, cÊu tróc s¸ch gi¸o khoa về “Giải toán có lời văn” ở lớp Một để xác định được trong mỗi tiết häc ph¶i d¹y cho häc sinh c¸i g×, d¹y như thÕ nµo? - Đối với học sinh tiểu học và đặc biệt là học sinh lớp Một, cần coi trọng sử dông trùc quan trong gi¶ng d¹y nãi chung vµ trong d¹y “Gi¶i to¸n cã lêi v¨n” nãi riªng, tuy nhiªn còng kh«ng v× thÕ mµ l¹m dông trùc quan hoÆc trùc quan mét c¸ch h×nh thøc. - D¹y “Gi¶i to¸n cã lêi v¨n” cho häc sinh líp Mét kh«ng thÓ nãng véi mµ phải hết sức bình tĩnh, nhẹ nhàng, tỷ mỉ, nhưng cũng rất cương quyết để hình thành cho các em một phương pháp tư duy học tập đó là tư duy khoa học, tư duy sáng tạo, tư duy lô gic. Rèn cho các em đức tính chịu khó cẩn thËn trong “Gi¶i to¸n cã lêi v¨n”. - VËn dông c¸c phư¬ng ph¸p gi¶ng d¹y phï hîp, linh ho¹t ph¸t huy tÝnh tích cực chủ động sáng tạo của học sinh. 2) Những vấn đề hạn chế còn tồn tại: Thùc tÕ cho thÊy ch¬ng tr×nh m«n to¸n líp Mét cßn nÆng ë mét sè bµi, mét sè tiÕt vÒ “Gi¶i to¸n cã lêi v¨n” . PhÇn thêi gian dµnh cho “Gi¶i to¸n cã lêi văn” thường ở cuối tiết nên đôi khi bị phần trên lấn sang, làm cho nội dung này phải thực hiện một cách vội vàng, chưa thoả đáng. Còn có vướng mắc về từ ngữ đối với học sinh lớp Một nên cũng là một khó khăn trở ngại đối với giáo viên trong dẫn dắt gợi mở cho học sinh. IV-KÕt luËn Ph¬ng ph¸p d¹y gi¶i to¸n cã lêi v¨n cho häc sinh líp 1 gióp häc sinh hoàn thiện một bài giải đủ 3 bớc: câu lời giải + phép tính + đáp số là vấn đề đang đợc các thầy cô trực tiếp dạy lớp 1 rất quan tâm. Vấn đề đặt ra là giúp häc sinh líp 1 viÕt c©u lêi gi¶i cña bµi to¸n sao cho s¸t víi yªu cÇu mµ c©u hái cña bµi to¸n ®a ra . ChÝnh v× vËy nªn t«i m¹nh d¹n ®a ra kinh nghiÖm sáng kiến mà bản thân tôi đã vận dụng vào trong quá trình dạy và đạt kết quả tơng đối khả quan. Trªn ®©y lµ qu¸ tr×nh nghiªn cøu , ¸p dông kinh nghiÖm s¸ng kiÕn vµo đổi mới phơng pháp dạy học nói chung và phơng pháp dạy giải toán có lời v¨n cho häc sinh líp 1 nãi riªng. T«i hy väng sÏ tiÕp tôc nghiªn cøu thµnh công về đổi mới phơng pháp dạy Toán và nâng cao hiểu biết cho bản thân trong qu¸ tr×nh d¹y häc ë TiÓu häc..

<span class='text_page_counter'>(10)</span>