Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Tiết 5 đến tiết 7

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Long Thành Bắc. Tieát PPCT: 5 Ngaøy daïy:30.8.10. Ngữ Văn 6. THAÙNH GIOÙNG (Truyeàn thuyeát). 1. Muïc tieâu: Giuùp HS: -Kiến thức: Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh Gioùng -Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc, kể truyện. -Thái độ: Giáo dục cho học sinh lòng tự hào dân tộc,yêu kính những người có công bảo vệđất nước. 2. Chuaån bò: GV: Taøi lieäu tham khaûo, baûng phuï. HS: SGK,VBT, chuaån bò baøi 3. Phương pháp dạy học: đọc diễn cảm, nêu vấn đề, gợi mở,trực quan,thảo luận nhóm. 4.Tieán trình: 4.1. Oån định tổ chức :kiểm diện 4.2. Kieåm tra baøi cuõ: -Hs 1: Hãy kể lại truyền thuyết “Bánh chưng,bánh giầy” Theo em nhân vật Lang Liêu là người ntn? -Hs 2:Đọc truyện bánh chưng, bánh giầy. Em thích nhất chi tiết nào? Vì sao? (Lang Liêu nằm mộng thấy thần đến khuyên bảo  chi tiết thần kì ø tăng sức hấp dẫn cho truyện, đồng thời nêu bật giá trị của hạt gạo, trân trọng giá trị sản phẩm do con người tạo ra.) -Tại sao lễ vật của Lang Liêu dâng lên vua cha là những lễ vật “không gì quý bằng”? ( Lễ vật thiết yếu cùng với tình cảm chân thành.) 4.3. Giảng bài mới: Chủ đề đánh giặc cứu nước thắng lợi là chủ đề lớn , cơ bản , xuyên suốt lịch sử vaên hoïc VN noùi chung, vaên hoïc daân gian VN noùi rieâng. Thaùnh Gioùng laø truyeän daân gian theå hieän raát tiêu biểu và độc đáo chủ đề này. Truyện kể về ý thức và sức mạnh đánh giặc từ rất sớm của người Việt cổ. Thánh Gióng có nhiều chi tiết nghệ thuật rất hay và đẹp, chứng tỏ tài năng sáng tạo của tập thể nhân dân ở nhiều nơi, nhiều thời. Câu chuyện dân gian này đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục lòng yêu nước và bảo vệ truyền thống anh hùng dân tộc qua các thời đại cho đến ngày nay. Hoạt động của gv và hs Noäi dung baøi hoïc Hoạt động 1 :Hướng dẫn đọc, kể, tóm tắt giải thích I. ẹoùc-tỡm h ieồu chuự thớch: tõ khã 1. Đọc: - Giáo viên nêu rõ yêu cầu đọc- Giọng đọc, lời kể hồi hộp. Gióng ra đời - Đọc dõng dạc, đĩnh đạc, trang nghiêm ở đoạn Giãng tr¶ lêi sø gi¶ - Cả làng nuôi Gióng : đọc giọng hào hứng phấn khëi - Gióng đánh giặc đọc với giọng khẩn trương, mạnh mÏ, nhanh, gÊp §o¹n cuèi : giäng nhÑ nhµng, thanh th¶n, xa vêi, huyÒn tho¹i - Gv ủọc maóu-h/ sinh yeỏu ủoùc-hs khaự đọc (nhử chuyên đề) 2. Keå: - Goïi hs keå toùm taét truyeän -Vào đời Hùng Vương thứ sáu ,giặc Ân sang xâm Mai Thò Thu Höông. 15 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. phạm bờ cõi nước ta.Nghe loa sứ giả cần tìm người tài giỏi đánh giặc,cậu bé ba tuổi không biết nói ,biết cười ở làng Gióng,bỗng cất tiếng bảo mẹ mời sứ giả vào và bảo ông ta về tậu vua sắm ngực sắt,giáp sắt và roi sắt cho cậu đi đánh giặc.Nhận được ngựa sắt,giáp sắt và roi sắt cho cậu đi đánh giặc.Cậu bé lúc này đã biến thành moät traùng só oai phong laãm lieät,phi thaúng ra traän đánh tan quân giặc.Đến chân núi Sóc tráng sĩ một mình ,một ngựa lên đỉnh núi,cởi áo giáp sắt bỏ lại,rồi cả người lẫn ngựa tù từ bay lên trời.Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà. -Gs hdhs giải từ khó ,cÇn chĩ ý thªm 3. Giải từ khó:SGK/21 - Tôc truyÒn : phæ biÕn truyÒn miÖng trong d©n gian. Đây là moọt trong những từ ngữ thường mở ®Çu c¸c truyÖn d©n gian. - T©u : B¸o c¸o, nãi víi vua - Tục gọi là : thường gọi là 3) Bè côc : 4 ®o¹n a. Tửứ ủaàu..............cửựu nửụực :Sự ra đời kỳ lạ của Giãng b. TT..............Giãng gÆp sø gi¶, c¶ lµng nu«i Giãng. c. Gióng cùng nhân dân chiến đấu và chiến thắng giÆc ¢n d. Giãng bay vÒ trêi II. Đọc-tìm hiểu văn bản: Hoạt động 2 : Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết truyện 1. Nhaân vaät Thaùnh Gioùng. ?Truyeän coù maáy nhaân vaät ? Nh©n vËt trung t©m cña truyÒn thuyÕt nµy lµ ai ? V× sao ?(ai laø nhaân vaät chính ?) - Nhieàu nhaân vaät ,nh©n vËt trung t©m lµ Giãng tõ cËu bÐ lµng Giãng kú l¹ trë thµnh Th¸nh Giãng. Đây là hiện tượng nhân vật được xây dựng bằng nhiều chi tiết tưởng tượng, kỳ ả, tạo nên vẻ đẹp hấp dẫn đối với trẻ thơ. ? Em hãy giới thiệu sơ lược về nguồn gốc ra đời của a. Sửù ra ủụứi cuỷa Gioựng Th¸nh Giãng -Mẹ mang thai 12 tháng mới sinh ra Gióng. -Lên ba vẫn không biết nói, cười, đi, đặt đâu ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸c chi tiÕt giíi thiÖu nguån nằm đấy->kì lạ. gốc ra đời của Gióng ? - Một đứa trẻ được sinh ra như Gióng thật kì lạ khác thường. ? Yếu tố kì lạ này còn có trong truyện nào nữa ? -Sọ Dừa ;Nàng Úùt ống tre ;Con Rồng,cháu Tiên. ? Vì sao nhân dân ta muốn sự ra đời của Gióng nhö theá ? Mai Thò Thu Höông. 16 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. -Để về sau Gióng trở thành người anh hùng.Trong quan niệm dân gian ,đã là bậc anh hùng thì phi thường kì lạ trong mọi biểu hiện,kể cả lúc mới sinh. ?( Nâng cao) Gióng ra đời kì lạ ,nhưng lại là con cuûa 1 baø meï noâng daân chaêm chæ laøm aên vaø phuùc đức .Em có suy nghĩ gì về nguồn gốc xuất thân cuûa Gioùng ? -Gióng là con của người nông dân lương thiện,gần gũi với mọi người ,là người anh hùng cuûa nhaân daân. => Muốn biết chi tiết nào nói lên sự ra đời kì lạ cuûa Gioùng chuùng ta ñi sang phaàn b ? C©u nãi ®Çu tiªn cña Giãng lµ c©u hái nµo ? Víi ai ? Trong hoàn cảnh nào ? ý nghĩa của câu nói đó - Gióng nhờ mẹ ra gọi sứ giả vào để nói chuyện - C©u nãi ®Çu tiªn víi sø gi¶ lµ lêi yªu cÇu cøu nước, là niềm tin sẽ chiến thắng giặc ngoại xâm. Giọng nói đĩnh đạc, đàng hoàng, cứng cỏi lạ thường. Chi tiết kỳ lạ, nhưng hàm chứa moọt sự thật rằng ở moọt đất nước luôn bị giặc ngoại xâm đe dọa thì nhu cầu đánh giặc cũng luôn thường trực từ tuổi trẻ thơ, đáp ứng lời kêu gọi của tổ quốc  ca ngợi ý thức đánh giặc, cứu nước trong hình tượng Gióng  Giãng lµ h×nh ¶nh nh©n d©n  t¹o ra kh¶ n¨ng hành động khác thường thần kỳ. ND : lúc bình thường thì âm thầm, lặng lẽ. Nhưng khi nước nhà gặp cơn nguy biến, họ sẵn sàng tham gia cứu nước đầu tiên... ? Truyện kể rằng ,từ sau hôm gặp sứ giả, Giãng lín nh­ thỉi có gì kì lạ trong cách lớn lên của Gioùng? -Cơm ăn mấy cũng không no ,áo mặc xong đã căng đứt chỉ. - Trong dân gian còn truyền tụng những câu ca về sức ăn của Gióng : Baûy nong côm,ba nong caø Uống 1 hơi nước cạn đà khúc sông->Nói lên suy nghĩ và ước mong gì của nhân dân ta về người anh hùng ? -Người anh hùng khổng lồ trong mọi việc ,kể cả sự ăn uống-> mong Gióng lớn nhanh đánh giặc giữ nước ? Những người nuôi Gióng lớn lên là ai ? -Cha meï Gioùng laøm luïng nuoâi Gioùng -Baø con laøng xoùùm vui loøng gom goùp gaïo nuoâi Gióng  Gióng lớn nhanh như thổi Mai Thò Thu Höông Lop6.net. b. Gióng đòi đi đánh giặc. - Tiếng nói đầu tiên của Gióng là tiếng nói đòi đi đánh giặc-> Biểu lộ lòng yêu nước sâu sắc, thể hieän nieàm tin chieán thaéng. - Gióng đòi ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt để đánh giặc->nhân dân ta đã biết áp dụng tiến bộ trong kó thuaät. -> Gióng là người thực hiện ý chí và sức mạnh của toàn dân tộc. c. Gióng được nuôi lớn để đánh giặc:. -Cha meï Gioùng laøm luïng nuoâi Gioùng -Baø con laøng xoùùm vui loøng gom goùp gaïo nuoâi Gióng  Gióng lớn nhanh như thổi 17.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. ? Như vậy Gióng lớn lên bằng cơm gạo của làng .Theo em điều đó có ý nghĩa gì ? -Gióng thuộc về nhân dân ,sức mạng của Gióng là sức mạng của cả cộng đồng. => Ngµy nay ë héi Giãng nh©n d©n vÉn tæ chøc cuéc thi nÊu c¬m, h¸i cµ nu«i Giãng  h×nh thøc t¸i hiÖn qu¸ khø rÊt giµu ý nghÜa -Giáo viên nói nhanh về chi tiết Gióng vươn vai thµnh tr¸ng sü.GV cho HS xem tranh vµ kÓ l¹i ®o¹n Gióng đánh giặc. ?(Nâng cao) Gióng trở thành tráng sĩ và đánh giaëc ntn ? Em nghó gì veà caùi vöôn vai thaàn kì cuûa Gioùng ? - Cái vươn vai kỳ diệu của Gióng. Lớn bổng dậy gÊp tr¨m ngµn lÇn, chøng tá nhiÒu ®iÒu : + Søc sèng m·nh liÖt, kú diÖu cña d©n téc ta mçi khi gÆp khã kh¨n + Sức mạnh dũng sỹ của Gióng được nuôi dưỡng từ những cái bình thường, giản dị + Đó cũng là sức mạnh của tình đoàn kết, tương thân tương ái của các tầng lớp nhân dân mỗi khi tổ quèc bÞ ®e däa.  ChØ cã nh©n vËt cña truyÒn thuyÕt thÇn tho¹i míi có sự tưởng tượng kỳ diệu như vậy. ? Chi tiÕt roi s¾t g·y, Giãng lËp tøc nhæ tõng bôi tre, vung lªn thay gËy quËt tói bôi vµo giÆc cã ý nghÜa g× ?  Chi tiÕt nµy rÊt cã ý nghÜa : Giãng kh«ng chØ đánh giặc bằng vũ khí vua ban mà còn bằng cả vũ khí tự tạo bên đường. Trên đất nước này, cây tre đằng ngà, ngọn tầm vông cũng có thể thành vũ khí đánh giặc - C¶nh giÆc thua th¶m h¹i - Cả nước mừng vui, chào đón chiến thắng - C¸ch kÓ, t¶ cña d©n gian thËt gän gµng, râ rµng, nhanh gän mµ cuèn hót.(Baùc Hoà keâu goïi khaùng chieán : « Ai coù suùng duøng suùng,ai coù göôm duøng göôm,khoâng coù göôm thì duøng cuoác ,thuoång,gaäy goäc » -GV treo tranh HS nh×n tranh kÓ phÇn kÕt cña truyÖn? ? C¸ch kÓ truyÖn nh­ vËy cã dông ý g× ? T¹i sao t¸c giả lại không để Gióng về kinh đô nhận tước phong cña vua hoÆc chÝ Ýt còng vÒ quª chµo mÑ giµ ®ang mái m¾t chê mong - Ra đời phi thường  ra đi cũng phi thường - Chứng tỏ Gióng đánh giặc là tự nguyện không gợn chút công danh. Gióng là con của thần thì nhất định ph¶i vÒ trêi....  nh©n d©n yªu mÕn, tr©n träng muốn giữ mãi hình ảnh người anh hùng,  Gióng Mai Thò Thu Höông. d. Gióng đánh giặc và trở về trời:. -Gióng cầm roi sắt, mặc áo giáp sắt, phi ngựa sắt đánh giặc. Roi sắt gãy, Gióng nhổ cụm tre bên đường đánh giặc. -Tan giặc Gióng cởi giáp sắt để lại và bay về trời.. 18 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. trë vÒ câi v« biªn bÊt tö. H×nh ¶nh : Cói ®Çu tõ biÖt mÑ Bay khuÊt gi÷a m©y hång (Huy CËn) đẹp như một giấc mơ ?Hãy nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng? - Gióng là hình tượng tiêu biểu, rực rỡ của người anh hùng đánh giặc giữ nước - Là người anh hùng mang trong mình sức mạnh của cả cộng đồng ở buổi đầu dựng nước. Sức mạnh của tổ tiên thần thánh, của tập thể cộng đồng, của thiªn nhiªn v¨n hãa, kü thuËt. - Có hình tượng Thánh Gióng mới nói được lòng yêu nước, khả năng và sức mạnh quật khởi của dân tộc ta trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm ? Những dấu tích lịch sử nào còn sót lại đến nay, chøng tá c©u chuyÖn trªn kh«ng hoµn toµn lµ 100% truyÒn thuyÕt - Tre đằng ngà vàng óng, đầm, hồ... ở ngoại thành Hµ Néi, Sãc S¬n... lµng Ch¸y ? Bµi häc g× ®­îc rót ra tõ truyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng ? Truyền thuyết phản ảnh sự thật nào của lịch sử ? - Thánh Gióng là thiên anh hùng ca thần thoại đẹp đẽ, hào hùng, ca ngợi tình yêu nước, bất khuất chiến đấu chống giặc ngoại xâm vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam thời cổ đại.(thụứi ủaùi vua Huøng) - Người anh hùng làng Phù Đổng – Thánh Gióng – là 1 biểu tượng tuyệt đẹp của con người Việt Nam trong chiến đấu và chiến thắng, không màng đến danh lợi, đẹp như một giấc mơ hồng - §Ó th¾ng giÆc ngo¹i x©m cÇn cã tinh thÇn ®oµn kết, chung sức, chung lòng, lớn mạnh vượt bậc, chiến đấu, hy sinh... Dựng nước và giữ nước  2 nhiệm vụ thường trực. Học sinh đọc phần ghi nhớ Hoạt động 3 : Hướng dẫn hs luyện tập-Gv chia nhoùm thaûo luaän ? Theo em chi tiết nào trong truyện để lại trong tâm trí em những ấn tượng sâu đậm nhất ? Vì sao ? ? Tại sao hội thi thể thao trong nhà trường phổ thông lại mang tên Hội Khỏe Phù Đổng?. 2.Ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng: -Là hình ảnh cao đẹp của người anh hùng đánh giaëc -Là ước mơ của nhân dân về sức mạnh tự cường cuûa daân toäc.. * Ghi nhớ SGK/23 III. Luyeän taäp: 1.Cái vươn vai,nhổ tre đánh giặc bay về trời. 2.Hội thi dành cho lứa tuổi thiếu niên-> mục đích : khỏe để học tốt,lao động tốt góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước.. 4.4 Cuûng coá vaø luyeän taäp: - GV treo tranh (1),(2): Bức tranh thể hiện chi tiết nào trong truyện.? - Tranh (1) : Gioùng nhoå tre quaät ngaõ quaân thuø. - Tranh (2) : Gióng cưỡi ngựa bay về trời. . 4.5.Hướng dẫn HS tự học ở nhà: - Học ghi nhớ-bài ghi trên lớp-hoàn chỉnh bt-đọc phần đọc thêm. - Chuẩn bị: “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh” trả lời câu hỏi SGK. Mai Thò Thu Höông Lop6.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. +Đọc-kể-giải từ khó- tóm tắt truyện. + Nhaân vaät Sôn Tinh, Thuyû Tinh. Ruùt kinh nghieäm: ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... Mai Thò Thu Höông. 20 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Tieát PPCT: 6. Ngữ Văn 6. TỪ MƯỢN. Ngaøy daïy:30.8.10 1. Muïc tieâu: Giuùp HS - Kiến thức: Hiểu được thế nào là từ mượn -Kĩ năng: Rèn kỹ năng sử dụng từ mượn một cách hợp lý trong nói viết - Thái độ: Giáo dục ý thức sử dụng từ cho HS 2. Chuaån bò: GV: Taøi lieäu tham khaûo, baûng phuï. HS: SGK,VBT, chuaån bò baøi 3. Phương pháp dạy học: Qui nạp, gợi mở, đàm thoại,thảo luận nhóm. 4. Tieán trình: 4.1. Oån định tổ chức: kiểm diện 4.2. Kieåm tra baøi cuõ: -Hs 1 : Từ là gì? Có mấy loại từ? ( cho vd) -Hs 2: Thế nào là từ ghép? Từ láy ? Hãy tìm mỗi loại một vd và đặt câu với một trong hai loại ấy? 4.3. Giảng bài mới: Từ mượn trong Tiếng Việt là những từ mà Tiếng Việt vay mượn cả âm thanh lẫn ngữ nghĩa của từ trong một ngôn ngữ khác. Tiếng Việt mượn từ của nhiều ngôn ngữ: Anh, Pháp, … nhưng bộ phận từ mượn quan trọng nhất là từ mượn cùa tiếng Hán từ thời nhà Đường qua sách vỡ (thường gọi là từ Hán – Việt). Để hiểu thế nào là từ thuần Việt, từ Hán Việt tiết này chúng tá sẽ đi vào tìm hiểu bài từ mượn. Hoạt động của gv và hs Noäi dung baøi hoïc Hoạt động 1 :Tìm hiểu mục I : Từ thuần Việt và từ I. Tửứ thuaàn Vieọt vaứ tửứ mửụùn: mượn, nhận biết từ mượn trong câu ? GV treo b¶ng phô :Trong c©u ‘Chó bÐ vïng dËy, vươn vai một cái, bỗng biến thành một tráng sỹ mình cao muôn trượng. Có những từ Hán Việt nào ? ? §Æt c©u nµy trong v¨n b¶n Th¸nh Giãng, h·y gi¶i thích nghĩa của 2 từ đó ? Các từ Hán Việt: trượng ,tráng sỹ * Trượng : đơn vị đo độ dài bằng 10 thước TQ cổ (0,33m), ë ®©y hiÓu lµ rÊt cao * Tráng sỹ : người có sức lực cường tráng, chí khí m¹nh mÏ, hay lµm viÖc lín. Tráng : khỏe mạnh, to lớn, cường tráng Sỹ : người trí thức thời xưa và những người được t«n träng nãi chung. ->Giáo viên chốt : Hai từ mượn được dùng ở đây rất phï hîp t¹o nªn s¾c th¸i trang träng cho c©u v¨n ? H·y t×m nh÷ng tõ ghÐp H¸n ViÖt cã yÕu tè sü đứng sau : - HiÖp sü, thi sü, dòng sü, chiÕn sü, b¸c sü, chÝ sü, nghÖ sü... ? C¸c em cã hay xem phim truyÖn d· sö cña Trung Quốc không ? Có gặp các từ trượng, tráng sỹ trong Mai Thò Thu Höông. 21 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. lời thuyết minh hay lời đối thoại của các nhân vật kh«ng ? ? Vậy hai từ ấy là từ mượn của tiếng nước nào ?  Từ mượn tiếng Trung Quốc cổ, được đọc theo cách phát âm của người Việt nên gọi là từ Hán Việt ? Xác định các từ Hán Việt trong 2 câu thơ sau : Lèi x­a xe ngùa hån thu th¶o Nền cũ lâu đài bóng tịch dương ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch viÕt cña c¸c tõ trong nhãm tõ ë vÝ dô 2 ? Sø gi¶, ti vi, xµ phßng, giang s¬n, in - t¬ - nÐt - Cã tõ ®­îc viÕt nh­ tõ thuÇn ViÖt : Ti vi, xµ phßng - Có từ phải gạch ngang để nối các tiếng : Ra-di-ô, in-t¬-nÐt ? V× sao l¹i cã nh÷ng c¸ch viÕt kh¸c nhau nh­ vËy?  Các từ mượn đã được Việt hóa cao thì viết giống nh­ tõ thuÇn ViÖt  Các từ mượn chưa được Việt hóa cao khi viết ph¶i cã g¹ch nèi gi÷a c¸c tiÕng ? Những từ mượn trên có cách viết khác nhau ấy có nguån gèc tõ ng«n ng÷ nµo ? * Nguån gèc tõ ng«n ng÷ AÁn - ¢u ( Ra-ñi-oâ, intô-neùt )TiÕng Anh, tiÕng Ph¸p, Nga... * Nguån gèc tõ tiÕng Trung Quèc cæ – H¸n cæ VD : sø gi¶, giang s¬n, gan, buåm, ®iÖn GV chốt lại vấn đề : * Kết luận : Từ mượn có 2 nguån chÝnh lµ tiÕng H¸n, tiÕng Ên - ¢u - Từ mượn tiếng ấn - Âu có 2 cách viết khác nhau. -Vậy theo em theỏ naứo laứ tửứ thuaàn Vieọt? từ mượn ? -Tửứ thuaàn Vieọt laứ tửứ do nhaõn daõn saựng taùo neõn .Từ mượn là vay mượn của tiếng nước ngoài. Vd:Caây coû, cam, oåi ? Bộ phận quan trọng nhất trong vốn từ mượn Tiếng Việt có nguồn gốc của nước nào ? ? Ngoài ra còn có nguồn gốc từ các tiếng nước nµo ? ? Các từ mượn tiếng ấn - Âu có mấy cách viết ? *. Ghi nhí : SGK/ 39. HS dựa vào ghi nhớ để trả lời II. Nguyên tắc mượn từ Hoạt động 2 :Tìm hiểu mục II : Xác định nguyên tắc mượn từ GV treo bảng phụ :Học sinh đọc đoạn trích ý kiến cña chñ tÞch Hå ChÝ Minh ? Mặt tích cực của việc mượn từ là gì ? - Mượn từ là moọt cách làm giàu Tiếng Việt - Mượn từ là moọt cách làm giàu Tiếng Việt - Lạm dụng việc mượn từ sẽ làm cho Tiếng Việt ? Mặt tiêu cực của việc lạm dụng từ mượn từ là gì ? kÐm trong s¸ng - Lạm dụng việc mượn từ sẽ làm cho Tiếng Việt - Nhiều biểu hiện lạm dụng tiếng nước ngoài, có kÐm trong s¸ng khi cßn viÕt sai rÊt ngí ngÈn - Nhiều biểu hiện lạm dụng tiếng nước ngoài, có khi cßn viÕt sai rÊt ngí ngÈn - Liªn hÖ thùc tÕ Gi¸o viªn chèt : - Khi cÇn thiÕt TiÕng ViÖt ch­a cã hoÆc khã dÞch th× Mai Thò Thu Höông 22 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. phải mượn - Khi Tiếng Việt đã có từ thì không nên mượn tùy tiÖn Hs đọc ghi nhớ SGK * Ghi nhớ: SGK/25 Hoạt động 3 :Hướng dẫn luyện tập III. Luyeän taäp: HS lµm bµi tËp theo nhãm Bµi tËp 1 : Gọi hs đọc y/c bt1 a) Mượn tiếng Hán : vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sÝnh lÔ b) Mượn tiếng Hán : Gia nhân c) Mượn tiếng Anh : Pốp, Mai – cơn – Giắc – Xơn, in-t¬-nÐt Bµi tËp2 : Gọi hs đọc y/c bt 2 a) Khán giả : khán = xem, giả = người  người xem Thính giả : thính = nghe, giả = người  người nghe Độc giả : Độc = đọc, giả = người  người đọc b) YÕu ®iÓm : yÕu = quan träng, ®iÓm = chç Yếu lược : yếu = quan trọng, lược = tóm tắt Yếu nhân : yếu = quan trọng, nhân = người Gọi hs đọc y/c bt 3 Bµi tËp 3 : a) Tên gọi các đơn vị đo lường : Mét, lý, ki-lô-mét b) Tên gọi các bộ phận xe đạp : Ghi-đông, gác-đờ-bu, pê-đan c) Tên gọi một số đồ vật : Ra-®i-«, u-«-l«ng, sa-l«ng Gọi hs đọc y/c bt 4 Bµi tËp 4 : a) Các từ mượn : phôn, fan, nốc ao b) Cã thÓ dïng trong hoµn c¶nh gi¸n tiÕp víi b¹n bè, người thân, viết tin đăng báo Kh«ng thÓ dïng trong nghi thøc giao tiÕp trang träng nh­ héi nghÞ... Bài tập 5:Chính tả:Thánh Gióng “ từ tráng Gọi hs đọc y/c bt 5 só…….queâ nhaø” 4.4 Cuûng coá vaø luyeän taäp: ?Nêu nguyên tắc mượn từ? (Không nên mượn từ một cách tùy tiện, phải có sự chọn lọc.) 4.5. Hướng dẫn HS tự học ở nhà: - Học ghi nhớ-hoàn chỉnh bt - Chuẩn bị: “Nghĩa của từ”: Trả lời câu hỏi SGK + Nghĩa của từ là gì. + Cách giải thích nghĩa của từ. * Ruùt kinh nghieäm: …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Mai Thò Thu Höông. 23 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Tieát PPCT:7. Ngữ Văn 6. TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ. Ngaøy daïy:31.8.10. 1. Muïc tieâu: Giuùp HS - Kiến thức: Nắm được mục đích giao tiếp của tự sự . Có khái niệm sơ bộ về phương thức tự sự trên cơ sở hiểu được mục đích giao tiếp của tự sự và bước đầu biết phân tích các sự việc trong tự sự. - Kĩ năng: Rèn kỹ năng nhận diện các văn bản thuộc về kiểu tự sự, phân tích các sự việc trong văn tự sự. -Thái độ: Giáo dục ý thức tự giác học tập cho HS. 2. Chuaån bò : GV: Taøi lieäu tham khaûo, baûng phuï. HS: SGK,VBT, chuaån bò baøi 3 Phương pháp dạy học: Tích hợp , gợi mở, nêu vấn đề. 4. Tieán trình: 4.1. Ổn định tổ chức: kiểm diện 4.2. Kieåm tra baøi cuõ: -Hs 1: Giao tieáp laø gì? Vaên baûn laø gì? -Hs2: Có mấy kiểu văn bản, phương thức biểu đạt của văn bản? -Taïi sao laïi khaúng ñònh caâu ca dao sau ñaây laø moät vaên baûn? “Gioù muøa thu meï ru con nguû Năm canh chầy mẹ thức đủ năm canh” 4.3. Giảng bài mới: Chúng ta đều biết trước khi đến trường và cả ở bậc tiểu học, trong thực tế HSá đã giao tiếp bằng tự sự. Các em nghe cha mẹ kể chuyện, các em kể cho cha mẹ và cho bạn bè những câu chuyện mà các em quan tâm, thích thú. Để hiểu rõ hơn về văn tự sự, tiết này chúng ta sẽ đi vào “Tìm hiểu chung về văn tự sự”. Hoạt động của gv và hs Hoạt động 1 :Hướng dẫn tìm hiểu ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự -Trong đời sống hàng ngày ta thường nghe những yeâu caàu : -Baø ôi,baø keå chuyeän cho chaùu nghe ñi ! -Cậu kể cho mình nghe ,Lan là người ntn. -Baïn An gaëp chuyeän gì maø laïi thoâi hoïc nhæ ? -Thơm ơi ,lại đây tớ kể cho nghe câu chuyện này hay laém. -Theo em người trả lời những câu hỏi này phải laøm gì ? -Kể lại 1 câu chuyện để cho biết vì sao Lan thôi hoïc. -Gọi HS đọc yêu cầu b SGK/27: Mai Thò Thu Höông. Noäi dung baøi hoïc I. ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự. 24 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. -Nếu muốn cho bạn biết Lan là người bạn tốt,người được hỏi phải kể những việc như thế naøo veà Lan? Vì sao? - Lan giúp bạn học tập, sự cố gắng của Lan trong học tập. Có thế người nghe mới hiểu, câu chuyện kể mới có ý nghĩa đúng. -Qua các trường hợp này ,em hiểu tự sự đáp ứng nhu cầu về con người ? -Mong muốn được nghe kể -Bieát roõ lí do vì sao Lan thoâi hoïc -Hiểu rõ về con người ? Hµng ngµy em cã kÓ chuyÖn, nghe kÓ chuyÖn kh«ng ? kÓ nh÷ng chuyÖn g× ? - Kể chuyện văn học, kể truyện đời thường, chuyện sinh ho¹t... ? Theo em kể chuyện để làm gì ?  Để biết, nhận thức về người, sự vật, sự việc, để giải thích, để khen, chê  Người kể : thông báo, giải thích  Người nghe : tìm hiểu, để biết -Văn tự sự dùng để kể chuyện *Giáo viên : Để đáp ứng yêu cầu tìm hiểu sự việc, con người, câu chuyện của người nghe, người đọc  đó là phương thức tự sự ? §äc vµ nghe truyÖn truyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng em hiÓu ®­îc nh÷ng ®iÒu g× ? a) TruyÖn lµ moät v¨n b¶n tù sù, kÓ vÒ Th¸nh Giãng, thời vua Hùng thứ 6 đã đứng lên đánh đuổi giặc Ân.... Truyện cao ngợi công đức của vị anh hùng làng Gióng vì có công đánh đuổi giặc xâm lược mà không màng đến danh lợi. -Học sinh đọc mục (2) sách giáo khoa, giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh trả lời. HS liÖt kª chuçi chi tiÕt trong truyÖn Th¸nh Gióng,từ chi tiết mở đầu đến chi tiết kết thúc.Qua đó cho biết truyện thể hiện nội dung chủ yếu gì? b) C¸c sù viÖc trong truyÖn ®­îc diÔn ra theo tr×nh tù : - Sự ra đời của Gióng - Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giÆc - Th¸nh Giãng lín nhanh nh­ thæi - Thánh Gióng vươn vai thành tráng sỹ cưỡi ngựa sắt, mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt đi đánh giặc. - Thánh Gióng đánh tan giặc - Th¸nh Giãng lªn nói, cëi bá ¸o gi¸p s¾t bay vÒ trêi. - Vua lập đền thờ phong danh hiệu - Nh÷ng dÊu tÝch cßn l¹i cña Th¸nh Giãng -Sau khi tìm hiểu các sự việc trong truyện Thánh Gióng em hãy cho biết truyện đã thể hiện những Mai Thò Thu Höông. 25 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. noäi dung ? -Truyện thể hiện chủ đề đánh giặc giữ nước của người Việt cổ ... - Các sự việc nối tiếp nhau, có mở đầu, có kết thúc-> phương thức tự sự -Truyện muốn nói về ai? Ở thời điểm nào,làm việc gì? Diễn biến của sự việc,kết quả ra sao? Giải thích sự việc gì? -Nhân vật:Gióng,thời Hùng Vương thứ sáu ,sinh ra ba tuồi không biết nói,biết cười,biết đi,nghe tin có giặc cất tiếng đòi đánh giặc,yêu cầu rèn vũ khí-> lớn nhanh,thành tráng sĩ->đánh tan giặc>bay về trời->truyền thống đánh giặc giữ nước. -Vì sao nói truyện Thánh Gióng ca ngợi công đức vò anh huøng laøng Gioùng? -Quá trình ra đời ,trưởng thành lập chiến công ,thành thánh của vị anh hùng giữ nước đầu tiên. -Qua văn bản em hiểu được vì sao có tre đằng ngà ,làng cháy …Vì sao dân tộc ta tự hào về truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm. -Vậy mục đích giao tiếp của tự sự là gì? -Giải thích sự việc,nêu ý nghĩa ,tìm hiểu con người,bày tỏ thái độ khen chê. -Trong cuoäc soáng,trong giao tieáp cuõng nhö trong văn chương truyền miệng ,văn chương viết đều rất cần đến tự sự. -Em hiÓu thÕ nµo lµ chuçi sù viÖc trong v¨n tù sù ? - Lµ kÓ l¹i sù viÖc mét c¸ch cã ®Çu cã ®u«i. ViÖc g× xảy ra trước, thường là nguyên nhân dẫn đến việc x¶y ra sau nªn cã vai trß gi¶i thÝch cho viÖc sau --Em hãy kể lại sự việc Gióng ra đời ntn ? Theo em cã thÓ bá bít chi tiÕt nµo cã ®­îc kh«ng? -Khi kÓ l¹i moät sù viÖc ph¶i kÓ c¸c chi tiÕt nhá h¬n tạo ra sự việc đó - Kh«ng thÓ bá ®­îc v× nÕu bá c©u chuyÖn sÏ rêi r¹c, khã hiÓu ? VËy em hiÓu thÕ nµo lµ tù sù ? §Æc ®iÓm cña phương thức tự sự là gì ? - Tự sự là cách kể chuyện, kể việc, kể về con người (nh©n vËt). C©u chuyÖn bao gåm nh÷ng chuçi sù việc nối tiếp nhau để đi đến kết thúc. ? YÙnghÜa cña tù sù ? - Tự sự giúp người đọc, người nghe hiểu rõ sự việc, - Tự sự giúp người đọc, người nghe hiểu rõ sự việc, con người, hiểu rõ vấn đề, từ đó bày tỏ thái độ con người, hiểu rõ vấn đề, từ đó bày tỏ thái độ khen, chª khen, chª - Tù sù rÊt cÇn thiÕt trong cuéc sèng, trong giao tiếp, trong văn chương. Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa Mai Thò Thu Höông. 26 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. *Ghi nhớ:SGK/28 4.4 Cuûng coá vaø luyeän taäp: -Truyện Thánh Gióng là văn bản tự sự hay miêu tả?( Tự sự.) 4.5. Hướng dẫn HS tự học ở nhà: - Học ghi nhớ - Chuẩn bị: “Tìm hiểu chung về văn tự sự”(TT): Trả lời câu hỏi SGK + Đọc và trả lời các câu hỏi BT phần luyện tập. Ruùt kinh nghieäm: …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. Mai Thò Thu Höông. 27 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ (TT) Tieát PPCT:8 Ngaøy daïy:31.8.10. 1. Muïc tieâu: Nhö tieát 7 2. Chuaån bò : GV: Taøi lieäu tham khaûo, baûng phuï. HS: SGK,VBT, chuaån bò baøi 3 Phương pháp dạy học: Đàm thoại,thảo luận nhóm. 4. Tieán trình: 4.1. Ổn định tổ chức:GV nhắc nhở HS trật tự. 4.2. Kieåm tra baøi cuõ: -Hs1:Tự sự là gì? - Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia. Cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. - Tự sự giúp người kể giải thích một sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề và bày tỏ thái độ khen cheâ. - Truyeàn thuyeát “baùnh chöng, baùnh giaày” thuoäc kieåu vaên baûn naøo? -Hs 2: Nêu tác dụng của văn bản tự sự? -Các văn bản sau có phải là văn bản tự sự không? +Thaùnh Gioùng -Ñôn xin pheùp -Câu đố 4.3. Giảng bài mới: Tiết trước chúng ta đã đi vào tìm hiểu thế nào là văn tự sự.Tiết này chúng ta sẽ đi vào làm các bài tập để củng cố kiến thức về văn tự sự. Hoạt động của gv và hs Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập trên lớp-Gv chia nhoùm thaûo luaän Học sinh đọc mẩu chuyện ô Ông già và thần chết’ tr¶ lêi c©u hái. Noäi dung baøi hoïc II. LuyÖn tËp Bµi tËp 1 : * Phương thức tự sự trong truyện kể theo trình tự thêi gian, sù viÖc nèi tiÕp nhau, kÕt thóc bÊt ngê, ng«i kÓ thø 3 * ý nghÜa c©u chuyÖn : - Ca ngîi trÝ th«ng minh, biÕn b¸o linh ho¹t cña «ng giµ - CÇu ®­îc ­íc thÊy - Thể hiện tư tưởng yêu thương cuộc sống, dù kiệt søc th× sèng còng h¬n chÕt. Bµi tËp 2 : - Đó chính là bài thơ tự sự vì tuy diễn đạt bằng thơ Học sinh đọc 2 lần bài thơ 5 tiếng nhưng bài thơ đã kể lại 1 câu chuyện có đầu ? Bµi th¬ nµy cã ph¶i lµ tù sù kh«ng ? cã cuèi, cã nh©n vËt, chi tiÕt, diÔn biÕn sù viÖc V× sao ? Kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột, nhằm mục đích chế giễu tính tham ăn của mèo đã nhưng mèo thèm quá đã chui vào bẫy ăn tranh phần khiến mèo tự mình sa bẫy của chính mình - KÓ chuyÖn : chuét vµ ngñ ë trong bÉy. + Bé Mây rủ mèo con đánh bẫy lũ chuột nhắt bằng ? KÓ miÖng c©u chuyÖn trªn Mai Thò Thu Höông. 28 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. Yªu cÇu t«n träng m¹ch kÓ trong bµi th¬. cá nướng thơm treo lơ lửng trong bẫy sắt + Cả bé, cả mèo đều nghĩ bọn chuột sẽ vì tham ăn mµ m¾c bÉy ngay + §ªm M©y n»m m¬ thÊy c¶nh chuét bÞ sËp bÉy ®Çy lång. Chóng chÝ cha chÝ chãe, khãc lãc, cÇu xin tha m¹ng + S¸ng h«m sau, ai ngê khi xuèng bÕp xem bÐ M©y chẳng thấy chuột, cũng chẳng còn cá nướng, chỉ có ë gi÷a lång mÌo ta ®ang cuén trßn ng¸y kh× khß... Ch¾c mÌo ta ®ang m¬ Bµi tËp 3 : - Cả 2 văn bản đều có nội dung tự sự với nghĩa kể chuyÖn kÓ viÖc - Tự sự ở đây có vai trò giới thiệu, thường thuật, kể chuyÖn thêi sù hay lÞch sö Baøi taäp 4 : -Xưa có 1 vị thần tên LLQ con thần Long Nữ ,nòi Rồng,ở dưới biển,sức khỏe phi thường nhiều phép lạ,giúp dân diệt trừ yêu quái,dạy dân trồng trọt chăn nuôi và cách ăn ở.Khi LLQ gặp AC thuộc dòng dõi thần Nông ,ở trên cạn,là 1 người con gái xinh đẹp tuyệt trần kết duyên thành vợ chồng ,AC có mang sinh ra bọc trăm trứng,nở ra 100 con trai đẹp đẽ,khỏe mạnh.Do không quen sống trên cạn LLQ bàn với AC chia con :50 con theo cha xuoáng bieån,50 con theo meï leân nuùi ,khi có việc gì thì giu1o đỡ nhau.Người con trưởng theo mẹ được tôn lên là vua lấy hiệu là Hùng Vương .Từ đó người Việt Nam ta xem mình là « Con roàng,chaùu Tieân » Baøi taäp 5 : -Chăm học :suốt năm không đến lớp trễ,không bỏ học, vào lớp luôn chuẩn bị bài đầy đủ. -Học giỏi :5 năm là hs xuất sắc của trường -Baïn beø :khoâng keâu caêng,hoøa nhaõ,gaàn guõi baïn bè,giúp đỡ bạn yếu cùng vươn lên.. Hs đọc y/c bt3. Hs đọc y/c bt4. 4. 4 Cuûng coá vaø luyeän taäp: -Tự sự là gì? 4.5. Hướng dẫn HS tự học ở nhà: -Học ghi nhớ- hoàn chỉnh bt - Chuẩn bị : “Sự việc và nhân vật trong văn tự sự”: Trả lời câu hỏi SGK + Đặêc điểm của sự việc trong văn tự sự . Mai Thò Thu Höông Lop6.net. 29.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Trường THCS Long Thành Bắc. Ngữ Văn 6. Ruùt kinh nghieäm: ........................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ........... Mai Thò Thu Höông. 30 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span>