Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Tiết 113+114: Lao xao - Năm học 2008-2009 - Khoàng Thị Chính

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 Ngµy so¹n:24/3 Bµi 27: Lao xao Ngµy d¹y:6A1+6A2 (Duy Kh¸n) 26/3/09+31/3 TiÕt 113+114 : §äc - hiÓu v¨n b¶n. A. Mục tiêu cần đạt. 1. Kiến thức. Gióp häc sinh: - Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú của thiên nhiên làng quê qua hình ảnh các loài chim. 2. Kĩ năng. - ThÊy ®­îc t©m hån nh¹y c¶m sù hiÓu biÕt vµ lßng yªu thiªn nhiªn, lµng quª cña t¸c gi¶. 3. Thái độ. - Hiểu được nghệ thuật quan sát và miêu tả chính xác, sinh động và hấp dẫn về các loµi chim ë lµng quª trong bµi v¨n. B. ChuÈn bị: * Gi¸o viªn: ChuÈn bÞ néi dung lªn líp. * Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi theo c©u hái. C. Tiến trình tổ chức các hoạt đéng. Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ. Bài kí "Lòng yêu nước" đã chứng minh 1 chân lí giản dị và thuyết phục đó là chân lÝ nµo? hoạt động 2: Khởi động Ca dao cæ truyÒn ViÖt Nam cã c©u: Trên rừng ba mươi sáu thứ chim Cã chim chÌo bÎo, cã chim ¸c lµ... Thế còn ở đồng bằng, ở các làng quê Việt Nam thì sao? Cũng là cả một thế giới các loài chim lao xao trong mỗi buổi sớm mà hè qua hồi tưởng 1 thời "tuổi thơ im lÆng" cña nhµ v¨n Duy Kh¸n... hoạt động 3: Đọc, hiểu văn bản.. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của. Nội dung cần đạt. h/s. I. §äc - tiÕp xóc v¨n b¶n ? Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em 1.Tác giả - Tác phẩm - Häc sinh - Duy Kh¸n ( 1934 - 1995 ) quª ë vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm? nªu ý kiÕn huyÖn QuÕ Vâ, tØnh B¾c Ninh. dùa vµo SGK. - Bµi "Lao xao" trÝch tõ t¸c phÈm "Tuæi th¬ im lÆng" cña Duy Kh¸n. Tác phẩm được giải thưởng hội nhµ v¨n n¨m 1987. 2. §äc .. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 GV yêu cầu đọc: Giọng chậm r·i, t©m t×nh chó ý nh÷ng c©u v¨n ng¾n, khÈu ng÷. - GV đọc mẫu. 3. Tõ khã. - Ngoµi c¸c tõ khã SGK gi¸o viªn gi¶i thÝch thªm. - Vung tø linh: Vung ra 4 phÝa. - L¸u t¸u: C¸ch nãi nhanh cã khi l¾p, cã khi vÊp v¸p, kh«ng râ tiÕng. - Thæng buæi: XÕ, qu¸ nöa buæi ? Bµi v¨n thuéc thÓ lo¹i g×?. ? V¨n b¶n t¸i hiÖn bøc tranh thiªn nhiªn ë lµng quª. Bøc tranh thiªn nhiªn Êy cã thÓ chia lµm mÊy phÇn chÝnh lµ nh÷ng phÇn nµo?. ? PhÇn v¨n b¶n miªu t¶ c¸c loµi chim l¹i ®­îc s¾p xÕp theo 1 tr×nh tù chia theo loµi, theo nhãm? Theo em t¸c gi¶ chia thµnh mÊy nhãm lµ nh÷ng nhãm nµo? ? Qua viÖc s¾p xÕp, nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶?. ? Trong v¨n b¶n, t¸c gi¶ dïng miªu t¶ vµ tù sù. Khi nµo t¸c gi¶ dïng nhiÒu miªu t¶? ? Khi nµo dïng nhiÒu yÕu tè kÓ chuyÖn?. Häc sinh 4.Thể loại và cấu trúc tr×nh bµy ý - ThÓ lo¹i: Håi kÝ, th«ng qua håi kiÕn. tưởng và kỷ niệm tuổi thơ. -> KÓ chuyÖn thêi th¬ Êu kÕt hîp miªu t¶ c¶nh thiªn nhiªn. - Häc sinh chia ®o¹n. - Bè côc: 2 phÇn. 1. Tõ ®Çu -> r©m ran: Khung c¶nh lµng quª lóc chím sang hÌ. 2. Cßn l¹i: Miªu t¶ thÕ giíi c¸c loµi - Häc sinh chim. suy nghÜ ph¸t - 3 nhãm: biÓu ý kiÕn. + Chim mang niềm vui trên cho đất trêi: S¸o sËu, s¸o ®en, tu hó, nh¹n... + Chim ¸c, chim sÊu: B×m bÞp, diÒu h©u, qu¹, c¾t... - Häc sinh + Chim trÞ ¸c: ChÌo bÎo... nhËn xÐt. - Miªu t¶ tõ kh¸i qu¸t -> cô thÓ, mçi nhãm chän läc 1 vµi loµi tiªu - Häc sinh biÓu, cô thÓ. ph¸t hiÖn. - Khi t¶ h×nh d¸ng, mµu s¾c ho¹t động của các con vật. - Khi kể lai lịch, đặc tính của. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 ? §Ó hiÓu kü h¬n, s©u h¬n néi dung v¨n b¶n, chóng ta ®i ph©n tÝch.. chóng. II. Đọc - hiểu văn bản 1. Khung c¶nh lµng quª lóc chím vµo hÌ.. ? §o¹n v¨n më ®Çu nªu néi dung g×? ? Điều gì đã làm nêu sự sống lao xao trong vườn quê vào - Học sinh - Hoa và cây cối. - Ong và bướm tìm mật rộn rịp xôn thêi ®iÓm chím hÌ? t×m chi tiÕt. xao. ? Nªu nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ cô -> Ong vàng, vò vẽ, ong mật đánh, thÓ? vËt nhau. -> Bướm hiền lành... rủ nhau lặng lÏ bay ®i. ? ¢m thanh nµo ®­îc t¸c gi¶ - Học sinh - Âm thanh của ong, bướm của đất chó ý nhÊt? V× sao? nªu ý kiÕn. trêi thiªn nhiªn lµng quª khi vµo hÌ GV: Từ láy "lao xao", từ tượng thanh trở thành âm hưởng chủ đạo trong bài văn. Trong cái lao xao của đất trời có cái lao xao cña t©m hån t¸c gi¶. ? Em thÊy c¸c c©u v¨n trong đoạn văn mở đầu có đặc điểm - Học sinh -> Câu văn ngắn, kết cấu đơn giản. g× vÒ cÊu tróc? nhËn xÐt. ? C¸ch miªu t¶ c¸c loµi vËt cña -> Tả đặc điểm hoạt động trong tác giả có gì đáng chú ý? môi trường sống của chúng. ? C¶m nhËn cña em vÒ bøc - Học sinh => Bức tranh sinh động: có màu trang ë ®o¹n ®Çu v¨n b¶n? nêu cảm nhận sắc, hương thơm, có âm thanh, xôn xao rộn rịp của các loài ong bướm. 2. ThÕ giíi c¸c loµi chim. ? PhÇn 2 cña v¨n b¶n tËp trung - Häc sinh kÓ vµ t¶ vÒ ®iÒu g×? đọc tiếp đến hÕt. ? Bµi v¨n kÓ vµ t¶ vÒ c¸c loµi chim nµo? Em h·y thèng kª - Häc sinh kÓ - Chim bå c¸c, s¸o sËu, s¸o ®en, tu theo tr×nh tù tªn c¸c loµi chim tªn. hó, ngãi, b×m bÞp, diÒu h©u, chÌo. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 đó? ? T¸c gi¶ s¾p xÕp theo tõng loµi, nhãm gÇn nhau. §ã lµ - Häc sinh nh÷ng nhãm chim nµo? ph¸t hiÖn. ? Nh÷ng loµi chim nµo thuéc - Häc sinh kÓ nhãm chim hiÒn? tªn. ? C¸c loµi chim hiÒn ®­îc giíi thiÖu nh­ thÕ nµo?. ? Khi miªu t¶ c¸c loµi chim hiÒn t¸c gi¶ lùa chän nh÷ng chi tiÕt nh­ thÕ nµo? Vµ vËn dông nghÖ thuËt tiªu biÓu g×? Em h·y ph©n tÝch? ? Th«ng qua nghÖ thuËt tiªu biểu trên người đọc cảm nhận ®­îc g× vÒ h×nh ¶nh, ©m thanh c¸c loµi chim hiÒn vµ t×nh c¶m cña nhµ v¨n? ? V× sao c¸c loµi chim nh­ trªn ®­îc gäi lµ chim hiÒn?. bÎo, qu¹, chim c¾t. a. Nhóm chim mang vui đến cho trời đất. - Bå c¸c, s¸o sËu, s¸o ®en, tu hó, chim ngãi... - Bå c¸c võa bay võa kªu v¸ng trêi. - S¸o sËu, s¸o ®en hãt c¶ ngµy. - Tu hó to nhÊt hä.. - Häc sinh nhËn xÐt -> Chi tiÕt chän läc, nghÖ thuËt nghÖ thuËt. nhân hóa, từ láy, tượng thanh. - Häc sinh => Lµ loµi chim gÇn gòi víi cuéc nªu cảm sống con người. Tình cảm gần gũi nhËn. yªu mÕn cña t¸c gi¶ víi c¸c loµi chim hiÒn.. - Häc sinh - TiÕng hãt cña chóng hay, vui, suy nghĩ trình chúng xuất hiện là đem đến những bµy. niềm vui cho con người, niềm vui GV trong khi giíi thiÖu vÒ c¸c ®­îc mïa... loài chim hiền, tác giả đã sử dụng những câu đồng dao quen - Học sinh thuộc và câu truyện cổ tích về đọc. chim b×m bÞp. ? Em hãy đọc lại những câu đồng dao và câu truyện cổ tích đó. Đấy chính là những thể loại cña v¨n hãa d©n gian. ? Theo em, t¸c gi¶ ®­a 1 sè thÓ lo¹i cña v¨n hãa d©n gian vµo - Häc sinh - Phï hîp víi t©m hån trÎ th¬, c©u cã t¸c dông g×? tr×nh bµy ý truyÖn hÊp dÉn, t¹o kh«ng khÝ d©n kiÕn. gian trong sinh ho¹t lµng x·. - Làm cho người đọc thấy được sự hiÓu biÕt phong phó vÒ thÓ giíi loµi. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 4.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 chim cña t¸c gi¶. ? Em cã thÓ s­u tÇm thªm 1 sè câu đồng dao quen thuộc mà - Học sinh em biÕt? s­u tÇm. GV kh¸i qu¸t: Nh­ vËy thiªn nhiªn kh«ng bao giê thiÕu tiÕng chim, lµng quª kh«ng bao giê v¾ng bãng s¸o sËu, s¸o ®en ®Ëu trªn l­ng tr©u mµ hãt mõng ®­îc mïa, chim nh­ chia vui với người nông dân khi mùa về cũng như xã hội loài người, thế giíi chim v« cïng phong phó. Cã loµi chim hiÒn vµ còng cã loµi chim d÷, chim ¸c. VËy loµi chim xÊu ®­îc miªu t¶ nh­ thÕ nµo? b. C¸c loµi chim xÊu, chim ¸c. GV: PhÇn kÓ vÒ chim b×m bÞp - Häc sinh ®­îc coi lµ phÇn chuyÓn tiÕp. theo dâi. ? Theo em nh÷ng loµi chim xÊu, chim ¸c hiÖn lªn trong v¨n - Häc sinh b¶n lµ nh÷ng loµi chim nµo? nªu chi tiÕt. ? Ngoµi nh÷ng loµi chim xÊu kÓ trªn, em cã biÕt loµi chim - Häc sinh kÓ nµo kh¸c? Cã thÓ xÕp cïng tªn. nhãm? ? Nh÷ng loµi chim xÊu ®­îc kÓ và tả trên những phương tiện - Học sinh nµo? ph¸t hiÖn. ? NÕu nh­ t¶ vÒ loµi chim hiÒn, chñ yÕu t¸c gi¶ tËp trung vµo t¶ tiÒng hãt, h×nh d¸ng th× t¶ c¸c - Häc sinh loµi chim ¸c, t¸c gi¶ tËp trung suy nghÜ tr¶ vào đặc điểm nào? Tại sao? lêi. ? T¹i sao t¸c gi¶ l¹i cho r»ng c¸c loµi trªn lµ chim xÊu? ? Quan s¸t c¶nh diÒu h©u xµ xuèng b¾t con gµ con bÞ gµ mÑ. - DiÒu h©u, qu¹, c¾t, chÌo bÎo.. - Chim lợn, đại bàng, chim ưng.. -> Hình dáng, lai lịch, hành động.. - Chủ yếu miêu tả hành động của chóng.. -> Hành động xấu xa độc ác.. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 đánh trả, đã gợi cho người đọc liên tưởng đến những gì trong cuộc sống của con người? ? NÕu d©n gian gäi c¸c loµi chim xÊu trªn víi c¸c c¸i tªn như: Diều hâu - chim ăn cướp, Qu¹ - chim ¨n trém, C¾t - chim ®ao phñ th× em thÊy cã phï hîp kh«ng? V× sao? GV: Trong c©u truyÖn vÒ c¸c loµi chim ta cßn thÊy t¸c gi¶ giới thiệu 1 loài chim đại diện cho công lí. Theo em đó là loài chim nµo? ? Chèo bẻo được tác giả đặt cho c¸i tªn nh­ thª nµo?. - Häc sinh suy nghÜ liªn - Cuéc sèng cã sù c¹nh tranh, sinh tưởng. tån, søc m¹nh cña t×nh mÉu tö.. - Häc sinh trình bày ý -> Cách gọi đó hoàn toàn phù hợp kiÕn. vì đúng như đặc tính và hành động xÊu xa cña chóng.. - Häc sinh -> Chim chÌo bÎo. nªu chi tiÕt.. c. Loµi chim trÞ ¸c: Chim chÌo bÎo. ? T¹i sao t¸c gi¶ l¹i gäi chÌo - Häc sinh tr¶ bÎo lµ loµi chim trÞ ¸c? lêi. ? Chèo bẻo đã trị ác mấy lần? ? Miªu t¶ cuéc chiÕn gi÷a chim - Häc sinh chÌo bÎo vµ chim c¾t? quan s¸t ®o¹n ? Qua cuéc trÞ téi trªn, em cã v¨n nhận xét gì về hành động của hä hµng chÌo bÎo khi diÖt c¸c - Häc sinh loµi chim ¸c? nhËn xÐt. ? Tõ ®©y em rót ra ®­îc bµi - Häc sinh häc g× trong cuéc sèng? liªn hÖ.. ? C©u c¶m th¸n: ChÌo bÎo ¬i! chÌo bÎo! thÓ hiÖn t×nh c¶m g× cña t¸c gi¶? GV chèo bẻo trước đây là loài chim xÊu nh­ng qua c©u chuyÖn cña Duy Khan, chÌo. -> ChÌo bÎo d¸m chèng l¹i c¸c loµi chim ¸c. - 3 lÇn: Qu¹, chim c¾t.... -> Hành động dũng cảm, biết đoàn kÕt. - Dù có mạnh, giỏi đến đâu nhưng gây tội ác sẽ bị trừng trị đến cùng. - Sức mạnh của cộng đồng là sức mạnh vô địch biến kẻ yếu thành người mạnh. -> T×nh c¶m kh©m phôc, ca ngîi cña t¸c gi¶.. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 6.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Ng÷ v¨n 6 - N¨m häc 2008 - 2009 bÌo l¹i lµ loµi chim ®oµn kÕt. Theo em c¸ch x©y dùng loµi - Häc sinh chim chÌo bÎo trong v¨n b¶n tr×nh bµy suy thÓ hiÖn c¸i nh×n míi mÎ g× vÒ nghÜ. những con người xấu của tác gi¶? ? Hãy đặt tên cho loài chim chÌo bÎo theo c¸ch nghÜ, t×nh c¶m cña em? ? Qua viÖc t×m hiÓu toµn bé v¨n b¶n, em cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt kÓ truyÖn, h×nh ¶nh, chi tiÕt? ? NghÖ thuËt trªn biÓu hiÖn néi dung g×? Em c¶m nhËn ®­îc t×nh c¶m g× cña nhµ v¨n víi quê hương?. Khái quát. - Người xấu có thể trở thành người tèt ®­îc vµ thËm chÝ sÏ cã hµnh động rất tốt.. -> Chim trÞ ¸c, chim ®oµn kÕt, chim dòng sÜ. III. Tæng kÕt. 1. NghÖ thuËt: Lùa chän chi tiÕt miªu t¶, kÕt hîp t¶ vµ kÓ miªu t¶ hành động kết hợp với ngoại hình... - Häc sinh 2. Néi dung: Sù quan s¸t, miªu t¶ nªu c¶m cô thÓ, tØ mØ. - Tác giả là người vô cùng yêu mến nhËn. quê hương, làng xóm, ruộng vườn. * Ghi nhí: SGK/113. Hướng dẫn học sinh Đọc IV. Luyện tập Yêu cầu HS tìm đọc thêm Thực hiện Tả một con chim mà em yêu thích truyện Dế mèn , chim gáy, bồ trong khoảng 5-6 câu, có sử dụng nông của Tô Hoài biện pháp nhân hoá và so sánh - ẩn dụ. Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp. - ChuÈn bÞ bµi: ¤n tËp truyÖn vµ kÝ, so¹n hÖ thèng c©u hái SGK.. Khoàng Thị Chính Trường THCS Chà Nưa Lop6.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span>