Giáo án Đại số 9 - GV: Nguyễn Tấn Thế Hoàng - Tiết 21: Hàm số bậc nhất

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Giáo án Đại số 9 Tuaàn: 11 Tieát: 21 Gv: Nguyễn Tấn Thế Hoàng Soạn: 13 - 11 - 2005. §2: HAØM SOÁ BAÄC NHAÁT. A) MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh: o Nắm vững định nghĩa, tính chất của hàm số bậc nhất , nhận biết một tương quan có phải là hàm soá baäc nhaát khoâng, bieát xaùc ñònh caùc heä soá a,b cuûa chuùng. o Hiểu và C/m được hàm số y = - 3x + 1 nghịch biến trên R, hàm số y = 3x + 1 đồng biến trên R, từ đó thừa nhận tính biến thiên của hàm số bậc nhất. B) CHUAÅN BÒ: 1) Giáo viên: - Thước thẳng, phấn màu, bảng phụ: ghi bài toán trang 46 Sgk 2) Học sinh: - Ôn lại khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến C) CÁC HOẠT ĐỘÂNG: TG. HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐÔÏNG CỦA HS GHI BAÛNG HÑ1: Kieåm tra baøi cuõ Tieát20 : HAØM SOÁ BAÄC NHAÁT 1 HS leâ n baû n g traû baø i - Thế nào là hàm số đồng biến, nghịch 7’ bieán  Cả lớp theo dõi và I)Khaùi nieäm veà haøm soá baäc nhaát nhaän xeùt - Laøm baøi taäp 7 trang 46 Sgk 1) Bài toán : HÑ2: Khaùi nieäm haøm soá baäc nhaát ( Sgk trang 46) - Để hiểu được thế nào là hàm số bậc - 1 HS đọc đề toán Bến nhất ta hãy xét bài toán trang 46 Sgk TTHN xe Huế - Gv treo baûng phuï vaø h/daãn HS veõ sô 8 km 50 km/h đồ tóm tắt bài toán  Để trả lời bài toán các em hãy điền - HS thảo luận theo ?1 vào chỗ trống trong ?1 trang 46 Sgk nhóm 2 em cùng bàn và Sau 1 giờ ôtô đi được: 50 (km) trả lời  Gv khẳng định: như vậy sau t giờ Sau t giờ ôtô đi được: 50.t (km) 12’ oâtoâ caùch trung taâm Haø Noäi laø: s = 50.t Sau t giờ ôtô cách trung tâm Hà + 8 (km) điều này cho thấy đại lượng s - s phụ thuộc vào t Noäi laø: s = 50.t + 8 (km) ?2 phụ thuộc vào đại lượng thay đổi nào? - Vaäy s coù phaûi laø moät haøm soá khoâng? t (giờ) 1 2 3 4 ....  Ta hãy tìm hiểu qua ? 2 ở Sgk  - HS tính điền vào bảng s = 50t +8 58 108 158 208 .... Gv kẻ bảng giá trị tương ứng của t và s và giải thích s laø haøm soá cuûa t vì:  Gv giới thiệu: trong hàm số này: s + s phuï thuoäc vaøo t laø haøm soá coøn t laø bieán soá, bieán soá t coù + ứng với mỗi giá trị của t chỉ có bậc 1 nên hàm số này còn được gọi là một giá trị tương ứng của s haøm soá baäc nhaát . Vaäy moät caùch toång - HS neâu ñ/n haøm soá baäc nhaát quaùt, ta hieåu theá naøo laø haøm soá baäc 2) Ñònh nghóa: nhaát ? Haøm soá baäc nhaát laø haøm  Gv giới thiệu định nghĩa trang 47 số được cho bởi công thức: Sgk, nhaán maïnh ñieàu kieän a  0 vaø y = ax + b nêu trường hợp b = 0 hàm số có dạng trong đó a, b là các số cho y= ax trước và a  0  Gv nêu bài tập: trong các hàm số - lần lượt từng học sinh 1 trả lời khi b = 0, haøm soá coù daïng y = ax sau: a) y = 3x – 2/5 b) y = -3 + x  cả lớp nhận xét 2 II) Tính chaát: c) y = 2x2 + x c) y = 0x + 3 1) Ví duï: h/soá y = f(x) = -3x + 1 haøm soá naøo laø haøm soá baäc nhaát , haõy + Xác định với mọi x  R chæ roõ heä soá a, b cuûa noù. + Nghòch bieán treân R Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> ?3 Xeùt haøm soá: y = f(x) = 3x + 1 HÑ3: Tìm hieåu tính chaát cuûa haøm soá baäc nhaát Với mọi x1, x2  R sao cho x1< x2  Để tìm hiểu tính chất chung của các ta sẽ có: x1 - x2 < 0 khi đó: haøm soá baäc nhaát ta haõy xeùt caùc haøm soá f(x1) - f(x2) = 3x1 + 1 – (3x2 + 1) cụ thể sau:  Gv nêu hàm số trong ví - HS tự đọc ví dụ ở Sgk = 3x1 – 3x2 và giải thích chứng dụ và yêu cầu: các em tự đọc ví dụ = 3(x1 - x2) < 0 15’ trong Sgk vaø cho bieát: minh  f(x1) - f(x2) < 0 + Haøm soá y = f(x) = 3x + 1 xaùc ñònh  f(x1) < f(x2) với các giá trị nào của x? và hãy giải neân haøm soá y = f(x) = 3x + 1 thích taïi sao haøm soá treân laø nghòch đồng biến trên R bieán?  Bằng cách tương tự như ví dụ trên - HS thaûo luaän theo caùc em haõy laøm ?3 trang 47 Sgk nhoùm 2 baøn caïnh nhau  đại diện 1 nhóm trình 2) Tổng quát: ( Sgk trang 47 ) - 2 hàm số trên có đặc điểm gì khác bày  cả lớp nhận xét nhau mà dẫn đến tính biến thiên của - Hàm số y = - 3x + 1 có heä soá a < 0, coøn haøm soá ? 4 chuùng cuõng khaùc nhau? y = 3x + 1 có hệ số a > 0 a) Hàm số đồng biến : - Ngoài 2 trường hợp: a < 0 và a > 0 thì hàm số bậc nhất còn có trường hợp Không, vì hàm số bậc nào xảy ra đối với hệ số a nữa không ? nhất có điều kiện a  0 ( hoïc sinh neâu ). - Vaäy moät caùch toång quaùt, ta coù keát luận gì về tính đồng biến, nghịch biến - Hàm số bậc nhất đồng b) Hàm số nghịch biến: bieán treân R khi a > 0, cuûa haøm soá baäc nhaát ? Nghòch bieán treân R khi  Gv khẳng định: đó chính là tính ( hoïc sinh neâu ) a < 0. chất của hàm số bậc nhất đã được - 1 HS đọc tính chất ở thừa nhận ở Sgk trang 47 - Nhờ vào tính chất này mà chúng ta Sgk có thể biết được ngay hàm số bậc nhất III) AÙp duïng: cụ thể nào là đồng biến hoặc nghịch y = f(x) = ( 3 - 2) x + 4 bieán maø khoâng caàn phaûi C/m nhö ví duï a) a = 3 - 2 vaø b = 4 trên nữa. */ Tính chaát:  Laøm ? 4 trang 47 Sgk + Haøm soá xaùc ñònh voùi moïi giaù - Moät vaøi hs neâu ví duï HÑ4: Cuûng coá luyeän taäp trò cuûa x  R veà haø m soá đồ n g bieá n , Cho haøm soá baäc nhaát: + Vì a = 3 - 2 < 0 neân haøm soá 9’ nghòch bieán y = f(x) = ( 3 - 2) x + 4 treân nghòch bieán a) Xaùc ñònh caùc heä soá a, b vaø neâu tính b) Vì a = 3 - 2 < 0 neân haøm soá chaát cuûa haøm soá nghòch bieán - 1 HS trả lời câu a b) Khoâng tính giaù trò cuûa haøm soá, haõy maø: - 2 2 < - 5  cả lớp nhận xét so saùnh: f (- 2 2 ) vaø f (- 5 ) neân  f (- 2 2 ) > f (- 5 ) - Gv phân tích và hướng dẫn HS trình baøy caâu b - Hoïc sinh laéng nghe vaø theo doõi HÑ5: HDVN - Hoïc thuoäc ñònh nghóa, tính chaát cuûa haøm soá baäc nhaát - Xem lại các bài tập đã giải 2’ - Laøm baøi taäp: 8, 9, 10, 11 trang 48 Sgk, baøi taäp: 8 trang 57 SBT - Hướng dẫn bài 9: Cần xác định hệ số a, sau đó dựa vào tính chất của hàm số để xác định m sao cho thoả mãn yêu cầu của bài toán. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span>  Ruùt kinh nghieäm cho naêm hoïc sau:. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span>