Giáo án Ngữ văn 8 - Tiết 93: Văn bản Chiếu dời đô - Năm học 2010-2011

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngµy so¹n:18/ 02/ 2011 Ngµy gi¶ng: 23/02/ 2011 Bµi 22 Tiết 93 văn bản: chiếu dời đô ( Thiên đô chiếu) LÝ C«ng Uèn I. Mục tiêu cần đạt 1. KiÕn thøc - Chiếu: thể văn chính luận trung đại, có chức năng ban bố mệnh lệnh của nhà vua. - Sự phát triển của quốc gia Đại Việt đang trên đà lớn mạnh. - ý nghĩa trọng đại của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra thành Thăng Long và sức thuyết phục mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết định dời đô. 2. KÜ n¨ng - §äc- hiÓu mét v¨n b¶n viÕt theo thÓ chiÕu - Nhận ra, thấy được đặc điểm của kiểu nghị luận trung đại ở một văn bản cụ thể. 3.Thái độ Ghi nhí c«ng ¬n cña nh÷ng vÞ tiÒn bèi. II. C¸c kÜ n¨ng sèng c¬ b¶n ®­îc gi¸o dôc trong bµi 1. KÜ n¨ng giao tiÕp 2. Kĩ năng xác định giá trị 3. KÜ n¨ng l¾ng nghe tÝch cùc 4. KÜ n¨ng hîp t¸c III. ChuÈn bÞ 1. Giáo viên: các vấn đề liên quan đến tác giả và tác phẩm 2. Học sinh: đọc và trả lời câu hỏi sgk IV. Phương pháp và kĩ thuật dạy học Đọc sáng tạo, phân tích và bình giảng, nêu vấn đề ( động não, nêu câu hỏi); thảo luËn nhãm( chia nhãm, giao nhiÖm vô) V. Các bước lên lớp 1. ổn định tổ chức ( 1’) 2. KiÓm tra ®Çu giê ( 5’) H. đọc thuộc lòng bài thơ Đi đường và cho biết đặc sắc nghệ thuật và nội dung của bµi? + Học sinh đọc thuộc lòng đầy đủ bài thơ + Là bài thơ TT giản dị mà giàu cảm xúc, mang ý nghĩa tư tưởng sâu sắc; từ việc đi đường núi đã gợi ra một chân lí đường đời: vượt qua gian lao chồng chất sẽ tới th¾ng lîi vÎ vang. 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động * Khởi động ( 1’) Định đô, lập nước là một trong những công việc quan trọng của một quốc gia với khát vọng xây dựng đất nước Đại Việt hùng mạnh và bền vững muôn đời sau khi được triều thần suy tôn làm vua, Lí Công Uẩn đã đổi tên nước từ Đại Cồ Việt- Đại Việt đặt niên hiệu là Thuận Thiên và quyết định dời đô về Đại La. Vua ban thiên đô chiếu cho triều đình và nhân dân được biết. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Hoạt động của thầy và trò T/g 30’ Hoạt động 1. Đọc- hiểu văn bản * Môc tiªu - Đọc đúng văn bản. - Chiếu: thể văn chính luận trung đại, có chøc n¨ng ban bè mÖnh lÖnh cña nhµ vua. - Sù ph¸t triÓn cña quèc gia §¹i ViÖt ®ang trên đà lớn mạnh. - ý nghĩa trọng đại của sự kiện dời đô từ Hoa L­ ra thµnh Th¨ng Long vµ søc thuyÕt phôc mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết định dời đô.. GV hướng dẫn học sinh đọc: đọc to, dõng d¹c - GV đọc mẫu, HS đọc, nhận xét và uốn nắn H. Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ LÝ C«ng UÈn?. H. Em biÕt g× vÒ thÓ chiÕu? H. Hoàn cảnh ra đời chiếu dời đô? Chiếu dời đô được viết bằng chữ Hán, ra đời gắn liền với sự kiện trọng đại: thành Đại La ( Hà Nội) ngày nay trở thành kinh đô của nước Đại Việt dưới triều lí và nhiều triều đại phong kiÕn ViÖt Nam. H. Bµi chiÕu ®­îc viÕt theo kiÓu v¨n b¶n nµo? Nó được viết bằng phương thức lập luận để trình bày và thuyết phục người nghe theo tư tưởng dời đô của tác giả H.Trong sgk chó thÝch nµo theo em lµ khã vµ quan träng? H. vấn đề nghị luận ở bài chiếu là gì? - Sự cần thiết phải dời đô từ Hoa lư về Đại La H.Vấn đề đó được trình bày bằng mấy luận ®iÓm, mçi luËn ®iÓm øng víi ®o¹n v¨n nµo Lop8.net. Néi dung. I. §äc vµ th¶o luËn chó thÝch 1. §äc 2. Th¶o luËn chó thÝch a. Chó thÝch* - T¸c gi¶ LÝ C«ng UÈn ( 974- 1028) tøc LÝ Th¸i Tæ, vÞ vua khai s¸ng triÒu LÝ, lµ vÞ vua anh minh, cã chÝ lín vµ lËp nhiÒu chiÕn c«ng. - ChiÕu: lµ thÓ v¨n do vua dùng để ban bố mệnh lệnh - Chiếu dời đô: viết năm 1010. - ThÓ lo¹i: nghÞ luËn. b. C¸c chó thÝch kh¸c 1,3,5,8,10,12.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> cña v¨n b¶n? - 2 luËn ®iÓm + Lđ 1: vì sao phải dời đô ( đ 1) + Lđ 2: vì sao thành đại la xứng đáng là kinh đô bậc nhất ( đ 2,3) - HS đọc lại đoạn 1 H. Theo suy luận của tác giả việc dời đô của các vua nhà Thương , nhà Chu nhằm mục đích gì? kết quả của việc dời đô ấy? - Xây dựng vương triều phồn thịnh, tính kế lâu dài cho thế hệ sau-> kết quả đất nước mới vững bền và thịnh vượng. H. ViÖc LÝ C«ng UÈn dÉn sö s¸ch Trung Quốc nói về việc các vua đời xưa bên TQ cũng có những cuộc dời đô nhằm mục đích g×? - ChuÈn bÞ cho lÝ lÏ ë phÇn sau: trong lÞch sö đã từng có chuyện dời đô và đã từng đem lại những điều tốt đẹp. Việc Lí Thái Tổ dời đô không có gì khác thường, trái quy luật. H. Từ chuyện xưa tác giả liên hệ 2 triều đại Đinh Lê như thế nào? mục đích của việc liên hÖ Êy? - Không chịu dời đô, theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không theo gương cña tiÒn nh©n - hậu quả: Thời đại ngắn ngủi, nhân dân hao tốn, đất nước không phát triển mở mang. H. Ngày nay khách quan mà nhìn nhận đánh gi¸ ý kiÕn cña LCU cã hoµn toµn chÝnh x¸c kh«ng? v× sao? - kh«ng hoµn toµn chÝnh x¸c, kh¸ch quan, 2 triều đại Đinh- lê đóng đô ở nơi rừng núi nhỏ hẹp, nơi quê hương phát tích của mình chủ yếu vì họ chưa đủ mạnh để khống chế và bao quát tình hình chung cả nước. Đến thời Lý trong đà phát triển đi lên của đất nước thì Lop8.net. II. T×m hiÓu v¨n b¶n 1. Vì sao phải dời đô ?. - T¸c gi¶ dÉn ra sè liÖu c¸c lÇn dời đô trong lịch sử của TQ nh»m chuÈn bÞ lÝ lÏ. Trong lÞch sử đã từng có chuyện dời đô và đã từng đem lại những điều tốt đẹp. Việc Lí Thái Tổ dời đô không có gì khác thường, trái quy luËt.. - Liên hệ hai triều đại ĐinhTiền lê tác giả phê phán hai triều đại và thực hiện quyết tâm dời đô..

<span class='text_page_counter'>(4)</span> việc đóng đô ở Hoa Lư là không phù hợp nữa H.C©u v¨n: “ TrÉm rÊt ®au xãt…” nãi lªn ®iÒu g×? t¸c dông? - thÓ hiÖn t×nh c¶m vµ t©m tr¹ng cña nhµ vua trước hiện tình đất nước, thể hiện quyết tâm dời đô của nhà vua - T¸c dông t¨ng tÝnh thuyÕt phôc cho lËp luËn. - Vị trí địa lí: ở nơi trung tâm trời đất, mở ra 4 phương nam, bắc, tây, đông có núi sông, đất rộng mà bằng phẳng, cao mà thoáng, tr¸nh n¹n lôt léi vµ chËt chéi. - VÞ thÕ chÝnh trÞ vµ v¨n hãa: lµ n¬i ®Çu mèi giao lưu,là mảnh đất hưng thịnh. GV: về tất cả mọi mặt, thành Đại La có đủ điều kiện để trở thành kinh đô của đất nước. H. VËy t¹i sao khi kÕt thóc bµi chiÕu nhµ vua kh«ng ra mÖnh lÖnh mµ l¹i hái ý kiÕn cña quÇn thÇn? T¸c dông? - Nhà vua muốn tạo được sự đồng cảm của quÇn thÇn nh©n d©n, muèn ý nguyÖn cña riªng m×nh thµnh ý nguyÖn cña thÇn d©n tr¨m hä-> cã t¸c dông t¨ng tÝnh thuyÕt phôc đối với người nghe, thuyết phục người nghe b»ng lÝ lÏ chÆt chÏ vµ t×nh c¶m ch©n thµnh 5’ Hoạt động 2. Rút ra ghi nhớ * Môc tiªu - Trình bày được giá trị đặc sắc về nghệ thuật vµ néi dung cña v¨n b¶n H. Học bài chiếu dời đô em hiểu khát vọng g× cña nhµ Vua vµ cña d©n téc ta ®­îc ph¶n ¸nh trong bµi v¨n nµy? - HS th¶o luËn nhãm bµn 2’ - C¸c nhãm b¸o c¸o, nhËn xÐt - GV chốt: khát vọng về một đất nước độc lập, thịnh vượng, hùng cường, phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà ph¸t triÓn. H. Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch lËp luËn cña t¸c gi¶ trong bµi viÕt? - ChÆt chÏ, võa cã t×nh võa cã lÝ - Nêu sách lược làm tiền đề, làm chỗ dựa cho lÝ lÏ. Lop8.net. 2. V× sao thµnh §¹i La xøng đáng là kinh đô bậc nhất. - T¸c gi¶ nªu ra nh÷ng lîi thÓ của thành Đại La để chứng minh thµnh §¹i La lµ n¬i tèt nhất để định đô.. - KÕt thóc bµi chiÕu b»ng c©u cảm thán thể hiện sự đồng lòng gi÷a vua vµ thÇn d©n tr¨m hä. III.Ghi nhí.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> - Soi sáng tiền đề vào thực tế 2 thời đại Đinh- tiền Lê để chỉ rõ thực tế ấy không còn thích hợp đối với sự phát triển của đát nước, nhất thiết phải dời đô - Đi tới kết luận: Thành đại La là nơi tốt nhất để chọn làm kinh đô H. Nªu ý nghÜa cña v¨n b¶n ý nghĩa của sự kiện lịch sử dời đô từ Hoa Lư ra Th¨ng Long vµ nhËn thøc vÒ vÞ thÕ, sù phát triển đất nước của Lí Công Uẩn 6’ IV. LuyÖn tËp Hoạt động 3. Luyện tập *Môc tiªu Luyện đọc chiếu - GV cho học sinh đọc văn bản - HS đọc và gv nhận xét, uốn nắn 4.Cñng cè ( 1’) GV hÖ thèng l¹i bµi kh¾c s©u cho häc sinh nh÷ng kiÕn thøc vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña bµi chiÕu 5. Hướng dẫn học tập ( 1’) - Häc sinh vÒ nhµ häc bµi theo néi dung häc tËp trªn líp - s­u tÇm tµi liÖu vÒ LÝ Th¸i Tæ vµ lÞch sö Hµ Néi - Chuẩn bị bài: Câu phủ định ( đọc và trả lời các câu hỏi sgk). Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>