KINH NGHIỆM
DẠY ĐỘI KÈN - THỔI QUỐC CA Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC .
Đinh Sơn Tùng
( Tiểu học “B” Óc Eo )
A . ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trước đây , mặc dù đã dạy chuyên Âm nhạc hơn hai năm nhưng khi Chào cờ
– Hát Quốc ca thì học sinh ( HS ) vẫn hát sai , lúng túng , lúc được lúc không ; bản
thân tôi có nhiều ái ngại , trăn trở . Năm học 2004 – 2005 , với sự chỉ đạo từ Phòng
Giáo dục , đặc biệt được sự quan tâm , động viên của BGH nhà trường và Tổ trưởng
chuyên môn ( thầy Nguyễn Thanh Hùng ) , tôi đã phối hợp với GVCN các lớp 4 - 5
tuyển chọn và dành nhiều thời gian hướng dẫn những HS năng khiếu ( HSNK ) này
làm quen với kèn Melodion và thành lập được đội kèn đầu tiên thổi đệm bài Quốc
ca trong các buổi lễ , chào cờ đầu tuần . Cũng từ đó , HS hát Quốc ca đều hơn , khá
dần hơn trong năm học ; tạo thêm sự long trọng , trang nghiêm của các buổi lễ và
thêm một luồng sinh khí mới trong nhà trường .
Và đội kèn ( ĐK ) của trường tiểu học “B” Óc Eo đến nay vẫn được kế thừa
và duy trì khá thành công .
B. NỘI DUNG , BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT :
I.QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH , PHÁT TRIỂN :
1.Tổ chức ban đầu :
a.Chuẩn bị :
- Kèn Melodion đã được cấp trước : 20 cây ( tôi ghi số mỗi cây kèn để quản
lí ).
- Bài Quốc ca , tôi ghi lại bằng tên các nốt nhạc ( cao độ ) , có phân phách
( trường độ ) ở dưới tên các nốt nhạc và số ngón tay ; photo sẵn cho HS , mỗi em
một bản .
- HSNK được GVCN các lớp 4 – 5 giới thiệu mỗi lớp từ 1 – 3 em .
- Phòng học là một phòng lớp một của trường , có một ngăn tủ gửi kèn .
b.Hướng dẫn , giảng dạy :
Tôi hướng dẫn , truyền tải cho HS tập thổi kèn theo các nội dung và
qui trình sau :
- Hướng dẫn HS biết sử dụng và bảo quản kèn : cách mở hộp kèn , gắn ống
thổi , cách thổi ống dây dài ( thổi hơi bằng miệng , tay trái có thể cầm nhẹ , thoải
mái dây ống chỗ gần miệng , tay phải đàn ) , cất kèn . Chú ý tư thế ngồi thổi kèn (
lưng thẳng , ngay ngắn ) và tư thế bàn tay .
- Hướng dẫn cách lấy hơi và giữ hơi . Có chú ý thêm cho HS biết cách giữ
giọng như hạn chế dùng thức ăn , nước uống quá nóng hoặc quá lạnh, không nên
uống cà phê…
1
- Dạy HS đọc thuộc bài Quốc ca theo phách . Chú ý các trường độ và dấu
lặng…
- Hướng dẫn HS nhận biết cao độ trên đàn ( cắt dán tên cao độ trên kèn từ
phím Xì đến phím Mí ) , ngón số bàn tay phải ( ngón cái số 1 , ngón trỏ số 2 , ngón
giữa số 3 , ngón áp út số 4 , ngón út số 5 ) .
- Hướng dẫn HS tập thổi từng câu , móc xích đến cả bài . Chú ý đàn phải
“đúng bài , đúng ngón” ( đúng cao độ , trường độ và ngón số có ghi trong bài ) ;
mỗi buổi chỉ dạy 1 – 2 câu , buổi đầu chỉ 1 câu .
- Dạy HS tập câu nhạc dạo bài Quốc ca .
- Hướng dẫn HS đứng thổi ống ngắn .
- Hướng dẫn , khích lệ ĐK tham gia Chào cờ .
c.Quản lí , động viên :
- Động viên HS thổi được Quốc ca thì cho mượn kèn về nhà tập thêm . Có
ghi danh sách HSNK và số kèn mượn để theo dõi , quản lí .
- Thỉnh thoảng , tôi photo thêm bài nhạc thiếu nhi HS yêu thích cho HS tập
thêm , HS rất thích .
- Nhờ Tổng phụ trách giám sát , góp ý , giúp đỡ động viên dưới cờ ; khen
thưởng cuối năm .
2.Tổ chức hiện nay :
a.Chuẩn bị đầu năm :
- Khi tựu trường , tôi triệu tập ĐK luyện tập thổi lại bài Quốc ca vào chiều
mỗi ngày trong tuần để chuẩn bị cho Lễ khai giảng năm học mới .
b.Tập dợt thường xuyên :
- Hướng dẫn ĐK tập dợt vào chiều thứ bảy hàng tuần , có tuần nghỉ .
c.Xây dựng lực lượng kế thừa :
Đầu mỗi năm học thì thì thiếu nhân sự chỗ HS đã học lớp 5 nên hàng
năm phải có bổ sung lực lượng kế thừa :
- Kế hoạch bổ sung được thông báo dưới cờ , GVCN các lớp 3 - 4 giới
thiệu ; tôi chọn lại khi dạy môn Am nhạc và tập dợt kể từ tháng 01 hàng năm .
- GV hướng dẫn ban đầu cơ bản , sau đó nhờ lực lượng ĐK cũ kèm HS mới
tập thổi Quốc ca .
- GV hỗ trợ tập thêm , HS nào thổi được đúng bài thì động viên tham gia thổi
chào cờ.
- Luyện tập thêm trong hè 01 buổi / tuần ( có thể ) .
3.Kết quả thực hiện :
Năm học Số HS thổi được / số HS tập Ghi chú
2004 - 2005 12 / 17
2005 – 2006 14 / 23
2006 – 2007 11 / 18
Hiện nay 7 / 10 Chưa bổ sung năm mới
2
4.Kết quả thực hiện :
- Giờ đây ĐK của trường đã đáp ứng tinh thần chung và góp phần làm cho
các buổi lễ , chào cờ đầu tuần thêm trang nghiêm ; nhưng số lượng còn ít , không ổn
định và đều ở hai buổi học nên phần nào ảnh hưởng chất lượng hát Quốc ca chung
của tập thể HS trường .
- Qua đó , cũng cho thấy rằng việc thành lập và duy trì ĐK không phải đơn
giản . Khi mới xây dựng ĐK , lúc đầu dạy HS tôi gặp rất nhiều bỡ ngỡ , khó khăn ,
có tuần tôi phải dạy 2 – 3 buổi . Thực tế thầy trò đã phải cố gắng 3 – 4 tuần lễ , HS
mới thổi được tương đối đúng , đều bài Quốc ca ; trong đó có vài em có năng khiếu
thực sự đã tập được tốt bài Quốc ca chỉ trong 01 tuần , có nhiều bài nhạc khác các
em tự tìm tòi và tập luyện được ở nhà rất tốt , các em rất hứng thú .
- Tuy được gọi là thành công nhưng thực tế cũng có những tồn tại và hạn chế
sau : số lượng HS thổi được Quốc ca còn ít và không ổn định ; có thất thoát một số
ống thổi ngắn và một số dây thổi dài thì bị lổ hổng xì hơi , thổi rất mệt .
II.KIỂM NGHIỆM :
1.Thành quả :
- Đội kèn đã tham gia được các buổi chào cờ đầu tuần và các buổi lễ khác
trong năm như khai giảng , ngày Nhà giáo Việt Nam , sơ kết học kì I , tổng kết năm
học .
- Lúc đầu các em còn e dè , không tự tin nhưng dần trong năm thì các em đã
tự tin thổi đệm đúng và khá đều bài Quốc ca , giúp HS của trường hát Quốc ca đúng
tốt hơn.
- Có được thành quả trên là kết quả của những yếu tố sau :
+ HS thực sự có năng khiếu , có ý thức tập thể , nhiệt tình , kiên trì ,
vượt khó .
+ GV phải luôn động viên , giúp đỡ HS kịp thời với lòng nhiệt tâm và
sự chân thành , gần gũi với HS …
2.Tồn tại và những nguyên nhân của no :
- Số lượng HS đội kèn còn ít , không ổn định : do HS ít cố gắng và thiếu kiên
trì tập luyện , một số em vì phải phụ tiếp việc gia đình nên không tiếp tục , một
phần thiếu sự quan tâm quản lí và khích lệ động viên thiết thực của Tổng phụ trách
Đội .
- Thất thoát một số ống thổi ngắn do HS không giữ gìn chu đáo , thiếu ý thức
trách nhiệm chung ; hỏng một số dây thổi dài do hư tự nhiên trong quá trình tập
luyện .
3.Một số bài học kinh nghiệm :
Qua kinh nghiệm thực tế và từ những tồn tại trên bản thân rút ra được một
số bài học sau :
3
- Việc tuyển chọn HS đội kèn phải thực sự có năng khiếu , có trách nhiệm và
tính vượt khó .
- Kiểm tra số lượng kèn và ống thổi thường xuyên để bảo quản , quản lí sát
sao hơn ; thu giữ lại kèn vào đầu tháng 5 .
- GV phải kiên trì và thu hút HS vào đội kèn bằng uy tín và sự chân thành ,
nhiệt tâm của mình .
- Đội kèn nếu được Tổng phụ trách Đội thực tâm quản lí , động viên thì ĐK
sẽ mạnh hơn nhiều - ĐK cũng là một đội năng khiếu của nhà trường .
C. KẾT LUẬN :
Từ thực tế cho thấy , đội kèn đệm hát Quốc ca trong các buổi lễ – chào cờ ở
trường tiểu học đã giúp cho HS hát Quốc ca đúng đều hơn và góp phần cho buổi lễ
trong trường học càng thêm trang trọng .
Qua quá trình xây dựng và duy trì đội kèn đệm Quốc ca , tôi thấy rằng ,
trường tiểu học nào cũng có thể thực hiện được , yêu cầu GV giảng dạy kiên trì chịu
khó , có trách nhiệm và nhiệt tâm với HS , nếu được HS cảm phục thì càng mỹ mãn
hơn ./.
4