Câu 1: Các hình thái lâm sàng và xử trí sẩy thai
1. Các hình thái lâm sàng
 Dọa sẩy thai
Phơi thai còn sống, chưa bị bong ra khỏi niêm m ạc t ử cung.
 Cơ năng
 Ra máu âm đạo là triệu chứng chủ yếu. Ra máu đỏ hoặc
máu đen, lượng ít, có thể kéo dài nhiều ngày, máu
thường lẫn với dịch nhầy.
 Đó là một dấu hiệu báo động về một q trình thai
nghén diễn ra khơng bình thường.
 Sản phụ có cảm giác tức, nặng bụng dưới hoặc đau lưng.
 Thực thể
 Khám ngồi ít có giá trị vì tử cung và phần thai đang cịn
nhỏ nên khó phát hiện triệu chứng.
 Đặt mỏ vịt luôn luôn cần thiết để phát hiện chảy máu từ
buồng tử cung và loại trừ nguyên nhân chảy máu từ các
tổn thương ở cổ tử cung, âm đạo.
 Khám âm đạo: Cổ tử cung dài, đóng kín, thân tử cung
mềm, to tương ứng với tuổi thai.
 Siêu âm
 Rất cần thiết để đánh giá nguyên nhân chảy máu
 Có hiện tượng bóc tách một phần nhỏ của bánh rau hay
màng rau, bờ túi ối đều và rõ, có âm vang của phơi, có
tim thai hoặc khơng.
 Sẩy thai khó tránh
 Ra máu: máu ra nhiều, đỏ tươi, có thể khơng ra máu nhiều
nhưng lại kéo dài dây dưa trên 10 ngày.
 Đau bụng: đau vùng hạ vị, đau từng cơn ngày càng tăng.
 Khám âm đạo: cổ tử cung có hiện tượng xóa, có thể hé mở lọt
ngón tay, đoạn dưới phình to do bọc thai tụt xuống phía cổ t ử
cung làm cho cổ tử cung có hình con quay.

 Đang sẩy thai
 Ra máu âm đạo nhiều, tươi, có máu cục.
 Đau quặn từng cơn vùng hạ vị do tử cung co thắt mạnh để


tống thai ra.
 Khám thấy đoạn dưới tử cung phình to do bọc thai đã bong
khỏi thành tử cung. Cổ tử cung mở, đơi khi có thể thấy khối
nhau thai đang nằm lấp ló ở cổ tử cung.
 Sẩy thai sót rau

 Thường bệnh nhân đã có triệu chứng doạ sẩy trước đó, rồi có
một lúc đau bụng nhiều hơn, ra máu nhiều hơn. Bệnh nhân có
thể ghi nhận có một mảnh mô được tống xuất ra khỏi âm đạo.
Tuy nhiên, ra máu âm dạo vẫn tiếp diễn và vẫn còn đau bụng âm
ỉ.
 Khám thấy cổ tử cung còn hé mở hay đã đóng kín . Thân tử
cung cịn to hơn bình thường.
 Bệnh nhân có thể có biểu hiện nhiễm trùng.
 Siêu âm có thể cho thấy hình ảnh sót rau trong buồng tử cung.
 Sẩy thai băng huyết
 Ra máu âm đạo nhiều, máu tươi. Bệnh nhân có thể biểu hiện
tình trạng chống mất máu.
 Khám âm đạo thấy nhiều máu tươi lẫn máu cục. Thường có
phần thai thập thò ở cổ tử cung hoặc trong âm đạo. Trường
hợp bệnh nhân vào viện muộn, thai đã sẩy thì khơng cịn các
triệu chứng này mà chỉ nổi bật các triệu chứng chảy máu.
 Sẩy thai nhiễm khuẩn
 Sản phụ ra máu âm đạo kéo dài kèm theo hội chứng nhiễm
trùng: sốt, mạch nhanh, vẻ mặt nhiễm trùng, bạch cầu tăng,

CRP tăng.
 Khám âm đạo thấy cổ tử cung hé mở, máu âm đạo sẫm màu,
hôi. Tử cung mềm, ấn đau.
2. Điều trị
 Dọa sẩy thai
 Nghỉ ngơi tuyệt đối, ăn nhẹ chống táo bón.
 Bổ sung sinh tố, nhất là Vitamin E, có thể sử dụng acid folic
300 mg/ngày và Vitamin B6.
 Thuốc giảm co
 Điều trị nội tiết:


 Progesteron tự nhiên nhằm giảm co bóp tử cung là chính,
khơng nên dùng các progesteron tổng hợp vì có khả năng
gây dị tật thai nhi, nhất là trong giai đoạn tạo phôi ở hai
tháng đầu thai kỳ. Utrogestan 100 mg, liều l ượng tùy t ừng
trường hợp, có thể cho tới 400 mg/ngày.
 Pregnyl: dùng 10.000 UI vào lúc chẩn đốn có thai, sau đó
5.000 UI 2 lần 1 tuần cho đến tuần thứ 12.
 Không nên điều trị nội tiết đối với thai quá 14 tuần.
 Sử dụng kháng sinh khi nghi ngờ có nhiễm khuẩn.
 Tránh giao hợp cho đến 2 tuần sau khi ngưng ra máu.
 Sắp sẩy và đang sẩy hoặc sẩy thai sót rau
 Nguyên tắc là phải nạo buồng tử cung để lấy hết thai và rau ,
đề phòng băng huyết và nhiễm khuẩn. Trong khi xử trí phải
dựa vào tình trạng tồn thân của bệnh nhân, tuổi thai, sự xóa,
mở cổ tử cung để xử trí thích hợp.
 Sẩy thai băng huyết
 Tuyến xã: chuyển tuyến trên, nếu có chống truyền dịch
mặn đẳng trương 9o/oo trong khi chuyển tuyến hoặc chờ

tuyến trên xuống xử trí.
 Tuyến huyện: hồi sức tích cực bằng truyền dịch và máu. Khi
tình trạng tồn thân cho phép thì nong cổ tử cung, gắp bọc
thai ra, hút hay nạo nạo buồng tử cung. Sau nạo tiêm bắp
10 đơn vị oxytocin. Có thể cho oxytocin nhiều lần nếu cịn
chảy máu. Cũng có thể dùng Misoprostol đường trực tràng
để giúp khống chế chảy máu.
 Mới sẩy thai không băng huyết
 Tuyến xã: Cho uống kháng sinh, tư vấn và chuyển tuyến
huyện.
 Tuyến huyện: Siêu âm buồng tử cung, nếu đã sạch khơng
cần hút hay nạo lại. Nếu cịn sót rau nạo lấy hết tổ chức
rau.
 Sẩy thai nhiễm khuẩn
 Cho kháng sinh, tư vấn, chuyển tuyến.
 Cho kháng sinh liều cao phối hợp và oxytocin.


 Nạo buồng tử cung sau ít nhất 12 - 24giờ. Khi nạo phải cẩn
thận vì dễ bị thủng tử cung và nhiễm khuẩn lan tỏa.
 Trong trường hợp nhiễm khuẩn nặng (viêm tử cung tồn
bộ, nhiễm khuẩn huyết) có thể chỉ định cắt tử cung. Cần tư
vấn trước và sau phẫu thuật.
 Sẩy thai liên tiếp
 Để xác định nguyên nhân phải sử dụng các phương pháp thăm
dò và xét nghiệm như định lượng hormon, xét nghiệm giang
mai, yếu tố Rh, nhiễm sắc đồ, chụp buồng tử cung ...
 Mổ bóc nhân xơ tử cung, mổ cắt vách ngăn tử cung....
 Khâu vòng cổ tử cung cho các rường hợp hở eo tử cung.
 Điều trị những nguyên nhân toàn thân: giang mai, đái tháo

đường, viêm thận.
 Điều trị nguyên nhân do rối loạn nội tiết như thiểu năng giáp
trạng; với thiếu hụt estrogen, progesteron thì nên điều trị ngay
và sớm từ khi mới có thai và liên tục trong 12 tuần đầu của
thai kỳ...


Câu 2: Các hình thái lâm sàng của thai ngồi t ử cung
1. Thai ngoài tử cung chưa vỡ
 Triệu chứng cơ năng
 Tắt kinh: hay có khi chỉ chậm kinh vài ngày hoặc có rối loạn
kinh nguyệt, có thể có dấu hiệu nghén, vú căng.
 Đau bụng: vùng hạ vị, một bên, âm ỉ
 Ra huyết: Huyết ra ít một, rỉ rả, màu nâu đen, có khi lẫn màng,
khơng đơng.
 Triệu chứng thực thể
 Cổ tử cung hơi tím, mềm, đóng kín , có máu đen từ trong lịng
tử cung ra.
 Tử cung lớn hơn bình thường, mềm, nhưng khơng tương xứng
với tuổi thai.
 Có khối u cạnh tử cung mềm, bờ không rõ, di động, chạm đau
hoặc hiếm hơn có thể sờ thấy khối u có dạng h ơi dài theo
chiều dài của vòi tử cung
 Cận lâm sàng
 hCG:
Định tính hCG chỉ gợi ý có hoạt động của tế bào ni giúp xác
định có thai, tuy nhiên khi hCG âm tính ta cũng chưa loại trừ
được thai ngoài tử cung. Định lượng nồng độ β - hCG thấy
nồng độ hCG thấp hơn so với thai nghén bình thường.
 Siêu âm:

Khơng có túi thai trong buồng tử cung, có khối âm vang hỗn
hợp hoặc có hình ảnh túi thai ngồi tử cung. Có th ể có hình
ảnh tụ dịch ở cùng đồ sau, hoặc trong ổ bụng (tuỳ lượng dịch
và máu chảy ra). Nếu siêu âm đường bụng nghi ngờ phải siêu
âm đường âm đạo để kiểm tra.
 Soi ổ bụng:
Đây là phương pháp giúp xác định chẩn đốn và xử trí.
2. Thai ngồi tử cung vỡ tràn ngập máu ổ bụng
 Chống
 Do tình trạng chảy máu ồ ạt trong ổ bụng. Bệnh nhân có biểu
hiện vật vã, chân tay lạnh, mạch nhanh, huyết áp hạ.


 Triệu chứng cơ năng
 Có chậm kinh, tắt kinh hoặc rối loạn kinh nguyệt.
 Ra huyết đen, ít một.
 Thường có những cơn đau vùng hạ vị đột ngột, dữ dội làm
bệnh nhân choáng váng hoặc ngất đi.
 Triệu chứng thực thể
 Khám bụng: Bụng căng, hơi chướng, có phản ứng phúc mạc
khắp bụng, đặc biệt là vùng hạ vị, gõ đục ở vùng thấp.
 Khám âm đạo: Túi cùng sau đầy, ấn vào bệnh nhân đau chói
(tiếng kêu Douglas).
 Di động tử cung rất đau, có cảm giác tử cung bồng bềnh trong
nước. Khó xác định tử cung và hai phần phụ vì bệnh nhân đau
và phản ứng nên khó khám.
 Chọc dị túi cùng Douglas: Chỉ thực hiện khi khơng có siêu âm
hoặc nghi ngờ chẩn đốn. Hút ra máu đen lỗng, khơng đơng
dễ dàng.
3. Khối huyết tụ thành nang

 Toàn thân
 Da hơi xanh hoặc hơi vàng do thiếu máu và tan máu.
 Tồn thân khơng suy sụp, nhưng mệt mỏi, gầy sút.
 Triệu chứng cơ năng
 Có chậm kinh hoặc rối loạn kinh nguyệt.
 Ra huyết đen âm đạo ít một, dai dẳng.
 Có đau vùng hạ vị, có khi đau trội lên rồi giảm đi.
 Đau tức ở bụng dưới, kèm những dấu hiệu chèn ép như táo
bón, đái khó.
 Triệu chứng thực thể
 Tử cung hơi to, có khối u cạnh, trước hay sau tử cung.
Đặc điểm của khối u là mật độ chắc, bờ không rõ, không di
động, ấn rất rất tức, đơi khi khối u dính với tử cung thành m ột
khối khó xác định vị trí và thể tích tử cung.
 Cận lâm sàng
 hCG có thể âm tính, chứng tỏ thai đã chết.


 Chọc dò qua túi cùng Douglas vào khối u bằng kim to có th ể
thấy máu đen, lẫn máu cục.
 Siêu âm: có khối cạnh TC, âm vang khơng đồng nhất, ranh giới
không rõ ràng.
4. Thai trong ổ bụng
 Tiền sử
 Đã có triệu chứng như doạ sẩy trong những tháng đầu thai kỳ.
 Triệu chứng cơ năng
 Đau bụng, đau tăng khi có cử động thai.
 Có thể có hiện tượng bán tắc ruột: nơn, buồn nơn, bí trung đại
tiện.
 Ra huyết, lượng ít ( ở 70% trường hợp).

 Thực thể
 Cảm giác thai ở nông ngay dưới da bụng, khơng có cơn co t ử
cung.
 Khám âm đạo: kích thước tử cung bình thường, tách biệt với
khối thai. Ngôi thai bất thường trong 50-60% các trường h ợp.
 Cận lâm sàng
 Siêu âm
Thai nằm ngoài tử cung, xen kẽ giữa các quai ruột non, thường
bị suy dinh dưỡng, có các kích thước nhỏ hơn tuổi thai, b ờ khối
thai không đều, mặt rau không phẳng, nước ối thường ít, hình
ảnh mạc nối, ruột, tử cung, rau tạo thành một vỏ dày khó phân
biệt với cơ tử cung.
 X quang bụng khơng chuẩn bị
Khơng có bóng mờ của tử cung bao quanh thai , bóng hơi của
ruột nằm chồng lên các phần thai, trên phim chụp nghiêng
thấy các phần thai nằm vắt qua cột sống lưng của mẹ.


Câu 3: U nang buồng trứng, phân loại, triệu chứng và chẩn đoán
1. Phân loại
 U nang cơ năng
Là loại u nang khơng có tổn thương giải phẫu, chỉ tổn thương
về chức năng buồng trứng.
Đường kính thường nhỏ hơn 6cm, có loại lớn nhanh nhưng
mất sớm, chỉ tồn tại sau vài chu kỳ kinh nguy ệt.
Có ba loại u nang cơ năng:
 U nang bọc noãn:
 Được sinh ra từ bọc De Graaf không vỡ vào ngày quy
định, tiếp tục tiết estrogen, u thường nhỏ, kích thước
thay đổi.

 Dịch trong nang có màu vàng, chứa nhiều estrogen.
 U nang hồng tuyến:
 Thường gặp ở người chửa trứng, chorio, do tăng hCG.
 Có khi gặp ở người đang điều trị vơ sinh bằng hormon
sinh dục của tuyến yên với liều cao
 Khi khỏi bệnh nang hoàng tuyến sẽ biến mất.
 U nang hoàng thể:
 Được sinh ra từ hoàng thể.
 Chỉ gặp trong thời kỳ thai nghén do chửa nhiều thai , u
nang chế tiết nhiều estrogen, progesteron.
 U nang thực thể
Do tổn thương thực thể giải phẫu buồng trứng.
U thường phát triển chậm nhưng khơng bao giờ mất.
Kích thước u nang thường lớn, có vỏ dày đa số lành tính.
Có 3 loại u nang thực thể
 U nang bì:
Thường gặp ở người trẻ, kích thước nhỏ, cuống dài,
trong chứa tuyến bã, răng, tóc, dịch bã đậu là các tổ chức
có nguồn gốc bào thai.
 U nang nước
Thường gặp ở người trẻ, u có cuống dài, vỏ mỏng,
thường chỉ 1 túi, trơn, ít dính, có dịch trong hoặc vàng
chanh.
 U nang nhầy:
Là loại u to nhất có khi nặng 40-50 kg.


Hay dính các tạng xung quanh, u nang có nhiều túi. Dịch
trong nang đặc hay dịch nhầy, màu vàng nhạt hay nâu.
2. Triệu chứng

 Triệu chứng cơ năng
 U nang nhỏ:
Triệu chứng nghèo nàn, khối u tiến triển nhiều năm bệnh
nhân vẫn hoạt động bình thường, được phát hiện khi khám
sức khoẻ, khám phụ khoa hay siêu âm.
 U lớn:
Bệnh nhân cảm giác nặng bụng dưới, có dấu hiệu chèn ép
các tạng xung quanh gây tiểu rắt, bí tiểu, bí đại tiện.
 Triệu chứng thực thể
 U nang to, thấy bụng dưới to lên như mang thai, sờ thấy
khối u di động, có khi đau.
Khám âm đạo: Tử cung nhỏ, cạnh tử cung có khối trịn đều
di động dễ dàng, ranh giới biệt lập với tử cung.
 U nang dính hay u nang trong dây chằng rộng thì di động
hạn chế có khi mắc kẹt trong tiểu khung.
Chú ý khi khám khơng nên đè mạnh hay đẩy lên có thể gây
vỡ nang.
 Cận lâm sàng
 Phản ứng tìm hCG âm tính
 Siêu âm thấy ranh giới khối u rõ
 Soi ổ bụng chỉ làm khi khối u nhỏ, nghi ngờ với chửa ngồi tử
cung
 Chụp bụng khơng chuẩn bị nếu là u nang bì sẽ thấy cản quang.
 Chụp tử cung - vòi tử cung với thuốc cản quang th ấy tử cung
lệnh một bên, vòi tử cung bên khối u kéo dài ơm lấy khối u.
3. Chần đốn
 Chẩn đoán xác định
Dựa vào dấu hiệu thực thể và một số xét nghiệm cận lâm sàng
 Chẩn đoán phân biệt
 Có thai: Tiền sử tắt kinh, tử cung to, mềm, hCG (+)

 Ứ dịch vịi tử cung: có tiền sử viêm nhiễm, thường viêm 2 bên
 Chửa ngoài tử cung thể huyết tụ thành nang : Chậm kinh, rong
huyết, có khối cạnh tử cung đau
 U xơ tử cung có cuống: Chụp tử cung cản quang thấy hai vòi t ử







cung bình thường
Cổ chướng: Gõ đục tồn bụng, khám khối u khơng rõ
Lách to: có tiền sử sốt rét hay các bệnh về máu, khối u ở cao.
Thận đa nang, u mạc treo: Khối u cao, chạm cực dưới khó khăn
Bàng quang đầy nước tiểu: Cần thông tiểu trước khi khám.

Câu 4: Triệu chứng, chẩn đốn và xử trí rau tiền đạo
1. Triệu chứng lâm sàng
 Triệu chứng cơ năng
 Chảy máu âm đạo là triệu chứng chính, thường xuất hiện
vào ba tháng cuối của thai kỳ, đôi khi sớm hơn.
 Chảy máu thường xuất hiện đột ngột, khơng có ngun
nhân, khơng có triệu chứng báo trước.
 Lượng máu ít trong những lần đầu, có thể tự cầm, sau đó
lại tái phát nhiều lần và lần sau có khuynh hướng nhiều
hơn những lần trước và khoảng cách giữa các lần ngắn lại.
 Máu ra đỏ tươi lẫn máu cục.
 Triệu chứng thực thể
 Toàn trạng bệnh nhân biểu hiện tương ứng lượng máu mất

ra ngoài. Mạch, huyết áp, nhịp thở có thể bình th ường hay
thay đổi tuỳ sự theo mất máu nhiều hay ít.
 Nắn tử cung thường thấy ngôi đầu cao lỏng hoặc ngôi bất
thường.
 Nghe tim thai: Tình trạng tim thai thay đổi tuỳ thuộc vào
lượng máu mất ra ngoài.
 Khám âm đạo:
 Kiểm tra bằng mỏ vịt hay van âm đạo nhằm chẩn
đoán phân biệt với các nguyên nhân gây chảy máu từ
các tổn thương ở cổ tử cung và âm đạo.
 Nên hạn chế và thận trọng khi khám âm đạo bằng tay
vì có thể làm rau bong thêm , gây chảy máu ồ ạt, nguy
hiểm cho cả mẹ lẫn con.
 Cận lâm sàng


 Siêu âm: Xác định được vị trí bám chính xác của bánh rau
sớm. Phương pháp này an toàn và có giá trị chẩn đốn cao
(độ chính xác 95% với đầu dò đường bụng và 100% v ới
đầu dò đường âm đạo), trước khi có biểu hiện lâm sàng là
chảy máu. Siêu âm còn giúp theo dõi tiến triển của rau
tiền đạo trong thai kỳ.
 MRI giúp chẩn đốn chính xác rau tiền đạo nh ưng đây là
một phương pháp tốn kém và phức tạp nên ít được sử
dụng rộng rãi như siêu âm.
2. Chẩn đoán phân biệt
 Rau bong non
Thường có hội chứng tiền sản giật - sản giật. Máu âm đạo đen
lỗng, khơng đơng, sản phụ đau bụng nhiều, tử cung co cứng, thai
suy nhanh chóng.

 Vỡ tử cung
Thường có dấu hiệu doạ vỡ, thai suy hoặc chết, sản phụ chống
nặng, có dấu hiệu xuất huyết nội.
 Các nguyên nhân khác
Một số nguyên nhân chảy máu từ cổ tử cung (viêm lộ tuy ến,
polyp, ung thư...), chảy máu âm đạo. Trong khi chuy ển dạ ch ẩn
đoán phân biệt với đứt mạch máu của dây rau, máu chảy ra đỏ
tươi, thai suy rất nhanh.
3. Xử trí
Nguyên tắc trong điều trị rau tiền đạo là phải dựa vào tuổi thai,
phân loại lâm sàng, mức độ chảy máu
 Xử trí rau tiền đạo khi chưa chuyển dạ
Chăm sóc, theo dõi
 Khuyên bệnh nhân vào viện để điều trị và dự phòng cho
lần chảy máu sau.
 Nghỉ ngơi tại giường, hạn chế đi lại tối đa.
 Chế độ ăn uống: đầy đủ dinh dưỡng, chống táo bón.
 Theo dõi sự phát triển của thai và bánh rau. Xác định lại
chẩn đoán rau tiền đạo thuộc loại nào, tuổi thai và tr ọng
lượng thai để có biện pháp xử lý cho phù hợp.


 Làm các xét nghiệm máu như công thức máu,
hemoglobin, hematocrit, phân loại máu. Chuẩn bị máu
tươi để truyền khi cần thiết.
Điều trị
 Điều trị duy trì: khi thai chưa trưởng thành và mức độ
chảy máu không nhiều.
 Thuốc giảm co tử cung như Spasmaverin, Salbutamol,
Magné Sulfate.

 Kháng sinh.
 Viên sắt và các vitamin.
 Chấm dứt thai kỳ

 Nếu rau tiền đạo trung tâm thì nên chủ động mổ lấy
thai khi thai đủ tháng để tránh chảy máu khi chuyển
dạ
 Nếu chảy máu nặng, hoặc điều trị chảy máu khơng
có kết quả nên chủ động mổ lấy thai để cầm máu
cứu mẹ là chính khơng kể tuổi thai.


 Xử trí rau tiền đạo khi chuyển dạ
 Rau tiền đạo không trung tâm
 Đa số các trường hợp này có thể sinh đường dưới.
Khi chuyển dạ nên bấm ối để hạn chế chảy máu.
Nếu sau bấm ối máu vẫn tiếp tục chảy nên mổ lấy
thai.
 Khi có quyết định cho sinh đường âm đạo cần phải
theo dõi sát toàn trạng và các dấu hiệu sinh tồn
của sản phụ, số lượng máu mất và tình trạng thai.
Nếu tồn trạng mẹ xấu đi do mất máu nhiều, hoặc
phát sinh thêm các yếu tố nguy cư khác thì phải
mổ lấy thai cấp cứu.
 Sau khi thai sổ, bánh rau thường bong sớm vì một
phần đã bị bong trước sinh. Chỗ rau bám có th ể
chảy máu, cần dùng các thuốc co hồi tử cung. Nếu
không kết quả phải cắt tử cung bán phần thấp.
 Rau tiền đạo trung tâm
 Chỉ định mổ lấy thai tuyệt đối.

 Trường hợp chảy máu nhiều khơng kiểm sốt
được thì có thể buộc động mạch tử cung hoặc
động mạch hạ vị để cầm máu. Nếu không có kết
quả thì phải cắt tử cung bán phần thấp để cầm
máu.
 Thời kỳ hậu sản
 Theo dõi sát để đề phòng chảy máu thứ phát sau sinh và
nhiễm khuẩn
 Trong thời kỳ hậu sản nếu mẹ thiếu máu nhiều phải
truyền máu để bù lại số lượng máu đã mất và uống
thêm viên sắt.
 Trẻ sơ sinh cần được chăm sóc đặc biệt vì phần lớn là
trẻ non tháng


Câu 5 : Chẩn đốn và xử trí vỡ tử cung trong chuy ển dạ
1. Chẩn đoán xác định
 Doạ vỡ tử cung:
Thai phụ đau bụng dữ dội, cơn co dồn dập, có vịng Bandl hặc
dấu hiệu Bandl-Frommel.
 Vỡ tử cung:
Đã có dấu hiệu dọa vỡ tử cung (trừ trường hợp có sẹo mổ ở tử
cung), thai phụ thấy đau chói, ra máu âm đạo đỏ tươi, có tình
trạng chống tuỳ thuộc vào mức độ mất máu, khơng cịn tim
thai, sờ thấy phần thai dưới da bụng.
 Vỡ tử cung sau đẻ, sau thủ thuật:
Sau đẻ thấy ra máu âm đạo nhiều, bóc nhau nhân tạo và kiểm
sốt tử cung hoặc kiểm tra cổ tử cung mới phát hiện ra vỡ tử
cung.
2. Chẩn đốn phân biệt

 Nhau tiền đạo
Khơng có dấu hiệu dọa vỡ, chảy máu ra ngoài là chủ yếu, tim
thai có thể mất khi máu chảy nhiều, khơng đau bụng, khám âm
đạo sờ thấy bánh nhau.
 Nhau bong non
Có thể có các dấu hiệu của tiền sản giật (protein niệu, phù,
huyết áp cao), máu chảy ra âm đạo là máu lỗng khơng đơng,
tử cung co cứng như gỗ, khơng nghe thấy tim thai, gi ảm
fibrinogen máu, chống có thể xảy ra
3. Xử trí
 Tất cả các loại vỡ tử cung đều phải mổ cấp cứu, vừa hồi sức vừa
mổ.
 Hồi sức chống choáng bằng cách bồi phụ lượng máu đã mất,
truyền dịch điện giải.
 Phẫu thuật
Tuỳ thuộc vào tình trạng tồn thân của bệnh nhân, thời gian vỡ,
tình trạng nhiễm khuẩn, vỡ đơn giản hay phức tạp, tuổi và số con
sống của bệnh nhân mà quyết định cắt hay bảo tồn tử cung.
 Khâu phục hồi tử cung: chỉ khâu lại tử cung khi bệnh nhân
còn trẻ, còn nguyện vọng sinh đẻ, vết rách không ph ức tạp .
 Cắt tử cung: khi bệnh nhân nhiều tuổi, đã đẻ nhiều lần có
đủ con, nhiễm khuẩn, vỡ phức tạp.


 Trong và sau mổ dùng kháng sinh liều cao, có thể phối hợp hai
loại kháng sinh.


Câu 6 : Chẩn đốn và xử trí suy thai cấp
1. Lâm sàng

a. Thay đổi về tim thai
 Thay đổi tần số
 Gọi là nhịp tim thai chậm khi tần số dưới 120
l/phút và nhịp tim thai nhanh khi tần số trên 160
l/phút.
 Người ta thấy rằng với nhịp nhanh từ 160-180
l/phút thì chưa thấy sự tương quan với suy thai ,
biểu hiện bằng chỉ số APGAR và pH máu sau sinh.
 Thay đổi tần số tim thai trong và ngoài cơn co: nếu
trong cơn co tần số tim thai giảm 1/3 thì phải nghi
ngờ có suy thai.
 Thay đổi về nhịp tim thai
Khi có suy thai tim thai sẽ không đều.
 Thay đổi về cường độ tim thai
Tiếng tim nghe nhỏ, mờ xa xăm.
b. Thay đổi nước ối
 Ngoại trừ ngơi ngược khi đã lọt, mọi trường hợp có phân
su trong nước ối đều cho biết thai đã hoặc đang suy.
 Trong trường hợp khơng có máy theo dõi tim thai liên
tục (monitoring), để an tồn có thể coi tình trạng có
phân su trong nước ối như là dấu hiệu của suy thai.
 Nước ối có màu xanh: thể hiện thai có suy trước
đây và tạm thời có tiên lượng gần như ối trong, có
khoảng 5% trong số này thai hít nước ối gây ra hội
chứng suy hơ hấp sơ sinh
 Nước ối có dải phân su đó là tình trạng bài tiết
phân su khi cịn trong tử cung biểu hiện của thai
suy trong chuyển dạ.
2. Cận lâm sàng
 Monitoring sản khoa

 Mục đích của việc theo dõi nhịp tim thai trước chuyển
dạ hoặc trong chuyển dạ là để phát hiện sớm những
thay đổi nồng độ oxy ở thai nhi để đề phòng những tổn
thương tổ chức hoặc tử vong cho thai nhi, đặc biệt khi
có chuyển dạ.


 Nhịp tim thai phải được xem xét trong một bối cảnh lâm
sàng cụ thể như tuổi thai, tình trạng mẹ, những đánh
giá khác về thai nhi, việc sử dụng thuốc v.v. cần ph ải
theo dõi nhịp tim thai có hệ thống.
 Khi thai suy, nhịp tim thai trên Monitoring có thể biểu
hiện:
 Nhịp tim thai cơ bản dưới 120 hoặc trên 160
lần/phút
 Dao động nội tại dưới 5 nhịp/phút, kéo dài trên 30
phút
 Xuất hiện nhịp giảm chậm, giảm kéo dài và nhịp
giảm biến đổi
 Soi ối
 Bình thường nước ối trong hoặc có lẫn ít chất gây. Nước
ối xanh hoặc lẫn phân su là có biểu hiện của suy thai.
 Ngày nay soi ối ít được sử dụng.
3. Xử trí
Nội khoa
 Cung cấp oxy cho mẹ: cho thở oxy 5-6l/phút, ngắt quãng,
nồng độ riêng phần SaO2 của thai có thể tăng được 47%.
 Nằm nghiêng trái để hạn chế việc tử cung chèn ép vào
các mạch máu lớn ở bụng
 Truyền dịch:

Nên theo dõi huyết động của mẹ, nếu thấp thì bù dịch
để giúp cải thiện nội mơi cho thai. Có th ể dùng Ringers
lactat, Natribicarbonat 4,2%, nếu nhịp tim thai trở lại
bình thường có thể theo dõi tiếp. Không nên s ử dụng
dung dịch Glucôza truyền cho mẹ để hơì sức thai vì sẽ
làm tăng nguy cơ hạ đường máu ở trẻ sơ sinh ngay sau
đẻ.
 Cho kháng sinh khi có biểu hiện nhiễm trùng, hạ sốt khi
sốt trên 38,50C.
Sản khoa
 Nếu cơn co mạnh, dày thì cho thuốc giảm co (No-spa,
Buscopan...).


Nếu đang sử dụng ơxytoxin thì ngừng sử dụng hoặc làm
giảm tốc độ truyền ôxytoxin . Việc sử dụng ôxytoxin
trong chuyển dạ là nguyên nhân số một gây suy thai cấp
trong phần lớn các trường hợp.
 Sa dây rốn: nếu cuống rốn cịn đập thì cho mẹ nằm
mơng cao, lấy gạc tẩm dung dịch Natri Clorua 0,9% ấm
để bọc cuống rốn, chuyển mổ lấy thai cấp cứu.
 Nếu khơng tìm được ngun nhân, điều trị suy thai
khơng kết quả thì tuỳ điều kiện mà mổ lấy thai hoặc đặt
forceps nếu đủ điều kiện (đầu lọt, thai sống, khơng có
bất tương xứng đầu chậu).
 Nếu nước ối đặc phân su, nên mổ lấy thai.
Dự phòng
 Theo dõi chuyển dạ bằng biểu đồ chuyển dạ để phát
hiện sớm suy thai và can thiệp lấy thai ra kịp th ời
 Đánh giá đúng tình trạng bệnh lý của mẹ và tha

 Theo dõi liên tục tim thai 15-30 phút/lần phù hợp với
chuyển dạ
 Điều chỉnh cơn co cho phù hợp với giai đoạn chuyển dạ
 Nếu có điều kiện nên theo dõi tim thai liên tục v ới
Monitoring sản khoa, phát hiện sớm các nhịp tim thai
bất thường.


Câu 7: Ngun nhân, chẩn đốn và xử trí chảy máu sau đẻ do đờ t ử
cung
1. Nguyên nhân:
 Sản phụ suy nhược, thiếu máu, tăng huyết áp, tiền sản giật...
 Nhược cơ tử cung do chuyển dạ kéo dài.
 Tử cung giãn quá mức do song thai, đa ối, thai to.
 Tử cung mất trương lực sau khi đẻ quá nhanh.
 Sót rau, màng rau trong buồng tử cung
 Bất thường tử cung: u xơ, tử cung dị dạng.
 Đờ tử cung do sử dụng thuốc: Sau gây mê bằng các thuốc mê
họ Halothane (fluothane) sử dụng Betamimetic, dùng ôxytôxin
không liên tục sau khi sổ thai.
2. Chẩn đoán
 Chảy máu ngay sau sổ rau là triệu chứng phổ biến nhất. Máu
có thể chảy liên tục hoặc khi ấn vào đáy tử cung máu sẽ chảy
ồ ạt ra ngoài.
 Tử cung nhão, mềm do co hồi kém hoặc không co hồi, khơng
có khối an tồn mặc dầu rau đã sổ.
3. Xử trí
 Phải xử trí khẩn trương, tiến hành song song cầm máu và
hồi sức.
 Dùng mọi biện pháp cơ học để cầm máu: xoa tử cung qua

thành bụng, chẹn động mạch chủ bụng, ép tử cung bằng
hai tay.
 Thông tiểu để làm rỗng bàng quang.


 Làm sạch lịng tử cung: Lấy hết rau sót, lấy hết máu cục.
 Tiêm 5-10 đơn vị ôxytôxin tiêm bắp hoặc tiêm vào cơ tử
cung, nếu tử cung vẫn khơng co thì tiêm bắp Ergometrine
0,2mg
 Truyền nhỏ giọt tĩnh mạch ôxytôxin 5-10 đơn vị trong 500
ml dung dịch glucoza 5%
 Truyền dịch chống choáng
 Trong 2 giờ đầu mỗi 15 phút xoa đáy tử cung một lần , kéo
dài trong 2 phút cho đến khi có cảm giác tử cung co cứng
thành khối dưới tay.
 Tuy nhiên nếu sau khi xoa bóp tử cung, tiêm ơxytơxin hoặc
Ergometrin nhưng máu tiếp tục chảy và mỗi khi ngừng xoa
tử cung lại nhão, phải nghĩ đến đờ tử cung không hồi phục,
lập tức chỉ định can thiệp phẫu thuật (buộc hai động mạch
tử cung, cắt tử cung bán phần...).
Câu 8: Viêm nộp mạc, viêm cơ tử cung sau đẻ
1. Viêm nội mạc tử cung
Đây là hình thái nhẹ, thường gặp, nếu khơng điều trị kịp th ời có
thể đưa đến các biến chứng.
Triệu chứng
 Sốt xuất hiện 2-3 ngày sau đẻ.
 Mạch nhanh 100 - 120 l /phút, mệt mỏi
 Tử cung co hồi chậm.
 Sản dịch hơi, có thể có mủ lẫn máu.
Điều trị

 Thuốc co hồi tử cung.
 Kháng sinh đường tiêm.
 Nong cổ tử cung trong trường hợp bế sản dịch.
 Cấy sản dịch, sau đó điều chỉnh kháng sinh theo kháng sinh
đồ.
 Nạo buồng tử cung nếu có sót rau, tốt nhất sau khi đã dùng
kháng sinh 24 giờ.
2. Viêm cơ tử cung


Đây là hình thái hiếm gặp, thường xảy ra sau viêm nội mạc khơng
được điều kịp thời và tích cực. Tiên lượng phụ thuộc vào chẩn
đoán và điều trị
Những biến chứng có thể xảy ra là viêm phúc mạc hoặc nhiễm
trùng máu.
Triệu chứng
 Sốt cao 39-40oC, biểu hiện nhiễm trùng nặng.
 Sản dịch hôi thối, ra máu lẫn mủ.
 Tử cung to mềm và nắn đau.
Điều trị
 Cấy sản dịch, điều trị theo kháng sinh đồ
 Dùng kháng sinh đường tiêm liều cao, phổ rộng và phối hợp
2-3 loại kháng sinh (Beta-Lactam, Aminosid, Metronidazol).
 Thuốc co hồi tử cung (oxytocin)
 Nâng cao thể trạng, bù nước và điện giải, truyền máu nếu
cần thiết.
 Nạo kiểm tra buồng tử cung trong trường hợp sót nhau.
 Cắt tử cung trong các trường hợp nặng.



Câu 9: Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán UTCTC
1. Các thương tổn tiền lâm sàng
 Ở giai đoạn sớm, các triệu chứng cơ năng thường nghèo
nàn.
 Khi khám âm đạo - cổ tử cung bằng mỏ vịt có thể thấy cổ
tử cung trơng giống như bình thường hoặc có vết lt trợt,
một vùng trắng khơng điển hình hoặc tăng sinh mạch máu
2. Các thương tổn rõ trên lâm sàng
 Bệnh nhân thường đến khám với triệu chứng ra máu âm
đạo bất thường giữa kỳ kinh, ra máu sau giao hợp, hoặc khí
hư hơi, lẫn máu, có thể phối hợp với tình trạng cơ th ể suy
kiệt.
 Khám mỏ vịt hiện diện một khối sùi, dễ chảy máu khi
chạm vào. Khi bôi Lugol vùng tổn thương không bắt màu
(nghiệm pháp Schiller âm tính).
 Một số trường hợp muộn hơn cổ tử cung sẽ biến dạng, loét
sâu hoặc cổ tử cung bị mất hẳn hình dạng.
 Sinh thiết được thực hiện ở cả vùng lành và vùng bệnh lý.
 Ngoài ra, cần phải đánh giá mức độ lan tràn và xâm lấn của
ung thư vào các túi cùng âm đạo, nền dây chằng rộng, bàng
quang, trực tràng và các vùng kế cận.
3. Cận lâm sàng
 Tế bào âm đạo
 Giúp phát hiện các thay đổi ở mức độ tế bào theo hướng
tiền ung thư hoặc ung thư.
 Tiêu bản được nhuộm theo phương pháp Papanicolaou và
xếp loại theo danh pháp Bethesda 2001 bao gồm:
Các thay đổi tế bào biểu mơ lát:
 ASCUS (bất điển hình tế bào lát có ý nghĩa không xác
định)

 LSIL (tổn thương trong biểu mô lát mức độ thấp)
 HSIL (thương tổn trong biểu mô lát mức độ cao)
 Ung thư
Các thay đổi tế bào biểu mô trụ:


 AGUS (bất điển hình tế bào tuyến có ý nghĩa không xác
định)
 AIS (ung thư trong liên bào biểu mô tuyến)
 Ung thư.
 Soi cổ tử cung
 Không chuẩn bị: tổn thương dạng sùi hoặc loét, bề mặt
dễ chảy máu, nhiều mạch máu tăng sinh.
 Chứng nghiệm Hinselmann (chứng nghiệm axít axêtic):
Khi bơi acid acetic 3%, vùng tổn thương trở nên trắng
đục, có thể có hình chấm đáy hoặc hình lát đá.
 Chứng nghiệm Schiller: Bơi dung dịch Lugol 3%, vùng
tổn thương khơng bắt màu nâu.
 Ngồi các thương tổn trên, cần phải xác định vùng
chuyển tiếp.
 Sinh thiết
Được lấy từ vùng chuyển tiếp và vùng nghi ngờ, cho phép
khảo sát mơ học một cách chính xác và đầy đủ.
 Chẩn đốn hình ảnh
Để giúp đánh giá đầy đủ mức độ lan tràn và xâm lấn của ung
thư, có thể chỉ định một số thăm dò sau: siêu âm, chụp UIV,
chụp cắt lớp vi tính (CT Scan), cộng hưởng từ hạt nhân (MRI).


Câu 10 : Chẩn đốn và xử trí viêm âm đạo do nấm.

1. Chẩn đoán
 Là bệnh do nhiễm một loại nấm có tên là Candida (chủ yếu là
Candida albicans).
 Chiếm khoảng 20% các trường hợp viêm âm đạo.
 Có các yếu tố thuận lợi
 Dùng kháng sinh nhiều ngày
 Đái tháo đường
 Có thai
 Bệnh tự miễn
 Mặc quần quá chật
 Thay đổi các sản phẩm dùng cho vệ sinh phụ nữ .
 Triệu chứng:
 Bệnh nhân thường ngứa nhiều.
 Khí hư có màu trắng đục như váng sữa, khơng hơi, nhiều hoặc
ít.
 Có thể kèm theo đi tiểu khó, đau khi giao hợp.
 Khám
 Âm hộ - âm đạo viêm đỏ, có thể bị xây xước nhiễm khuẩn do
găi, trường hợp nặng bị viêm cả vùng tầng sinh mơn và đùi
bẹn.
 Khí hư thường nhiều, màu trắng như váng sữa, thành mảng
dày dính vào thành âm đạo, ở dưới có vết trợt đỏ.
 Xét nghiệm
 Soi tươi hoặc nhuộm gram tìm nấm men . Ni cấy ở mơi
trường Sabouraud.
 Chứng nghiệm Sniff (Whiff test) (-).
 Đo pH< 4,5.
2. Điều trị
Có thể dùng một trong các cách sau.
 Vệ sinh âm đạo, quần áo lót sạch, phải được phơi nắng hoặc là

 Không giao hợp trong thời gian điều trị.
 Itraconazole (Sporal) 100mg uống 2 viên/ngày x 3 ngày.
 Fluconazole 150mg uống 1 viên duy nhất.
 Miconazole 200mg, viên đặt âm đạo, đặt 1 viên trước khi đi ngủ x 3
ngày.


 Clotrimazole 500mg, viên đặt âm đạo, đặt 1 viên duy nhất.
 Tỷ lệ tái phát 15%.