Thị trường tài chính quốc tế
Đàm Quang Vinh, MBA, PhD
Đề cương
1. Thị trường vốn quốc tế
2. Thị trường ngoại hối
Một số khái niệm cơ bản
Tài chính - finance

Theo nghĩa hẹp, có nghĩa là vốn dưới dạng tiền

Theo nghĩa rộng, đó là số tiền từ bất kỳ một nguồn nào
được sử dụng cho bất kỳ một khoản chi tiêu nào
Vốn tài chính - financial capital - nguồn tài
chính

Tài sản có khả năng chuyển hoán (tính thanh khoản cao)

Đây là một khái niệm tương đối để phân biệt với các loại
tài sản khác it co tính thanh khoản như: tài sản cố định của
cty (nhà xưởng, đất đai,…)
Công cụ tài chính - financial instrument

Bất kỳ một loại giấy tờ nào được sử dụng với tư cách là
bằng chứng nợ và việc bán hay chuyển nhượng nó cho
phép người bán có được một nguồn tài chính
Tỷ số tài chính – financial ratio

Tỷ số giữa một nhóm tài sản Có hoặc Nợ nhất định của
một doanh nghiệp so với tổng tài sản Có hoặc Nợ tương
ứng


Hoặc giữa tài sản Có hay Nợ và các luồng như doanh thu
hay thu nhập
Thị trường tài chính

Tổng hoà các mối quan hệ cung - cầu về vốn
Thị trường vốn (capital market)

Thị trường hay một nhóm các thị trường liên quan tới
nhau, trong đó vốn ở dạng tài chính (tiền tệ) được đem cho
vay, vay hoặc huy động với các điều kiện khác nhau. (từ
ngắn hạn đến dài hạn) (David W.Pearce, từ điển kinh tế
học hiện đại)

Một hệ thống phân bổ các nguồn lực tài chính trung và dài
hạn dưới hình thức nợ vay hay cổ phần
Thị trường vốn quốc tế (international
capital market)

Mạng lưới bao gồm các cá nhân, các công ty, các thể
chế tài chính và các chính phủ đầu tư hay vay tiền bên
ngoài biên giới quốc gia

Các ngân hàng quốc tế lớn đóng vai trò trung tâm trên
thị trường vốn quốc tế

Thị trường này bao gồm:
-
những giao dịch chính thức (khi những người bán và
những người mua gặp gỡ để buôn bán các công cụ tài
chính)

-
các giao dịch trên mạng điện tử
Trung tâm tài chính hải ngoại

Lãnh thổ mà hoạt động tài chính ở đó chịu rất ít điều tiết
và cũng chịu rất ít, thậm chí không chịu thuế

Cơ sở hạ tầng kinh tế và xã hội tốt (đặc biệt viễn thông
chất lượng rất cao)

nguồn cung cấp vốn (và thường là vốn rẻ) cho các c.ty có
hoạt động mang tính đa quốc gia
Các trung tâm tài chính hải ngoại

Các trung tâm giao dịch (operational center) thực hiện những giao dịch tài
chính với số giá trị lớn. Các trung tâm giao dịch nổi tiếng nhất là London (là
nơi có nhiều hoạt động về mua bán ngoại tệ) và Thuỵ sĩ (là nơi cung cấp rất
nhiều vốn đầu tư cho các nước).

Các trung tâm đăng ký (booking center)
-
Có rất ít các hoạt động tài chính thực sự diễn ra ở đây
-
Thông thường các dòng vốn chỉ chảy qua đây để đến các trung tâm giao
dịch lớn.
-
Trên thực tế các trung tâm đăng ký cũng giống như các chi nhánh nước
ngoài của các ngân hàng trong nước, được sử dụng chủ yếu làm các hoạt
động kế toán, ghi chép thuế và các thông tin mua bán ngoại tệ.
-

Một số trung tâm đăng ký quan trọng được đặt tại quần đảo Cayman và
Bahama trên biển Caribê, Gibranta, Monaco và đảo Channel ở châu Âu,
Bahrain ở Trung Đông, và Singapore ở Đông Nam Á
Những lợi ích của thị trường vốn toàn cầu

Hạ thấp chi phí vốn

Tăng lượng vốn cho vay

Cung cấp nhiều cơ hội đầu tư hơn

Phân tán những rủi ro (rủi ro đặc thù và rủi ro hệ thống)
Rủi ro hệ thống

Rủi ro hệ thống đề cập đến những biến động thị trường
của giá trị phần đầu tư cổ phiếu mà có thể quy cho
những nhân tố vĩ mô tác động đến tất cả các hãng trong
một nền kinh tế hơn là những nhân tố đặc thù đối với
một hãng nhất định.

Nhờ việc đa dạng hoá phần đầu tư trên phạm vi quốc
tế, một nhà đầu tư có thể giảm mức độ rủi ro nhiều hơn
vì biến động của giá cả thị trường cổ phiếu qua các
quốc gia không liên quan hoàn toàn đến nhau
Rủi ro đặc thù

Đối với một hãng nhất định
Phân loại thị trường tài chính

Dựa vào cách thức huy động vốn trên thị trường tài

chính thông qua việc sử dụng các công cụ tài chính ta
có thị trường nợ và thị trường cổ phần

Dựa vào việc mua bán chứng khoán lần đầu và chứng
khoán sau khi phát hành lần đầu ta có Thị trường cấp
1 và Thị trường cấp 2

Căn cứ vào bản chất, chức năng và phương thức hoạt
động của các chủ thể tài chính và các công cụ tài chính
giao dịch trên đó, hệ thống tài chính được phân làm 3
thị trường cơ bản: Thị trường tiền tệ; Thị trường hối
đoái và Thị trường vốn
Thị trường nợ

Thị trường mua bán các công cụ nợ. Việc phân chia
các công cụ nợ là ngắn hạn hay dài hạn chỉ mang tính
tương đối. Song thông thường người ta sử dụng cách
phân chia thời gian như sau:
-
Công cụ nợ ngắn hạn: thời gian đáo hạn từ 1 năm trở
xuống
-
Công cụ nợ trung hạn: thời gian đáo hạn từ 1 năm tới
10 năm
-
Công cụ nợ dài hạn: thời gian đáo hạn trên 10 năm.
Thị trường cổ phần

Thị trường trong đó người cần vốn huy động vốn bằng
cách phát hành các cổ phiếu

Thị trường cấp 1 (thị trường sơ cấp)

Những phát hành mới của chứng khoán được tổ chức phát
hành cho người mua đầu tiên.

Thị trường này ít quen thuộc đối với đại chúng, vì việc
bán chứng khoán tới những người mua ban đầu được tiến
hành theo những thỏa thuận riêng, với sự trợ giúp chủ yếu
của các định chế tài chính làm nghiệp vụ bảo lãnh phát
hành.
Thị trường cấp 2 (thị trường thứ cấp)

Thị trường tài chính thực hiện các hoạt động mua bán lại
các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường cấp 1

Dựa vào phương thức giao dịch trên thị trường tài chính,
thị trường cấp 2 được chia làm 2 loại: sở giao dịch và thị
trường phi tập trung
Thị trường tiền tệ

Phát hành và mua bán lại các công cụ tài chính ngắn hạn, thông
thường dưới một năm như tín phiếu kho bạc, khoản vay ngắn
hạn giữa các ngân hàng, thoả thuận mua lại, chứng chỉ tiền gửi,
thương phiếu…

Giai đoạn luân chuyển vốn ngắn hạn (không quá 1 năm). Công
cụ của thị trường tiền tệ là các khoản vay hay các chứng khoán
đáo hạn trong vòng 1 năm.

Hình thức tài chính đặc trưng là hình thức tài chính gián tiếp.

Đóng vai trò trung gian tài chính giữa người vay và người cho
vay là các ngân hàng thương mại.

Các công cụ của thị trường tiền tệ có độ an toàn tương đối cao,
cung cấp lợi tức tiết kiệm cho các nhà đầu tư
Thị trường hối đoái

tương tự như thị trường tiền tệ, thị trường hối đoái là nơi giao
dịch các công cụ tài chính tương đối ngắn hạn, nhưng chúng
được định giá bằng các loại đồng tiền khác nhau, và ở thị trường
hối đoái cũng chỉ các giao dịch giữa các đồng tiền khác nhau
được thực hiện

Lý do dẫn đến những giao dịch ngoại hối đó là:
-
Những lý do thương mại: đó là các giao dịch như du lịch nước ngoài; mua
cổ phiếu nước ngoài; bán một nhà máy cho một công ty nước ngoài; thanh
toán hàng hóa xuất nhập khẩu; ...
-
Đầu tư ngắn hạn vào thị trường tiền tệ đối với những khoản tiền nhàn rỗi
-
Đầu cơ: Là việc mua bán nhằm mục đích lợi nhuận là chủ yếu chứ không
phải nhằm mục đích sở hữu là chủ yếu.
-
Sự can thiệp của ngân hàng trung ương.
Thị trường chứng khoán - Thị trường vốn

nơi giải quyết mối quan hệ cung cầu về vốn dài hạn
Chức năng của thị trường tài chính


Hình thành giá các tài sản tài chính

Tạo tính thanh khoản cho tài sản tài chính

Giảm thiểu chi phí tìm kiếm và chi phí thông tin
Thị trường tài chính Châu Âu

London là một trung tâm tài chính lớn. Quy mô giao
dịch của thị trường chứng khoán London lớn gấp 3 lần
quy mô giao dịch của thị trường chứng khoán Paris -
thị trường lớn thứ 2 Châu Âu

Tuy nhiên Paris lại là thị trường lớn nhất Châu Âu về
các giao dịch trên thị trường phái sinh.

các chỉ số Footsie - FTSE của Anh, CAC40 của
Pháp ... cũng có ảnh hưởng khá lớn trên thế giới