Vladimir Ilyich Lenin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mục từ "Lenin" dẫn đến bài này. Xin đọc về các nghĩa khác tại Lenin (định hướng).
Vladimir Ilyich Lenin
Владимир Ильич Ленин
Chân dung Vladimir Ilyich Lenin
Nhiệm kỳ
8 tháng 11 năm 1917 – 21 tháng 1
năm 1924
Tiền nhiệm
Aleksandr Kerensky
(thủ tướng của chính phủ lâm thời tư
sản)
Kế nhiệm
Aleksei Rykov
(Stalin là Tổng bí thư)
Đảng Đảng Cộng sản Liên Xô
Sinh
22 tháng 4 năm 1870
Simbirsk, Đế quốc Nga
Mất
21 tháng 1 năm 1924 (53 tuổi)
Gorki, CHXHCNLBXV Nga, Liên
Xô
Tôn giáo Vô thần
Chữ ký
Vợ hay Nadezhda Krupskaya
chồng
Vladimir Ilyich Lenin (tiếng Nga:Влади
́

мир Ильи
́
ч Ле
́
нин, phiên âm tiếng Viêt:
Vla-đi-mia Y-lích Lê-nin), tên khai sinh là Vladimir Ilyich Ulyanov (tiếng
Nga:Влади
́
мир Ильи
́
ч Улья
́
нов), còn thường được gọi với tên V. I. Lenin hay N.
Lenin (sinh ngày 22 tháng 4 năm 1870 - mất ngày 21 tháng 1 năm 1924) là một
lãnh tụ của phong trào cách mạng vô sản Nga, là người phát triển học thuyết của
Karl Marx (1818-1883) và Friedrich Engels.
Ông sinh tại làng Gorki, Simbirsk, nay là Ulyanovsk. Tên họ thật là Vladimir
Ilyich Ulyanov. Lenin là người tổ chức Đảng Cộng sản Liên Xô và thành lập nhà
nước Xô Viết.
Ông mất tháng 1 năm 1924, thi hài được lưu giữ trong lăng Lenin trên Quảng
trường Đỏ, Moskva. Ông được tạp chí Time bình chọn là một trong 100 nhân vật
ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 20.
Mục lục
• 1 Tuổi trẻ
• 2 Cách mạng
• 3 Chủ tịch chính phủ
• 4 Đấu tranh chống chủ nghĩa bài Do Thái
• 5 Mất sớm
• 6 Sau khi mất
• 7 Cái tên "Lenin"

• 8 Sự kiểm duyệt tác phẩm của Lenin tại Liên bang xô viết
• 9 Xem thêm
• 10 Những câu nói nổi tiếng
• 11 Tham khảo
• 12 Đọc thêm
• 13 Liên kết ngoài
o 13.1 Những tác phẩm lựa chọn
[sửa] Tuổi trẻ
Vladimir Ilit Ulyanov (Lenin) khoảng năm 1887
Lenin sinh tại Simbirsk, Nga (hiện là Ulyanovsk), là con trai của vợ chồng Ilya
Nikolaevich Ulyanov (1831–1886), một quan chức dân sự Nga làm việc để mở
rộng dân chủ và giáo dục đại chúng miễn phí ở Nga, và Maria Alexandrovna
Ulyanova (1835–1916), một người theo chủ nghĩa tự do. Lenin là người có dòng
máu lai từ thời tổ tiên. Là người Nga nhưng ông có dòng máu của người Kalmyk
qua ông nội, của người Đức Volga qua bà ngoại (là một người theo thuyết Luther),
và của người Do Thái qua ông ngoại (người đã cải theo đạo Thiên chúa giáo).
Lenin được rửa tội trong Nhà thờ chính thống Nga.
Lenin nổi tiếng học giỏi tiếng Latin và tiếng Hy Lạp. Hai bi kịch đã xảy ra trong
thời niên thiếu của ông. Lần đầu khi cha ông mất vì xuất huyết não năm 1886.
Tháng 5 năm 1887 anh cả của ông Aleksandr Ilyich Ulyanov bị treo cổ vì tham gia
vào một âm mưu ám sát Sa hoàng Aleksandr III. Việc này đã làm Lenin trở thành
người cấp tiến. Tiểu sử chính thức của ông thời Xô Viết coi sự kiện này có ảnh
hưởng lớn tới các quá trình cách mạng của ông. Một bức tranh nổi tiếng của
Belousov, Chúng ta sẽ đi theo một con đường khác, được in lại hàng triệu lần trong
những cuốn sách thời Xô Viết, mô tả cậu bé Lenin và mẹ đang buồn bã khi mất
người anh trai. Câu nói "Chúng ta sẽ theo một con đường khác" có nghĩa là Lenin
đã lựa chọn chủ nghĩa Marx để tiếp cận tới cách mạng nhân dân, thay vì những
phương pháp vô chính phủ cá nhân. Khi Lenin bắt đầu quan tâm tới chủ nghĩa
Marx, ông tham gia vào các cuộc phản kháng của sinh viên và cuối năm đó bị bắt.
Sau đó ông bị đuổi khỏi Đại học Kazan. Ông tiếp tục học tập một mình và tới năm

1891 đã có giấy phép hành nghề luật.
Tháng 7 năm 1898, ông cưới Nadezhda Krupskaya, một người hoạt động xã hội
[1]
.
[sửa] Cách mạng
Lenin, tháng 12 năm 1895 (ảnh lúc bị bắt)
Ngay khi tốt nghiệp, Lenin vào làm trợ lý cho một luật sư. Ông làm việc nhiều năm
tại Samara, Nga, sau đó vào năm 1893 chuyển tới Sankt-Peterburg. Thay vì tìm
kiếm một công việc hợp pháp ổn định, ông ngày càng tham gia sâu vào các hoạt
động tuyên truyền cách mạng và nghiên cứu chủ nghĩa Marx. Ngày 7 tháng 12 năm
1895, ông bị nhà chức trách bắt giam 14 tháng sau đó trục xuất tới một làng tại
Shushenskoye ở Siberia.
Tháng 4 năm 1899, ông xuất bản cuốn sách Sự phát triển của Chủ nghĩa Tư bản tại
Nga
[2]
. Năm 1900, thời kỳ đi đày chấm dứt. Ông đi du lịch nước Nga và những nơi
khác ở Châu Âu. Lenin đã sống tại Zürich, Genève, Munchen, Praha, Wien và
Luân Đôn và trong khi bị đi đày ông đã sáng lập tờ báo Iskra. Ông cũng viết một số
bài báo và cuốn sách về phong trào cách mạng. Trong giai đoạn này, ông đã bắt đầu
sử dụng nhiều bí danh, cuối cùng lấy tên Lenin.
Ông hoạt động trong Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga (RSDLP; РСДРП trong
tiếng Nga), và vào năm 1903 ông lãnh đạo phái Bolshevik sau một sự chia rẽ với
những người Mensheviks, điều này xảy ra một phần từ cuốn sách nhỏ của ông Điều
cần làm?
[3]
. Năm 1906 ông được bầu làm Chủ tịch RSDLP. Năm 1907 ông tới
Phần Lan vì những lý do an ninh. Ông tiếp tục đi du lịch Châu Âu và tham gia vào
nhiều cuộc gặp gỡ cũng như các hoạt động xã hội, gồm cả Hội thảo Đảng Praha
năm 1912 và Hội thảo Zimmerwald năm 1915. Khi Inessa Armand rời Nga sang
sống tại Paris, bà đã gặp Lenin và những người Bolsheviks khác đang bị trục xuất,

và được cho là đã trở thành một người cộng tác của Lenin trong thời gian đó. Sau
đó Lenin đi sang Thụy Sĩ.
Richard Pipes cho rằng Lenin đã phân tích Công xã Paris và kết luận rằng công xã
đó thất bại vì "sự khoan hồng quá mức - đúng ra Công xã phải tiêu diệt những kẻ
thù của mình"
[4]
. Tuy nhiên, cả câu trích dẫn, như Lenin đã nói trong một bài phát
biểu đã được chuyển tới một cuộc gặp gỡ quốc tế tại Genève ngày 18 tháng 3 năm
1908, nhân ngày lễ kỷ niệm Công xã như sau: "Dù giai cấp vô sản xã hội đã bị chia
rẽ thành nhiều phe, Công xã là một ví dụ cụ thể về sự đoàn kết để khi có nó giai cấp
vô sản có thể hoàn thành các nhiệm vụ dân chủ mà giai cấp tư sản chỉ có thể tuyên
bố ra. Không cần có một điều luật phức tạp đặc thù nào cả, một cách đơn giản, rõ
ràng, giai cấp vô sản, khi đã nắm quyền lực, sẽ tiến hành dân chủ hóa hệ thống xã
hội, xóa bỏ quan liêu và khiến cho mọi chức vụ nhà nước đều thông qua bầu cử.
Hai sai lầm đã tiêu diệt thành quả của một chiến thắng vẻ vang. Giai cấp vô sản đã
dừng lại nửa chừng; thay vì tiếp tục 'chiếm đoạt của những kẻ chiếm đoạt,' họ đã
cho phép mình đi chệch hướng bởi những mơ ước về một sự công bằng tuyệt đối
trong một đất nước thống nhất bởi một mục tiêu quốc gia; những định chế, như
ngân hàng, đã không bị nắm giữ. .... Sai lầm thứ hai là sự khoan dung quá đáng của
giai cấp vô sản: đúng ra họ phải tiêu diệt các kẻ thủ, nhưng thay vào đó họ lại gắng
sức dùng đạo đức để gây ảnh hưởng tới chúng; họ đã bỏ qua tầm quan trọng của
hoạt động quân sự thuần túy trong một cuộc nội chiến và thay vì tiếp tục tiến bước
mạnh mẽ tới Versailles và giành lấy chiến thắng ở Paris, họ đã trì hoạn và do vậy
cho phép chính phủ Versailles tập hợp các lực lượng của mình, chuẩn bị trước cho
những sự kiện đẫm máu trong tuần lễ tháng 5."
[5]
Khi Thế chiến thứ nhất xảy ra năm 1914, và các đảng Dân chủ Xã hội lớn tại Châu
Âu (khi đó họ tự coi họ là theo chủ nghĩa Marx), gồm cả những người có uy tín như
Karl Kautsky, ủng hộ những nỗ lực chiến tranh của chính phủ nước mình, Lenin đã
rất sửng sốt, đầu tiên từ chối tin rằng những người của Đảng Dân chủ Xã hội Đức

đã bỏ phiếu ủng hộ chiến tranh. Điều này khiến ông bị chia rẽ lần cuối cùng với
Quốc tế Thứ hai, gồm các đảng đó. Lenin đã chấp nhận một lập trường "không yêu
nước", cho rằng mục đích là để đánh bại chính phủ Sa hoàng trong chiến tranh.
Sau cuộc Cách mạng tháng Hai năm 1917 tại Nga và cuộc lật đổ Sa hoàng Nikolai
II, Lenin biết rằng ông cần sớm trở lại nước Nga. Nhưng ông đã bị cô lập tại Thụy
Sĩ trung lập khi Thế chiến thứ nhất đang ở giai đoạn cao trào và không thể dễ dàng
đi qua Châu Âu. Tuy nhiên, Fritz Platten, người cộng sản Thụy Sĩ đã tìm cách đàm
phán với chính phủ Đức để Lenin và những người của ông có thể đi bằng tàu hỏa
kín qua nước Đức. Mọi người tin rằng chính Kaiser Wilhelm II đã hy vọng Lenin
sẽ gây ra tình trạng bất ổn chính trị ở Nga giúp ông chấm dứt chiến tranh tại Mặt
trận phía Đông. Khi còn ở trên lãnh thổ Đức, Lenin không được phép ra khỏi đoàn
tàu. Khi đã qua Đức, Lenin tiếp tục đi phà tới Thụy Điển và chặng đường xuyên
Scandinavia còn lại đã được những người cộng sản Thụy Sĩ là Otto Grimlund và
Ture Nerman thu xếp.
Lênin cải trang đeo tóc giả và cạo nhẵn râu ở Phần Lan 11 tháng 8 năm 1917
Ngày 16 tháng 4 năm 1917, Lenin quay trở về Petrograd và nhận vai trò lãnh đạo
bên trong phong trào Bolshevik, xuất bản Luận cương tháng 4
[6]
. Luận cương tháng
4 kêu gọi kiên quyết phản đối chính phủ lâm thời. Ban đầu vì có sự không rõ ràng
trong cánh tả Lenin giữ khoảng cách với đảng của ông. Tuy nhiên, lập trường kiên
quyết này có nghĩa rằng những người Bolsheviks đã trở thành lãnh đạo của quần
chúng bởi vì họ không còn ảo tưởng ở chính phủ lâm thời, và nhờ sự xa hoa của
phe đối lập những người Bolsheviks đã không còn phải chịu trách nhiệm về bất cứ
hậu của nào của việc áp dụng những chính sách của họ
[7]
.
Trong khi ấy, Aleksandr Kerensky và những người đối lập khác trong Bolsheviks
buộc tội Lenin là một điệp viên ăn lương của Đức. Trước lời buộc tội đó, một lãnh
đạo khác là Lev Davidovich Trotsky đã có một bài phát biểu mang tính quyết định

ngày 17 tháng 7, cho rằng: "Một không khí không thể chịu đựng nổi đang diễn ra,
trong đó cả các bạn và tôi đều bị sốc. Người ta đang tung ra những lời buộc tội bẩn
thỉu nhằm vào Lenin và Zinoviev. ... Lenin đã đấu tranh vì cách mạng trong ba
mươi năm. Tôi đã chiến đấu hai mươi năm chống lại sự áp bức con người. Và
chúng ta không thể là gì khác ngoài việc nuôi dưỡng lòng căm thù với chủ nghĩa
quân phiệt Đức. ... Tôi từng bị một tòa án tại Đức kết án tám tháng tù vì tội đấu
tranh chống chủ nghĩa quân phiệt Đức. Điều này tất cả mọi người đều biết. Đừng ai
trong phòng này nói rằng chúng ta là những kẻ làm thuê của Đức."
[8]
Sau cuộc nổi dậy bất thành của công nhân vào tháng 7, Lenin bỏ trốn tới Phần Lan.
Ông quay trở lại vào tháng 10, hô hào một cuộc cách mạng vũ trang với khẩu hiệu
"Tất cả quyền lực về tay Xô Viết!" chống lại Chính phủ Lâm thời. Các ý tưởng về
chính phủ của ông đã được thể hiện trong bài tiểu luận "Quốc gia và Cách mạng"
[9]
, kêu gọi thành lập một hình thức chính phủ mới dựa trên các hội đồng công nhân
hay các sô viết. Trong tác phẩm này, ông cũng cho rằng, trên nguyên tắc, những
người công nhân bình thường có thể điều hành một nhà máy hay một chính phủ.