ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

MAI HOA

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

MAI HOA

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hằng

THÁI NGUYÊN - 2019


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn tận tình của PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hằng. Các thông tin và kết
quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả luận văn
Mai Hoa


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới
Lãnh đạo trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Cô
giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo
điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường.
Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Nguyễn Thị
Thu Hằng, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ em trong
quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh
Quảng Ninh, Lãnh đạo Phòng Giáo dục & Đào tạo thành phố Hạ Long, cùng
bạn bè, người thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác
giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản
thân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm
khuyết. Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các thầy, các cô và các bạn đồng
nghiệp.
Em xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả luận văn
Mai Hoa


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT ...........................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ..................................................v
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................4
4. Giả thuyết khoa học.........................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................5
6. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................5
7. Cấu trúc của luận văn ......................................................................................6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC ............................................................................7
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề ...................................................................7

1.1.1. Trên thế giới ..............................................................................................7
1.1.2. Ở Việt Nam................................................................................................9
1.2.


Một số khái niệm cơ bản .........................................................................11

1.2.1. Quản lý ....................................................................................................11
1.2.2. Quản lý giáo dục......................................................................................11
1.2.3. Đánh giá...................................................................................................14
1.2.4. Năng lực ..................................................................................................15
1.2.5. Đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực .........................16
1.3.

Một số vấn đề cơ bản về đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực ở trường tiểu học.......................................................................16


1.3.1. Đặc điểm của học sinh tiểu học...............................................................17
1.3.2. Mục tiêu đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực...........20
1.3.3. Nội dung đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ..........21
1.3.4. Phương pháp đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực....22
1.4.

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng
lực ở trường tiểu học ...............................................................................24

1.4.1. Lập kế hoạch đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực....26
1.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực ...........................................................................................28
1.4.3. Chỉ đạo thực hiện hoạt đông đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực ...........................................................................................30
1.4.4. Kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh của GV theo định
hướng phát triển năng lực........................................................................31
1.5.


Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học...................................32

1.5.1. Yếu tố chủ quan.......................................................................................32
1.5.2. Yếu tố khách quan ...................................................................................34
Kết luận chương 1..............................................................................................37
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC
SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG
NINH.......................................................................................................39
2.1. Khái quát về các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh......39
2.2.

Khái quát về khảo sát thực trạng .............................................................42

2.2.1. Mục đích khảo sát....................................................................................42
2.2.2. Phạm vi và đối tượng khảo sát ................................................................42
2.2.3. Nội dung khảo sát....................................................................................43
2.2.4. Phương pháp khảo sát..............................................................................43


2.3.

Thực trạng hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh..43

2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên về tầm
quan trọng của hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển

năng lực ...................................................................................................43
2.3.2. Thực trạng việc thực hiện mục tiêu đánh giá học sinh theo đính hướng
phát triển năng lực ...................................................................................44
2.3.3. Thực trạng việc thực hiện nội dung đánh giá học sinh theo đính hướng
phát triển năng lực ...................................................................................46
2.3.4. Thực trạng phương pháp đánh giá học sinh theo đính hướng phát triển
năng lực ...................................................................................................48
2.3.5. Thực trạng hình thức đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực ...................................................................................................50
2.4.

Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh .........................................................................................................52

2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch quản lí hoạt động đánh giá học sinh theo theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh............................................................................53
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long,
tỉnh Quảng Ninh ......................................................................................54
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long,
tỉnh Quảng Ninh ......................................................................................57
2.4.4. Thực trạng kiểm tra hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh .........................................................................................................62


2.4.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đánh giá học sinh theo

định hướng phát triển năng lực................................................................65
2.5.

Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh............................................................................67

2.5.1. Những thành công ...................................................................................67
2.5.2. Những hạn chế.........................................................................................68
2.5.3. Nguyên nhân của thực trạng....................................................................69
Kết luận chương 2..............................................................................................70
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC
SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG
NINH.......................................................................................................71
3.1.

Nguyên tắc đề xuất giải pháp ..................................................................71

3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu ............................................................................71
3.1.2. Đảm bảo tính khoa học............................................................................71
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn ............................................................................72
3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống ............................................................................72
3.1.5. Đảm bảo tính khả thi ...............................................................................72
3.2.

Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực tại các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh .........................................................................................................73


3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh về
đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ..........................73
3.2.2. Đổi mới lập kế hoạch đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực ...................................................................................................75
3.2.3. Đổi mới hoạt động đánh giá học sinh đồng bộ với đổi mới nội dung,
phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực....................80


3.2.4. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực........................................................................81
3.2.5. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hoạt động đánh giá học
sinh theo định hướng phát triển năng lực................................................83
3.3.

Mối quan hệ của các biện pháp ...............................................................85

3.4.

Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất .....87

3.4.1. Mục đích ..................................................................................................87
3.4.2. Nội dung và cách tiến hành .....................................................................88
3.4.3. Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp ...88
Kết luận chương 3..............................................................................................92
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................93
1. Kết luận..........................................................................................................93
2. Khuyến nghị...................................................................................................95
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................96
PHỤ LỤC



DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
BGH

: Ban giám hiệu

CB, GV

: Cán bộ giáo viên

CBQL

: Cán bộ quản lý

CSVC

: Cơ sở vật chất

GD & ĐT : Giáo dục và đào tạo
GV

: Giáo viên

GVBM

: Giáo viên bộ môn

GVCN

: Giáo viên chủ nhiệm


HS

: Học sinh

QL

: Quản lý

UBND

: Ủy ban nhân dân


DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1.

Đội ngũ CBQL, GV, HS các trường tiểu học (2018)....................41

Bảng 2.2.

Nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng về hoạt động
đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ................44

Bảng 2.3.

Thực trạng mức độ thực hiện mục tiêu đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực .....................................................45


Bảng 2.4.

Thực trạng mức độ thực hiện nội dung đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực .....................................................47

Bảng 2.5.

Thực trạng mức độ thực hiện phương pháp đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực .............................................49

Bảng 2.6.

Thực trạng mức độ thực hiện phương pháp đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực .............................................51

Bảng 2.7.

Thực trạng lập kế hoạch quản lí hoạt động đánh giá học sinh
theo theo định hướng phát triển năng lực .....................................53

Bảng 2.8.

Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực .....................................................55

Bảng 2.9.

Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động quản lí hoạt động đánh
giá học sinh theo theo đính hướng phát triển năng lực .................57


Bảng 2.10. Thực trạng kiểm tra hoạt động quản lí hoạt động đánh giá học
sinh theo theo đính hướng phát triển năng lực..............................64
Bảng 2.11. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực .............................................66
Bảng 3.1.

Đánh giá của cán bộ quản lý, giáo về tính cấp thiết, tính khả thi
của các biện pháp ..........................................................................89

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết và tính khả thi ................90
Sơ đồ:
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp....................................................87


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ trong thời đại khoa học công nghệ
bùng nổ và Việt Nam không nằm ngoài quy luật phát triển đó. Để đất nước hội
nhập quốc tế thì nền chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, khoa học kĩ thuật,... phải
phát triển. Vấn đề này đòi hỏi chúng ta phải đào tạo được nguồn nhân lực đáp
ứng yêu cầu mới, đây là trách nhiệm cốt lõi của ngành giáo dục và nền tảng ban
đầu cho mọi thành công là giáo dục Tiểu học.
Trong công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, giáo dục giữ
một vị trí quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài, góp phần vào việc xây dựng một nền kinh tế tri thức. Tuy nhiên, giáo
dục ở các cấp học và trình độ đào tạo đang phải đối mặt với những khó khăn và
thách thức mới, nhất là tình trạng chất lượng giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu
phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay. Thực hiện Luật Giáo dục
2005 và Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính

phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đang triển khai đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp
giáo dục, tiếp tục đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên, tăng
cường cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác đánh giá và kiểm định chất lượng
giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo nhằm nhanh chóng tạo bước chuyển
biến lớn về chất lượng giáo dục.
Chất lượng giáo dục là một vấn đề luôn được xã hội quan tâm vì tầm
quan trọng hàng đầu của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung, sự
nghiệp phát triển giáo dục nói riêng. Mọi hoạt động giáo dục được thực hiện
đều hướng tới mục đích góp phần đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục; và
một nền giáo dục ở bất kì quốc gia nào bao giờ cũng phải phấn đấu để trở thành
một nền giáo dục chất lượng cao. Mặc dù vậy, do tính chất phức tạp, đa dạng,


nhiều chiều của vấn đề, hiểu đầy đủ về chất lượng giáo dục cũng như xác định
quy trình, phương


pháp, kĩ thuật đánh giá chất lượng giáo dục một cách khoa học, phù hợp với
thực tiễn phát triển của xã hội, của giáo dục trong một hoàn cảnh cụ thể không
phải là điều đơn giản.
Xác định được tầm quan trọng của giáo dục trong sự phát triển của đất
nước, Hội nghị TW8 khóa XI đã tiếp tục quán triệt “Giáo dục là quốc sách hàng
đầu” [2] để tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện, thúc đẩy sự nghiệp công
nghiệp hóa - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố
cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Theo Điều
27 Luật giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14/6/2005 đã quy định rõ: “Giáo dục
tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ
bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [23]. Cấp Tiểu học cũng là cấp

học nền tảng đầu tiên của tri thức vì vậy ba mục tiêu lớn của giáo dục Tiểu học
trong giai đoạn hiện nay đó là: Thứ nhất đào tạo về đạo đức và nhân cách; Thứ
hai đào tạo về kiến thức; Thứ ba đào tạo về kĩ năng sống giúp học sinh phát
triển đúng hướng, trở thành nguồn lực chính vì mục đích phát triển chung của
nước nhà. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo luôn được
Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm.
Phản ánh sự thành công của một chương trình giáo dục và đào tạo đó
chính là chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường, mỗi cấp học và chất lượng
giáo dục đó được khẳng định thông qua việc đánh giá kết quả học tập của học
sinh. Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh chính xác, hiệu quả chính là
góp phần thúc đẩy nền giáo dục nước nhà. Chính vì vậy, Nghị quyết Trung
ương số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng lần
thứ tám khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ rõ:
“Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo
dục, đào tạo” [2]; “Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với
đánh giá cuối kì, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của
người học; đánh giá của nhà

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




trường với đánh giá của gia đình và xã hội” [2]. Như vậy, việc đánh giá kết quả
học tập của học sinh không còn là vấn đề đánh giá chủ quan của riêng người
thầy mà nó được cả cộng đồng tham gia và đi đến thống nhất chung mang tính
tổng thể, khách quan và chuẩn xác. Đây là điểm mới trong việc thực hiện cải
cách giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu mới về mục tiêu đào tạo con người.
Thực hiện chủ chương của Đảng và Nhà nước, trong những năm qua
ngành giáo dục không ngừng đổi mới công tác quản lý; Đổi mới trong công tác

bồi dưỡng năng lực đội ngũ; Đổi mới chương trình, phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh;... Trong đó, việc thực hiện đổi
mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh cấp Tiểu học luôn được chú
trọng sửa đổi, bổ sung để phù hợp với yêu cầu mới. Từ những đòi hỏi cấp bách
về đổi mới nhằm nâng cao chất lượng học tập, đảm bảo phát huy những năng
lực của từng cá nhân cũng như sự phát triển tự nhiên ở độ tuổi bậc tiểu học, Bộ
GD&ĐT đã ban hành “Thông tư số 30/2014/TT-BGD&ĐT, ban hành Quy định
Đánh giá học sinh tiểu học".
Có thể nói Thông tư 30 là bước đột phá, đi sâu vào đổi mới từ bản chất.
Tuy nhiên bước đầu triển khai Thông tư cũng đã gặp khá nhiều luồng tư tưởng
khác nhau, chủ yếu là sự chưa thích ứng giữa phương pháp cũ và phương pháp
mới. Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh ở các trường
tiểu học còn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới. Đến năm 2016, Bộ GD&ĐT
tiếp tục ban hành Thông tư 22 nhằm điều chỉnh những hạn chế bất cập của
Thông tư 30/2014.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đánh giá kết quả học tập
của học sinh Tiểu học theo định hướng phát triển năng lực trong những năm
qua tại các trường Tiểu học thành phố Hạ Long còn nhiều bất cập trong khâu
quản lý: Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh mới được chú
trọng về kiến thức, việc đánh giá về năng lực và phẩm chất còn hình thức; Cán
bộ quản lý, giáo viên gặp khó khăn trong việc viết nhận xét đảm bảo đúng, đủ,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




chính xác và phù hợp với đối tượng, tránh trùng lặp; Tiêu chuẩn về mức độ
hình thành và

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh từng độ tuổi chưa rõ, khó xác định;
Ý thức, trách nhiệm của giáo viên trong công tác đánh giá, lưu giữ minh chứng
chứng minh kết quả học tập của học sinh còn nhiều hạn chế, hình thức; Giáo
viên còn lạm dụng quyền trong khâu đánh giá thường xuyên học sinh nhằm
điều chỉnh kết học tập dẫn đến phản ánh không đúng chất lượng giáo dục. Công
tác quản lý việc thực hiện đánh giá thường xuyên của giáo viên trong các giờ
học đối với học sinh khó kiểm soát. Đánh giá đúng thực trạng việc thực hiện
đánh giá kết quả học tập của học sinh Tiểu học theo định hướng phát triển năng
lực tại các trường Tiểu học thành phố Hạ Long nhằm đề ra các giải pháp quản
lý hoạt động đánh giá học sinh đồng bộ có tính khả thi, phù hợp với tình hình
thực tế của địa phương trong thời kỳ đổi mới là cấp thiết và thiết thực.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động
đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu
học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh” để làm đề tài nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống lý luận và nghiên cứu thực trạng công tác
quản lý hoạt động đánh giá học sinh của các trường Tiểu học thành phố Hạ
Long
, tỉnh Quảng Ninh nhằm đề xuất các biện pháp để quản lý các hoạt động đánh
giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực; từ đó góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục ở các trường tiểu học.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động đánh giá học sinh ở các trường Tiểu
học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh

Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Việc tổ chức hoạt động đánh giá cho HS ở các trường tiểu học thành phố
Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng phát triển năng lực đã đạt được
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




những kết quả nhất định song vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Nếu đề
xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý đánh giá theo định hướng phát

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




triển năng lực để khắc phục những hạn chế bất cập thì việc đảnh giá học sinh sẽ
hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học.
5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng việc quản lý hoạt động
đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh và khảo nghiệm các biện pháp.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, tác giả sử dụng các phương pháp
phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu lý luận về nghiên
cứu, so sánh, tổng hợp các tài liệu, tư liệu sách báo, công trình khoa học, văn
bản, chỉ thị, nghị quyết thể hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước,
của Bộ GD&ĐT về quản lý giáo dục, quản lý đánh giá học sinh, đánh giá học
sinh theo định hướng phát triển năng lực.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Sử dụng phiếu điều tra bằng bảng hỏi để thu thập thông tin thực tiễn từ
cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường tiểu học thành phố Hạ Long,
tỉnh Quảng Ninh về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực; trên cơ sở đó phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề này.
6.2.2. Phương pháp phỏng vấn
Trao đổi trực tiếp với các cán bộ quản lý các nhà trường, các giáo viên có
kinh nghiệm, uy tín trong hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực thu thập thông tin bổ sung sau khi điều tra bằng phiếu hỏi
nhằm thu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




thập các ý kiến sâu hơn của giáo viên và học sinh để phục vụ cho việc nghiên
cứu của đề tài.
6.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lý (hồ sơ quản lý của
các trường thuộc phạm vi nghiên cứu)
Tiến hành phân tích các sản phẩm của hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học, từ đó nắm bắt được các
thông tin chung, phục vụ cho việc đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt
động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu

học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
6.3. Phương pháp sử dụng toán thống kê
Để có được các số liệu khoa học, đề tài sử dụng phương pháp toán thống
kê để xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra, từ đó phục vụ cho
hoạt động phân tích, đánh giá thực trạng và khảo nghiệm.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu; Kết luận; Khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ
lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định
hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh.

Chương 1
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
Đánh giá là một khoa học tự thân luôn luôn gắn liền với hoạt động dạy
học và hoạt động giáo dục, nhiều nước trên thế giới đều rất quan tâm đến khoa
học đánh giá trong giáo dục, dạy học.
Trên thế giới, thời kỳ tiền tư bản chủ nghĩa (thế kỷ XV - XVIII) lần đầu
tiên trong lịch sử giáo dục thế giới, nhà giáo dục Tiệp Khắc J.A.Comensky đã
đặt nền móng cho lý luận dạy học ở nhà trường và xây dựng thành một hệ thống
vấn đề trong tác phẩm "Phép giảng dạy vĩ đại", trong đó có nêu ý nghĩa, vai trò
của kiểm tra, đánh giá quá trình lĩnh hội tri thức của học sinh, ông lưu ý việc
kiểm tra, đánh giá phải căn cứ vào mục tiêu học tập và hướng dẫn học sinh tự
kiểm tra, đánh giá kiến thức của bản thân (dẫn theo [14]).
Tác giả P.E.Griffin “Đánh giá là đưa ra phán quyết về giá trị của một sự
kiện, nó bao hàm cả việc thu thập thông tin sử dụng trong việc đánh giá một
chương trình, một sản phẩm, một tiến trình, mục tiêu hay tiềm năng ứng dụng
của một cách thức đưa ra nhằm mục đích nhất định” [26].
Tác giả R.Tiler cho rằng “Quá trình đánh giá chủ yếu là quá trình xác
định mức độ thực hiện các mục tiêu của chương trình giáo dục” [dẫn theo 33].
Một số định nghĩa coi đánh giá như một phương tiện được sử dụng để
điều khiển, kích thích việc học của học sinh như theo tác giả T.A.Ilina: “đánh
giá là một phương tiện kích thích mạnh mẽ và có một ý nghĩa giáo dục to lớn
trong điều kiện nếu như nó được giáo viên sử dụng đúng đắn” [31]. Hay theo
nghiên cứu của Savin “Đánh giá có thể trở thành một phương tiện quan trọng
để điều khiển sự học tập của học sinh, đẩy mạnh sự pháp triển về công tác giáo
dục của các em. Đánh giá được thực hiện trên cơ sở kiểm tra và đánh giá theo
hệ thống
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





5 bậc: xuất sắc 5 điểm, tốt 4 điểm, trung bình 3 điểm, xấu 2 điểm, rất xấu 1
điểm”

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




[21].
Nghiên cứu lý thuyết chung về đánh giá trong lớp học như công trình của

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




C.A. Paloma và Robert L. Ebel “Measuring Educational Achievement” (Đo
lường thành tích giáo dục) đã mô tả rất chi tiết phương pháp đo lường đánh giá
học sinh ở các trường phổ thông ở Mỹ. Công trình này cho thấy việc đánh giá
học sinh cần tập trung vào đánh giá quá trình kiểm tra [6].
Cuốn “Measurement and Evaluation in Teaching” (Đo lường và đánh giá
trong dạy học) của Norman E. Gronlund giới thiệu tới GV và những người đang
tìm hiểu nghiệp vụ sư phạm về những nguyên tắc và quy trình đánh giá cần
thiết cho việc dạy học hiệu quả. Trong cuốn sách này, tác giả đã tiếp tục khẳng
định người học là đối tượng của các đánh giá và đo lường sư phạm, tác giả đã
đề cập các nội dung, hình thức và nguyên tắc trong đánh giá [22].

Trong quyển “A Teacher's Guide to Assessment” (Hướng dẫn GV đánh
giá) do D.s. Frith và H.G.Macintosh lại viết rất cụ thể, chuyên sâu về những lý
luận cơ bản của đánh giá trong lớp học, cách lập kế hoạch đánh giá, cách đánh
giá, cho điểm, và cả cách thức đánh giá bằng nhận xét của giáo viên đối với học
sinh. Đây là cuốn sách gọi mở rất nhiều cho nhà quản lý trong công tác quản lý
hoạt động đánh giá học sinh [9].
Bên cạnh đó, cuốn tài liệu thể hiện xu hướng đánh giá hiện đại đang thịnh
hành của Anthony J.Nitko, Đại học Arizona (Mỹ) mang tên “Educational
Assessment of Students” (Đánh giá học sinh) một lần nữa đã đề cập đến rất
nhiều nội dung của đánh giá học sinh, bao gồm: Phát triển các kế hoạch giảng
dạy kết hợp với đánh giá; các đánh giá về mục tiêu, hiệu quả; đánh giá học sinh.
Không chỉ vậy, cuốn sách còn cho rằng: Đánh giá học sinh còn là trách nhiệm
to lớn của người Hiệu trưởng trong nhà trường, hiệu quả của công tác đánh giá
có tốt hay không là do năng lực quản lý của người Hiệu trưởng nhà trường.
Như vậy, tác phẩm này đã nêu lên vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý
trong đánh giá học sinh nói chung [1].
Ngoài ra có những nghiên cứu cụ thể về quản lý hoạt động đánh giá học
sinh trong các nhà trường hiện nay, như Cuốn “Monitering Educational

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN