BÀI 7
VĂN MINH HY-LA
THỜI CỔ ĐẠI

VĂN MINH HY-LA THỜI CỔ ĐẠI
•
I/. HY LẠP
•
1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH
•
Thời cổ đại, đất đai HL bao gồm Nam bán đảo Ban căng;
các đảo trong biển Ê giê và phía Tây Tiểu Á-Trong đó
quan trọng nhất là Nam bán đảo Ban căng-Lãnh thổ Hy
Lạp ngày nay
•
Đất đai về cơ bản cằn cỗi nhưng lại có nhiều khoáng
sản( Vàng, bạc, đồng)
•
Địa hình bị chia cắt bởi núi non, giao thông đi lại khó
khăn.Chỉ có Nam HL khí hậu ấm áp, mưa nhiều ,cây cối
xanh tươi

•
Bờ biển phía Tây khúc khuỷu, có nhiều vịnh,
hải cảng tốt
•
Miền Tiểu Á giàu có- là chiếc cầu nối Hy Lạp
với phương Đông
[? ] Có nhận xét gì về Hy Lạp?`
•

Về cư dân: Cư dân Hy Lạp cổ đại gồm người
ÊÔLIÊNG;IÔNIÊNG;AKÊĂNGvà ĐÔRIÊNG.
Sau này họ đồng hóa với nhau tạo nên người Hy
Lạp

•

VĂN MINH HY-LA THỜI CỔ ĐẠI
I/. HY LẠP
1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH
2. SƠ LƯỢC LỊCH SỬ
•
Lịch sử Hy lạp thời cổ đại được chia thành 4 thời kỳ chính:
•
*)Thời kỳ văn hóa Cret-My xen ( TNK III tr.CN-TK XII tr.CN)
•
Cret-Myxen là nơi khởi nguồn của văn minh Hy Lạp, thành tựu thời
kỳ này chủ yếu là kiến trúc và chữ viết
*) Thời kỳ Hô Me ( TK XI tr.CN-TK IXtr.CN)
Thời kỳ này được phản ánh trong các tác phẩm của Hô Me. Đây là
thời kỳ đã xuất hiện đồ sắt, kinh tế phát triển mạnh,buôn bán khắp
các vùng
*) Thời kỳ thành bang: ( TK VIII tr.CN-TK IV tr.CN)
Nổi bật nhất ở thời kỳ này là thành bang Spác và thành bang A ten
*) Thời kỳ Makêđônia: ( TK IV tr.CN- TK II tr. CN)
Thế kỷ II tr.CN, Hy Lạp bị La Mã xâm lược và biến thành 1 tỉnh của
đế quốc La Mã

I/ HY LẠP
II/ LA MÃ

1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH:
•
Bán đảo Italia là nơi ra đời của quốc gia La Mã
cổ đại
•
Địa hình bằng phẳng, không bị chia cắt
•
Có nhiều đồng bằng rộng lớn, đất đai màu mỡ
•
Có nhiều khoáng sản quý
•
Bờ biển phía nam khúc khuỷu- có nhiều vịnh
•
Cư dân:Xuất hiện sớm nhất là người Italotes,
trong đó có 1 bộ phận sống ở Latium=> Gọi là
người La tinh-Họ dựng lên thành Rô Ma( La
Mã)

[? ] Có nhận xét gì về La Mã ?

2. SƠ LƯỢC LỊCH SỬ
•
Chia làm 2 thời kỳ chính
•
Thời kỳ cộng hòa( TK VI tr.CN-TK I tr.CN)
•
Thời kỳ quân chủ (TK I tr. CN-476)
•
Năm 476, lợi dụng sự suy yếu của đế quốc La
Mã, người Giecman từ phía Bắc tràn vào, lật đổ

vị hoàng đế cuối cùng của La Mã => Chế độ
chiếm hữu nô lệ ở La Mã đến đây chấm dứt

•
CÁC THÀNH TỰU VĂN MINH:
•
1. Về trình độ sản xuất
•
So với các quốc gia cổ đại phương Đông, Hy lạp-La mã
phát triển khá cân đối cả về nông nghiệp, thủ công
nghiệp và đặc biệt là thương nghiệp
•
Hoạt động thương mại sầm uất đã thúc đẩy lưu thông
tiền tệ => tiền A ten và tiền Rô Ma được coi là những
đồng tiền cổ nhất thế giới

•
2. Về trình độ tổ chức và quản lý xã hội
•
+ Về tổ chức Nhà nước: Có 3 loại hình sau đây:
•
*Nhà nước dân chủ chủ nô A ten
HỘI ĐỒNG 500
( LẬP PHÁP)
HỘI ĐỒNG 500
( LẬP PHÁP)
ĐẠI HỘI NHÂN DÂN
( TỐI CAO)
ĐẠI HỘI NHÂN DÂN
( TỐI CAO)

HỘI ĐỒNG TƯ LỆNH
( 10 NGƯỜI)
HỘI ĐỒNG TƯ LỆNH
( 10 NGƯỜI)
Gồm 30.000 đàn ông
Tuổi từ 18 trở lên

•
*Nhà nước cộng hòa quý tộc Spac
ĐẠI HỘI NHÂN DÂN
(TỐI CAO)
HỘI ĐỒNG
TRƯỞNG LÃO
( LẬP PHÁP)
NĂM GIÁM SÁT QUAN
HAI VUA
( Quyền lực
ngang nhau)
Mọi nam công dân
từ 30 tuổi trở lên
30 bô lão
từ 60 tuổi
trở lên

•
*) Nhà nước cộng hòa La Mã
•
*) Nhà nước cộng hòa La Mã
ĐẠI HỘI BÌNH DÂN
( Quan bảo dân)

ĐẠI HỘI BÌNH DÂN
( Quan bảo dân)
VIỆN NGUYÊN LÃO
( TỐI CAO)
VIỆN NGUYÊN LÃO
( TỐI CAO)
Đ
Ạ
I
H
Ộ
I
N
H
Â
N

D
Â
N
Đ
Ạ
I
H
Ộ
I
N
H
Â
N


D
Â
N
Chủ yếu
là quý tộc
ruộng đất
Chủ yếu là quý tộc
công thương

•
+ Về xã hội:
•
Trong xã hội có 2 giai cấp cơ bản:
•
Giai cấp thống trị:
Chủ nô, chủ xưởng , chủ thuyền, chủ đại trại
•
Giai cấp bị trị:
Nô lệ, Bình dân( nông dân, thợ thủ công,
người buôn bán nhỏ)
Chế độ chiếm nô là 1 chế độ kinh tế- xã hội
dựa trên cơ sở bóc lột tàn khốc lao động của
nô lệ-đây là 1 hình thức phát triển cao của
kinh tế thời cổ đại và là hình thức bóc lột
đầu tiên thô bạo nhất của xã hội có giai cấp

•
3) Các thành tựu về văn hóa:
•

Nếu Hy Lạp được coi là “ Thời kỳ toàn thịnh và đẹp đẽ
của văn hóa thời đại chiếm nô” thì La Mã được coi là
“đỉnh cao của văn minh cổ đại”
•
a) Về văn học và sử học
•
Hy Lạp : có nhiều thể loại rất phong phú:
•
+ Thần thoại Hy Lạp
•
+ Sử thi: Iliat và Ôđixê
•
+ Kịch:Giữ vị trí cao nhất
Tiêu biểu là Etsin và Sôphôc
•
+ Sử học:
Tiêu biểu là Hêrôđôt; Tuyxiđit; Taxit
 “ Cha đẻ của sử học phương Tây”

•
La Mã:
•
Tự nhận là học trò nên đã chuyển tải và học
nguyên xi văn hóa Hy Lạp nhưng có cải
biên chút ít:
•
Thần Dớt  Thần Giupiter
•
Thần Hêra  Thần Giunông
•

Thần Pôseiđông  Thần Nepturn
•
Thần Aphrođit  Thần Venus

•
a) Về văn học và sử học
b) Về điêu khắc và kiến trúc
•
* Về điêu khắc
•
Tượng người lực sĩ ném đĩa
•
Tượng thần Vệ nữ ở MiLô
•
Tượng thần Dớt
•
* Về kiến trúc
•
Đền Partenong( Hy Lạp)
•
Đền Păngtenong( La Mã)
•
Đấu trường Côlidê( La Mã)

a) Về văn học và sử học
b) Về điêu khắc và kiến trúc
c)Về thiên văn học và lịch
•
Có hiểu biết khá chính xác về trái đất và hệ mặt trời
•

Làm ra lịch chia 1 năm thành 365 ngày và ¼ trong đó mỗi tháng
có 30 ngày ( Chẵn) hoặc 31 ngày (Lẻ); riêng tháng 2 dương lịch
có 28 ngày
d) Về chữ viết
•
Chữ của người Hy Lạp cải tiến từ chữ của người Phênêxi gồm 24
chữ cái=> thành cơ sở của nhiều ngôn ngữ khác
•
Người La Mã sáng tạo ra chữ cái La Tinh từ cải tiến chữ của
người Hy Lạp
•
Hệ thống chữ cái là 1 phát minh và đóng góp lớn của cư dân
Địa Trung Hải cho loài người
•
Người La Mã còn đưa ra hệ thống chữ số mà ngày nay mọi
người vẫn dùng để đánh số đề mục lớn

•
e) Về khoa học tự nhiên
•
* Toán học: Đã mang tính trừu tượng cao. Nổi tiếng
nhất là Talet; Pitago; Ơclit và đặc biệt là Acsimet
•
* Về địa lý: Nổi tiếng nhất là Ptôlêmê
•
* Về y học: Nổi tiếng nhất là Hipôcrat
•
Những thành tựu vĩ đại về khoa học tự nhiên
của cư dân Địa Trung Hải, đã tạo cơ sở vững chắc
cho sự phát triển của khoa học cận đại- đồng thời

là tiền đề quan trọng cho phát triển của triết học
Hy -La

•
g) Về tôn giáo
•
Cư dân Địa Trung Hải rất coi trọng tôn giáo của
họ, đặc biệt là tôn thờ các vị thần trên đỉnh
Olympia
•
Thế kỷ I ra đời đạo Ki tô
•
h) Về triết học
•
Hy-La là quê hương của triết học phương Tây và
ngay tử đầu chia 2 trường phái chính:
•
* Triết học duy vật :Tiêu biểu là
Hêraclit;Đêmôcrit và Êpiquya
•
* Triết học duy tâm: Tiêu biểu là Sôcrat; Platôn
và Aristôt


Nữ thần Actêmit( Atena)

Thần biển Pôseiđông


Đế quốc La Mã thời thịnh trị nhất


Tượng người lực sĩ ném đĩa