BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ MÔN GDCD

TÊN CHUYÊN ĐỀ
KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN Ở SỰ VẬT HIỆN
TƯỢNG


LỜI NÓI ĐẦU
Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 88/2014/QH13 của
Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và Quyết
định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo
khoa giáo dục phổ thông, ngoài những nhiệm vụ thường xuyên, toàn ngành Giáo
dục tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm đối với việc tổ chức hoat động bậc
giáo dục phổ thông.Chương trình phổ thông.
Chương trình GDCD lớp 10 phần 1: trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản
của chủ nghĩa duy vật biện chứng, lý luận về chủ nghĩa xã hội,tư tưởng và phương
pháp tư duy biên chứng. Học sinh biết đánh giá hiện thực nhất là hiện tượng xã hội
luôn vân động biến đổi nhanh chóng và đầy phức tạp.
Vì vậy, xây dựng chuyên đề dạy học “Bài 6 Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện
tượng” theo định hướng phát triển năng lực học sinh giúp học sinh là một việc làm cần
thiết và có ý nghĩa.
Bài 6
KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
(1 tiết)
I. MỤC TIÊU
Học xong bài này, học sinh cần đạt:
1. Về kiến thức
- Nêu được khái niệm phủ định, phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
- Biết được phát triển khuynh hướng chung của sự vật và hiện tượng.
2. Về kĩ năng

- Liệt kê được sự khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
- Mô tả được hình “xoắn ốc” của sự phát triển.
3. Về thái độ
- Phê phán thái độ phủ định sạch trơn quá khứ hoặc kế thừa thiếu chọn lọc đối với cái cũ.
- Ủng hộ cái mới, bảo vệ cái mới, cái tiến bộ.
4. Các năng lực cần hướng tới: Năng tự nhận thức, năng lực giao tiếp, năng lực làm việc
nhóm, năng lực đánh giá, năng lực quan sát.
5. Liên quan đến kỹ năng sống:
- Kỹ năng lập kế hoạch
- Kỹ năng làm việc nhóm
- Kỹ năng giao tiếp


- Kỹ năng đồng cảm lắng nghe

Bảng mô tả các mức độ nhận thức
Nội dung
Nhận
biết(MĐ1)
Phủ định biện HS nêu được
chứng và phủ định khái niệm phủ
siêu hình
định
biện
chứng và phủ
định siêu hình.

Thông
Vận
dụng

hiểu(MĐ2)
thấp(MĐ3)
Phân biệt được
sự khác nhau
giữa phủ định
biện chứng và
phủ định siêu
hình.
Khuynh
hướng Nêu được thế
Nhận
định
phát triển của sự nào là khuynh
khuynh hướng
vật hiện tượng
hướng
phát
sự vật hiện
triển của sự
tượng trong tự
nhiên xã hội và
tư duy

Vận
dụng
cao(MĐ4)

Quan điểm
phát
triển

ủng hộ cái
mới, cái tiến
bộ

II. KIẾN THỨC CƠ BẢN, TRỌNG TÂM
1. Các đơn vị kiến thức trong bài học
- Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
- Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng.
2. Trọng tâm kiến thức của bài học
- Khái niệm, đặc điểm của phủ định biện chứng.
- Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng.
3. Kiến thức khó
Phủ định của phủ định (hiểu theo nghĩa triết học).
III. CÁC PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
Đàm thoại, thuyết trình, nghiên cứu trường hợp điển hình, trực quan, thảo luận nhóm, động
não.
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Sách giáo khoa, sách giáo viên GDCD lớp 10, giấy khổ lớn, bút dạ, phiếu học tập.
- GV có thể sử dụng thêm một số tranh, ảnh tư liệu có liên quan đến nội dung bài học.
- Giáo viên có thể sử dụng kết hợp các tài liệu, phương tiện nói trên với các phần mềm dạy
học như MS.PowerPoint,...với sự hỗ trợ của các thiết bị dạy học như máy vi tính, máy Projector,
màn chiếu,...
V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
GV yêu cầu HS lên bảng làm bài tập:
Hãy chọn phương án đúng, sai bằng cách đánh dấu (X) vào các ô tương ứng.
Nội dung
Đúng
Sai

1. Chiếc ghế và chiếc bàn đóng từ gỗ mít hoàn toàn giống nhau về chất.


2. Chiếc nhẫn và chiếc lắc làm từ vàng 18k khác nhau về chất mặc dù
chúng cùng được tạo ra từ một chất liệu.
3. Khi thai nhi đã đủ tháng tuổi mà sản phụ chưa chuyển dạ thì cần phải
thăm khám và can thiệp bằng các biện pháp y tế.
4. Hấp tấp, nóng vội thường hay hỏng việc.
5. Ngày mai đang bắt đầu từ ngày hôm nay.
6. Chất (theo nghĩa triết học) của các sự vật chính là chất liệu tạo nên sự
vật đó.
7. Quan hệ giữa lượng và chất là quan hệ một chiều, ở đó sự biến đổi về
lượng luôn quyết định sự biến đổi về chất.
8. Không phải bước nhảy nào cũng dễ dàng xác định được điểm nút.
9. Khi lượng tích luỹ đạt đến giới hạn của độ mà không chịu thực hiện
bước nhảy thì sẽ bị tuột mất cơ hội và rơi vào sự trì trệ.
10. Nạn tảo hôn là một biểu hiện của việc chưa tích luỹ đủ về lượng nhưng
đã vội thực hiện bước nhảy về chất.
Đáp án :
Câu đúng : 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10.
Câu sai : 1, 6, 7.
3. Dạy bài mới (GV có thể chọn một trong các cách sau để dẫn dắt HS vào bài mới)
1.Hoạt động khởi động:
Mục đích: HS quan sát thực tiễn đời sống thấy quá trình sinh trưởng phát triển của thực
vật, từ đó định hướng được nội dung bài học đó là: Thế nào là phủ định, phủ định biện chứng và
phủ định siêu hình, khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng
Phương thức tổ chức: Chiếu video về quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật (2
phút)
Hs: Quan sát
GV: Yêu cầu học sinh mô tả lại những sự vật hiện tượng quan sát trong video

Hs : Thảo luận và trả lời câu hỏi
Gv: Vậy, đâu là khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng ? Chúng ta sẽ tìm hiểu
và làm rõ nội dung này trong bài 6: Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng.
Sản phẩm mong đợi:
- Hs: Quan sát video và liên hệ thực tiễn đời sống, làm nảy sinh nhũng thắc mắc trong học
sinh, khiến học sinh muốn được giải đáp về một số điều tưởng chừng hiển nhiên quen thuộc
đó là: nguyên nhân phủ định là do đâu mà có? Cái mới ra đời từ đâu?....
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm phủ định
Mục đích: Học sinh biết được thế nào là phủ định
Phương thức tổ chức: Phần hình thành kiến thức mới, gv sử dụng kết hợp nhiều phương pháp
và kỹ thuật dạy học khác nhau.
Hoạt động của GV và HS
Ghi bảng
Chuyển giao nhiệm vụ :
1. Phủ định biện chứng và phủ
GV : -Chiếu hình ảnh về cây cầu, tòa nhà, cây xanh( cũ định siêu hình
và mới) đây là những hình ảnh các em thường quan sát ở * Phủ định là gì ?
đời sống.
-Hãy trả lời nhanh các câu hỏi sau:
a. Để xây dựng một cây cầu mới vững chắc hơn tại vị


trí của cây cầu cũ hiện nay, trước tiên người ta phải làm
gì ?
b. Để xây dựng một tòa nhà hiện đại trên vị trí của một
khu nhà ổ chuột ở ngoại ô hiện nay, trước tiên người ta
phải làm gì ?
c. Để trồng một cây xanh mới vào vị trí của một cây
- Dỡ bỏ cây cầu cũ

đang bị sâu bệnh hiện nay, trước hết người ta phải làm
- Dỡ bỏ khu nhà ổ chuột
gì ?
- Chặt bỏ cây bị sâu bệnh
- GV đặt câu hỏi: Việc xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật,
hiện tượng nào đó được gọi là gì ?
Thực hiện nhiệm vụ :
- GV : Mời hs trả lời
Phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của
- HS : trả lời.
một sự vật, hiện tượng nào đó.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
GV kết luận: Để có một cây cầu mới, một tòa nhà hiện
đại và một cây xanh khỏe khoắn, trước tiên đòi hỏi phải
xóa bỏ cây cầu cũ, khu nhà ổ chuột và cây xanh đang bị
sâu bệnh.
GV bổ sung và kết luận: Được gọi là phủ định, hay nói
cách khác, phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật,
hiện tượng nào đó. Có hai quan niệm cơ bản về phủ định
là phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
Vậy phủ định biện chứng và phủ định siêu hình là gì ?
Sản phẩm mong đợi :
HS trả lời câu hỏi : Phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của một
sự vật, hiện tượng nào đó. Lấy ví dụ thực tiễn về phủ
định.?
Hoạt động 2: Tiếp cận khái niệm phủ định siêu hình và khái niệm phủ định biện chứng
Chuyển giao nhiệm vụ :
a. Phủ định siêu hình
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm và nghiên cứu, trả
lời các câu hỏi liên quan đến tình huống sau:

- Phủ định siêu hình là sự phủ
Cô giáo trao cho hai bạn A, B mỗi người một hạt đậu
định được diễn ra do sự can
và yêu cầu hai bạn hãy phủ định những hạt đậu đó. Thực
thiệp, sự tác động từ bên ngoài,
hiện yêu cầu của cô giáo, bạn A đã đập vỡ hạt đậu của
cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và
mình, còn bạn B đem gieo hạt đậu của mình xuống đất
phát triển tự nhiên của sự vật,
(trong điều kiện bình thường). Chia nhóm thành theo vi
hiện tượng.
trí tổ, 4 nhóm, thời gian suy nghĩ 3 phút, thời gian trình - Ví dụ : Gió bão làm đổ cây, con
bày là 2 phút, các tổ cử đại diện trình bày.
người phá nhà…
Nhóm 1. Theo em, những hạt đậu đó có bị phủ định
hay không ? Vì sao ?
Nhóm 2. Cách phủ định hạt đậu của A và B khác nhau
b. Phủ định biện chứng
ở chỗ nào ? Vì sao mỗi bạn lại phủ định hạt đậu của
mình theo một cách khác nhau ?
Phủ định biện chứng là sự phủ định
Nhóm 3. Trong hai cách đó, cách nào xóa bỏ sự tồn tại được diễn ra do sự phát triển của bản
và phát triển tự nhiên của hạt đậu ?Đây là hình thức phủ thân sự vật và hiện tượng, có kế thừa
định nào ?Lấy ví dụ khác từ thực tiễn đời sống ?
những yếu tố tích cực của sự vật và


Nhóm 4 : Theo em, hạt đậu của bạn nào có thể mọc
thành một cây đậu mới ?Đây là hình thức phủ định
nào,nguyên nhân phủ định nằm ở đâu ?Lấy ví dụ khác từ

thực tiễn đời sống ?
HS : Nhận nhiệm vụ
Thực hiện nhiệm vụ :
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học sinh
quan sát.
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo nhóm,
thống nhất phương án trả lời.
-Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các
nhóm khác bổ sung.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
- GV nhận xét, bổ sung và kết luận
Nhóm 1 : Cả hai hạt đậu đều đã bị phủ định, vì sự tồn
tại của chúng đều bị xóa bỏ.
Nhóm 2 : Hạt đậu của bạn A bị đập vỡ, bị xóa bỏ do sự
can thiệp, sự tác động từ bên ngoài. Hạt đậu của bạn B bị
xóa bỏ (phủ định) do sự phát triển của chính bản thân hạt
đậu đó. Mỗi bạn phủ định hạt đậu của mình theo một
cách khác nhau vì quan niệm về phủ định của hai bạn là
khác nhau.
Nhóm 3. Cách phủ định của bạn A sẽ xóa bỏ sự tồn tại
và phát triển tự nhiên của hạt đậu. Phủ định siêu hình là
sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ
bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự
nhiên của sự vật, hiện tượng. Ví dụ gió bão làm đổ cây,
hóa chất diệt cỏ…
Nhóm 4 : Hạt đậu của bạn B có thể mọc thành một cây
đậu mới. Khi gặp điều kiện thuận lợi như đất, nước, khí
hậu…
Là phủ định biện chứng là sự phủ định được diễn ra do

sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng, có kế
thừa những yếu tố tích cực của sự vật và hiện tượng cũ
để phát triển sự vật, hiện tượng mới.
- GV kết luận chốt lại vấn đề sau khi học sinh báo cáo,
tranh luận( Về mặt triết học thì cách phủ định mà
bạn A áp dụng được gọi là phủ định siêu hình. Vậy
em nào có thể biết phủ định siêu hình là gì ? Về mặt
triết học, cách phủ định hạt đậu của bạn B được gọi
là phủ định biện chứng. Vậy, theo em thế nào là phủ
định biện chứng ?)
- Ghi điểm cho các nhóm theo thứ tự từ cao xuống
thấp dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- HS : + Lắng nghe, đặt câu hỏi nếu chưa rõ

hiện tượng cũ để phát triển sự vật và
hiện tượng mới.
- Ví dụ : Hạt đậu nảy mầm thành
cây đậu, quả trứng ấp nở thành con
gà…
- Đặc điểm cơ bản của phủ định biện
chứng
+ Phủ định biện chứng mang tính
khách quan, nguyên nhân của sự phủ
định nằm ngay trong bản thân sự vật
hiện tượng.
+ Phủ định biện chứng mang tính
kế thừa, trong quá trình phát triển
của sự vật hiện tượng cái mới không
ra đời từ hư vô, mà ra đời từ trong
lòng cái cũ, từ cái trước đó

Ví dụ: Con cái mang đặc điểm di
truyền của bố mẹ...


+ Ghi chép ý chính vào vở
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
- Học sinh phân biệt được thế nào là phủ định biện
chứng và phủ định siêu hình trong thực tiễn đời sống,
liên hệ lấy được ví dụ khác từ đời sống.
Hoạt động 3: Tìm hiểu khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện
tượng
Chuyển giao nhiệm vụ :
2. Khuynh hướng phát triển của
GV: - Chiếu hình ảnh về quá trình phát triển của cây sự vật và hiện tượng
lúa: Hạt thóc – Cây lúa- Bông lúa – Hạt thóc
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu ví dụ của Ph.Ăng-ghen * Khuynh hướng phát triển của sự
trang 36 SGK (từ dòng 15 đến dòng 21) và trả lời các câu vật và hiện tượng là vận động đi lên,
hỏi sau:
cái mới ra đời, kế thừa và thay thế
Thảo luận lớp trả lời các câu hỏi sau:
- Để có những hạt thóc mới thì từ hạt thóc ban đầu phải cái cũ nhưng ở trình độ ngày càng
cao hơn, hoàn thiện hơn.
qua một hay nhiều lần phủ định ?
- Những hạt thóc mới có liên quan gì đến hạt thóc cũ
SV
SV ?
SV ban đầu hay không
HS
:

Nhận
nhiệm
vụ
mới
đang
Thực hiện nhiệmmới
vụ :
hơn
tồn tại
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học sinh
quan sát.
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
Phủ định của phủ định
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo lớp, thống
nhất phương án trả lời.
* Bài học
- Học sinh trình bày kết quả thảo luận theo ý kiến cá
- Nhận thức cái mới, ủng hộ cái mới.
nhân
- Tôn trọng quá khứ.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
-HS : Trả lời
- Tránh bảo thủ, phủ định sạch trơn,
- GV bổ sung và kết luận:
cản trở sự tiến bộ.
+ Để có những hạt thóc mới thì từ hạt thóc ban đầu - Không nên ảo tưởng về sự ra đời dễ
phải trải qua nhiều lần phủ định.
dàng của cái mới.
+ Những hạt thóc mới ra đời trên cơ sở, tiền đề của hạt
thóc ban đầu, chúng sẽ kế thừa những yếu tố di truyền - Đứng trước khó khăn phải bình tĩnh

nào đó của hạt thóc ban đầu (ví dụ: hạt tròn, hạt dài, thân xem xét, chấp nhận khó khăn tạm
thời, để tìm ra biện pháp giải quyết
lùn, thân cao...).
Quá trình tạo ra những hạt thóc mới từ hạt thóc ban đầu tốt nhất.
không hề dễ dàng, đơn giản, nhiều khi có thể thất bại.
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
-Từ cái cũ ban đầu trải qua nhiều lần phủ định
biện chứng (phủ định của phủ định), cái mới ra đời
dường như lặp lại cái cũ nhưng trên cơ sở mới cao hơn.
Khi đó, một chu kỳ của sự phủ định của phủ định được


khép lại và lại mở ra một chu kỳ mới. Tùy thuộc vào mỗi
sự vật, hiện tượng mà số lần phủ định trong mỗi chu kỳ
khác nhau, nhưng trong mỗi chu kỳ phải có ít nhất hai lần
phủ định trở lên.
Hoạt động 4: Vận dụng kiến thức bài liên hệ thực
tiễn
Chuyển giao nhiệm vụ :
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm và nghiên cứu, trả
lời các câu hỏi liên quan
Gv: Chiếu hình ảnh phủ định cái mới ra đời thay thế cái
cũ trong các lĩnh vực của tự nhiên, xã hội và tư duy.
(Chia nhóm thành theo vi trí tổ, 4 nhóm, thời gian suy
nghĩ 2 phút, thời gian trình bày là 2 phút, các tổ cử đại
diện trình bày).
Nhóm 1. Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế
cái cũ trong lĩnh vực tự nhiên?
Nhóm 2 . Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế

cái cũ trong lĩnh vực xã hội?
Nhóm 3. Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế
cái cũ trong lĩnh vực tư duy?
Nhóm 4. Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế
cái cũ trong lĩnh vực khoa học?
Thực hiện nhiệm vụ :
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học sinh
quan sát.
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo lớp, thống
nhất phương án trả lời.
- Học sinh trình bày kết quả thảo luận theo ý kiến cá
nhân
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
-HS : Trả lời
- GV: Bổ sung và kết luận
+ Tự nhiên: Con tằm
cái kén
Con ngài
sâu
bướm
+ Xã hội: Chế độ chiếm hữu nô lệ -> Xã hội phong kiến
-> Xã hội TBCN -> Xã hội CSCN.
+ Tư duy: Tư tưởng xã hội phong kiến “trọng nam khinh
nữ”, tư tưởng xã hội mới “ nam nữ bình đẳng”. Hôn
nhân đa thê thành hôn nhân 1 vợ 1 chồng, vợ chồng bình
đẳng, phụ nữ có quyền học tập tham gia các hoạt động
chính trị. Những hủ tục “ bắt vợ” thay thế bằng hôn nhân
“tự nguyện”



+ Khoa học:
Nông nghiệp : Contrâu
cày máy cày
Công nghiệp: Làm giấy thủ công
làm giấy bằng
máy móc
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
- Học sinh phân biệt được ví dụ trong thực tiễn
đời sống, liên hệ lấy được ví dụ khác từ đời sống.
Kết quả mong đợi từ hoạt động hình thành kiến thức: Thông qua một chuỗi hoạt động, GV
giúp hs tự khám phá kiến thức mới của bài. Đó là những hiểu biết xung quanh về phủ định biện
chứng và phủ định siêu hình, khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng. Đồng thời góp
phần giúp hs rèn luyện 1 số kĩ năng cơ bản như; tự học, làm việc hợp tác, thuyết trình, trải
nghiệm...
3.Hoạt động luyện tập
Mục đích: HS vận dụng kiến thức vừa học để trả lời 1 số câu hỏi, bài tập. GV kiểm tra được mức
độ lĩnh hội kiến thức của học sinh. Cụ thể, hs củng cố, hoàn thiện thêm kiến thức về quá trình
nhận thức, về thực tiễn và vai trò quan trọng của thực tiễn đối với nhận thức. Đồng thời rèn luyện
khả năng ghi nhớ, vận dụng, tư duy logic...
Phương thức tổ chức: HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm, với mỗi câu hỏi hs giơ tay
nhanh nhất sẽ được trả lời, hs đó thuộc nhóm nào, nhóm đó sẽ được ghi thêm điểm.
Câu 1: Đâu là ý kiến sai với quan điểm phủ định biện chứng về cách học tập của học sinh?
A. Luôn luôn suy nghĩ để đổi mới phương pháp học tập.
B. Phê phán cái cũ nhưng không phủ định tất cả.
C. Giữ gìn, bảo tồn di sản văn hóa.
D. Học lên lớp 11 thì không liên quan đến lớp 10 nữa.
Câu 2. Theo quan điểm Triết học Mác-Lê nin, phủ định biện chứng là
A. xóa bỏ sự tồn tại của sự vật.

B. thay sự vật cũ bằng một sự vật mới.
C. cái mới ra đời, kế thừa và tiến bộ hơn cái cũ.
D. cái mới ra đời nhằm xóa bỏ cái cũ.
Câu 3. Trong Triết học, sự thay thế sự vật này bằng sự vật kia được gọi là gì?
A. Tồn tại.
B. Vận động.
C. Phủ định.
D. Mâu thuẫn.
Câu 4. Đặc điểm của phủ định biện chứng là
A. cái mới ra đời có tính khách quan và kế thừa.
B. cái mới ra đời hoàn toàn lặp lại cái cũ.
C. cái mới ra đời khác biệt với cái cũ.
D. cái mới ra đời xóa bỏ hoàn toàn cái cũ.
Câu 5. Ý kiến nào sau đây không đúng với quan điểm của Triết học Mác-Lênin?
A. Phủ định biện chứng có tính khách quan.
B. Phủ định biện chứng xóa bỏ hoàn toàn cái cũ.
C. Phủ định biện chứng tạo tiền đề cho sự phát triển.
D. Cái mới ra đời dường như lặp lại cái cũ nhưng ở trình độ cao hơn.
Đáp án: 1-D;2-C;3-C;4-A;5-B;
Kết quả mong đợi: HS trả lời được các câu hỏi một cách nhanh nhất.
4. Hoạt động vận dụng, mở rộng


Mục đích: HS vận dụng được kiến thức đã học để lí giải 1 số quan điểm trong đời sống, biết áp
dụng những gì đã học vào việc làm hàng ngày
Phương thức tổ chức: Giao bài tập để hs hoàn thiện tại lớp kết hợp với bài tập về nhà. Cụ
thể;
1. Câu hỏi, bài tập 1 (trang 37.SGK)
HCl + NaOH = NaCl + H2O
Sau khi phản ứng trao đổi được thực hiện muối (NaCl) và nước (H2O) đã xuất hiện thay

thế Axít clohiđric (HCl) và xút (NaOH). Tuy nhiên, các chất mới xuất hiện trên cơ sở kế thừa
mang theo những thành phần nào đó của chất dã bị nó thay thế. Ví dụ NaCl mang theo clo (Cl)
của Axít clohiđric và (natri)Na của xút.
2. Câu hỏi, bài tập 2 (trang 37.SGK)
Luôn luôn đổi mới phương pháp học tập là yêu cầu của phủ định biện chứng, đòi hỏi chúng
ta phải tìm ra và áp dụng những phương pháp học tập mới, hiệu quả, khoa học hơn để thay thế
cho các phương pháp học tập không hiệu quả hoặc hiệu quả không cao trước đây.
3. Câu hỏi, bài tập 3 (trang 37.SGK)
Trong cuộc sống hàng ngày, khi phê bình và tự phê bình, bên cạnh việc chỉ ra những mặt
hạn chế, không phù hợp, hoặc tiêu cực chúng ta cần phải thấy được những mặt tích cực, ưu điểm
có thể kế thừa, học hỏi.
4. Câu hỏi, bài tập 5 (trang 38.SGK) Đáp án đúng : d
5. Sưu tầm một số câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao có nói về tính kế thừa trong quá
trình phát triển của sự vật, hiện tượng:
Đáp án
- Không thầy đố mày làm nên.
- Giỏ nhà ai quai nhà nấy.
- Rồng thì đẻ ra rồng, liu điu thì đẻ ra dòng liu điu.
- Cha nào con nấy.
- Con nhà tông chẳng giống lông cũng giống cánh.
- Hổ phụ sinh hổ tử.
- Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem họ.
- Có bột mới gột nên hồ.
- Tre già măng mọc.
6. Phân tích sự giống và khác nhau giữa phủ định siêu hình và phủ định biện chứng?
Đáp án:
Nội dung
Phủ định siêu hình
Phủ định biện chứng
so sánh

Giống nhau Xóa bỏ sự tồn tại của sự Xóa bỏ sự tồn tại của sự vật,
vật, hiện tượng.
hiện tượng.
Khác nhau
- Diễn ra do sự can thiệp, - Diễn ra do sự phát triển
tác động từ bên ngoài.
bên trong bản thân sự vật,
hiện tượng.
- Sự vật, hiện tượng sẽ bị - Sự vật sẽ không bị xóa bỏ
xóa bỏ hoàn toàn, không hoàn toàn, là cơ sở cho sự
tạo ra và không liên quan xuất hiện của sự vật mới và
đến sự vật mới.
sẽ tiếp tục tồn tại và phát
triển trong sự vật mới.
Kết quả mong đợi: Các sản phẩm của học sinh theo yêu cầu
*Kết thúc hoạt động 4,5. Gv tổng kết điểm tích lũy của các nhóm, có phần thưởng cho nhóm đạt
nhiều điểm nhất, động viên, khích lệ các nhóm còn lại. Tạo không khí thi đua trong các giờ học
tiếp theo.
KẾT LUẬN TOÀN BÀI:


Như vậy, trong quá trình vận động và phát triển của thế giới khách quan, sợi dây chuyền của
những lần phủ định biện chứng là vô tận, cái mới phủ định cái cũ nhưng rồi cái mới này lại
trở nên cũ và bị cái mới sau phủ định. Sự phát triển của sự vật thông qua nhiều lần phủ định
như thế tạo nên một khuynh hướng phát triển tất yếu là đi từ thấp đến cao. Trong những chu
kỳ của sự phát triển, sự vật sau vài lần phủ định dường như lặp lại cái cũ nhưng trên cơ sở
mới cao hơn.
Sự ra đời của cái mới không hề đơn giản, dễ dàng, mà phải trải qua sự đấu tranh giữa cái
mới và cái cũ, cái tiến bộ và cái lạc hậu. Đôi khi cái mới tạm thời thất bại, bị cái cũ, cái lạc
hậu lấn át, nhưng theo quy luật chung, cuối cùng những cái cũ kỹ, lạc hậu, hư hỏng sẽ phải

nhường chỗ cho những cái mới, cái tiến bộ, cái tốt tươi hơn.

KẾT LUẬN
Chuyên đề Bài 6: Khuynh hướng phát triển của sự vật hiệ tượng đã được
tôi áp dụng giảng dạy tại trường THPT Liễn Sơn và cho kết quả khả quan. Việc
đổi mới phương pháp dạy học, tập trung vào các hoạt động học của học sinh đã
phát huy được tinh thần học của các em. Từ đó gây hứng thú cho học sinh trong
quá trình học. Tạo ra tâm thế tiếp cận, tìm tòi và lĩnh hội tri thức cho học sinh. Tuy
nhiên do thời lượng chuyên đề ngắn chỉ trong hai tiết, nên bản thân tôi vẫn chưa
khai thác và phát huy hết được những hiệu quả của phương pháp dạy học tích cực.
Vì vậy bản thân tôi rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của các thầy cô,
bạn bè, đồng nghiệp… để chuyên đề hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn nữa. Tôi
xin chân thành cảm ơn!