MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1

4
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ

8

THỰC TIỄN

1.1. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo và những
vấn đề cơ bản về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
giáo dục - đào tạo

8

1.2. Thực trạng và một số kinh nghiệm bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan quân đội hiện nay
Chương 2

35

PHƯƠNG HƯỚNG, YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN
ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

54

2.1. Những yếu tố tác động và phương hướng, yêu cầu bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các
học viện, trường sĩ quan quân đội trong giai đoạn hiện
nay
2.2. Những giải pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý

54

giáo dục - đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan quân
đội trong giai đoạn hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

65
94
96
101


2
Cán bộ là một trong những nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với sự
thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
dạy :"Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Công việc thành công hay thất
bại đều do cán bộ tốt hay kém". Chính vì vậy trong mọi thời kỳ của cách
mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên chăm lo đến cán bộ và
công tác cán bộ, coi công tác cán bộ là cốt lõi của công tác tổ chức, là vấn đề
có tầm quan trọng chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng.

Trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước hiện nay, GD - ĐT giữ một vị trí
vô cùng quan trọng được Đảng ta xác định là "quốc sách hàng đầu". Thông
qua GD - ĐT chúng ta mới có được một thế hệ con người có phẩm chất, trí
tuệ, có tài năng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghề nghiệp.
Cùng với hệ thống các nhà trường trong cả nước, các học viện, TSQ
quân đội có vai trò to lớn đối với sự nghiệp đào tạo cán bộ của Đảng. Đó là
nơi đào tạo ra những cán bộ, sĩ quan cho quân đội, đây là lực lượng nòng cốt,
lực lượng chủ yếu lãnh đạo, chỉ huy góp phần quan trọng đối với việc hoàn
thành nhiệm vụ quân đội.
Đối với một học viện hay một TSQ, bên cạnh đội ngũ giảng viên, đội
ngũ cán bộ QLGD - ĐT có vị trí nổi bật đối với mọi hoạt động giảng dạy và
học tập, và do đó có ảnh hưởng quan trọng đối với chất lượng GD - ĐT của
nhà trường.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học viện, TSQ là một bộ phận
trong hệ thống cán bộ quân đội. Vị trí, vai trò của đội ngũ này gắn liền với
việc nâng cao chất lượng GD - ĐT trong các học viện, TSQ quân đội. Nhận
thức được vị trí, vai trò đó, các tổ chức đảng trong quân đội cùng với hệ thống
chỉ huy và cơ quan chức năng đã giành nhiều thời gian, công sức chăm lo bồi
dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT. Nhờ đó đội ngũ này
đã không ngừng trưởng thành vững mạnh.


3
Hiện nay, nhiệm vụ GD - ĐT đang đặt ra nhiều vấn đề bức xúc, cần
phải giải quyết. Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong tình hình
mới, nhiệm vụ xây dựng quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng
bước hiện đại”, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở, đội ngũ cán bộ QLGD ĐT ở các học viện, TSQ bên cạnh những mặt mạnh còn bộc lộ không ít những
hạn chế bất cập, chưa thực sự ngang tầm với nhiệm vụ GD - ĐT cán bộ quân
đội trong thời kỳ mới.
Những hạn chế bất cập đó có nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ

quan. Nhìn vào thực tế, công tác bồi dưỡng chưa thật sự chủ động, còn nhiều
hạn chế. Từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đi sâu nghiên cứu lý luận, thực tiễn
một cách toàn diện về đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT, kịp thời làm sáng tỏ những
cơ sở, căn cứ khoa học tìm ra những giải pháp phù hợp để bồi dưỡng nâng cao
chất lượng đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu tình hình nhiệm vụ thời kỳ mới.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong những năm gần đây, đã có nhiều đề tài đi sâu nghiên cứu về công
tác cán bộ trong quân đội, có nhiều công trình đề tài nghiên cứu về đội ngũ
cán bộ trong các nhà trường quân đội như Đinh Văn Thanh: "Nâng cao chất
lượng quản lý học viên sau đại học ở Học viện Chính trị quân sự trong giai
đoạn hiện nay", luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Học viện Chính trị quân
sự, 2000; Phạm Xuân Bồng: "Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của Học
viện Phòng không - Không quân hiện nay", luận văn thạc sĩ khoa học chính
trị, Học viện Chính trị quân sự, 2000; Đào Công Khanh: "Nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ quản lý học viên ở Học viện Hải quân hiện nay", luận
văn thạc sĩ khoa học chính trị, Học viện Chính trị quân sự, 2003..., các đề tài
trên đã đi sâu nghiên cứu chất lượng công tác quản lý học viên, chất lượng đội
ngũ cán bộ ở nhà trường nói chung, trực tiếp là chất lượng đội ngũ cán bộ
quản lý học viên ở một nhà trường cụ thể. Nhưng chưa có đề tài nào đi sâu


4
nghiên cứu về đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ. Đặc biêt
chưa có đề tài nào bàn về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT. Vì vậy đề
tài này có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Phân tích, luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT; đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm
bồi dưỡng đội ngũ này trong giai đoạn hiện nay, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

xây dựng quân đội trong thời kỳ mới.
Nhiệm vụ
- Làm rõ quan niệm và những vấn đề có tính nguyên tắc về bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội.
- Đánh giá đúng thực trạng, tìm ra nguyên nhân, rút ra một số kinh
nghiệm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội
trong thời gian vừa qua.
- Xác định phương hướng, yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản
nhằm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội
trong giai đoạn hiện nay.
Đối tượng nghiên cứu
Công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viên, TSQ là
đối tượng nghiên cứu của luận văn.
Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD ĐT ở các học viện, TSQ quân đội (chủ yếu là cán bộ công tác ở phòng đào
tạo). Các tư liệu, số liệu khảo sát chủ yếu từ năm 1994 đến nay (Từ khi có
Nghị quyết 93/ĐUQSTƯ và Nghị quyết 94/ ĐUQSTƯ).


5
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận của đề tài: Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa MácLênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng,
nghị quyết, chỉ thị của ĐUQSTW, BQP, TCCT. Đề tài còn sử dụng những kết
quả nghiên cứu về cán bộ, công tác cán bộ; về công tác GD - ĐT trong các
chương trình, đề tài đã được nghiệm thu, công bố.
Cơ sở thực tiễn của đề tài: Tình hình cán bộ và công tác cán bộ, trực
tiếp là công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ
quân đội. Đề tài còn dựa vào các báo cáo tổng kết của BTTM, các cơ quan
chức năng về cán bộ, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Phương pháp nghiên cứu của đề tài: Dựa trên cơ sở phương pháp

luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp
nghiên cứu khoa học chuyên ngành và khoa học liên ngành, vận dụng và kết
hợp chặt chẽ phương pháp lôgic với phương pháp lịch sử, phân tích và tổng
hợp, phương pháp so sánh, thống kê, khảo sát, điều tra xã hội học, tham khảo
chuyên gia, phương pháp tổng kết thực tiễn.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm sáng tỏ luận cứ khoa học
giúp cho các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng trong bồi dưỡng nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội trong
giai đoạn hiện nay.
- Luận văn còn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu,
giảng dạy, học tập ở một số học viện, nhà trường quân đội.
6. Kết cấu của luận văn.
Luận văn gồm : phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), phần kết luận, danh
mục tài liệu tham khảo và phụ lục.


6

Chương 1
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤCĐÀO TẠO – NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo và những vấn đề cơ
bản về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo
1.1.1. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan quân đội
* Quan niệm đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan quân đội.
Cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ là một bộ phận những nhà sư
phạm, công tác ở các học viện, TSQ, đồng thời là một bộ phận trong đội ngũ

cán bộ QĐNDVN. Để có được quan niệm đúng đắn về đội ngũ này, trước hết
cần phải nghiên cứu những vấn đề về cán bộ, cán bộ quân đội.
Cán bộ là một hiện tượng lịch sử gắn liền với sự xuất hiện và phát triển
của xã hội loài người. “Cán bộ là khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai
trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt
động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý điều hành,
góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức” [46, 20].
Cán bộ QĐNDVN là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ cách mạng. Đó
là những cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà XHCN
Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng được bổ nhiệm giữ
các chức vụ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý từ trung đội trưởng, trợ lý cơ quan từ
cấp tiểu đoàn và tương đương trở lên. Đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân
đội, là lực lượng nòng cốt xây dựng các tổ chức quân đội vững mạnh, là nhân


7
tố quyết định sức mạnh của quân đội và là lực lượng nòng cốt để xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ
XHCN, giữ vững ổn định chính trị đất nước.
Đội ngũ cán bộ quân đội là một lực lượng đông đảo với nhiều loại,
nhiều ngành, nhiều chuyên ngành, nhiều quân, binh chủng khác nhau. Đó là
các sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức quốc phòng, các hạ sĩ quan
đảm nhận chức vụ của sĩ quan đang sống và hoạt động ở các đơn vị, cơ quan,
nhà trường, nhà máy, xí nghiệp, nơi biên giới, hải đảo của Tổ quốc, trong đó,
bộ phận sĩ quan là lực lượng nòng cốt. Trong đội ngũ cán bộ quân đội có bộ
phận công tác ở cơ quan, đơn vị, có bộ phận công tác ở nhà trường, có người
làm công tác nghiên cứu, giảng dạy, có người làm công tác QLGD - ĐT. Như
vậy đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học viện, TSQ quân đội là chủ thể
của hệ thống QLGD - ĐT thuộc các học viện, nhà trường - những người lấy
công tác QLGD - ĐT làm hoạt động chủ yếu. Đội ngũ này gồm các nhà lãnh

đạo, chỉ huy: giám đốc, phó giám đốc, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; lãnh đạo,
chỉ huy, trợ lý chủ chốt tại các cơ quan chức năng về QLGD - ĐT; đội ngũ
những người làm công tác kỹ thuật và nhân viên phục vụ trực tiếp quá trình
GD - ĐT; lãnh đạo, chỉ huy các khoa, bộ môn; lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị
quản lý học viên thuộc các học viện, TSQ, đứng đầu các cơ quan đào tạo, các
khoa, bộ môn được coi là lực lượng giữ vai trò quyết định trong đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT.
Sự ra đời của đội ngũ này bắt nguồn từ yêu cầu nhiệm vụ GD - ĐT của
các học viện, nhà trường quân đội. Quá trình hình thành phát triển của đội ngũ
này gắn bó hữu cơ với quá trình hình thành, phát triển của các học viện, TSQ
quân đội.
Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung chủ yếu vào cán bộ
ở các phòng đào tạo đại học, sau đại học của các học viện, TSQ. Đội ngũ này


8
có chức năng, nhiệm vụ là giúp ban giám đốc (ban giám hiệu) thực hiện chức
năng quản lý nhà nước về GD - ĐT, đồng thời làm tốt công tác tham mưu cho
lãnh đạo, chỉ huy học viện, TSQ xây dựng mô hình mục tiêu, xây dựng kế
hoạch, chương trình đào tạo, hướng dẫn thực hiện, kiểm tra đôn đốc các lực
lượng thực hiện tốt kế hoạch, chương trình đào tạo, kiểm tra, thanh tra, bảo
đảm cơ sở vật chất trang thiết bị đào tạo; phối kết hợp cùng các cơ quan chức
năng và các khoa giáo viên không ngừng đổi mới nội dung, hình thức,
phương pháp, nâng cao chất lượng GD - ĐT.
Ở các học viện, TSQ, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT được tuyển chọn từ
các nguồn: là học viên tốt nghiệp ra trường được giữ lại, là giáo viên ở các
khoa giáo viên được điều về, hoặc là cán bộ, giáo viên ở các đơn vị, nhà
trường khác được tuyển chọn đến.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT giữ vai trò quan trọng đối với sự nghiệp
phát triển GD - ĐT của các học viện, TSQ quân đội. Trong thời gian qua, đội

ngũ này không ngừng phấn đấu và từng bước trưởng thành cùng với sự lớn
lên của đất nước, quân đội; hết lòng, hết sức với sự nghiệp “trồng người”
trong quân đội, luôn gắn bó với nghề ngay cả những lúc khó khăn gian khổ
nhất, xứng đáng với niềm tin và là chỗ dựa vững chắc cho lãnh đạo, chỉ huy
nhà trường, cho đội ngũ giáo viên và học viên trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ GD - ĐT.
Sự nghiệp xây dựng quân đội đòi hỏi sản phẩm của các học viện, TSQ
là phải cho “ra lò” những cán bộ sĩ quan “vừa hồng, vừa chuyên”. Do đó,
hơn bao giờ hết, người làm công tác QLGD - ĐT phải được tuyển chọn chặt
chẽ, đào tạo bồi dưỡng cơ bản, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đồng thời
có trình độ năng lực thực sự, xứng đáng là lực lượng nòng cốt đi đầu về GD ĐT.


9
Nghị quyết Hội nghị TƯ2, khoá VIII, ngày 24/12/1996, Về định hướng
chiến lược phát triển GD- ĐT trong thời kỳ CNH, HĐH nêu rõ cần phải: “đổi
mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp, chấn chỉnh và nâng cao năng
lực của cán bộ QLGD - ĐT”. Kết luận của Hội nghị TƯ6, khoá IX, Về tiếp
tục thực hiện Nghị quyết TƯ2, khoá VIII, phương hướng phát triển GD - ĐT
từ 2001 - 2005 và đến 2010 đã đề ra nhiệm vụ xây dựng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ QLGD - ĐT một cách toàn diện: “Bố trí cán bộ quản lý giáo dục các
cấp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và năng lực của cán bộ, có cơ chế thay thế
khi không đáp ứng yêu cầu… Xây dựng kế hoạch đào tạo, đào tạo lại đội ngũ
giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm đủ số lượng, cơ cấu cân đối, đạt
chuẩn đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới… Hoàn thiện chế độ chính sách đối với nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục…[14, 132]. Nhà nước đã ban hành Luật Giáo
dục, Chiến lược GD - ĐT; Đảng uỷ quân sự Trung ương đã có Nghị quyết
93/ĐUQSTƯ về “tiếp tục đổi mới công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên
chuyên môn kỹ thuật và xây dựng trường chính quy” và trong 2 ngày 30,
31/3/2004 BQP đã tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện NQ 93/ĐUQSTƯ làm cơ

sở xây dựng nghị quyết về GD - ĐT trong thời kỳ mới…
Với cái nhìn hệ thống, chúng ta thấy rằng: kết quả GD - ĐT ở các học
viện, TSQ quân đội phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: người dạy, người học,
mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, phương tiện của GD - ĐT…
Trong đó, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT đóng vai trò rất quan trọng. Muốn nâng
cao chất lượng GD - ĐT cần phải coi trọng từng yếu tố của hệ thống, trước
hết phải quan tâm hàng đầu đến yếu tố con người, nhất là người quản lý - chủ
thể của mọi hoạt động nhằm liên kết, phát huy đầy đủ các yếu tố trong suốt
quá trình GD - ĐT, điều khiển sự vận hành của toàn bộ hệ thống một cách
khoa học, thống nhất.


10
* Đặc điểm đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan.
Thứ nhất: Tuyệt đại đa số cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo được đào
tạo cơ bản một chuyên ngành để công tác ở đơn vị, số được đào tạo về QLGD
- ĐT rất ít. Đội ngũ này có động cơ phấn đấu tốt, được tuyển chọn chặt chẽ,
được giao nhiệm vụ cụ thể ở các phòng, ban đào tạo đại học, sau đại học ở
các học viện, TSQ.
Đây là đặc điểm nổi bật tạo thuận lợi cơ bản cho quá trình tổ chức bồi
dưỡng, rèn luyện nâng cao chất lượng toàn diện đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT.
Trong thực tế, những cán bộ đã và đang công tác ở cơ quan đào tạo đại học,
sau đại học hầu hết được đào tạo cơ bản dài hạn ở một hoặc hai cơ sở đào tạo;
có trình độ học vấn đại học, sau đại học. Do đó cán bộ QLGD - ĐT có trình
độ kiến thức khá toàn diện, có sự hiểu biết tương đối sâu sắc về quá trình GD
- ĐT theo chuyên ngành của mình. Tuy đội ngũ này hầu hết được đào tạo cơ
bản nhưng chủ yếu là đào tạo theo một chuyên ngành ở chính học viện, TSQ
đó, rất ít người có điều kiện được đào tạo chuyên sâu về công tác QLGD ĐT. Trong các nhà trường quân đội, chưa có cơ sở nào đào tạo cán bộ QLGD
- ĐT. Ở một số nơi đã chủ động gửi cán bộ đến các cơ sở bên ngoài để đào tạo

chuyên sâu về QLGD - ĐT, nhưng tỷ lệ này còn rất thấp. Vì vậy, quá trình bồi
dưỡng cán bộ QLGD - ĐT cần phải phát huy tốt nhất vai trò của những người
được đào tạo chuyên sâu, tận dụng tối đa tài liệu, giáo trình, chủ động học tập
phương pháp, kinh nghiệm của các nhà trường có nhiều năm đào tạo cán bộ
QLGD - ĐT của quốc gia để nâng cao trình độ, mở rộng tầm nhìn đi đôi với
rèn luyện kỹ năng chuyên môn cho cán bộ QLGD - ĐT.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT hầu hết được tuyển chọn chặt chẽ, đại bộ
phận có xu hướng nghề nghiệp rõ ràng, có động cơ phấn đấu tốt, ham học tập,
cầu tiến bộ. Đây là thuận lợi rất cơ bản xây dựng môi trường học tập, phát


11
huy tính tích cực của cả tập thể, đề cao tính tự giác của từng cán bộ trong tự
học tập, tự bồi dưỡng.
Thứ hai: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ quản lý
giáo dục - đào tạo phải thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ, giải quyết
nhiều mối quan hệ với các đối tượng khác nhau.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT vừa phải thực hiện tốt chức năng tham
mưu, đề xuất kiến nghị với lãnh đạo, chỉ huy học viện, TSQ những chủ trương
biện pháp lãnh đạo, quản lý, vừa phải giúp lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chức
năng cấp trên thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về GD - ĐT; đồng
thời triển khai, đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt
chương trình kế hoạch GD - ĐT. Cán bộ QLGD - ĐT phải tham gia vào tất cả
các khâu các bước của quá trình đào tạo từ hoàn thiện mô hình, mục tiêu, xây
dựng chương trình, chỉ đạo nội dung, thống nhất phương pháp; giúp lãnh đạo,
chỉ huy lãnh đạo, quản lý tốt tất cả các khâu các bước từ tuyển sinh, xây dựng
và triển khai thực hiện kế hoạch, kiểm tra, thanh tra đào tạo, tổ chức bảo đảm
v.v.. Quá trình đó, cán bộ QLGD - ĐT phải giải quyết mối quan hệ công tác
với tất cả các thành phần, các lực lượng, từ đảng uỷ, ban giám đốc (ban giám
hiệu) đến các phòng, ban, khoa, hệ, tiểu đoàn; từ người nghiên cứu giảng dạy

đến người học, người quản lý, người làm công tác bảo đảm. Điều đó vừa đặt
ra yêu cầu cao vừa tạo ra những thuận lợi nhất định để cán bộ QLGD - ĐT
học tập phương pháp, tiếp thu kinh nghiệm nâng cao trình độ. Nhưng do điều
kiện và tính chất công việc chi phối, cán bộ QLGD - ĐT rất ít có điều kiện
thời gian để học tập những vấn đề chung, những nội dung mang tính hệ thống,
tạo ra bước chuyển căn bản trong tư duy nhận thức.
Thứ ba: Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan, trước khi được tuyển chọn về các phòng, ban đào tạo đại học,


12
sau đại học, đã trưởng thành từ nhiều đơn vị; đội ngũ này có tuổi đời ngày
càng trẻ, cấp bậc quân hàm ngày càng cao.
Cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ có tuổi đời, tuổi quân khác
nhau, nhưng hầu hết đều đã trưởng thành từ các đơn vị cơ sở trong quân đội,
được tuyển chọn về trường học tập, sau khi tốt nghiệp được lựa chọn về cơ
quan đào tạo đại học, sau đại học. Do đó, mặc dù công tác ở các nhà trường
nhưng họ không phải là những người xa lạ với đơn vị, thiếu hiểu biết về đời
sống bộ đội ở đơn vị cơ sở.
Nhìn vào thực tế ở các cơ quan đào tạo đại học, sau đại học cho thấy
đội ngũ cán bộ có tuổi đời ngày càng trẻ, quân hàm ngày càng cao, tỷ lệ hết
trần quân hàm ngày càng nhiều, tỷ lệ qua chiến đấu ngày càng ít. Xu hướng
này đã ảnh hưởng không ít đến hoàn thiện cơ cấu, khắc phục những bất cập
thiếu cân đối, tạo ra sự thăng bằng, ổn định chính trong bản thân đội ngũ này
trong mỗi trường và trong hệ thống nhà trường quân đội.
Do nhiều nguyên nhân cả khách quan, cả chủ quan, đời sống gia đình,
hậu phương của cán bộ QLGD - ĐT hầu hết còn khó khăn. Nơi ăn chốn ở của
gia đình chưa ổn định, thu nhập chủ yếu trông vào lương của cán bộ QLGD ĐT. Do đó, quá trình bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ phải đi đôi với
quan tâm chăm lo đời sống vật chất tinh thần, tạo điều kiện để cán bộ QLGD ĐT yên tâm, phấn khởi, gắn bó với nghề nghiệp, vững vàng vượt qua những
cám dỗ, những tác động tiêu cực từ cơ chế thị trường.

* Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan.
Một là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo có vai trò quan trọng
trong quán triệt và tổ chức thực hiện quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý,
phương châm về giáo dục - đào tạo của Đảng, Nhà nước, quân đội.


13
Đảng, Nhà nước, quân đội luôn coi trọng sự nghiệp GD - ĐT, luôn có
những chủ trương đường lối lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể nhiệm vụ GD - ĐT. Hệ
thống quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm giáo dục của Đảng,
Nhà nước, quân đội cũng ngày một hoàn thiện, thể hiện tính cách mạng, tính
khoa học, có tác dụng định hướng, chỉ đạo đối với mọi hoạt động của quá
trình GD - ĐT. Hơn ai hết, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT luôn nắm vững quan
điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm về GD - ĐT. Trong quá trình thực
hiện các chức năng, nhiệm vụ, tích cực đưa các quan điểm, đường lối, chính
sách của Đảng, quán triệt sâu sắc và thực hiện đúng đắn các nguyên tắc,
nguyên lý, phương châm GD - ĐT, làm cho mọi khâu, mọi bước, mọi tổ chức,
lực lượng tham gia quá trình đào tạo luôn thấm nhuần và thực hiện đúng quan
điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm GD - ĐT của Đảng, Nhà nước,
quân đội. Nhờ sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT mà những tổ chức,
cá nhân thực hiện tốt quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm GD ĐT được phát hiện, biểu dương và nhân lên rộng rãi; những hạn chế, lệch lạc,
những biểu hiện vi phạm nguyên tắc, không tuân thủ đúng nguyên lý, phương
châm GD - ĐT được phát hiện, đấu tranh khắc phục.
Hai là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo là lực lượng trung
tâm phối hợp, hiệp đồng trong xây dựng hoàn thiện chương trình, kế hoạch,
hoàn thiện nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp đào tạo, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục - đào tạo.
Xây dựng hoàn thiện chương trình, kế hoạch đào tạo là một nội dung
quan trọng trong toàn bộ hoạt động QLGD - ĐT, là trách nhiệm của tất cả các

lực lượng tham gia GD - ĐT. Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT không chỉ tham
mưu đề xuất với lãnh đạo, chỉ huy nhà trường về xây dựng chương trình tổng
thể mà còn là lực lượng trực tiếp cùng với các cơ quan chức năng và các khoa


14
giáo viên xây dựng chương trình, xác lập kế hoạch GD - ĐT với từng đối
tượng trong từng thời gian cụ thể.
Hoàn thiện nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp GD - ĐT là một
đòi hỏi khách quan của quá trình nâng cao chất lượng GD - ĐT. Thông qua
thực hiện chức năng, nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT phát hiện những
nội dung phù hợp, không phù hợp, những hạn chế bất cập của các hình thức,
phương pháp cụ thể, kịp thời đề xuất với các cấp có thẩm quyền phương
hướng, biện pháp khắc phục, làm cho nội dung, chương trình ngày càng phù
hợp, hình thức, phương pháp ngày càng được đổi mới, góp phần nâng cao
chất lượng GD - ĐT cán bộ trong quân đội, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao
của tình hình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội trong thời kỳ mới.
Ba là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo là lực lượng nòng cốt,
có vai trò quan trọng hàng đầu trong xây dựng, hoàn thiện, chỉ đạo, hướng
dẫn thực hiện quy chế GD - ĐT, bảo đảm thống nhất trong tất cả các khâu,
các bước của quá trình giáo dục - đào tạo ở các học viện, TSQ.
Xây dựng hoàn thiện quy chế và tổ chức thực hiện nghiêm túc quy chế
là một trong những nội dung không thể thiếu của toàn bộ hoạt động QLGD ĐT. Quy chế là những quy định gắn với quy trình, nội dung, là những chế độ
gắn với các tổ chức, các lực lượng tham gia GD - ĐT; là quá trình cụ thể hoá
quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước, điều lệnh, điều lệ của quân đội. Xây dựng và thực hiện quy chế là trách
nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức, các lực lượng tham gia quá trình
GD - ĐT. Nhưng ở các học viện, TSQ, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT là lực
lượng nòng cốt giúp lãnh đạo chỉ huy nhà trường từ biên soạn, tranh thủ ý
kiến, trước khi ban hành đến hướng dẫn chỉ đạo thực hiện. Quá trình đó làm

cho tất cả các khâu, các bước từ tuyển sinh, chiêu sinh đến tổ chức thi, kiểm
tra, đánh giá kết quả học viên ra trường được thực hiện nghiêm túc, góp phần


15
thúc đẩy tính tích cực, tính chủ động của tất cả các thành phần, các lực lượng
đối với thực hiện nhiệm vụ GD - ĐT.
Bốn là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo là lực lượng quan
trọng giúp cho cấp uỷ, chỉ huy các học viện, nhà trường thanh tra, kiểm tra,
đánh giá chính xác chất lượng giáo dục - đào tạo.
Thanh tra, kiểm tra đánh giá chính xác chất lượng GD - ĐT có ý nghĩa
quan trọng đối với nâng cao chất lượng GD - ĐT. Hoạt động GD - ĐT là hoạt
động rất đặc trưng ở các nhà trường với muôn vàn công việc khác nhau. Do
đó đánh giá chính xác các hoạt động mang tính độc lập, đồng thời có cái nhìn
toàn diện, đúng thực chất, phản ánh khách quan sự nỗ lực của tất cả các thành
phần là công việc không phải dễ dàng. Với trọng trách của những người làm
công tác quản lý, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT có vai trò không thể thiếu trong
thanh tra, kiểm tra, giúp lãnh đạo, chỉ huy nhà trường đánh giá đúng những
mặt tốt, đồng thời thấy rõ được những hạn chế bất cập trong từng khâu, gắn
với trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, từng cá nhân. Dưới góc độ chuyên
môn, cán bộ QLGD - ĐT đề xuất những chủ trương, biện pháp cụ thể, phát
huy những mặt tốt, nhân rộng những điển hình tiên tiến, đồng thời ngăn ngừa,
khắc phục những nhận thức lệch lạc, những biểu hiện sai trái, góp phần nâng
cao chất lượng GD - ĐT của nhà trường.
* Yêu cầu cơ bản về phẩm chất, năng lực cán bộ quản lý giáo dục - đào
tạo.
Nghiên cứu làm rõ những yêu cầu cơ bản về phẩm chất năng lực cán bộ
QLGD - ĐT không chỉ giúp ta có căn cứ đúng đắn để đánh giá thực trạng đội
ngũ này hiện nay mà còn có cơ sở khoa học để xác định mục tiêu, phương
hướng bồi dưỡng toàn diện cả đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong

tình hình mới.


16
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích, khái quát nhân cách người cán bộ
cách mạng thành hai mặt cơ bản là đức và tài, đồng thời lý giải rất sâu sắc
mối quan hệ giữa hai mặt cơ bản đó. Theo Người, một cán bộ tốt nhất thiết
phải có đủ đức, đủ tài trong đó đức là gốc. Đạo đức đối với người cán bộ cách
mạng được Hồ Chí Minh ví như có “nguồn nước” của dòng sông; như “gốc
rễ” của cây cối. Có đạo đức được xem như “nguồn sức mạnh” để “gánh nặng
và đi xa”. Trong mối quan hệ với tài, đức vừa là cơ sở nền tảng, vừa giữ vai
trò định hướng, đồng thời là động lực thúc đẩy quá trình phấn đấu nâng cao
trình độ mọi mặt của người cán bộ. Sự nghiệp cách mạng đòi hỏi người cán
bộ cách mạng nói chung, cán bộ QLGD - ĐT nói riêng phải không ngừng tu
dưỡng rèn luyện phấn đấu để đủ đức, đủ tài, đủ khả năng gánh vác công việc
mà Đảng, nhân dân và quân đội giao phó. Là người có vị trí, vai trò quan
trọng trên các mặt công tác, do đó cán bộ QLGD - ĐT phải có tài năng thực
sự, thể hiện trình độ trí tuệ cao, thông minh, sáng tạo, tham mưu đề xuất tốt,
trình độ tổ chức thực hiện giỏi. Đạo đức và tài năng của người cán bộ là đại
lượng cơ bản để đo chất lượng người cán bộ cao hay thấp. Tuy nhiên, đạo đức
và tài năng đó phải được biểu lộ ra thông qua hoạt động thực tiễn, gắn liền với
hoạt động của cả tập thể trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ QLGD ĐT không chỉ có tư cách đạo đức trong sáng, mẫu mực trước học viên mà còn
phải là người tinh tế, sắc xảo, nhanh nhạy trong tham mưu đề xuất trong chỉ
đạo, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GD - ĐT.
Phẩm chất chính trị, đạo đức
Đối với người cán bộ cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng và sự
trong sáng về đạo đức cách mạng luôn gắn bó thống nhất để tạo nên chất
lượng người cán bộ. Bản lĩnh chính trị vững vàng của cán bộ QLGD - ĐT là
trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc, nhân dân, vững vàng, không giao
động trước những tác động tiêu cực, không để đồng tiền và những tình cảm cá



17
nhân riêng tư chi phối dẫn đến vi phạm về quy chế GD - ĐT. Người cán bộ
QLGD - ĐT không được để cơ chế thị trường len lỏi làm vẩn đục môi trường
sư phạm, nhất là trong công tác tuyển sinh quân sự đang là vấn đề rất nhạy
cảm hiện nay, một vấn đề có tính xã hội hoá rất cao, góp phần xây dựng cơ
quan, nhà trường VMTD. Bản lĩnh chính trị vững vàng của người cán bộ
QLGD - ĐT còn thể hiện ở sự chủ động trước những diễn biến phức tạp của
tình hình, nhạy bén, sắc sảo trong xem xét và giải quyết mọi vấn đề theo đúng
đường lối, quan điểm của Đảng, không hữu khuynh, giao động, không mơ hồ
thoả hiệp, tỉnh táo trước mọi mua chuộc, cám dỗ, luôn chủ động giữ vững
định hướng chính trị tư tưởng của Đảng trong học tập và nghiên cứu, luôn coi
trọng xây dựng củng cố bản lĩnh chính trị, gương mẫu về mọi mặt, có quan hệ
mật thiết với giáo viên, học viên và các lực lượng sư phạm khác, giữ gìn sự
đoàn kết thống nhất trong nội bộ Đảng, nội bộ cơ quan. Cũng như mọi cán bộ
trong lực lượng vũ trang nhân dân, người cán bộ QLGD - ĐT đồng thời là nhà
sư phạm. Do đó, người cán bộ QLGD - ĐT phải thực sự là tấm gương tiêu
biểu cho những đức tính tốt đẹp của người Việt Nam trong thời đại mới, thể
hiện ở thái độ, hành vi đúng đắn đối với Đảng, Tổ quốc, nhân dân, với học
viên, với công việc và đối với bản thân. Đối với Đảng, với Tổ quốc, người cán
bộ không chỉ tuyệt đối trung thành mà còn phải có niềm tin sâu sắc. Trong
hoàn cảnh nào cũng đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc lên trên và nguyện trọn
đời hy sinh phấn đấu cho Đảng, cho cách mạng, đúng như Hồ Chí Minh đã
chỉ ra: “Đạo đức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho
cách mạng, đó là điều chủ chốt nhất” [33, 286]. Đối với nhân dân, phải tôn
trọng, lễ phép, được mọi người quý mến. Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ
phải “đi sát quần chúng, hoà mình với quần chúng thành một khối, tin yêu
quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến quần chúng”, “làm cho dân
tin, dân phục, dân yêu”,”dân chưa đủ ấm cán bộ không được kêu rét”, “dân



18
chưa đủ no cán bộ không được kêu đói” [33, 290]. Đối với học viên phải hết
mực thương yêu, gần gũi, sống chan hoà cởi mở “thân thiết như một người
chị, công bình như một người anh, hiểu biết như một người bạn” [36, 392].
Phải sâu sát tỷ mỷ, nắm vững tâm tư nguyện vọng, điều kiện khả năng hoàn
cảnh của từng người trong đơn vị, đồng thời có kế hoạch giúp đỡ, động viên,
tạo điều kiện để mỗi người và cả tập thể đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT không
ngừng trưởng thành tiến bộ. Đối với công việc luôn say xưa tận tuỵ, yêu mến
nghề nghiệp, gắn bó với cơ quan, có tinh thần ham học tập, cầu tiến bộ, có chí
tiến thủ, tích cực học tập phấn đấu để không ngừng trưởng thành. Đối với bản
thân phải có nếp sống trong sạch, lành mạnh, giản dị, khiêm tốn, cần, kiệm,
liêm chính, chí công, vô tư, không cục bộ, bản vị, không tham vọng cá nhân,
kiên quyết đấu tranh khắc phục mọi biểu hiện sai trái. Đạo đức cách mạng
được thể hiện trong hoạt động thực tiễn, được rèn luyện thử thách trong đấu
tranh cách mạng và cụ thể trên các nhiệm vụ được giao. Bồi dưỡng đạo đức
cách mạng cho đội ngũ cán bộ là yêu cầu cơ bản, thường xuyên của mọi thời
kỳ. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, vấn đề đó càng trở nên cấp thiết. Khi
nói về tiêu chuẩn đạo đức mà mỗi cán bộ của Đảng phải tu dưỡng rèn luyện,
đồng chí Đỗ Mười, nguyên Tổng Bí thư của Đảng ta đã nêu rõ các nội dung:
Trước hết đó là phẩm chất chính trị, trình độ giác ngộ XHCN, lòng trung
thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân… quyết tâm phấn đấu hy sinh cho
mục tiêu đó; trong sáng, trung thực, không cơ hội, cần, kiệm, liêm chính, chí
công, vô tư, không tham nhũng, không đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích của
Đảng, của dân tộc, của cộng đồng; lối sống trong sạch, lành mạnh, gần gũi
nhân dân, gương mẫu và gắn bó với quần chúng; phong cách dân chủ, khoa
học, sâu sát thực tế cơ sở [38, 82].
Về trình độ năng lực của cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo



19
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT phải nắm vững những nghị quyết, chỉ thị,
tư tưởng chỉ đạo của Đảng, Chính phủ về GD - ĐT, nắm chắc Luật Giáo dục,
quy chế, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và đào tạo, BQP, có khả năng phân tích
tổng hợp, tham mưu đề xuất và tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ GD - ĐT. Đối
tượng quản lý của cán bộ QLGD - ĐT bao gồm rất nhiều yếu tố, nhiều khâu
trong quá trình GD - ĐT, từ chất lượng giảng dạy của đội ngũ giảng viên đến
kết quả học tập của học viên. Do đó, có hiểu biết toàn diện, cán bộ QLGD ĐT mới có khả năng tham mưu đề xuất xây dựng chương trình, kế hoạch học
tập, phương pháp dạy và học. Quá trình học tập của học viên là quá trình
chiếm lĩnh những tri thức, kinh nghiệm và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo để trở
thành người cán bộ quân đội. Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT không chỉ nắm
chắc tình hình học tập của học viên mà còn phải biết định hướng, giúp đỡ họ
trên nhiều phương diện. Quá trình dạy học của đội ngũ giảng viên là quá trình
truyền thụ kiến thức, do đó trong kết cấu chương trình cần có tính khoa học
thực sự, phải có tính lôgíc, tính kế thừa giữa các môn học, tạo điều kiện thuận
lợi cho quá trình tiếp thu kiến thức của người học…Tuân theo những nguyên
tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê nin, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh quan
niệm rằng: Làm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý có nghĩa là phải hiểu
biết rõ con người, đặc biệt là trong môi trường sư phạm càng phải tổ chức
giáo dục, đào tạo con người; sắp xếp, bố trí, sử dụng một cách khoa học, tạo
cho con người có điều kiện thuận lợi để mỗi người được phát huy tốt nhất khả
năng của mình.
Người cán bộ QLGD - ĐT không chỉ hiểu sâu, nắm vững kiến thức
chung gắn với chương trình, nội dung đào tạo của học viện, nhà trường mà
còn phải có hiểu biết về khoa học lãnh đạo - quản lý, khoa học GD - ĐT mới
đảm bảo cho quá trình thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao. Cùng với kiến
thức, người cán bộ QLGD - ĐT cần có năng lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ



20
theo cương vị chức trách được giao. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, năng lực
của người cán bộ là khả năng bao quát được mọi hoạt động, mọi con người và
tập thể, biết phối hợp vận hành các thành phần khác nhau tạo nên một guồng
máy đồng bộ, thống nhất để hoàn thành thắng lợi những nhiệm vụ thực tiễn.
Năng lực của người cán bộ QLGD - ĐT biểu hiện trước hết là năng lực
tư duy lý luận, năng lực nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết của Đảng, có
khả năng nghiên cứu, tổng kết hoạt động thực tiễn trong cơ quan để rút ra
những kinh nghiệm thiết thực; biết tham mưu đề xuất xây dựng hoàn thiện mô
hình mục tiêu, chương trình nội dung, đề xuất, kiến nghị đổi mới hình thức,
phương pháp; chỉ đạo hướng dẫn các cơ quan đơn vị thực hiện tốt chương
trình kế hoạch GD - ĐT.
Phương pháp, tác phong công tác
Phương pháp, tác phong công tác là một tố chất không thể thiếu của
người cán bộ lãnh đạo - quản lý dựa trên các nguyên tắc, tiêu chuẩn, và
phương tiện mà người lãnh đạo, quản lý thực hiện nhằm tổ chức, động viên
tính tích cực của con người đạt tới mục đích của hoạt động lãnh đạo, quản lý.
Phương pháp, tác phong công tác là biểu hiện cụ thể quan điểm tư tưởng, tính
nguyên tắc, tinh thần trách nhiệm, trình độ năng lực tổ chức thực tiễn của
người cán bộ. Với cán bộ QLGD - ĐT, phương pháp, tác phong công tác có
ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng công tác. Do đó, gắn liền với phẩm chất
năng lực, người cán bộ QLGD - ĐT phải có phong cách, tác phong công tác
khoa học, sâu sát, cụ thể, tỷ mỷ. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, người cán bộ
QLGD - ĐT cũng phải giữ vững nguyên tắc, giữ vững quy chế GD - ĐT, giữ
nghiêm kỷ luật, tham mưu đắc lực cho đảng uỷ, thủ trưởng học viện, nhà
trường xây dựng mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo phù hợp với chức
năng, nhiệm vụ của trường mình. Người có phương pháp, tác phong công tác
khoa học trong công tác QLGD - ĐT hiện nay là người nắm vững những kiến



21
thức cơ bản, đặc biệt là những kiến thức khoa học hiện đại gắn bó với yêu cầu
đào tạo của các học viện, TSQ trong thời kỳ mới, đồng thời có hiểu biết sâu
sắc về chuyên môn mình phụ trách, làm việc có kế hoạch mang tính khoa học
cao, người có phương pháp tác phong chính quy, xem xét nhìn nhận, giải
quyết mọi vấn đề đều có căn cứ lý luận khoa học. Tác phong dân chủ là có
trách nhiệm cao với công việc chung, riêng trên cơ sở chấp hành đúng nguyên
tắc trong GD - ĐT và giải quyết các mối quan hệ, góp phần bảo đảm cho mọi
hoạt động GD - ĐT có hiệu quả cao. Người cán bộ QLGD - ĐT phải luôn tôn
trọng, lắng nghe ý kiến đóng góp của người dạy và người học, chủ động xây
dựng bầu không khí dân chủ, tin tưởng và đoàn kết, tạo ra sự giao hoà, đồng
cảm giữa người dạy, người học và cán bộ quản lý. Tác phong cụ thể, sâu sát,
tỷ mỷ, nói đi đôi với làm là tác phong không thể thiếu được đối với người cán
bộ QLGD - ĐT.
Phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của cán bộ
QLGD - ĐT không phải là cái gì bất biến, đứng im mà luôn luôn vận động
biến đổi trong mối quan hệ biện chứng với những yêu cầu khách quan của
nhiệm vụ GD - ĐT đặt ra. Trong những năm gần đây, tình hình nhiệm vụ GD
- ĐT luôn có sự phát triển đã tác động trực tiếp và gián tiếp đến đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT. Sự vận động, phát triển về phẩm chất năng lực, phương pháp
tác phong công tác của từng cán bộ sẽ tạo ra khả năng phát triển vững chắc về
chất lượng của cả đội ngũ.
Yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của
cán bộ QLGD - ĐT phải được xem xét một cách toàn diện, căn cứ vào yêu
cầu nhiệm vụ chính trị của từng học viện, TSQ, tổ chức biên chế, đối tượng
học viên đào tạo của học viện, nhà trường, tuỳ vào mỗi cương vị, điều kiện
công tác cụ thể, nhưng giữa họ, nếu không có phẩm chất, năng lực tương
xứng thì rất khó tạo nên sự thống nhất trong nhận thức và hành động.



22
Phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của cán bộ
QLGD - ĐT được phản ánh chủ yếu ở kết quả và khả năng thực hiện tốt
nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, để đánh giá phẩm chất, năng lực, phương
pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT phải căn cứ vào sự
đóng góp trên thực tế của đội ngũ này trong công tác tham mưu, triển khai tổ
chức thực hiện nhiệm vụ GD - ĐT, quản lý chất lượng GD - ĐT. Chất lượng
đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT bao giờ cũng là kết quả tổng hợp của tất cả các
khâu, các bước trong công tác cán bộ, đồng thời là kết quả tu dưỡng và rèn
luyện phấn đấu của mỗi người qua nhiều năm, tháng. Chất lượng đó còn phụ
thuộc vào điều kiện và môi trường công tác cụ thể của từng học viện, nhà
trường, trong đó bồi dưỡng cán bộ là một khâu quan trọng, một nội dung, biện
pháp chủ yếu, trực tiếp nâng cao chất lượng của từng người và cả đội ngũ, bảo
đảm cho đội ngũ này có đủ phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công
tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng phát triển.
1.1.2. Những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo
dục - đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan quân đội.
* Quan niệm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở
các học viện, trường sĩ quan quân đội
Bồi dưỡng theo nghĩa chung nhất là những hoạt động tác động của chủ
thể vào đối tượng làm cho đối tượng có phẩm chất, năng lực tốt hơn, giỏi hơn.
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Bồi dưỡng là làm tăng thêm năng lực và phẩm
chất” [47, 79]. Theo đó, có thể hiểu bồi dưỡng là hoạt động có mục đích
nhằm tăng thêm năng lực và phẩm chất của đối tượng bồi dưỡng, đáp ứng yêu
cầu ngày càng cao trong hoạt động xã hội.
Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học viện, TSQ quân
đội là tổng thể những hoạt động của các cấp uỷ đảng, các tổ chức chỉ huy, các
cơ quan chức năng nhằm bổ sung tri thức, cung cấp thông tin, hướng dẫn



23
hành động, truyền thụ kinh nghiệm… để đội ngũ này có phẩm chất chính trị,
đạo đức lối sống cách mạng, trình độ năng lực, phương pháp, tác phong công
tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT diễn ra ở ngay các học viện, TSQ, với sự lãnh đạo, chỉ đạo
của đảng uỷ, ban giám đốc (ban giám hiệu), sự hướng dẫn của cơ quan nghiệp
vụ cấp trên như: Cục Nhà trường, phòng quân huấn - nhà trường, phòng, ban
nhà trường thuộc các quân khu, quân đoàn, quân, binh chủng. Bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ QLGD - ĐT là bồi dưỡng toàn diện cả về phẩm chất chính trị, đạo
đức lối sống, trình độ năng lực tư duy lý luận, trình độ năng lực hoạt động
thực tiễn và phương pháp, tác phong công tác cho cả đội ngũ với bồi dưỡng
có trọng tâm, trọng điểm, gắn với cương vị chức trách, nhiệm vụ được giao
của từng người, từng nhà trường.
Vì vậy, có thể quan niệm: Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ là tổng thể những hoạt động của các cấp uỷ đảng, tổ chức chỉ
huy và cơ quan chức năng, nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối
sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ để đội ngũ này hoàn thành tốt chức
trách, nhiệm vụ được giao.
Quan niệm trên đây chỉ rõ:
Mục đích của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ quân đội là nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối
sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong công tác để đội ngũ này
hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Chủ thể bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ
bao gồm: các cấp uỷ đảng, tổ chức chỉ huy, cơ quan chức năng với sự tham
gia của mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng trong học viện, TSQ.


24

Các cấp uỷ đảng, trước hết là đảng uỷ phòng đào tạo, chi uỷ chi bộ các
ban là chủ thể lãnh đạo trực tiếp giữ vai trò quyết định đến chất lượng, hiệu
quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT. Các cấp uỷ đảng, chi uỷ chi bộ có
nhiệm vụ lãnh đạo mọi hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở
các học viện, TSQ thông qua việc ra nghị quyết, xác định chủ trương, biện
pháp lãnh đạo đúng đắn, phân công trách nhiệm trong cấp uỷ và kiểm tra việc
tổ chức thực hiện.
Các tổ chức chỉ huy, trực tiếp là chỉ huy phòng, ban giữ vai trò quan
trọng và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ cấp
trên, cấp uỷ cùng cấp và cơ quan QLGD - ĐT cấp trên, đồng thời tạo mọi điều
kiện thuận lợi cho đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT phấn đấu tu dưỡng, rèn luyện
đáp ứng yêu cầu công tác bồi dưỡng đặt ra. Các cơ quan chức năng khác của
nhà trường như phòng chính trị, phòng khoa học, trung tâm thông tin khoa
học… có trách nhiệm phối hợp với các phòng đào tạo, tiến hành bồi dưỡng
những nội dung liên quan theo chương trình, kế hoạch đã được xác định; đồng
thời làm tốt công tác bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD
- ĐT ở các học viện, TSQ đạt chất lượng, hiệu quả cao.
Đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng trong cơ quan là lực lượng
tham gia trong quá trình bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học
viện, TSQ.
Đối tượng bồi dưỡng là đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện,
TSQ. Trong quá trình bồi dưỡng, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học
viện, TSQ vừa là đối tượng của bồi dưỡng, vừa là chủ thể của hoạt động tự bồi
dưỡng.
Giữa chủ thể tiến hành bồi dưỡng và đối tượng được bồi dưỡng có quan
hệ thống nhất biện chứng với nhau. Trong đó, chủ thể tiến hành bồi dưỡng giữ


25

vai trò chủ đạo, chi phối đến toàn bộ quá trình bồi dưỡng từ khâu xác định
mục đích, yêu cầu, chủ trương, biện pháp đến khâu xây dựng chương trình, kế
hoạch, xác định nội dung, lựa chọn hình thức và phương pháp tiến hành bồi
dưỡng. Tuy nhiên chất lượng và hiệu quả công tác bồi dưỡng chỉ có thể có
được khi đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT biết biến quá trình bồi dưỡng thành quá
trình tự bồi dưỡng.
Hoạt động bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện,
TSQ chỉ đạt được chất lượng, hiệu quả cao khi phát huy tốt vai trò trách nhiệm
của cả chủ thể bồi dưỡng và đối tượng bồi dưỡng, đặc biệt là vai trò chủ động,
tích cực và tự giác của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong hoạt động tự bồi
dưỡng.
Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ.
Để thực hiện tốt mục đích bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ, nội dung bồi dưỡng phải toàn diện, góp phần nâng cao phẩm
chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong
công tác.
Với mọi cán bộ làm công tác QLGD - ĐT cần tập trung bồi dưỡng
những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đặc biệt là những quan điểm, tư
tưởng về GD - ĐT, về xây dựng đội ngũ cán bộ; về sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, về xây dựng lực lượng vũ trang; bồi dưỡng pháp luật của
Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội, nhà trường và đơn vị, nhằm nâng cao lập
trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị, làm cho đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trung
thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, tin tưởng tuyệt đối vào sự
lãnh đạo của Đảng, sự tất thắng của CNXH; kiên định với mục tiêu, lý tưởng
của Đảng, tích cực thực hiện thắng lợi nhiệm vụ theo chức trách, góp phần