Trường THCS
Ngày soạn:
PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918.
CHƯƠNG I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC
PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX.

BÀI 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM
1873.
(Tiết 36).
A. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức: Qua bài Hs phải nắm được:
+ Nguyên nhân và duyên cớ thực dân Pháp xâm lược Việt Nam.
+ Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam ở Đà Nẵng và ba
tỉnh miền Đông Nam Kì.
2. Kĩ năng:
+ Sử dụng bản đồ.
+ Phân tích, đánh giá.
3. Tư tưởng: Giáo dục Hs:
+ Bản chất tham lam, tàn bạo, hiếu chiến của chủ nghĩa thực dân.
+ Thái độ bạc nhược, yếu đuối của nhà Nguyễn và tinh thần chống ngoại xâm của
nhân dân ta.
B. Phương tiện dạy học:
+ Bản đồ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
+ Một số tranh ảnh, tư liệu liên quan.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định .
2. Bài mới :
* Gv giới thiệu bài.
* Gv triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò

Nội dung chính
Hoạt động 1:
? Vì sao thực dân Pháp xâm lược Việt Nam?
? Thực dân Pháp lấy cớ gì để xâm lược Việt
Nam?
* Gv bổ sung thêm về chính sách “cấm đạo,
giết đạo” của nhà Nguyễn.
I. THỰC DÂN PHÁP XÂM
LƯỢC VIỆT NAM:
1. Chiến sự ở Đà Nẵng (1858-
1859):
* Nguyên nhân:
+ Việt Nam: giàu tài nguyên, dân
số đông, chế độ phong kiến suy
yếu, ...
* Duyên cớ: bảo vệ đạo Gia Tô.
1
Trường THCS
* Gv dùng bản đồ trình bày diễn biến chiến sự
ở Đà Nẵng.
? Vì sao thực dân Pháp chọn Đà Nẵng làm
điểm nổ súng đầu tiên? (Thảo luận nhóm).
* Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, bổ sung.
* Gv nhận xét, kết luận.
(+Đà Nẵng nằm gần kinh đô Huế.
+ Vùng biển ở Đà Nẵng sâu, rộng nên tàu
chiến của Pháp dễ dàng ra vào.
+ Vùng QN có nhiều tín đồ đạo Gia Tô để làm
nội ứng.)
Hoạt động 2:

* Gv dùng bản đồ tiếp tục trình bày chiến sự ở
Gia Định.
? Vì sao thực dân Pháp chuyển hướng tấn công
vào Gia Định? (Thảo luận nhóm).
* Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, bổ sung.
* Gv nhận xét, kết luận.
(+ Có sông ngòi, kênh rạch chằng chịt.
+ Là vựa lúa lớn nhất của nước ta.
+ Làm bàn đạp tấn công Lào và Campuchia.
+ Thực dân Anh đang nhòm ngó Gia Định).
? Em có nhận xét gì về thái độ chống Pháp xâm
lược của nhà Nguyễn?
* Hs: Ban đầu kiên quyết chống Pháp, sau đó
bắt đầu run sợ, hèn nhát.
? Hiệp ước Nhâm Tuất gồm những nội dung cơ
bản nào?
* Gv kết bài.
* Chiến sự ở Đà Nẵng:
+ 1/9/1858 quân Pháp nổ súng vào
Đà Nẵng.
+ Kết quả: sau 5 tháng chỉ chiếm
được bán đảo Sơn Trà.
2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859:
+ 2/1859 quân Pháp kéo vào Gia
Định.
+ 17/2/1859 quân Pháp đánh chiếm
thành Gia Định.
+ 24/2/1862 quân Pháp tấn công Đại
đồn Chí Hoà=> chiếm Định Tường,
Biên Hoà, Vĩnh Long.

+ 5/6/1862 nhà Nguyễn kí với Pháp
Hiệp ước Nhâm Tuất.
4. Kiểm tra, đánh giá:
* Gv cho Hs dùng bản đồ trình bày chiến sự ở Đà Nẵng và Gia Định.
* Vòng tròn chữ cái đầu câu em cho là đúng:
@ Thực dân Pháp đề ra kế hoạch xâm lược nước ta nhanh chóng vì:
a. Lực lượng liên quân Pháp-Tây Ban Nha lớn mạnh.
b. Vũ khí hiện đại hơn.
c. Chế độ phong kiến nhà Nguyễn suy yếu.
d. Nước ta là nước nhỏ.
@ Quân đội nhà Nguyễn mắc sai lầm gì ở chiến trường Gia Định?
2
Trường THCS
a. Không kiên quyết chống giặc ngay từ đầu.
b. Không tận dụng thời cơ khi lực lượng của giặc yếu để phản công.
c. Chủ trương cố thủ hơn là tấn công.
d. Điều động binh lính từ kinh thành vào Gia Định.
5. Hướng dẫn, dặn dò:
+ Đọc và trả lời các câu hỏi ở mục II bài 24.
+ Sưu tầm các tranh ảnh, tư liệu về phong trào kháng Pháp của nhân dân Đà Nẵng và
Gia Định.

BÀI 24: (Tiết 37).
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858
ĐẾN NĂM 1873.
A. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức: Qua bài hs phải nắm được:
+ Cuộc kháng chiến anh dũng của nhân dân Việt Nam chống xâm lược Pháp từ
những ngày đầu tiên ở Đà Nẵng và các tỉnh Nam Kì.
2. Kĩ năng:

+ Sử dụng bản đồ.
+ Phân tích , đánh giá.
3. Tư tưởng: Giáo dục Hs:
+ Tinh thần bất khuất, kiên cường chống ngoại xâm của nhân dân ta trong những
ngày đầu chống Pháp.
+ Thái độ hèn nhát của nhà Nguyễn.
B. Phương tiện dạy học:
+ Bản đồ cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược.
+ Một số tranh ảnh, tư liệu liên quan.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định .
2. Kiểm tra bài cũ :
Vì sao thực dân Pháp xâm lược Việt Nam?
3. Bài mới:
* Gv giới thiệu bài.
* Gv triển khai bài:
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung chính
Hoạt động 1:
* Hs đọc mục 1 sgk.
? Nêu các phong trào chống pháp xâm lược
của nhân dân Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông
1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba
tỉnh miền Đông Nam Kì:
+ Nhân dân Đà Nẵng phối hợp với
quân triều đình đánh Pháp.
3
Trường THCS
Nam Kì?
* Hs quan sát H85 sgk và mô tả:

? Em có suy nghĩ gì về hành động này của
lãnh tụ Trương Định?
* Hs: Vì nước vì dân sẵn sàng vứt bỏ danh
vọng.
+ Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực
đốt cháy tàu Étpêrăng trên sông Nhật
Tảo (10/12/1861).
+ Khởi nghĩa Trương Định ở Gò
Công (Gia Định).
Hoạt động 2:
* Hs đọc mục 2 sgk.
? Sau Hiệp ước Nhâm Tuất, nhà Nguyễn
làm gì?
* Gv kể cho Hs một số mẫu chuyện liên
quan.
? Em có nhận xét gì về những việc làm đó
của nhà Nguyễn?
* Hs: Mù quáng, bạc nhược.
? Thực dân pháp đã làm gì?
? Trước tình hình đó, nhân dân ta phản
ứng như thế nào?
* Hs quan sát lược đồ 86 sgk:
? Em có nhận xét gì về phong trào kháng
Pháp của nhân dân Nam Kì?
? Kể tên một số phong trào đấu tranh tiêu
biểu của nhân dân Nam Kì?
* Gv cho Hs đọc một số bài, đoạn thơ của
Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị,....
? Em có suy nghĩ gì về câu nói của lãnh tụ
Nguyễn Trung Trực?

* Gv kết bài.
2. Kháng chiến lan rộng ba tỉnh miền
Tây Nam Kì:
+ 20->24/6/1867 quân Pháp đánh chiếm
ba tỉnh miền Tây Nam Kì.
=> Nhân dân Nam Kì nổi dậy chống
Pháp ở Đồng Tháp Mười, Tây Ninh,
Bến Tre, ...
với các lãnh tụ: Trương Quyền, Nguyễn
Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân,....=> bị
thực dân Pháp đàn áp đẫm máu.
4. Kiểm tra, đánh giá:
Vòng tròn chữ cái đầu câu em cho là đúng về lí do quân Pháp chiếm được Nam Kì
một cách nhanh chóng?
a. Vũ khí của giặc hiện đại hơn.
b. Nhân dân ta bất bình nhà Nguyễn nên không chống Pháp.
c. Sự nhu nhược, hèn nhát của bọn vua quan nhà Nguyễn.
d. Phong trào kháng Pháp của nhân dân ta chưa có sự liên kết với nhau.
4
Trường THCS
5. Hướng dẫn, dặn dò:
+ Làm các bài tập cuối bài.
+ Đọc và trả lời các câu hỏi ở mục I bài 25.

Ngày soạn:
BÀI 25:
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN
QUỐC
(1873 - 1884). (Tiết
38).

A. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức: Qua bài Hs phải nắm được;
+ Tình hình nước ta trước khi thực dân pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất.
+ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất như thế nào và phong trào kháng
chiến chống Pháp của nhân dân Bắc Kì ra sao?
2. Kĩ năng:
+ Sử dụng bản đồ.
+ Phân tích, đánh giá.
3. Tư tưởng: Giáo dục Hs:
+ Nhìn rõ bản chất của bọn vua quan nhà Nguyễn.
+ Giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước của cha ông ta.
B. Phương tiện dạy học:
+ Bản đồ cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược.
+ Một số tranh ảnh, tư liệu liên quan.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định .
2. Kiểm tra bài cũ :
Kể tên các phong trào kháng Pháp của nhân dân Đà Nẵng và Nam Kì và nêu nhận
xét?
3. Bài mới :
* Gv giới thiệu bài.
* Gv triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung chính
Hoạt động 1:
* Hs đọc mục 1 sgk.
? Sau khi chiếm được ba tỉnh miền Đông
1. Tình hình Việt Nam trước khi
Pháp đánh chiếm Bắc Kì:
* Pháp:

5
Trường THCS
NamKì
thực dân Pháp đã làm gì?
? Thái độ của nhà Nguyễn như thế nào?
+ Thiết lập bộ máy cai trị.
+ Bóc lột, vơ vét.
+ Đào tạo tay sai.
+Xuất bản báo chí để tuyên truyền.
* Nhà Nguyễn:
+ Bóc lột, vơ vét=>đất nước suy sụp,
khởi nghĩa nông dân bùng nổ.
+ Thương lượng với Pháp để chuộc
lại
? Em có nhận xét gì về tình hình nước ta
trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì?
* Hs:
Hoạt động 2:
? Vì sao sau khi chiếm được Nam Kì, thực
dân pháp đánh chiếm Bắc Kì?
(Thảo luận nhóm)
* Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, bổ
sung.
* Gv nhận xét, kết luận.
( + Bắc Kì có nhiều khoáng sản, đặc biệt
là than trữ lượng rất lớn.
+ Cô lập Trung kì.
+ Tạo phên dậu bảo vệ các vùng đất của
pháp ở Trung Quốc.
+ Có nhiều thế lực nhòm ngó Bắc Kì.).

? Thực dân Pháp đã đánh chiếm Bắc Kì
như thế nào?
? Vì sao quân đội triều đình ở Hà Nội đông
mà vẫn không thắng được giặc?
* Hs: Vũ khí giặc hiện đại và mạnh hơn.
Hoạt động 3:
* Hs đọc mục 3 sgk.
? Nhân dân Hà Nội và các tỉnh Bắc Kì đã
làm gì để chống Pháp xâm lược?
2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì
lần thứ nhất (1873):
* Thủ đoạn:
+ Cử gián điệp thăm dò Bắc Kì.
+ Tung tên lái súng Đuypuy ra Bắc Kì
gây rối.
* Diễn biến:
+ 20/11/1873 quân pháp đánh chiếm
thành Hà Nội => chiếm Hải Dương,
Hưng Yên, Phủ Lý, Ninh Bình, Nam
Định.
3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh
đồng bằng Bắc Kì (1873-1874):
+ Nhân dân ta tiến hành tập kích giặc
trong thành Hà Nội, đốt các kho đạn của
giặc, thành lập các toán nghĩa binh,
Nghĩa hội,..
6
Trường THCS
? Thắng lợi Cầu Giấy có ý nghĩa lịch sử gì?
* Hs: Nhân dân ta phấn khởi, hăng hái còn

giặc hoang mang, lo sợ.
? Thái độ của nhà Nguyễn như thế nào?
? Vì sao nhà Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước
Giáp Tuất?
* Hs: Để quân Pháp rút khỏi Bắc Kì.
* Gv bổ sung và kết bài.
+ 21/12/1873 quân ta giành thắng lợi ở
Cầu Giấy lần thứ nhất.
+ 15/3/1874 nhà Nguyễn kí với Pháp
Hiệp ước Giáp Tuất.
4. Kiểm tra, đánh giá:
* Vòng tròn chữ cái đầu câu em cho là đúng:
@ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kì vì:
a. Bắc Kì giàu khoáng sản, đặc biệt là than.
b. Bắc Kì có nhiều thế lực nhòm ngó.
c. Làm bàn đạp tấn công Trung Quốc.
d. Nhân dân Bắc Kì căm thù nhà Nguyễn.
e. Thái độ nhu nhược của nhà Nguyễn.
@ Nhà Nguyễn kí với pháp hiệp ước Giáp Tuất thể hiện:
a. Sự sáng suốt, đúng đắn của nhà Nguyễn.
b. Là một tính toán thiện cận của nhà Nguyễn.
c. Là bước trượt dài trên con đường đi đến đầu hàng hoàn toàn thực dân Pháp.
d. Là hành động ích kỉ của nhà Nguyễn để bảo vệ quyền lợi của giai cấp và
dòng họ.
5. Hướng dẫn, dặn dò:
+ Đọc và trả lời các câu hỏi ở mục II bài 25.
+ Sưu tầm các tranh ảnh, tư liệu về việc thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ
hai.

Ngày soạn:

BÀI 25: (Tiết 39).
II. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai.
Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm
1882-1884.
7
Trường THCS
A. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức: Qua bài Hs phải nắm được:
+ Tình hình nước ta trước khi thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai.
+ Kế hoạch đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai của thực dân Pháp, sự sụp đổ của nhà nước phong
kiến Việt Nam.
+ Phong trào kháng Pháp của nhân dân Bắc Kì trong những năm 1882-1884.
2. Kĩ năng:
+ Sử dụng bản đồ, lập bảng niên biểu.
+ Phân tích, đánh giá.
3. Tư tưởng: Giáo dục Hs:
+ Tinh thần bất khuất của cha ông ta trong chống ngoại xâm.
+ Việt Nam rơi vào tay thực dân Pháp là trách nhiệm của nhà Nguyễn.
B. Phương tiện dạy học:
+ Bản đồ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
+ Một số tranh ảnh, tư liệu liên quan.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định.
2. Kiểm tra bài cũ:
Nguyên nhân, diễn biến và kết quả của việc đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất của thực
dân Pháp?
3. Bài mới:
* Gv giới thiệu bài.
* Gv triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

Hoạt động 1:
* Hs đọc mục 1 sgk.
? Tình hình nước ta trước khi thực dân Pháp
đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai như thế nào?
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ
hai (1882):
* Hoàn cảnh:
+ Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa.
+ Kinh tế kiệt quệ, giặc cướp, nhân
8
Trường THCS
? Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ
hai như thế nào?
* Gv cho Hs tìm hiểu về Hoàng Diệu.
? Trước tình thế đó, nhà Nguyễn đã làm gì ?
* Hs:
+ Cầu cứu nhà Thanh, thương thuyết với
Pháp, ra lệnh quân ta rút lên mạn ngược.
? Em có nhận xét gì về nhà Nguyễn qua
những việc làm trên?
* Hs: nhu nhược, hèn nhát, mù quáng,...
? Thực dân Pháp làm gì?
Hoạt động 2:
* Hs đọc mục 2 sgk.
? Nhân dân Bắc Kì đã làm gì để chống quân
Pháp xâm lược?
? Thắng lợi Cầu Giấy có ý nghĩa lịch sử gì?
* Hs: làm cho quân Pháp hoang mang, lo sợ.
? Vì sao quân Pháp không nhượng bộ nhà
Nguyễn sau khi Rivie bị giết tại trận Cầu

Giấy năm 1883?
* Hs: Pháp tăng thêm viện binh, vua Tự Đức
chết nên triều đình lục đục.
Hoạt động 3:
* Hs đọc mục 3 sgk.
? Vì sao nhà Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước
Hácmăng?
? Nêu nội dung Hiệp ước Hácmăng?
? Thái độ của nhân dân ta như thế nào khi
nhà Nguyễn kí Hiệp ước Hácmăng?
* Hs: Phong trào kháng Pháp và triều đình
dân đói khổ.
+ Mọi cải cách, duy tân bị từ chối.
* Thủ đoạn:
+ Lấy cớ nhà Nguyễn vi phạm Hiệp
ước 1874.
* Diễn biến:
+ 3/4/1882 Pháp cử Rivie kéo quân ra
Bắc.
+ 25/4/1882 quân Pháp đánh chiếm
thành Hà Nội.
=>mở rộng đánh chiếm Hòn Gai, Nam
Định và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì.
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng
Pháp:
+ Tích cực phối hợp với quân triều
đình.
+ Thành lập các đội dân dũng, tự tay
đốt nhà để ngăn giặc, đào hào, đắp
luỹ,...

+ 19/5/1883 giành thắng lợi ở trận
Cầu Giấy lần thứ hai.
3. Hiệp ước Patơnốt. Nhà nước
phong kiến Việt Nam sụp đổ:
+ 18->20/8/1883 quân Pháp đánh
chiếm Thuận An.
+ 25/8/1883 nhà Nguyễn kí với Pháp
Hiệp ước Hácmăng.
9
Trường THCS
PK nổ ra càng quyết liệt hơn.
? Âm mưu của thực dân Pháp trong việc bắt
nhà Nguyễn kí Hiệp ước Patơnốt?
* Hs: mua chuộc bọn vua quan nhà Nguyễn
để chúng làm tay sai cho mình.
* Gv kết bài.
+ 6/6/1884 thực dân Pháp bắt nhà
Nguyễn kí Hiệp ước Patơnốt.
=>Nước ta trở thành một nước thuộc
địa nửa phong kiến.
4. Kiểm tra, đánh giá:
Vòng tròn chữ cái đầu câu em cho là đúng về những sai lầm của nhà Nguyễn khi Hà Nội thất thủ năm
1882 ?
a. Cầu cứu nhà Thanh đưa quân sang can thiệp.
b. Phái người ra Hà Nội thương thuyết với Pháp.
c. Ra lệnh cho quân triều đình rút lên mạn ngược, giải tán các đội dân binh.
d. Kí với thực dân Pháp Hiệp ước Hácmăng.
Trong các sai lầm trên thì sai lầm nào thể hiện sự nhu nhược nhất?
5. Hướng dẫn, dặn dò:
+ Làm các bài tập cuối bài.

+ Đọc và trả lời các câu hỏi ở phần I bài 26.

Ngày soạn:
BÀI 26:
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX.
(Tiết
40).
A. Mục đích, yêu cầu:
1. Kiến thức: Qua bài Hs phải nắm được:
+ Nguyên nhân của cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở kinh thành Huế.
+ Diễn biến của cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần vương.
2. Kĩ năng:
10
Trường THCS
+ Sử dụng bản đồ.
+ Phân tích, đánh giá.
3. Tư tưởng: Giáo dục Hs:
+ Lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc và quê hương Quảng Trị.
B. Phương tiện dạy học:
+ Lược đồ kinh thành Huế năm 1885.
+ Một số tranh ảnh, tư liệu liên quan.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định.
2. Kiểm tra bài cũ:
Nêu nội dung và nhận xét về Hiệp ước Hácmăng?
3. Bài mới:
* Gv giới thiệu bài.
* Gv triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò

Nội dung chính
Hoạt động 1:
* Hs đọc mục 1 sgk.
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc phản công
quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế 7/1885?
* Hs dùng bản đồ trình bày diễn biến cuộc
phản công.
* Gv cho Hs tìm hiểu về Tôn Thất Thuyết.
? Vì sao cuộc phản công quân Pháp của phái
chủ chiến ở Huế thất bại?
I.
1. Cuộc phản công quân Pháp của
phái chủ chiến ở Huế tháng
7/1885:
* Nguyên nhân:
+ Phái chủ chiến công khai chuẩn bị,
tích cực chống Pháp.
=> Thực dân Pháp tìm cách tiêu diệt
phái chủ chiến.
* Diễn biến:
+ Đêm 4 rạng 5/7/1885 Tôn Thất
Thuyết ra lệnh tấn công toà Khâm sứ
và đồn Mang Cá.
* Kết quả: thất bại.
* Hs: nổ ra trong tình thế bị dồn ép, nằm
ngoài kế hoạch.
Hoạt động 2:
* Gv dùng bản đồ trình bày việc chạy ra
căn cứ Tân Sở của phái chủ chiến.
* Gv cho Hs tìm hiểu về căn cứ Tân Sở

và vua Hàm Nghi, giải thích thuật ngữ
“Cần vương”.
? Em có suy nghĩ gì về việc vua Hàm
Nghi ra “Chiếu Cần vương”?
* Hs: đáp ứng nguyện vọng, lòng mong
2. Phong trào Cần vương bùng nổ và
lan rộng:
+ 13/7/1885 vua Hàm Nghi ra “Chiếu
Cần vương”.
11