Trường THCS PHÚC ĐỒNG - Giáo án GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
====================================================
Ngày soạn: Ngày dạy:
Bài 11: GÓP PHẦN XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HÓA Ở CỘNG
ĐỒNG DÂN CƯ.
A. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
Giúp HS hiểu nội dung, ý nghĩa và những yêu cầu của việc góp phần xây dựng nếp
sống văn hoá ở cộng đồng dân cư.
2. Thái độ
HS có tình cảm gắn bó với cộng đồng nơi mình ở.
Ham thích, nhiệt tình tham gia góp phần xây dựng nếp sống văn hoá .
3. Kĩ năng
Biết phân biệt giữa những biểu hiện đúng và không đúng yêu cầu xây dựng nếp sống
văn hoá ở cộng đồng dân cư.
Thường xuyên tham gia vận động mọi người cùng tham gia tích cực vào việc xây
dựng nếp sống văn hóa.
B. Phương pháp
Thảo luận nhóm.
Diễn giải, đàm thoại.
Tổ chức HS hoạt động cá nhân.
Tổ chức trò chơi đóng vai.
C. Tài liệu và phương tiện
SGK, SGV lớp 8.
Phiếu học tập.
Giấy khổ lớn, bút dạ.
Tư liệu, gương người tốt, việc tốt.
D. Hoạt động dạy - học
1. ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy nêu một vài ví dụ về việc học hỏi các dân tộc khác của những người

xung quanh em. Liên hệ bản thân em đã thực hiện việc tôn trọng học hỏi văn hoá dân
tộc khác như thế nào (tốt hay chưa tốt)?
3. Bài mới
HĐ1:(Giới thiệu bài) GV: Đặt câu hỏi:
Những người sống cùng theo khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính.
- ở nông thôn: Thôn, xóm, làng.
- ở thành phố: Thị trấn, khu tập thể, ngõ, phố.
Cộng đồng đó được gọi là gì?
HS: Trả lời: Cộng đồng dân cư.
GV: Đặt câu hỏi tiếp:
Cộng đồng dân cư phải làm gì để góp phần xây dựng nếp sống văn hóa?
HS: Trả lời.
GV: Để hiểu kỹ vấn đề này chúng ta học bài hôm nay.
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
HĐ 2: Tìm hiểu nội dung đặt vấn đề
GV: Tổ chức cho HS tìm hiểu nội dung mục đặt vấn đề.
HS: Đọc nội dung (1) của mục đặt vấn đề.
GV: Đặt câu hỏi:
I. Đặt vấn đề
Trần Thu
̣
y Phương
Trường THCS PHÚC ĐỒNG - Giáo án GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
====================================================
1- Những hiện tượng tiêu cực ở mục (1) đã nêu là gì?
2- Những hiện tượng đó ảnh hưởng như thế nào đến
cuộc sống của người dân?
HS: Làm việc cá nhân.
GV: Theo dõi HS làm việc và cho HS trả lời.
HS: Trả lời.

HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung.
GV: Chốt lại ý kiến.
HS: Đọc nội dung (2) của phần đặt vấn đề.
GV: Đặt câu hỏi.
Câu hỏi 1: Vì sao làng Hinh được công nhận là làng
văn hóa?
Câu hỏi 2: Những thay đổi ở làng Hinh có ảnh
hưởng như thế nào với cuộc sống của người dân
cộng đồng?
HS: Làm việc cá nhân.
GV: Theo dõi, hướng dẫn HS làm việc.
HS: Trả lời.
HS: Cả lớp nhận xét.
GV: Nhận xét, bổ sung ý kiến.
GV: Tóm tắt:
Chúng ta đã hiểu được thế nào là cộng đồng dân cư.
Vậy việc góp phần xây dựng nếp sống văn hoá ở
cộng đồng dân cư là những việc làm gì? Có ý nghĩa
như thế nào? Trách nhiệm của HS chúng ta ra sao?
Chúng ta sẽ giải quyết qua phần thảo luận sau.
HĐ3:Tìm hiểu biện pháp, ý nghĩavà những biểu hiện
xây dựng nếp sống văn hoá
GV: Chia lớp thành 4 nhóm.
HS: Cử đại diện nhóm, thư kí nhóm.
GV: Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận một trong những câu
hỏi sau
Câu hỏi 1: Nêu những biểu hiện của nếp sống văn
hoá ở khu dân cư.(Nhóm 1)
HS: Tiến hành thảo luận nhóm và ghi kết quả thảo luận
ra giấy khổ lớn.

HS: Các nhóm trình bày kết quả thảo luận.
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung, tranh luận.
GV: Nhận xét, chốt lại ý kiến.
Câu 1: Những hiện tượng tiêu cực là:
- Hiện tượng tảo hôn.
- Dựng vợ gả chồng sớm để có người
làm.
- Người chết hoặc gia súc chết thì mời
thầy mo, thầy cúng phù phép trừ ma.
Câu 2: Những tệ nạn đó ảnh hưởng:
- Các em đi lấy chồng, lấy vợ phải xa
gia đình sớm.
- Có em không được đi học.
- Những cặp vợ chồng trẻ bỏ nhau,
cuộc sống dang dở.
- Nguyên nhân sinh ra đói nghèo.
- Người nào bị coi là ma thì bị căm
ghét, xua đuổi.
- Những người bất hạnh này phải chết
vì bị đối xử tồi tệ, cuộc sống cô độc
khốn khổ.
Câu hỏi 1: Làng Hinh được công nhận
là làng văn hoá:
- Vệ sinh sạch sẽ.
- Dùng nước giếng sạch.
- Không có bệnh dịch lây lan.
- Bà con đau ốm đến trạm xá.
- Trẻ em đủ tuổi đến trường.
- Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ.
- Đoàn kết, nương tựa, giúp đỡ nhau.

- An ninh giữ vững, xóa bỏ phong tục
tập quán cũ lạc hậu.
Câu hỏi 2: ảnh hưởng của sự thay đổi
đó:
- Mỗi người dân cộng đồng yên tâm
sản xuất, làm ăn kinh tế.
- Nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần
của nhân dân.
Những biểu hiện của nếp sống văn
hoá ở khu dân cư:
Có văn hoá Thiếu văn hoá
- Các gia đình
giúp nhau làm
kinh tế
- Tham gia xoá
đói giảm nghèo
- Đoàn kết giúp
nhau khi khó
- Chỉ biết lo cho
cuộc sống của
gia đình mình,
ích kỉ, không
quan tâm đến
người khác
- Tụ tập quán xá
Trần Thu
̣
y Phương
Trường THCS PHÚC ĐỒNG - Giáo án GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
====================================================

GV: Lưu ý HS liên hệ ngay bản thân gia đinh và địa
phương mình ở.
GV: Bổ sung các yêu cầu.
- Hoạt động nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa.
- Giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc thuần phong mĩ
tục trong nhân dân.
- Xây dựng đời sống văn hoá phát triển kinh tế.
- Xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, dân chủ.
- Kỉ cương pháp luật.
- Thực hiện qui ước cộng đồng dân cư.
Câu hỏi 2: Nêu những biện pháp góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá ở khu dân cư. (nhóm 2
Câu hỏi 3: Vì sao cần phải xây dựng nếp sống văn
hoá ở khu dân cư? (nhóm 3):
GV: Bổ sung:
Gia đình hạnh phúc, cộng đồng dân cư bình yên, góp
phần cho một xã hội văn minh, tiến bộ
Câu hỏi 4: HS làm gì để góp phần xây dựng nếp sống
văn hoá ở khu dân cư. (nhóm 4)
GV: Yêu cầu HS bổ sung những hành vi trái với nếp
sống văn hoá ở một số HS:
- Thiếu lễ độ, tôn trọng người lớn.
- Bỏ học, giao du với bọn xấu.
- Gây rối, mất trật tự an toàn.
- Tham gia nghiện hút, đua xe, cờ bạc, số đề.
- Lười lao động, thích ăn chơi đua đòi.
- Tham gia vào các thủ tục (mê tín, tảo hôn).
GV: Kết luận, chuyển ý.
khăn
- Động viên con

cháu đến trường
đi học
- Giữ gìn vệ sinh
- Đọc sách báo
tuyên truyền vận
động quần chúng
tham gia hoạt
động xã hội
- Phòng chống tệ
nạn
- Thực hiện sinh
đẻ có kế hoạch
- Nếp sống văn
minh
- Vứt rác bừa bãi
- Mua số đề,
nghiện hút, đua
xe
- Mê tín dị đoan
- Tảo hôn.
- Nghe tin đồn
nhảm
- Tổ chức cưới
xin, ma chay linh
đình
- Lấn chiếm vỉa
hè
- Vi phạm an
toàn giao thông
Câu hỏi 2):

Biện pháp xây dựng nếp sống văn
hoá khu dân cư:
- Thực hiện đường lối chính sách của
Đảng và Nhà nước.
- Xây dựng đời sống văn hoá và tinh
thần lành mạnh, phong phú.
- Nâng cao dân trí, chăm lo giáo dục
sức khoẻ.
- Xây dựng đoàn kết.
- Giữ gìn trật tự an ninh.
- Vệ sinh bảo vệ môi trường.
- Giữ gìn kỉ cương pháp luật.
Câu hỏi 3
ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống
văn hoá khu dân cư.
- Cuộc sống bình yên hạnh phúc.
- Bảo vệ, phát triển truyền thống văn
hoá, giữ vững bản sắc dân tộc.
- Đời sống người dân ổn định, phát
triển.
Những việc cần làm của HS:
- Ngoan ngoãn kính trọng lễ phép với
bố mẹ, anh chị em và mọi người
xung quanh mình.
- Chăm chỉ học tập.
- Tham gia các hoạt động chính trị - xã
hội.
- Quan tâm giúp đỡ mọi người lúc khó
khăn.
- Thực hiện nếp sống văn minh.

- Tránh xa tệ nạn xã hội.
Trần Thu
̣
y Phương
Trường THCS PHÚC ĐỒNG - Giáo án GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
====================================================
HĐ 4: Hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung bài học
GV: Hướng dẫn HS tóm tắt nội dung theo 4 ý.
GV: Cho HS phát biểu nội dung bài học.
GV: Nêu vấn đề để HS thắc mắc, trao đổi.
GV: Giải đáp.
GV: Tóm tắt nội dung.
HS: Ghi bài vào vở.
GV: Phải nhắc HS thuộc bốn ý của nội dung bài học.
HĐ 5: Luyện tập bài tập SGK
GV: Tổ chức cho HS tự liên hệ, trao đổi tranh luận.
Bài tập 1 SGK:
HS: Suy nghĩ cá nhân.
GV: Cho HS trả lời.
HS: Cả lớp nhận xét.
GV: Giúp các em đưa ra ý kiến những việc làm được và
chưa làm được của bản thân và gia đình.
GV: Yêu cầu HS nêu việc làm của gia đình và bản thân.
- Đấu tranh với những hiện tượng mê
tín dị đoan, thủ tục nặng nề.
- Có cuộc sống lành mạnh có văn hoá.
II. Nội dung bài học
1) Thế nào là cộng đồng dân cư?
Cộng đồng dân cư là toàn thể những
người sinh sống trong toàn khu vực

lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính gắn
bó một khối, giữa họ có sự liên kết và
hợp tác với nhau để cùng thực hiện
lợi ích của mình và lợi ích chung.
2) Xây dựng nếp sống văn hoá như
thế nào?
* Làm cho điều kiện văn hoá ngày
càng lành mạnh, phong phú.
Cụ thể:
- Giữ gìn trật tự an ninh.
- Vệ sinh nơi ở.
- Bảo vệ cảnh quan môi trường.
- Xây dựng tình đoàn kết xóm giềng.
- Bài trừ phong tục tập quán lạc hậu.
- Chống mê tín dị đoan.
- Phòng chống tệ nạn xã hội.
3) ý nghĩa của việc xây dựng nếp
sống văn hoá
- Góp phần làm cho cuộc sống bình
yên hạnh phúc.
- Bảo vệ và phát huy truyền thống văn
hoá tốt đẹp của dân tộc.
4) HS phải làm gì?
- Tham gia những hoạt động vừa sức
mình góp phần xây dựng nếp sống văn
hoá cộng đồng dân cư.
III. Bài tập
Bài 1:
(*) Việc làm đúng của gia đình:
- Thực hiện chủ trương đường lối của

nhà nước.
- Đóng tiền an ninh.
- ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt.
- Thăm hàng xóm ốm đau.
- Vệ sinh khu tập thể ngày thứ 7.
- Tiết kiệm khi tổ chức đám cưới, đám
ma.
- Nuôi dạy con cái ngoan ngoãn.
- Trồng nhiều cây xanh ngoài ngõ.
(*) Việc làm sai của gia đình:
- Mẹ còn đi xem bói.
Trần Thu
̣
y Phương
Trường THCS PHÚC ĐỒNG - Giáo án GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
====================================================
GV: Nhận xét, chuyển ý.
Bài tập 2 SGK:
GV: Ghi bài tập lên bảng phụ hoặc chiếu lên máy (nếu
có).
(Bài tập có 14 câu hỏi nhỏ)
GV: Cho từng HS trả lời từng câu một và giải thích vì
sao?
GV: Qua phần luyện tập các bài tập giúp các em hiểu rõ
việc làm đúng, sai của chúng ta, góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá cộng đồng dân cư.
Các em tự liên hệ bản thân rút ra bài học cho cá
nhân và mọi người.
- Chưa vận động bà con tiết kiệm khi
tổ chức đám cưới, đám ma.

- Chưa giúp được gia đình nghèo.
(*) Bản thân em:
- Chưa chăm học.
- Còn vứt rác bừa bãi.
- Sinh hoạt hè còn chưa tự giác.
- Thỉnh thoảng còn ngồi quán la cà.
- Hái lộc, hái hoa của khu tập thể.
Đáp án:
(*) Việc làm đúng:
a, c, d, đ, g, i, k, o.
(*) Việc làm sai:
b, e, h, l, n, m.
* Củng cố: Rèn luyện kĩ năng, củng cố kiến thức
GV: Tổ chức cho HS chơi trò chơi đóng vai.
GV: Đưa ra tình huống.
Tình huống: * Gia đình có ông bố rượu chè, chơi đề em phải bỏ học.
* Gia đình bác Nam tổ chức đám cưới cho con quá linh đình tốn kém, sau đó bị vỡ nợ.
HS: Chia 2 nhóm nhận tình huống. Tự lo kịch bản, phân vai, đối thoại.
GV: Hướng dẫn HS thực hiện.
HS: Nhận xét, tranh luận.
GV: Bổ sung, đánh giá.
Kết luận toàn bài :
Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư do ủy ban trung ương Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam phát động từ tháng 5/1995 đang được triển khai rộng khắp ở các khu dân cư trong cả
nước. Cuộc vận động nhằm vào những nội dung kinh tế, chính trị và văn hoá.
Bài này tập trung xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là việc làm thiết thực và có ý nghĩa
quan trọng đối với đời sống của người dân và sự phát triển của đất nước, giữ vững bản sắc văn hoá của
dân tộc.
HS chúng ta phải học tập tốt, rèn luyện toàn diện để góp phần xây dựng cuộc sống ở cộng đồng dân cư
ngày càng tốt đẹp hơn.

* Dặn dò
Làm bài tập còn lại SGK.
Chuẩn bị bài 10.
Tìm hiểu gương người tốt ở địa phương tham gia xây dựng nếp sống văn hoá cụm dân cư.
E. Tài liêu tham khảo
Bác Lê Hạnh Phúc, tổ trưởng tổ dân phố 44 phường Đồng Xuân là "bộ đội Cụ Hồ" nay đã về hưu. Bác
quan tâm đến gia đình từng hộ. Gia đình nào khó khăn thiếu thốn về kinh tế, mâu thuẫn về tình cảm... bác
đều phối hợp với các bạn, tìm phương pháp giúp đỡ. Bác đứng ra cho vay vốn 2 gia đình khó khăn cải tạo
khu vực chăn nuôi lợn và cải tạo cuộc sống. Bác được rất nhiều người quí mến.
(Báo an ninh thế giới 2211)
Trần Thu
̣
y Phương