PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG ANH
MÃ SỐ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM LÚA TUỔI 24 – 36 THÁNG
Lĩnh vực: Giáo dục nhà trẻ
Cấp học: Mầm non
Năm học 2017 - 2018
1
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM LÚA TUỔI 24 – 36 THÁNG
I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
“ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”
Đó là câu nới của Bác Hồ đã khẳng định và vai trò của ngành giáo dục là chủ
yếu và then chốt. Trong giai đoạn hiện nay, công nghiệp hóa hiện đại hóa, yêu cầu của
ngành giáo dục lại càng được nâng cao. giáo dục lại càng đóng vai trò quan trọng thúc
đẩy sự phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị và quyết định sự vững mạnh, phồn vinh
của đất nước.
Do vậy, giáo dục mần non lại có những trọng trách vô cùng quan trọng, đây là
bậc học để xây dựng nền tản cho những bậc học tiếp theo, hình thành những thói
quen, nề nếp, nhân phẩm và nhân cánh của trẻ.
Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục thật tốt ngay từ khi trẻ còn ở độ tuổi mầm
non. Trẻ phải được giáo dục toàn diện để phát triển các mặt: thể chất, nhận thức, ngôn
ngữ, thẩm mỹ, tình cảm xã hội. Vì thế, trong những năm học gần đây, việc xây dựng
các phòng học, mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các trường mầm non để
tạo môi trường cho trẻ mầm non được hoạt động tích cực; đổi mới nội dung và
phương pháp giảng dạy và phát động các cuộc vận động, phong trào thi đua nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục.
Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm của lứa tuổi Mầm non là
nơi không chỉ tạo điều kiện, cơ hội an toàn cho trẻ vui chơi, học tập mà còn là môi
trường sống lành mạnh, an toàn, nơi đó trẻ phải được đối xử công bằng, được quan
tâm chăm sóc, giáo dục, được bảo vệ và tích cực tham gia vào quá trình học tập thể
phát triển nhận thức một cách toàn diện. Vì vậy việc tạo môi trường thân thiện, an
toàn, lành mạnh trong lớp học mầm non là một trong những yếu tố quan trọng để xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
Việc xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm nhằm cho trẻ vừa
cảm nhận được sự thân thiện, vừa kích thích trẻ hoạt động. Song môi trường đó vẫn
mang tính chất là tạo được môi trường đẹp cho lớp học, nhưng chưa thực sự đầy đủ
các yếu tố tích cực cho trẻ hoạt động. Các giáo viên trang trí lớp học của mình nhiều
hình ảnh, đồ dùng đồ chơi đẹp ở các góc nhưng trẻ lại không thực sự được tự mình
hoạt động với những đồ dùng, đồ chơi đó. Do đó không kích thích được khả năng tư
duy, sáng tạo của trẻ.
2
Môi trường đó phải thực sự khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực ở
trẻ, giúp trẻ tìm tòi khám phá và phát hiện nhiều điều mới lạ hấp dẫn trong cuộc sống.
Từ đó góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, thẩm mỹ, kỹ năng thực
hành, phẩm chất đạo đức, hành vi ứng xử phù hợp với môi trường.
Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học
lấy trẻ làm trung tâm lúa tuổi 24 – 36 tháng”.
2. Mục tiêu:
Mục tiêu của việc nghiên cứu xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung
tâm là giúp cho trẻ được học tập trong một môi trường xanh, sạch, đep, an toàn thân
thiện. Cho trẻ tự đưa ra một số giải pháp tiếp xúc với môi trường lớp học an toàn thân
thiện, nhằm hình thành các biểu tượng về quá trình vận động, xây dựng các mối quan
hệ nhân quả của sự vật, hiện tượng, tích lũy sự hiểu biết để hình thành và phát triển
nhân cách trẻ một cách toàn diện.
Đề ra một số giải pháp và phương hướng phù hợp trong việc xây dựng môi
trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ tiếp xúc với môi trường học tập giúp trẻ
hoạt động tích cực nhằm góp phần giáo dục nhân cách trẻ một cách toàn diện. Với
những phương pháp cơ bản như:
- Phương pháp quan sát, theo dõi
- Phương pháp trò chuyện, đàm thoại
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm
Đề tài: “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm
lúa tuổi 24 – 36 tháng” còn giúp cho giáo viên nắm vững các kiến thức, kỹ năng,
phương pháp khi tạo môi trường cho trẻ hoạt động, cho trẻ hứng thú, không thụ động,
tích cực chủ động sáng tạo khi tiếp xúc với môi trường lớp học.
3
II.GiẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Cơ sở lý luận:
Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một
trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, chăm sóc giáo dục của
ngành học mầm non. Trong đó việc xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung
tâm cho trẻ 24 – 36 tháng là nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ. Đây là lứa tuổi
kỳ diệu, trẻ rất hiếu động, tò mò, muốn tự mình khám phá thế giới xung quanh mình.
Nó muốn cầm, nắm, tháo tung những đồ chơi gì mà nó thích rồi sau đó lại lắp vào một
cách ngẫu nhiên. Từ đó giúp trẻ tiếp thu tri thức một cách thoải mái, tự nhiên mà trẻ
lại ghi nhớ lâu. Nhưng để tạo cho trẻ tính tích cực hoạt động với những gì xung
quanh, giáo viên phải là người trực tiếp tạo ra môi trường lớp học kích thích được khả
năng tư duy, sáng tạo của trẻ. Từ những gợi mở của cô giáo, trẻ chủ động tham gia các
hoạt động từ đó phát triển được khả năng, năng lực, trí thông minh của mình.
Tranh minh họa
2. Cơ sở thực tiển:
Trong thực tế xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 –
36 tháng có nhiều giáo viên tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tích cực, cũng có
một số giáo viên rất nỗ lực, hết lòng vì công việc, tận tụy trang trí lớp học của mình
để cho trẻ được hoạt động nhưng do còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, về
kinh phí nên việc trang trí đó vẫn thiên về hình thức, đồ dùng đồ chơi các góc chưa
nhiều, chưa phong phú các chủng loại, giáo viên chưa thay đổi kịp thời theo chủ đề
nên trẻ hoạt động rất gò bó, gây ra sự chán nản vì sự lặp lại nhiều lần trò chơi đó. Môi
4
trường trong và ngoài lớp chưa thực sự đảm bảo các yếu tố xanh - sạch - đẹp và thân
thiện để lôi cuốn trẻ tích cực hoạt động.
Vì vậy, xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36
tháng, phải được tiến hành ngay từ đầu năm học, đặt nhiệm vụ cho giáo viên là phải
xây dựng được môi trường lớp học xanh, sạch đẹp, an toàn thân thiện cho trẻ được
hoạt động tích cực, góp phần vào phong trào thi đua chung của nhà trường: “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cũng để cho các giáo viên học hỏi
kinh nghiệm, từ đó tạo được môi trường thật sự xanh - sạch - đẹp - an toàn mà lại thân
thiện cho trẻ được hoạt động một cách tích cực.
Điều đó tự giáo viên suy nghĩ, tìm tòi và vận dụng khả năng sáng tạo của mình
để trang trí môi trường trong và ngoài lớp, bố trí sắp sếp các góc chơi sao cho hợp lý
với kỹ năng hoạt động của trẻ. Hướng dẫn cho trẻ có thói quen tự hoạt động theo cảm
nghỉ của mình, có những hành vi ứng xử cơ bản với thầy cô, bạn học...
Tranh minh họa
3. Thực trạng:
a. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo ngành giáo dục và đào tạo nói chung
và các cấp lãnh đạo của Phòng giáo dục và đào tạo nói riêng, trong những năm gần
đây trường lớp được xây mới một số phòng học, một số phòng học được thiết kế đúng
quy cách thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động Chăm sóc giáo dục trẻ, và việc
trang trí môi trường trong và ngoài lớp học.
5
- Đội ngũ giáo viên trẻ khỏe, năng động, nhiệt tình với công việc, ham học hỏi
để nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân và tìm tòi có sáng tạo trong việc trang
trí môi trường trong và ngoài lớp học.
- Số trẻ ra lớp rất đông, phụ huynh đã nhận thức được sự cần thiết của việc đưa
con đến trường.
b. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi đó trường còn gặp rất nhiều khó khăn:
- Mặc dù trường đã được xây dựng một số phòng học khang trang nhưng các
trang thiết bị, đồ dùng dạy học vẫn chưa đáp ứng theo yêu cầu.
- Kinh phí của nhà trường còn hạn hẹp nên việc giáo viên trang trí môi trường
lớp của mình còn sơ sài, vẫn mang tính hình thức. Các giáo viên chưa thực sự tạo
được môi trường hoạt động cho trẻ một cách tích cực cụ thể như sau:
* Các hình ảnh trang trí lớp chưa có tính thẩm mỹ, màu sắc lòe loẹt, không hấp
dẫn trẻ. Cách trang trí của giáo viên không phù hợp với lứa tuổi, sắp xếp không hợp lý
gây rối mắt cho trẻ khi quan sát.
* Các đồ dùng, đồ chơi ở các góc không có nhiều do đó không kích thích được
sự tìm tòi sáng tạo của trẻ. Trẻ không được tự tay tạo ra những sản phẩm của riêng
mình. Một số đồ dùng, đồ chơi bị hỏng giáo viên chưa kịp thời kiểm tra và loại bỏ
những đồ chơi đó.
* Giáo viên chưa kịp thời làm mới các góc chơi để cho trẻ khám phá từng chủ
đề.
* Chưa tạo được môi trường xanh - sạch - đẹp để giảm bớt căng thẳng cho
trẻ, giúp trẻ thoải mái, hít thở không khí trong lành. Do đó trẻ không hứng thú tham
gia vào các hoạt động.
Theo khảo sát đầu năm học 2017 – 2018 tại lớp nhà trẻ 2D, một số cháu chưa
qua trường lớp nên nề nếp chưa đồng đều, trẻ còn nhút nhát chưa chủ động tham gia
vào các hoạt động.
Kết quả tham gia vào các hoạt động trong lớp một cách tích cực còn hạn chế,
chưa hứng thú vào môi trường lớp, do đó chưa tự làm ra sản phẩm cho riêng mình.
Qua khảo sát đầu năm như sau:
Tiêu chí
Chưa có
Thỉnh
thoảng
Thường
xuyên
Trẻ tham gia hoạt động theo yêu
cầu lấy trẻ làm trung tâm
75%
15%
10%
6
Từ thực trạng trên, bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp xây
dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng
4. Biện pháp:
Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng là
một yếu tố quan trọng trong việc khuyến khích tính độc lập, tìm tòi, sáng tạo của trẻ,
giúp trẻ phát triển toàn diện các mặt phát triển. Vì vậy muốn làm tốt điều này bản thân
tôi đã đưa ra những biện pháp sau:
a. Trang trí, làm đồ dùng đồ chơi.
Muốn xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36
tháng thì trước tiên người giáo viên phải lên kế hoạch rõ ràng cho việc trang trí môi
trường lớp cho từng chủ đề. Để từ đó có sự chuẩn bị về lớp học, về các hình ảnh trang
trí xung quanh lớp, về đồ dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu ở các góc theo từng chủ
đề con. Để trẻ được khám phá lần lượt từng chủ đề một cách hiệu quả.
Ví dụ: Trước khi thực hiện chủ đề: “Mùa xuân với bé”.
Dựa vào kế hoạch mục tiêu, kế hoạch nội dung của chủ đề, dựa vào khả năng
của trẻ mà giáo viên lên kế hoạch trang trí cho chủ đề theo từng chủ đề nhỏ:
Tuần
Chủ đề con
Nội dung
- Trang trí các hình ảnh trong chủ đề con, trong các góc
bằng chính sản phảm của trẻ làm ra, và ảnh sưu tầm của
cô về các hình ảnh, hoạt động sinh hoạt của gia đình.
Các loại hoa - Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp
Tuần 1
quả bánh
với chủ đề con cho trẻ hoạt động, tạo ra sản phẩm cho
kẹo ngày Tết riêng mình.
- Vệ sinh lớp học sạch sẽ, gọn gàng, cọ rửa đồ dùng, đồ
chơi để đảm bảo an toàn cho trẻ khi tiếp xúc trực tiếp với
các đồ dùng đó.
- Trang trí các hình ảnh ở chủ đề con và ở các góc bằng
các hình ảnh cô vẽ, trẻ vẽ về các bộ phận trên cơ thể bé.
Ngày Tết
Tuần 2
- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ khám phá.
với bé
- Chuẩn bị môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm.
7
- Trang trí các hình ảnh về các loại hoa trong quen thuộc,
gần gũi có trong gia đình của bé.
Các loại hoa
Tuần 3
- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi về các đồ dùng,
bé thích
- Cô và trẻ cùng tham quan vườn hoa của trường.
Tranh minh họa
b.Trang trí cây xanh trong lớp học.
Cây xanh góp phần tô điểm cho khung cảnh sư phạm thêm xanh, thêm đẹp, ban
ngày cây xanh quang hợp nhả ô xy hơi nước và hút khí cacbonic làm cho không khí
thêm sạch, mát mẻ, giúp trẻ giảm bớt căng thẳng, tâm hồn thoải mái, trẻ được hít thở
không khí trong lành một cách nhẹ nhàng.
Ngoài ra cây xanh còn là những vật mẫu thật, sống động để trẻ trực tiếp quan
sát, làm quen, tìm hiểu về cỏ cây, hoa lá, một số con vật trong môi trường tự nhiên.
Qua đó, cô dạy trẻ chăm sóc cỏ cây, hoa lá, con vật, dạy trẻ biết yêu lao động, yêu
thiên nhiên.
Tuy nhiên trồng cây xanh trang trí trong lớp học phải xanh tươi, màu sắc đẹp,
không có gai, không có quả độc, không có sâu bệnh, các cây đó phải gần gũi với cuộc
sống thường ngày của trẻ, tạo cho trẻ có cảm giác thân thiện như ở gia đình của mình.
Nên trồng cây vào chậu sành, sứ, chậu xi măng, gáo dừa, ống tre để treo trên cửa sổ,
trên các giá đồ chơi, hiên chơi sao cho đẹp.
8
VD: Có thể trồng các loại cây: Vạn niên thanh, phong lan, cây hoa đá, cây rồng
nhả ngọc, cây trúc nhật, cây hoa giấy... Trồng trong chậu để sát chân lan can của hiên
nhà.
Trong thực tế lớp tôi do nguồn kinh phí của nhà trường còn hạn hẹp không đủ
để mua các chậu hoa, cây cảnh trang trí cho các lớp. Vận động các bậc phụ huynh ủng
hộ với nhiều loại cây cảnh khác nhau, sau đó lựa chọn các loại cây đẹp, có màu sắc
nổi bật, không có gai, không có độc tố gây thương tích cho trẻ, đảm bảo an toàn cho
trẻ khi tiếp xúc với các loại cây đó, nhưng những loại cây đó phải nhiều chức năng
khác nhau giúp trẻ tìm tòi, khám phá phát hiện ra những điều mới lạ, từ đó tích luỹ
được kinh nghiệm cho bản thân.
Qua đó trẻ sẽ cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên, sự gần gũi giữa thiện nhiên và
con người. Để góc thiên nhiên luôn xanh đẹp, dạy trẻ các kỹ năng chăm bón cây, gieo
hạt hàng ngày để theo dõi đặc điểm phát triển của cây, tưới nước giáo dục trẻ biết yêu
quý và bảo vệ cây xanh và có thái độ thân thiện gần gũi với môi trường.
Qua đó trẻ hiểu được tác dụng của cây xanh làm đẹp cho lớp và có tác dụng
làm môi trường xanh đẹp trong lành.
Tranh minh họa
c. Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm.
Để xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng
tạo môi trường lớp học thân thiện cho trẻ cô nên trang trí các mảng hoạt động bằng
những hình ảnh, những hoạt động thiết thực của trẻ ở trường mầm non.
Hướng dẫn cho trẻ hoạt động, vui chơi theo tổ, nhóm cho các trẻ tự tìm hiểu,
khám phá những lĩnh vực vhi chơi học tập theo ý tưởng và sự suy nghỉ của trẻ.
9
Cho trẻ tự hoạt động với những mảng trang trí đó cô nên tự mình lựa chon gam
màu phù hợp, cách trang trí khoa học bằng những hình ảnh gần gũi trong cuộc sống
hàng ngày để kích thích tính tích cực của trẻ.
Với những đồ dùng được đan bằng mây tre lá như: quạt, rổ, miếng lót ly, tấm
thảm kê… sử dụng các đồ dùng bằng các nguyên vật liệu gần gũi với trẻ ..
Cũng có cách trang trí khác nhau chọn kiểu trang trí như thế vừa đơn giản, dễ
hiểu, lại vừa gần gũi với trẻ, không những giúp trẻ nhận biết về thời gian mà còn giúp
trẻ ghi nhớ được thời gian của từng hoạt động trong ngày.
10
Tất cả những mảng trang trí tôi bố trí, sắp xếp để ở các vị trí hợp lý cho trẻ dễ
thấy, dễ hoạt động với các mảng tường đó. Với màu sắc trang trí hài hòa, dễ hiểu, đơn
giản mà lại lôi cuốn trẻ, tạo cho trẻ có cảm giác thoải mái, thân thiện như ở gia đình
mình.
d. Bố trí, sắp xếp các góc chơi.
Các góc chơi phải bố trí, sắp xếp phù hợp, linh hoạt để trẻ dễ lấy, dễ quan sát.
Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu, gần gũi với trẻ và phải thay đổi nội dung phù
hợp với từng chủ đề.
11
Bố trí sắp xếp các góc chơi phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, đáp ứng
được yêu cầu của chương trình tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo
nhóm nhỏ để được nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn. Vì thế
đối với lớp tôi, tôi đã bố trí các góc như sau: Góc yên tĩnh xa góc ồn ào.
Các góc có khoảng rộng cách nhau hợp lý để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho trẻ
và vận động của trẻ.
Phải tạo ranh giới giữa các góc hoạt động. Sử dụng giá đựng đồ chơi quay lại
tạo thành ranh giới cho các góc chơi. Ranh giới các góc không che tầm nhìn của trẻ và
không cản việc quan sát của giáo viên.
Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng
thú cho trẻ.
12
Góc đồ chơi phải phục vụ thật sự cho việc học hỏi của trẻ, chứ không phải để
trang trí. Trẻ phải được tự học theo hứng thú cá nhân và tổ chức hoạt động vui chơi,
tự lựa chọn đồ chơi yêu thích cho mình, trẻ có thể tự hoạt động mà không cần sự
hướng dẫn của cô giáo, Vì vậy các đồ dùng, đồ chơi trong các góc phải phong phú va
được sắp đặt vừa tầm với trẻ để trẻ tự lấy, tự cất, tự hoạt động.
Các đồ dùng, đồ chơi trong lớp phải đảm bảo an toàn cho trẻ, được sắp xếp gọn
gàng, ngăn nắp không xa cách, tạo cho trẻ một tâm thế vui vẻ và hứng thú tham gia
các hoạt động trong lớp. Sự thân thiện với môi trường trong lớp chính là tạo cho trẻ sự
gần gũi. Nếu bước vào một lớp học rất đẹp nhưng trẻ không thấy được sự gần gũi,
không dám sờ mó vào bất kỳ thứ gì, hoặc không được xê dịch mọi thứ thì không thể
tạo được môi trường tích cực và thân thiện với trẻ.
Vì vậy việc trang trí, sắp xếp các góc làm sao cho trẻ dễ dàng hoạt động cũng là
một yếu tố tạo sự gần gũi thân thiện đối với trẻ. Ngoài ra có thể bố trí một hoặc hai
góc chơi ra ngoài như góc khám phá, góc chơi dân gian để trẻ hoạt động không bị ảnh
hưởng đến các góc chơi khác.
13
Mỗi đồ dùng, đồ chơi phải phù hợp với mục đích giáo dục trẻ theo từng chủ đề,
kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận thức tình cảm và mối quan hệ xã
hội. Lên kế hoạch làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ các góc, không lên một cách chung
chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho từng việc làm đồ dùng, đồ chơi: Cụ thể như sau:
rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ nào có thể mua sắm, đồ dùng nào
cần làm, bổ sung từ từ theo từng chủ đề, đồ chơi nào cần phải bổ sung trước….để từ
đó có hướng chuẩn bị các nguyên vật liệu cho phù hợp.
14
Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tận dụng sử ủng hộ của các bậc phụ
huynh mang tới những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có như: thúng catton, xốp,
đĩa video cũ, giấy báo có trong bìa quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua, hộp đựng
cơm, vải vụn, vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ điệp, ống chỉ, khối gỗ…Tuy nhiên tất cả những
nguyên vật liệu này phải đảm bảo an toàn về tính mạng, không gây độc hại, không sắc
nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Từ những nguyên vật liệu trên cô và trẻ có thể làm ra
rất nhiều sản phẩm phù hợp với từng chủ đề trong tháng.
Những sản phẩm có thể làm ra phải đơn giản, dễ làm, gần gũi với cuộc sống
hàng ngày của trẻ. Từ đó mới kích thích được tính tích cực hoạt động tạo ra sản phẩm
của trẻ. Bởi nếu sản phẩm nào khó, trẻ không tự mình làm được sẽ gây sự chán nản,
không có hứng thú tự mình làm ra các sản phẩm nữa.
e. Vệ sinh môi trường lớp, các đồ dùng, đồ chơi
Môi trường trong lớp là nơi hàng ngày trẻ thực hiện các hoạt động học tập và
vui chơi. Vì vậy nếu môi trường đó không sạch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ
của đứa trẻ, trẻ rất dễ mắc các bệnh về hô hấp, các bệnh ngoài da… Vì thế giáo viên
phải thường xuyên vệ sinh môi trường lớp học, thường xuyên cọ rửa đồ dùng, đồ chơi
ở các góc để tạo môi trường sạch sẽ cho trẻ học tập và vui chơi được tốt. Đối với lớp
tôi, tôi thường xuyên lau nhà, cọ, rửa đồ dùng, đồ chơi, lau chùi giá đựng đồ chơi, lau
nhà vệ sinh sạch sẽ để tạo môi trường giáo dục sạch - đẹp – an toàn cho trẻ.
15
g. Hướng dẫn trẻ hoạt động lấy trẻ làm trung tâm.
Muốn trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi trong các
góc hoạt động ngay từ đầu tôi phải biết cách giới thiệu các góc đồ chơi và quản lý tốt
quá trình trẻ chơi trong các góc. Biện pháp này giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ chơi
khi cần, triển khai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng nơi quy định.
Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với góc chơi tiến hành chủ yếu vào đầu năm
học, khi trẻ còn bỡ ngỡ chưa quen với đồ dùng, đồ chơi xung quanh lớp, chưa biết tên
đồ chơi, vị trí góc chơi và chỗ để chơi. Vì vậy tôi phải giúp trẻ biết nơi để các đồ chơi,
các góc chơi bắt đầu từ đâu, kết thúc từ đâu.
Giới thiệu góc chơi nên tiến hành ngay từ đầu giờ chơi hoặc vào giờ sinh hoạt
chiều
Khi trẻ đã quen dần với góc chơi và vị trí các đồ chơi thì cứ mỗi đầu chủ đề nên
giới thiệu nội dung chơi từng chủ đề.
Khi trẻ chơi cô phải bao quát trẻ, động viên hướng dẫn những trẻ còn nhút nhát.
Cô có thể nhập vai chơi cùng trẻ đẻ hướng dẫn trẻ chơi sáng tạo hơn.
Trong giờ chơi cô luôn giáo dục trẻ chơi ngoan, chơi xong cất gọn đồ chơi ngăn
nắp.
Ngoài giờ hoạt động góc phải nên cho trẻ hoạt mọi lúc, mọi nơi để trẻ khám
phá hết những điều mới lạ xung quanh.
16
5. Kết quả đạt được:
a.Đối với trẻ
Qua một năm áp dụng các biện pháp xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm
trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng cho thấy kết quả rõ rệt:
Trẻ rất tích cực tham gia vào các hoạt động, tạo ra nhiều sản phẩm đẹp, sáng
tạo, phong phú, nhiều chủng loại theo các chủ đề của lớp học. Sự giao lưu giữa trẻ với
trẻ tạo nên tình cảm gần gũi, yêu thương, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tổ
chức và thực hiện trò chơi tốt hơn, sáng tạo hơn.
Kết quả cụ thể như sau:
Tiêu chí
Chưa có
Thỉnh
thoảng
Thường
xuyên
Trẻ tham gia hoạt động theo yêu
cầu lấy trẻ làm trung tâm
15%
35%
50%
b. Đối với cô:
Bản thân tôi rút ra nhiều kinh nghiệm cho bản thân :
Muốn xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36
tháng hoạt động tích cực và có kết quả cao thì môi trường đó phải có nhiều những đồ
dùng, đồ chơi đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ.
17
Muốn xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36
tháng cho trẻ hoạt động tích cực thì giáo viên phải trang trí xung quanh môi trường
lớp bằng các hình ảnh gần gũi với cuộc sống thường ngày của trẻ và tận dụng chính
sản phẩm của trẻ, đồ dùng đồ chơi trẻ tạo ra để trang trí ở các mảng tường, ở các góc
chơi.
Muốn tạo môi trường xanh - sạch đẹp thì giáo viên phải là người trồng, chăm
sóc vườn cây cảnh, hoa và phải thường xuyên vệ sinh môi trường lớp sạch sẽ, thoáng
mát, cho trẻ hưởng thụ không khí trong lành như ở chính gia đình mình vậy.
c. Kết quả làm đồ dùng, đồ chơi:
Sau một năm nỗ lực của cô và sự tích cực của trẻ, lớp tôi đã làm được rất nhiều
đồ dùng, đồ chơi, phong phú về chủng loại, đa dạng về màu sắc, có kết quả cụ thể như
sau:
18
d. Những bài học kinh nghiệm:
Từ những việc làm trên bản thân tôi tự rút ra cho mình những kinh nghiệm sau:
Muốn xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng để
trẻ hoạt động một cách tích cực thì phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Giáo viên phải nắm được tâm sinh lý, khả năng nhận thức và kỹ năng để lựa
chọn phương pháp thích hợp.
- Giáo viên phải có kế hoạch trang trí môi trường lớp học ngay từ đầu tháng để
có sự chuẩn bị về hình ảnh trang trí, về đồ dùng đồ chơi ở các góc làm sao cho phù
hợp, làm toát lên chủ đề đang thực hiện.
- Cô nên tận dụng các sản phẩm của trẻ để trang trí ở các góc và xung quanh
môi trường lớp để tạo sự gần gũi cho trẻ, hoặc những hình ảnh cô sưu tầm phải có tính
thẩm mỹ, những hình ảnh đó phải thiết thực trong cuộc sống.
- Đồ dùng, đồ chơi phải phong phú, đa dạng, màu sắc đẹp, hấp dẫn trẻ. Phải
thay đổi theo từng chủ đề để trẻ không nhàm chán mà kích thích được sự tích cực của
trẻ.
- Cô phải chuẩn bị các nguyên vật liệu phế thải phù hợp với từng chủ đề, phong
phú nhiều chủng loại để kích thích được sự sáng tạo của trẻ, tạo cho trẻ niềm say mê,
hứng thú tham gia các hoạt động để tạo ra sản phẩm cho riêng mình.
- Đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải được kiểm tra và cọ rửa thường xuyên để
đảm bảo an toàn cho trẻ khi tiếp xúc trực tiếp với nó.
- Cô tận tình hướng dẫn trẻ, tổ chức cho trẻ hoạt động một cách nhẹ nhàng,
thoải mái, tránh gò ép để kích thích trẻ hoạt động.
- Môi trường lớp phải được vệ sinh sạch sẽ, nhà vệ sinh phải được cọ rửa
thường xuyên để tạo không khí trong lành cho trẻ hoạt động.
- Trong lớp phải trồng một số loại cây cảnh, chậu hoa để tạo không khí mát mẻ,
xanh tươi, giảm bớt sự căng thẳng cho trẻ sau mỗi giờ học.
19
III. KẾT LUẬN
1. Kết luận:
Trường học là cái nôi đầu tiên cho trẻ em bắt đầu cuộc sống và lao động, chủ
yếu phát triển sự tư duy của trẻ. Để xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung
tâm cho trẻ 24 – 36 tháng trong nhà trường, trẻ em cần phải tiếp thu những tri thức
khoa học một cách có hệ thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để hình thành và
phát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới.
Môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển
nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng. Trẻ em là những
mầm non tương lai của đất nước chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục thật tốt ngay từ
khi trẻ còn ở độ tuổi mầm non. Trẻ phải được giáo dục toàn diện để phát triển các
mặt: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm xã hội. Xây dựng môi trường
lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng là nơi không chỉ tạo điều kiện,
cơ hội an toàn cho trẻ vui chơi, học tập mà còn là môi trường sống lành mạnh, an
toàn, nơi đó trẻ phải được đối xử công bằng, được quan tâm chăm sóc, giáo dục, được
bảo vệ và tích cực tham gia vào quá trình học tập để phát triển nhận thức một cách
toàn diện. Vì vậy việc xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24
– 36 tháng là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực.
Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở các
hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ. Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó để phát
triển khả năng, năng lực của mình. Trước những vấn đề trên, không chỉ cho trẻ hoạt
động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực ở giờ chơi và mọi
lúc mọi nơi. Cho nên việc xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho
trẻ 24 – 36 tháng quanh lớp cho trẻ là rất cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt
động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình
giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng
của trẻ được củng cố và bổ sung góp phần thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo
dục mầm non một cách toàn diện.
2. Ý kiến kiến nghị:
Để tiếp tục thực hiện các biện pháp trên có hiệu quả, phát huy những thành tích
đạt được vào trong hoạt động thực tiễn, dựa vào điều kiện thực tế của trường tôi xin
đề xuất những việc sau:
- Nhà trường đầu tư mua sắm bổ sung cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi, trang
thiết bị cho các lớp học để kích thích trẻ hoạt động một cách tích cực.
20
- Tham mưu với chính quyền địa phương đầu tư cơ sỏ vật chất xây dựng khuôn
viên, tạo cảnh quan sư phạm xanh, sạch, đẹp tạo điều kiện cho trường chúng tôi thực
hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
- Tổ chức cho giáo viên trường được đi tham quan học tập môi trường lớp học
của các trường trong huyện và ngoài tỉnh để học tập.
Trên đây là một số kinh nghiệm bản thân tôi đã đúc rút được trong những năm
qua. Song tôi cần nghĩ rằng bản thân phải cố gắng nhiều hơn nữa để góp một phần
nhỏ của mình trong công tác giáo dục./.
21