Một số giải pháp hợp lý hóa và tăng trưởng khai thác bền vững hải sản Việt Nam
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3.59 MB, 78 trang )
BQ GIAO Dl)C- E>AO T~O
TRUONG E>~ HQC KINH
TP. HO cHi MINH
T.E
--------* **-------
Lu'dNG QUOC VINH
~
A'
A
-'
.
-'
-'
MOT
. SO GIAlPHAP HOP
. LY HOA
.
v ATANG TRUCING KHAI THAc
BEN viJ'NG Hl1 sAN VIETNAM
•
A
...
')
CHUYEN NGANH: QUAN TRJ KINH DOANH
MASO: 5.02.05
A
w
,.,
LU~NVAN~CSI
Ail
KHOAHQCKINHTE
NGUOI Hu'dNG DAN KHOA HQC
PGS. TS. LE THANH HA
BQ GIAO DUC VA E>AO TAO
TRUdNG 8H KINH TE TP.HCM
THUVI~N
TP. Ho cHf MINH- 2003
r(?J6o6
MVCLlJC
Trang
Danh mQ.c bang
LOim
1
,
A
A
....
?
'?
Chlldng 1: GIOI TI:Iq':U TONG QUAN NGANH THUY SAN
~T
NAM VA KINH NGHIJ;:M PHAT TRIEN
,
.,
,...
,.!'
"
NGHE CA CU A MQT SO Nu'dC TRONG KHU VljC
A
....
A
~
-'
~
1.1. B~c di€m tt;t nhien, ngu6n l
xa
h<}i
3
nganh thuy san
1.2. Cd c(u nganh ngh~ cua nganh Thuy san Vit$t Nam
1.2.1. Khai thac thuy san
1.2.2. Nuoi tr6ng thuy san
1.2.3. Che' bie'n
1.2.4. Djch Vl,l h~u c~n
1.2.5. Thttdng m~i thuy san
1.3. Vi tri cua nganh thuy san trong he$ tho'ng n~n kinh te' quo'c dan
1.4. Kinh nghit$m va bai hQC phat tri€n ngh~ Ca CUa cac nttdc trong
khu vrf.c
7
7
8
11
11
12
15
17
Chlldng 2:
PHAN TfcH THTJc
T~G KHAI
THAc HAI sAN
V$TNAM
2.1. Nang b;tc tau thuy~n k:hai thac hai san
2.1.1. So'ltt
2.1.3. B~c di€m tau thuy~n k:hai thac hai san Vit$t Nam
2.2. Nang h;tc khai thac hai san
2.2.1. v~ lao d<}ng danh b~t hai san, ngudn nhan b;tc can bQ
23
23
23
25
27
27
quan ly Va khoa hQC ky thu~t
2.2.2. v~ cd sd h~ t~ng va h~u c~n dich Vl,l
2.2.3. V(n d~ quan ly va bao vt$ ngu6n l
28
29
31
33
"
,..,
.,
"
"
"
....
...
ChlbJng 3: MOT SO GIAI PHAP HOP LY HOA VA TANG
TRlrdNG KHAI THAc HA1 'sAN HEN vO'NG
3.1. Cac IDQ.C tieu phat tri~n nganh thuy san
36
3.2. Nh6m gidi pluip 1: H
3.2.2. H
3.2.5. Hd tr
37
38
39
40
41
3.2. Nh6m gidi pluip 2: Phat tri~n kbaithac hai san xa bO va cac
cijch VQ. h~u c~n hd tr
3.2.2. Td chuc khai thac dam bao dich VQ. h~u c~n, an toan cho
ngu' dan khai thac hai san xa bO
3.2.3. Md r
3.2.4. E>ao ~0 ngudn nhan lrf.c cho khai thac hai san xa b(J
3.2.5. Phat buy the' m~nh cua cac thanh ph~n kinh te' trong khai
thac hili san xa bO
3.2.6. V~ h
43
44
47
49
50
50
51
3.3. MQt so'kie'n ngbi
52
Ke'tlu~n
55
PhQ.lQ.C
Tai lit%u tham khao
?
DANH MVC BANG
Bangs6 1
Trang
6
Tdng san htqng, kim ng~ch xua't kh
Bang s6 2
Phan lo~i san ph
8
Bang s6 3
Di~n tich cac lo~i hinh m~t nude nuoi tr6ng thuy san nam
9
2000-2001
Bang s6 4
M
10
Bang s6 5
Cci ca'u nguyen li~u tieu tht! tren thi tntong
12
Bang s6 6
T6c dQ tang tntdng cua kim ng~ch xua't kh
13
Bang s6 7
Thi tntong xua't kh
14
Bang s6 8
Cci ca'u m~t hang xua't kh
14
Bang s6 9
GDP Vi~t Nam va GDP Nong, Lam, Thuy san
15
Bang s6 10
Xua't kh
16
Bang s6 11
San htqng thuy san tieu thl! n(>i dia
17
Bang s6 12
Cci ca'u tau thuy€n nam 2001
23
Bang s6 13
Cci ca'u tau thuy€n phan b6 theo vling Hinh thd mlm 2002
24
Bang s6 14
Ccr ca'u tau thuy€n phan theo ngh€ khai thac nam 2002
24
Bang s6 15
Cci ca'u tau thuy€n phan theo thanh ph~n kinh te' nam 2002
25
Bang s6 16
San lttqng khai thac thai Icy 1990- 2002
32
Bang s6 17
Nang sua't khai thac
32
Bang s6 18
Nang sua't me lttdi cua tau lrtdi keo day XNQD danh ca
H~
Long
r
33
W/tN VAN TH~C S[KHOA HQC KINH TE
GVHD:PGS. TS.
U
THANH HA
The'" gidi ngay cang dd'ng tntdc mqt thlfc tn,mg tai nguyen thien
nhien tren da't li~n nga y cang c~n ki~t. vi~c bttdng ra bi~n. cbinb pb~c d~i
dttdng nhhm giai quye't cac nhu c~u kb6ng ngung tang len cda con ngttc)i v~
thlfc phim, nguyen li~u. nang lttqng, giao th6ng ... da trd thanh m~c tieu
chie'n llfdc cda nhi~u qu6c gia tren the'" gidi. Cac m:tdc thuqc kbu Vlfc cbau
A- Thai Blnh Dttdng ndi dttqc xem Ia khu Vlfc phat tri~n kinh tt! nang dqng
cda the' gidi, d~u c6 cbit!n lttqc bu'dng m~nh ra bi~n.
Vi~t Nam Ia mQt nude c6 di~n ticb bi~n ga'p ba l~n lanh thd tren da't
li~n. vU.ng th~m l~c dja thuqc quy~n tai pban qu6c gia rqng ldn c6 nbi~u tai
nguyen va lqi the'. M(}t trong nhii'ng the' ~nh kinh te' bi~n Ia kinh tt! thdy
san.
M~c
du v~y nhttng nganh thdy san Vi~t Nam n6i cbung va nganh
khai tbac bai san n6i rieng dang dd'ng tntdc nbil'ng thir tbacb ldn d6 Ia S\1'
suy giam d~n v~ tril' lttqng thdy, bai san. Vi~c tang tntdng san lu'qng trong
tbc)i gian trong thc)i gian qua la do slf ddi mdi v~ cd cbe' quan ly cda nganb,
tc,o ra d(}ng llfc kbuyt!n kbich cac nglt dan gia tang san lltqng kbai tbac va
cho phep_md l'Qng dang k~ ctt
Nbii'ng th~p nien cu6i cda the' ky 20 la msan btqng kbai tbac, dltqc ~0 ra t-.1 vi~c tang cttCJng dq khai tbac; khai tbac
b~a bai; kbai tbac l~m sat va khai thac buy di~t. C6 nhii'ng Mu hi~u cbo
tha'y kbai tbac hai san da d~t de'n mll'c khaithac cho phep, c6 tb~ vltqt mtfc
gidi h~n Mn vil'ng. C~n c6 cac phltdng thll'c tit!p c~n kbac nbau d~ ~o ra
Ill.Qt tttdng Iai khai thac hai san Mn vii'ng va c6 hi~u qua kinh te'- xa hqi.
" M()t s6 giai phap hvitng hai san Vi~t Nam" Ia mqt each tit!p c~n nbhm tlm ra giai phap
hqp ly h6a kbai thac hai san cua Vi~t Nam, dam bao tinb b~n vil'ng va
hi~u qua kinh tt!- xa hQi d~ tie'p ~c tang tntdng va md rqng khai thac
hai san.
HVTH: WONG QUOC VINH
- 1-
LUf,.N VAN ~C Sl KHOA HQC KINH
Tf
GVHD:PGS. TS.
£t
THANH HA
BS thlfc hit$n nghien cti'u d~ t:ai tren chung toi sii' dt;mg cac phudng
phap nghien cti'u ijch sii', phudng phap ttCdng quan trong nghien cll'u, va
phudng phap so sanh nhan quii.
Sii' d1J.ng phudng phap nghien cll'u ijch sii' nhAm thu th~p m(>t each ht$
th6ng cac s61it$u day ti~n sii' nhu: M1J.c tieu khai thac hili san Vit$t Nam qua
cac thC1i Icy; Nang llf<; va san lu
Sii' d1J.ng phudng phap ttCdng quan trong nghien cll'u va phudng phap
so sanh nhan qua nhAm rut ra nhung m6i quan quan ht$ giua cac ye"u t6 tac
d(>ng de"n ke"t qua khai thac hai san nhu:· Moi tr11C1ng ·tl! nhien; Moi tr11C1ng
xa h(>i; Moi tr11C1ng kinh t€;. Tie"n bQ khoa hQc ky thu~t trong khai thac hai
sandS tu- d6 dua ra giai phap h~n che"hay t~n d1J.ng cac ye"u t6 d6.
Sau khi thu th~p s61jt$u, tdng h<Jp phan tich cac s6lit$u m(>t each c6
ht$ th6ng chung toi d~ xua't giai pha p dS h
g6p ph~n bao vt$ qu6c phong an ninh cho da't mtdc.
BS ph1J.c V1J. cho vit$c nghien cll'u lu~n van, chung toi sii' d1J.ng cac tai
lit$u th6ng ke, cac bao cao ciia B(> Thuy san va cac t~p chi chuyen ilganh
c6 lien quan de"n thuy san trong va ngoai nude.
Va'n d~ d~t ra tren day ttCdng d6i r(>ng, phltc ~P va trlnh d(> tac gia
con h~n ch€ cho nen d~ t:ai khong tranh nhii'ng tbie"u s6t nba't djnh. Ra't
mong slf g6p y ciia quy Th~y Co va cac b~n.
HVTH: WONG QU6C VINH
-2-
LUf,.N VAN ~C Sl KHOA HQC KINH TE
GVHD:PGS. TS.
LP
THANH llA
Chlidngl
'
_,Q
A
'
?
?
A
GI
,
VA KINH NGIDEM PHA T TRIEN NGHE CA
CUA MQT SO.NUOC TRONG KHU vvc
'
A
1.1. »!c »mM
,.,
-
A
~
,
w NHIEN, NGuoN L(1I miJv sA.N vA KINH
'
?
9
A
TE XA H()l NGANH THUY SAN VIeTNAM
1.1.1. Bac diim tu nhien va khf hau
B<J bi~n Vi~t Nam dai 3.260 ~ c6 112 cll'a song, l~ch vdi d(> nong
sau khac nhau, co tht xay dlfng cac Mn, cang cho tau thuy~n danh ca va 1a
ndi tni d~u khi g~p dong bao. Bay cilng la nhfi'ng ndi ngu' dan s6ng ~P
trung ~0 nen cac c(>ng ddng dan cu dong due c6 di~u ki~n phat triln v~ cac
~t kinh te' xa h(>i.
Vdi khoang 4.000 hon dao, trong d6 c6 hai qu~n dao Tnt
thac hai san, nuoi trdng hai san cfing nhu phQ.C VQ. cho qudc phong an ninh.
Vung biln Vi~t Nam r(>ng khoang 1 tri~u km2 , bao gdm VU.ng· nude
nqi thdy, lanh hai, VU.ng d~c quy~11 kinh te' c6 nhi~u ngu' tnt
nh!t la cac loai d~c san nude m~n. C6 th~ chia VU.ng bi~n Vi~t Nam thanh 5
VU.ng nho:
• Vjnh Bile bQ: tinh ttl" vi tuye'n 17<>N tr?1len phia hAc la m(>t vinh nong,
c6 d(> sau trung binh 38,5m va ndi sau nh!t (j cii'a vjnh khong qua
lOOm.
• Vung bi~n Tmng b(>: gidi h;;tn ttl" vi d(> ll 0 30'N de'n 17<>N. Bay biln
c6 d(> d6c va d(> sau ldn. BQ sau thay dd'i nhanh nh!t i'1 khu vt;(c ttl'
Qui Nhdn de'n Nha Trang, du
HVTH: WONG QUdc VINH
-3-
LUf,N VAN ~C Sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
IJ:
THANH HA
•
Vung bi~n Bong Nam bQ: gidi h~n tU vi d() 6
•
Vung bi~n Tay Nam bQ (vtnJl Thai Lan): gidi h~n tll' vi d80m.
•
Vung giifa bi~n Bong: bao gdm k:hu vrfc phia tay qu~n dao Hoang sa
va Trtt
ngil d~i du'dng, mtfc, ca nham va cac r~n san ho.
Che' dQ thuy tri~u va bien dQ thuy tri~u giii'a cac vung c6 Stf k:hac
bi<%t. d mi~n B3:c Ia nh~t tri~u thu~n nh{t, c6 bien dTrung Ia nh~t tri~u va ban nh~t tri~u k:hong d~u, bien dq 1,2 - 2,2m (ky
mtdc kern til 0,5 - 1,0m). d Bong Nam Bdtri~u, trung tri~u va h~ tri~u) c6 k:ha nang nuoi trdng thuy san k:hac·nhau.
Bien dq thuy tri~u cang ldn k:ha nang thay nude cho cac vU.ng nuoi cang
thu~n l
c6 nhi~u k:ha nang phat tri~n nuoi trdng thuy san, d~c bi<%t la cac loai hili
san c6 gia tri kinh te' tu'dng t1f nhu' vU.ng tri~u.
Di<%n tich m~t nude nth~ nuoi trdng thuy san chie'm khoang 600.000 ha. S6 loai thiiy san nude
ngQt khoang 500 loai, tuy it hdn so vdi sef loai hili san, nhu'ng cfing c6 nhi~u
loai c6 gia tri kinh te' va ne'u dtt
HVTH: WONG QUOC VINH
-4-
LU!Jv VAN ~C Sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
Lt
THANH HA
N~m trong vU.ng nhi~t ddi, Vi~t Nam c6 nhi~u Ioai tlnly san quy
hie'~ c6 th~ nuoi trdng du'
giao lttu hang boa b~ng dtt
Tuy nhien, voi d:jc di~m nhi~u gi6 bao (hang nam c6 tdi 4 -5 cdn
bao), nhi~u Iii, It;tt, gi6 mila Dong Ba:c, th
san. S6Ioai hai san tuy nhi~u nhttng trii' Itt
ra th{t thtt
D~ giam thi~u nhung rui ro, d~t hi~u qua cao d6i vdi nganh thuy san
doi hoi tinh thfch nghi voi mila Vt;L, vdi di~u ki~n tt;t' nhien va khi h~u t:U'ng
vU.ng Ia he't sltc quan trQng trong quy ho~ch va chi d~o san xu(t.
1.1.2. Ngudn Idi thuy san VietNam
Bi~n Vi~t Nam c6 tren 2.000 Ioai ca, trong d6 c6 tren 130 Ioai c6 gia
tri kinh te'. Theo ke't qua
nghien cll'u moi nh{t nam 1999 cua Vi~n Nghien
cll'u hai san, trii' Ittqng ca bi~n trong vU.ng bi~n Vi~t Nam Ia 3.764.000 t(n,
kha nang khai thac 1.800.000 ta'n.
Bi chi ph6i bdi d:jc thil cua vU.ng bi~n nhi~t doi, ngudn I<,1i thuy san
chung ta c6 chung Io~i da d~ng, ca phan b6 theo mila Vt;L ro rang, s6ng quy
mo theo dan nho. Ty I~ dan ca nho kich thttoc dttoi 5x20m chie'm 84,2%,
cac dan ca vll'a (10x20m) chie'm 15%, cac dan ca Ion (20x50m trC1Ien) chi
chie'm 0,7% va cac dan ca rlt Ion (20x500m) chi chiem 0,1% tdng s6 dan
ca. Cac dan ca mang d:jc di~m sinh thai vU.ng gc1n b
Theo vU.ng va theo dq sau, cac s6Ii~u th6ng ke cho th(y: ngudn I<,1i
khac nhau theo vilng. Vung bi~n Dong, Nam BHVTH: WONG QU6C VINH
-5-
LUJN VAN T~C S[KHOA HQC KINH Tf.
GVHD:PGS. TS.
Lt THANH l!A
lX1ldn nha't, chie'm 49,7% kha nang khai thac ca nude; Tie'p d6 Ia vinh Bifc
Bq (16,0%), bi~n mi~n Trung (14,3%), Tay Nam Bq (11,9%), cac go ndi
(0,15% ), ca ndi d~i dudng (7, 1%). Phan M trd' luqng va kha nang khai thac
ca day duqc ~p trung chii ye'u (J vU.ng bi~n c6 dq sau dudi 50m (56,2%),
tie'p d6 la vU.ng dq sau til" 50 -lOOm (23,4%).
Ngoai ra, Vi<$t Nam c6 th~ thu lqi ra't ldn tU khai thac ngudn hai san
xa bC1. Theo ke't qua nghien cttu ciia Vi<$n Nghien Cttu Hai san, trd' luqng ca
bi~n (J vU.ng bi~n xa bC1 c6 khoang 2.765.000 ·ta'n, kha nang khai thac
khoang 1.348.000 ta'n. Ngudn l<;1i d1t<;1c coi la ·khai thac dudi mttc (J Vi<$t
Nam hi<$n nay la cac loai mt;(c dng, mt;(c nang, mt;(c d~i dltdng, ca ngir, ca
DlJ.C heo, ca kie'm CCJ, ca fO bi~n ...
1.1.3. Kinh te' xa hoi nganh thiiy san
Vdi 28 tinh c6 bi~n vdi dan so' 40,19 tri<$u nguC1i (chie'm khoang
51,7% dan so' toan qudc), cqng ddng nay cung ca'p cho nganh thiiy san
khoang 3,4 tri<$u lao dqng (nam 2001), trong d6 571.600 lao dqng khai thac
va 580.000 lao dqng nuoi trdng. Lt;(c l1t<;1ng lao dqng phong phti nay da t~o
nen st;( phat tri~n kinh te' thiiy san mqt each mau ly.
R
Bang s61:
'">
K
-
R
TONG SAN LU'QNG, KIM NG~CH XUAT KHAU
VA GDP CUANGANHTHUY SAN
....
Nam
Sanluqng
(ta'n)
?
Kim ng~ch xua't kh§u
(tri<$u USD)
1990
987.880
1995
1.414.000
2000
2.003.700
2002
2.410.900
Ngu6n: Bao cao cua Bq Thuy scm.
HV11I: WONG QU6c VINH
'
205
500
1.475
2.014
?
.,
GDPnganh
thuy san
(ty VNB)
Ty trQng GDP
thuy san trong
GDPtoan
qudc_(%)
3,0
1.281
3,5
6.664
4,0
13.538
-6-
LU/J.N VAN T~C Sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
Lt
THANH llA.
Trong giai do~n 1990 -1995 nganh thuy san phat tri~n lien tvc vdi
tdng san lu'
Giai do~n 1995 - 2002 , tdng san lu'
blnh quan 15,2%/nam (xem bang s61).
Ty trqng GDP cua nganh thuy san trong GDP toan qu6c chie'm
khoang g~n 3% nam 1990; 3,5% nam 1995; 4% nam 2000 rieng vdi cac tinh
mi~n Trung la 7% va ddng bhng song song Cd'u Long la 8% trong tdng GDP
ciia tinh. Blnh quan GDP ciia ngu' dan khoang 160 USD/ngu'~i/nam. Muc
thu nh~p cda cac c<}ng ddng ngu' dan ven bi~n kha chenh l<$ch giii'a cac
vU.ng (tdi 40%). Hq cao nha't c6 thu nh~p 15 tri<$u VNB/ h<}/ nam va th(p
nha't khoang 4 tri<$u VNB/ h<}/ nam. Muc tang dan s6 vU.ng ven bi~n va ven
song khoang 2,6%/ nam va thu'~ng gia dlnh ngu' dan cling c6 s6 nhan kh~u
kha cao 1ll 6-7 ngu'~i/ h<}. Hai ye'u t6 nay ~o nen st;( kh6 khan cho va'n d~
vi<$c lam va nang cao d~i s6ng ciia ngu' dan.
1.2 co CAu NGANH NGHE CUA NGANH miJy SAN VltT NAM
1.1.4. Khai thac thdy san
Khai tliac thiiy san luon giii' vai tro quan trqng trong nganh thuy san
va bao v<$ an ninh chii quy~n tren bi~n. Ngh~ khai thac thuy san cd ban la
ngh~ ca cua nhan dan. Ngh~ ca d khu vt;(c nhan dan chie'm 99% sdlu'
thuy~n nho, vo gd.
E>e'n nam 2001, toan nganh c6 78.978 tau thuy~n may vdi tdng c<>ng
sua't la 3.722.577 cv, trong d6 tau khai thac xa ~ g~n 6.000 chie'c vdi tdng
cong sua't hdn tri<$u cv, blnh quan 47cv/chie'c.
Lao d<}ng tntc tie'p trong nganh khai thac la 571.600 ngu'~i.
HVTH: WONG QU6C VINH
-7-
LUf,N VAN ~C sf KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
U
THANH HA
Ngh~ nghic%p khai thac hai san c6 khoang 20 lot;ti ngh~ n~m trong 6
hQ ngh~ chii ye'u.
San lu'
nganh con lt;tc h~u. Tau c6 rong sua't nho (du'di 46cv) chie'm 83%. So' tau c6
trang hi may do ca, dinh vi, phu'dng ti~n cuu sinh chie'm ty I~ ra't tha'p. Bi~u
nay cho tha'y kha nang khai thac xa bC1 ciia Vi~t Nam ron ra't ht;tn che'.
B ang so""2:
?
PHAN LOA-I SAN PRAM HAl SAN KHAI TIIAC NAM 2001
?
A
-)
San phim hai san khai thac
ca
Mu'c
Tom
ffiii sankhac
~
?
;>
San lu'dng (ta'n)
974.460
158.905
76.150
138.285
T6ng c()ng
1.347.800
Ngu6n: Bao cao cua Bq Thuy scm
..,
Ty trQng (%)
72,30
11,79
5,65
10,26
100
1.1.5. Nuoi trdng thiiy san
Nam 2001, di~n tfch cac lot;ti m~t nu'dc da du'
Trong d6 m~t nu'dc VU.ng tri~u da st! dgng qua ngu'Bng an toan sinh thai
(91 %), tinh rieng ph~n di~n tfch nuoi tom nu'dc l
T6ng dic%n tich c6 th~ du'a vao nuoi tr&ng thiiy san theo cac mo hlnh
ca - h1a khoang 446.151 ha. Nam 2001 di~n tfch da nuoi trdng thiiy san
khoang 239.379 ha. Nang sua't va hi~u qua nuoi thiiy san ruqng trfing kha
ldn. Bay la mqt hu'dng cho vi~c chuy~n d6i cd ca'u trong nong nghi~p, tang
thu nh~p cho ngu'C1i lao dqng va xoa d6i giam ngheo d nong thon, Cl} th~ Ia:
HVTH: WONG QU6C VINH
-8-
LUJN VAN T}Lt.C si KHOA HQC KINH Tf
-
GVHD:PGS. TS. U THANH HA.
Kim ng~ch xua't kh~u ill' nuoi trdng da c6 mll'c tang tru'dng ldn, tU ch6
chie'm 11% (nam 1995) da tang len 57% (nam 2001) kim ng~ch xua't
kh~u toan nganh va xu the' se tie'p tQ.c tang.( xem bang s6 4).
B ang soK3 :
D$N TfcH cAc LO.N: HlNH MAT Nl1dc
~
?
"'
...,
NUOI TRONG THUY SAN NAM 2000-2001
?
A
Lo~i
hlnh m~t
nu'dc
Dic$n tich da nuoi
Nam2001
Nam2000
DT(ha)
DT(ha)
Tylc$ *
Tylc$ *
(%)
(%1
45
I. Nude n_g_Qt
911.740
310.383
34
410.537
Ao hd nho
144.551
113.982
101.648
70
79
35
38.570
16
M~t nu'dc ldn
244.361
84.478
Ruong triing
54
446.151
22
239.379
99.697
38
M~t nu'dc khac
76.677
12.226
16
29.103
IT. Mijn I(/
77
761.138
341.730
45
584.564
Vung tri€u
635.383
337.624
53
57.412
91
Eo vinh
7.152
4.106
6
125.755
3
B(t cat ven bi~n
20.000
993.264
T6ngs6
1.692.878
38,5
652.113
993.264
59
Ty lc$ * : Ia ty lc$ dic$n tich sit dt}.ng ·so vdi dic$n tich ti€m nang .
Ngu6n: Bao cao cua Bq Thily Slm thang 412002
-
Dic$n tich
ti€mnang
(ha)
B6i tu'
- Nuoi thiiy san nude m~n, l
l~i gia t:ri ngo~i tc$ cao cho n€n kinh te' qu6c dan va thu nh~p dang k~
cho ngu'C1i lao d<) ng.
HVTH: LUONG QU6C VINH
-9-
LUW VAN ~C SlKHOA HQC KINH Tt
GVHD:PGS. TS. Lt THANH llA
., so"'4:
Bang
MQT SO KET QUA NUOI TRONG THUY SAN GIAI BOAN 1991 -2001
,..
KK
_,"
~
Di~n_g_iai
Tdng SL nuoi tr6ng thuy san (t!n)
San lu'dng thuy san nude ngot (t!n)
San lu'<;Jng thuy san m~n l<;J(t!n)
Trong d6:San lu'dng tom nuoi (t!n)
Ti le SL tomffdng SL nuoi (%)
Gia tti xua't kh~u (tri~u USD)
GTXK NTIS/ Tdng GTXK (%)
Lao dong trong NTIS (ngu'C1D_
?
?
2000
2001
1995
1991
347.910 459.849 720.001 879.584
277.910 370.128 495.764 567.294
224.237 312.254
70.000 89.820 105.000 162.713
14,6
18
20
20
1.000
250
800
87
57
50
11
277.850 422.500 560.000 580.000
Ngu6n : Btio ctio cila Bq Thily Scm thting 412002
- S6 cd sC1 san xua't ca gi6ng nhan t~o tren to~m qu6c hi~n nay khoang
400 cd sC1. Hang nam san xua't khoang 12 ty ca bQt cung ca'p cho nhu
c~u nuoi tren ca nude. Be'n nay tren toan qu6c da c6 khoang tren
4.007 tr~i san xua't tom gi6ng, vdi hang nam san xua't du'<;Jc 19 ty tom
PIS, bu'dc d~u dap ltng m(>t ph~n nhu c~u tom gi6ng cho ngu' dan.
Ben c~nh nhfi.'ng thanh tlfu n6i tren nuoi tr6ng thuy san con c6 nhfi.'ng kh6
khan sau:
- Nhi~u ndi sii' d1;mg di~n tich vtlng bai tri~u, rft'ng ng~p m~n, cii'a song
chua h<;Jp ly, chua c6 quy ho~ch th6ng nha't ·chung va quy ho~ch chi
tie't cho tll'ng ti€u vung. B~u tu' chu'a dung mite, chua d6ng b(> nen
phat huy hi~u qua chua t6t. C6 ndi sii' dgng m~t nude nuoi qua mite,
tac d(>ng tieu C\l'C de'n sinh thai moi tru'C1ng.
- Be'n nay cac ngh~ nuoi trai l(y ngQc, nuoi ca 16ng, nuoi tom hum,
nuoi tha nhuy~n th€ hai manh VO, tr6ng rong Sl}n CO tri€n VQng phat
tri€n t6t. Nhu'ng do kh6 khan v~ v6n, h~n che' v~ Icy thu~t cong ngh~,
chu'a chu d(>ng du'<;Jc ngu6n gi6ng nuoi, nen cac ngh~ nuoi nay trong
thC1i gian qua chu'a phat tri~n m~nh va con phg thu(>c nhi~u vao t\1'
nhien.
HVTH: WONG QUdc VINiJ
- 10-
LUf,.N VAN TW,.C S[ KHOA HQC KINH T'f
GVHD:PGS. TS.
Lt
THANH HA
- Di<$n tich nuoi tom nam 2001 khoang 571.000 ha. Song nhln chung
hlnh thttc nuoi tom hi<$n nay chii ye'u v~n Hi nuoi quang canh va
quang canh cai tie'n. Di<$n tich nuoi ban tham canh va tham canh con
it va nang sua't th(p (nang sua't 2-4 ta'nlha).
- Theo th6ng ke hi<$n nay tren toan quo'c c6 khoang 39 cd sd san xua't
thttc an nhan ~o vdi t6ng cong sua't khoang 50.000 ta'nlnam. San
lu'<;fng thttc an nay chua dap ttng nhu c~u. M;Jt khac, gia thanh con
cao.
1.1.6. Che' bie'n
Nam 2002 da c6 khoang tren 600.000 ta'n nguyen li<$u thiiy san du'a
vao che' bie'n xua't kh~u, chie'm 25% t6ng san lu'<;fng thiiy san va khoang
41% nguyen li<$u du'<Jc che' bie'n cho tieu dung n(>i dja va nhu' v~y chi c6
khoang 35% nguyen li<$u du'<;fc dung dudi d~ng tu'di so'ng.
Tdng c(>ng de'n d~u nam 2001 toan quo'c c6 272 nha may, trong d6
246 cd Sd che'bie'n dong l~nh, 65 day chuy~n IQF, 128 ddn vj ap d~ng tieu
cbu~n HACCP, t6ng cong sua't ca'p dong la 2.000 ta'n/ngay. Phan chia theo
VU.ng nhu' san: mi~n B~c 6%, mi~n Trung 35% va mi~n Nam 59%.
Nang lttc che' bie'n thiiy san hi<$n nay du'<;fc danh gia la du' thua so vdi
ngu6n nguyen li<$u hi<$n c6. Bi~u nay d~nde'n vi<$c tranh mua nguyen li<$u
gay g~t gifi'a cac doanh nghi<$p, vdi ke"t qua gia nguyen li<$u ngay m(>t d~y
len cao, lam cho gia thanh san ph~m thiiy san ciia Vi<$t Nam cao hdn gia
thanh san pb~m tu'dng tfng CUa CclC nu'dc trong khu Vl!C, tU d6 lam giam l<;ji
the' c~nh tranh ciia cac doanh nghi<$p thuy san Vi<$t Nam.
1.1.7. Dich vu han c~n ciia nganh thiiy san
G6m khoang 700 cd si'1 d6ng sira tau thuy~n c6 kha nang d6ng mdi
4.000 chie'c/nam, stta chua 8.000 chie'c/nam. Chi m(>t vai cd si'1 quo'c doanh
ciia nganh d6ng du'<;fc tau vo thep va vo composit ca ldn 200- 450cv, cac
cd si'1 khac qui mo nho, n6i chung dam bao d6ng stta tau cho nganh.
HVTH: UIONG QU6C VINH
-11-
LU/.N VAN Tllf,.C Sl KHOA HQC KINH rf
GVHD:PGS. TS.
Lt
THANH HA
C6 2 cong ty san
xua't htoi trong nuoc va 5 cong ty lien doanh
va 100% v6n nuoc ngoai cua Bai Loan, Han Quo'c va Thai Lan, voi nang
ll,tc san xua't g~n 12.000 ta'n/nam.
C6 150 be'n cang trong d6 70 be'n c6 c~u cang voi 4.146m c~u cang
h~u he't da cii, thie'u cd sd c:ijch vt;t, chua ke't no'i voi nhifng di~m giao thong
quan trQng, tinh tr;;mg vt$ sinh qua ye'u kern ... Trong giai do~n toi c~n t4p
trung b,ta chQn nang ca'p mqt so' cang chinh c6 stfc loi cuo'n tau be c~p be'n
va c6 kha nang thl,tc hit$n ddng bQ cac c:ijch vt;t thu~n tit$n nhu: cung ca'p nhu
ye'u ph~m; nguyen nhien v~t Iit$u, ngu luoi CQ., bao quan va tie'p thi, djch vt;L
dCJi so'ng. Bij.c bit$t hit$n nay con thie'u cd sd v~t cha't cho c:ijch VQ. h~u c~n
khai thac hai san xa b
bam bi~n cua ngtt dan; anh hudng de'n cong tac qu6c phong an ninh tren
bi~n va hit$u qua khai thac bign bi giam.
1.1.8. Thudng mai thuy san
co
Chi tieu
T6nglu<1ng
TS (ta'n)
To'cdqtang
trttdng(%)
Xua't
Bang so' 5:
CAU NGUYEN LI$U TIEU THl) TREN 'Tiff TRUONG
1980
558.660
1985
808.060
100
144,8
175,2
253,2
294,8
431,6
6.800
62.000
128.054
321.000
400.000
605.000
1,2
551.860
7,7
746.010
98,7
92,2
1990
1998
2002
1995
978.880 1.414.590 1.646.700 2.410.900
kh~u(ta'n)
TytrQng (%)
TTNqi
Bia(ta'n)
Ty trQng
13,1
22,6
24,3
25,1
850.826 1.093.590 1.246.590 1.805.900
86,9
77
75,7
74,9
(%)
Ngu6n : Bao cao Bl} Thily Scm
Thudng m~i thuy san trong 10 nam qua da phat tri~n chieu rqng va
tung buoc di vao chieu sau, t~o vi trf va the' dtfng (1 trong va ngoai nude.
HVTH: WONG QU6C VINH
-12-
LU/.N VAN Tllf,.C Sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
JJ:
THANH HA
Cd ca'u tieu thQ. giii'a thi tntC1ng trong va ngoai m.tdc da c6 nhi~u thay
ddi. Tit ch~ tieu thlJ. n1990, 77% nam 1995, 75,7% nam 1998 va du'di 75% nam 2002; trong khi d6
lu'<;1ng hang xua't kh'u ngay tang tit 1,2% nam 1980 len 13,1% nam 1990,
22,6% nam 1995, 24,3% nam 1998 va tren 25% nam 2002 (xem bang so' 5)
- Thi tru'C1ng nude ngoai
* v~ kim ng~ch xua't kh'u
Xua't khlu thiiy san da tll'ng bu'dc hlnh thanh va kh£ng dinh la mfii
nhQn cua nganh thuy san. Mijc du, hic$u qua xua't khlu trong nhii'ng nam
gcin d§y c6 xu hu'dng giam, nhu'ng kim ng~ch xua't khlu v§:n tang nhanh va
lien tl}.c (xem bang so' 6).
·
Bang s6'6:
K
.Q
TOC BQ TANG TRUONG CUA KIM NG~CH XUAT KHAU
'>
'>
"
TIIUY SAN VIeTNAM
?
K
Nam
"
"
?
?
San phlm (ta'n) To'c d
1980
.1985
2.720
24.800
1990
49.332
1995
127.700
2000
291.922
2001
375.490
2002
458.358
Ngu6n :Baa cao Bq Thuy Scm
1,0
9,1
. 18,1
46,9
107,3
138,0
168,5
Kimng~ch
(tric$u USD)
11,3
90,0
205,0
550,1
1.475
1.778
2.014
To'c d1980 (lcin)
1,0
7,9
18,1
48,7
130,5
157,3
178,2
* V~ thi tnt<1ng xua't khlu
Thi tru'C1ng xua't khlu da du'<;1c md rgidi, trong d6 Nh~t v§:n la mkhlu Vic$t Nam, tie"p d6 la Hoa Ky va Chau Au (Xem bang so' 7).
HVTH: WONG QUdC VINH
-13-
LUJ.N VAN 'T/UC Sl_KHOA HQC KINH
B~c diSm ciia
TE
GVHD:PGS. TS.
t.h! tnt~ng thu'dng
Lt
THANH HA
m~i the' gioi trong linh Vlf.c nay Ia
vll'a xua't l~i vll'a nh~p. Rieng thuy san Vi~t Na~ tru'oc day h~u nhu' chi c6
xua't va g~n day moi c6 nh~p kh~u mqt s6 dd hqp va mqt s6 san ph~m dong
l~nh va tu'di rna ngudn l<1i thuy san Vi~t Nam khong c6.
.
B ang so""7 :
...
K
A
1'Hl TRUONG XUAT KHAU THUY SAN V$T NAM 2000 -2002
Bv tinh: San lu'<1ng (lOOOn; Gfa tri ( tri~u USD)
?
?
Thi tru'~ng
2000
SL
Gia tri
467
69
301
38
20
99
292
58
316
106
Nh~t
?
A
2001
SL
77
71
27
68
133
Gia tri
466
489
91
316
416
HoaKy
EU
Trung_Qu6c+ HK
TT. khac
T6ng ct)ng
291 1.475
376 1.778
Ngu6n : Baa cao Bq Thuy San (So' duqc lam tron )
2002
Gia tri
SL
537
96
655
99
74
29
303
78
445
158
460
2.014
*V~ ~thang thuy san xua'tkh~u
M~t hang thuy san xua't kh~u n6i chung da tang ca va lu'<1ng, v~ cha't
va cd c(u san ph~m (xem bang s6 8).
Bang s68
co cAu M!T HANG XUAT KHAu 'fiiUY sAN v$T NAM 2000-2oo2
Bv tinh: San lu'dn_g (1000n; Gf~ tri ( tri~u USD)
MiJt hang
2000
2001
2002
SL
SL
Gia tri SL
Gia tri
Gia tri
Tom dong
67
654
87
949
779
115
Mu'c&B.tuoc E>L
35
109
42
116
140
55
Ca dongl~nh
90
243
74
222
362
112
Muc kho
26
211
18
154
109
19
Ca ngll"
6
14
77
23
59
21
TS khac
67
235
141
448
377
138
T6ng ct)ng
291
1.475
376 1.778
460 2.014
Ngu6n: Bao cdo Bq Thuy San (Sd duqc lam tron)
HV11l: WONG QUdc VINH
-14-
LU/JV VAN ~C Sf KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
I£
THANH HA
v~ sff lu'
1998 len 291.923 ta'n nam 2000. Tffc dq tang blnh quan 22,8%/nam.
V~ cd ca'u m~t hang c6 st;r thay d6i, tuy tom vftn la ~t hang chu
lt;rc, song ty trQng cua ~t hang nay giam d~n. Ca va cac m~t hang thuy
san khac tang ca v~ tffc dq va ty trQng. Xu hu'dng thay ddi tren theo chung
toi la phu h
,
....
?
~
9
,..,
,..,
A
1.3 VJ TRI NGANH THUY SAN TRONG NEN KINH TE QUOC DAN
Nganh Thuy san d6ng vai tro quan trQng trong n~n kinh te' quefc dan.
C"Q. tht1'la:
1.3.1 G6p ph~n ming cao tdng san phim quefc dan cua xa hqi (bang sff 9)
Bang s6'9:
GDP V$T NAM VA NONG LAM THIJY
'?
sAN NHO'NG NAM 2000
Nam GDP Vi~t Nam(ty VNB) GDP cua Nong, Lam va Thuy san(tfVNDl
2000
441.646
108.356
'2001
484.493
114.412
2002
536.100
123.300
Ngu6n: Tdng qtc thffng ke Vi~t Nam
T6ng thu nh~p quefc nqi GDP Vit%t Nam nhfi.'ng nam 2000 tang blnh
quan 10%/nam. Trong d6 st;r d6ng g6p cua Nong,. Urn Thuy san chi tang
blnh quan 6,7%/ nam. Nhu'ng rieng nganh thuy san da d6ng g6p tiY 6.664 ty
ddng (nam 1995) len 13.358 ty ddng (nam 2000), vdi tffc dq tang blnh quan
g~n 15%/nam.
Trong ma'y nam qua st;r d6ng g6p cua nganh thuy san trong tdng thu
nh~p quffc nqi cua da't nu'dc vftn khong ngll'ng tang len
1.3.2 G6p ph~n nang cao kim ngl}.ch xua't kh£u cho n~n kinh te' Vi~t Nam va
md rqng thi tntCJng xu(t kh£u.
HVTH: WONG QU6c VINH
- 15-
LU/.N VAN TH_!..C Sf l(lfOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
U
THANH HA
Be'n cu6i nam 2002, kim ng~ch xua't kh~u thuy san d~t 2,014 tY
USD, vu'<;Jt 13,31% so vdi nam 2001 va 42,8% so vdi nam 2000, vdi slf d6ng
g6p trong nen kinh te' nhtt san :
Bang s610
K
A
.,
7 ,
,
,
K
k,..
XUATKHAUTHUYSANBONGGOPVAOXUATKHAU~TNAM
Mtjthang
TT
1
2
Tdng kim ngach XK
D~u tho
Hang d~t & may mijc
3
Thiiysan
4 Glay dep cac loai
5 Hang di~n n.t
NgwJn: Bq Thlldng m~i
Tri_gia
14.455
3.502
1.892
1.475
1.464
782
Bv tlnh : trieu USD
2000
2001
Titrol!_g%
Tri _g_ia TitrQI!&%
100,0
15.100
100,0
24,2
21,0
3.175
13,0
13,2
2.000
10,2
11,7
1.778
10,1
10,0
1.520
5,4
4,0
605
Trong nhfi'ng nam s~p tdi nganh thuy san Vi~t Nam v§n tie'p tq.c Ia
mqt nganh quan trqng, chie'm ty trqng xu{t kh~u khong nho cua nen kinh te'
Vi~tNam.
1.3.3 T~o them cong an vi~c lam cho xa h()i va nang cao thu
.ngttC1i lao d()ng n6i chung va ngtt dan n6i rieng
nh~p
cho
cho nghe· ca tang trung binh 2 3%/ nam, cung ca'p cong an vi~c lam thttiYng xuyen cho 3,4 tri~u ngttiYi,
trong d6 khai thac thuy san 571.600 lao dqng, nuoi trdng 580.000 lao d()ng.
Khoang hdn 10 tri~u ngttiYi s6ng trong cac h() gia dinh lam nghe khai thac
va nu6i t.n1ng thuy san, che' bie'n va djch Vl;l. phl;l thu()c vao ho~t dqng nay
d~ sinh s6ng.
S6 lao dqng t:n;tc tie'p va phl;LC
V1;1
1,15 tri~u ngttiYi tham gia tn;L'c tie'p va thttiYng xuyen trong nganh
thuy san tttdng «ng vdi 2,9% llfc ltt<;Jng lao d()ng c6 cong an vit$c lam.
HVTH: WONG QUOC VINH
- 16-
LU/.N VAN ~C sf KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
U
THANHHA
Theo u'dc tinh t6ng s61ao dqng cac nganh cong nghit$p h6 trf\1 va cac
nganh ho~t dqng kinh t€ lien quan d€n nganh thuy san la khoang 1,8 trit$u
ngu'CJi.
Ngoai ra, theo u'dc tinh ngh~ khai thac va nuoi tr6ng thuy san con
cung ca'p cong an vit$c lam khong thu'CJng xuyen va thu nh~p pht;t · cho
.khoang 20 trit$u ngu'CJi.
1.3.4 Cung ca'p va nang cao muc dinh duang cho ngu'CJi dan
San lu'f\1ng tieu tht;t nqi dia chi€m 85,4 - 95% .kh6i lu'f\1ng ca va cac
san phim cua ngh~ ca {xem bang sff11). Trong d6 hdn 50% du'f\1c ch{bi{n
thanh nu'dc m~m,.bqt ca cho ngu'CJi va bqt ca cho chan nuoi, 25% du'f\1c u'dp
muffi phdi kho va 25% du'f\1c tieu tht;t du'di d~ng tu'di.
Bang s611:
sAN Ll1(5NG Tff{]y sA.N Tffiu TinJ NQI BTA
San lu'f\1ng tieu Ty trQng tieu
T6ng san lu'f\1ng
Sanlu'f\1ng
tht;J. nqi dia
thuy san
xua'tkhiu
tht;t nqi dia
(%)
(ta'n)
(ta'n)
(ta'n)
95,00
938.548
1990
987.880
49.332
91,00
127.700.
1.414.000
1.286.300
1995
85,40
2000
2.003.700
1.711.778
291.922
80,99
1.952.542
2002
2.410.900
458.358
Ngubn: Baa cao crla BQ Thrly san
Nam
1.4KINH NG~M vA BAI HOC PilAT TRIEN NGHE
CA C
cA. ciJA
NlJ'(1c TRONG KHU VVC
Kim Vrf.C Bong Ava Bong NamA c6 ngh~ khai thac hai san phat
tri8n hang d§u tren th€ gidi. Sau day chung toi xin gidi thit$u mqt sef kinh
. nghit$m va bai hQc phcit tri8n nganh thuy san d mqt sef quefc gia trong khu
vrf.c va tren th€ gidi.
BQ GIAO Dl)C VA DAO Tft,.O
TRUdNG 8H KINH TE TP.HCM
TI-IU• VI:f.;N
HVTH: WONG QU6C VINH
-17-
LUJ,N VAN T~C sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
U
THANH HA
1.4.1 Thai Lan
Khai thac hai san Thai Lan Ia'y nghe htdi keo day, keo ddn khai thac
xa bC1Ia chu Ilfc, tie'p de'n Ia nghe htdi vay xa bC1.
H~m tau ca Thai Lan phat tri~n nhanh va da vu'<;lt kha nang cho phep
cua ngudn I<;ti. Nhic$m V1J. chie'n ht<;tc cua hQ Ia phai di tlm ngtt tntC1ng mdi
va do'i tu'<;fng mdi.
B~ tlm ngu' tntC1ng mdi va do'i tu'<;fng mdi cho h~m tau khai thac ra't
m~nh.
Thai Lan da m{}t mij.t mC1 r{}ng h<;tp tac vdi cac nu'dc Ian bang
d~ kY cac hic$p djnh nh~m du'a ph~n Idn cac h~mtau khai thac hai san xa bC1
cua hQ de'n khai thac h<;lp phap (1 cac nu'dc nhu' Indonexia, Maiaixia,
Philippin ... Mij.t khac, hQ tie'p tgc vu'dn ra khdi rna hu'dng chinh Ia bi~n
BQ Du'dng. Ngoai ra hQ cfing da h~n che' du'<;tc vic$c di khai thac tr{}m C1 bi~n
cac nu'dc Ian bang. NhC1 cac chfnh sach khai thac phii. h<;tp nen tuy ra't h~n
che' ve ngudn I<;ti, ngh~ khai thac hai san cua Thai Lan v§n phat tri~n nhanh
va Mn vfi'ng.
hung
An
Tau khai thac hai san cua Thai Lan ph~n Idn Ia tau mdi (du'<;tc d6ng
chu ye'u vao nhii'ng nam cuo'i th~p kY 80 va d~u 90) theo tieu chu£n cua
Tay Au Ia chfnh (Anh, Ban M~ch, Nauy ...). Tau du'<;tc trang bj hic$n d~i. cac
cong ct;J. khai thac c6 nang sua't danh b~t cao cii.ng vdi d{}i ngfi can b{} va
thnyen vien du'<;lc dao ~o to't va giau kinbrighic$m ve khai thac xa bC1. Vi<$c
bao quan san ph£m khaithac ilgay tren 'tau du'<;tc qij.c bic$t chu trqng, nen
cac san ph£m che' bie'n xua't kh£u nhu' ca dong, ca phi Ie, mlfc dong ... c6
cha't Iu'<;lng ra't cao.
Xua't kh£u Ia ID\).C tieu quan trqng cua nghe khai thac hai san Thai
Lan. Vi v~y. va'n debao v<$ rii.a bi~n. ca heo ... du'<;fc dij.c bic$t chu y. Ph~n
Idn lu'di keo day d~u du'<;lc trang bj thie't bj d~ rna bi~n di ra khoi dt;J.t lu'di.
Nghe lu'di vay va lu'di re cfing ra't chu trqng vi<$c tranh gay tdntha't cho ca
heo, thu bi~n. chim bi~n. ( Xem chi tie't C1 pht;J.It;J.c so'l)
HVTH: WONG QU6C VINH
-18-
LU/tN VAN Tllf,.C Si KHOA HQC KINH Tff
GVHD:PGS. TS.
LP:
THANH HA
1.4.2 Indonexia
Tuy c6 h~m tau ca voi s6lu'<;lng va td'ng tn;mg tai lon nha't khu vrf.c
Bong Nama, nhu'ng chii ye'u la tau nho ven 1X1, ho~c khong g~n may, ho~c
trlnh dq cong nght$ kern, cho nen n6i chung nang sua't va hit$u qua ciia tau
ca Indonexia khong cao.
C6 le Indonexia la nu'oc duy nha't C1 khu vrf.c chau
A - Thai
Blnh
Du'dng da lo~i bO nghS luoi keo day ra khoi danh mQ.c cac nghS khai thac
hili san hit$n hanh. Kinh nghit$m nay ciia Indonexia dang du
day sat b(1 nhhm bao vt$ moi tntCJng sinh thai va ngudn l<;li.
Chu'dng trlnh ca ngll' du'<;lc khdi dqng ttl' d~u th~p kY 90 da thu du'
va the' gidi. HQ chQn 2 nghS vay va cau vang. B~ phat tri~n nghS vay ca
ngU', hQ dt;ta vao Tay Ban Nha la chfnh (mua tau, thue tau, lien doanh d6ng
tau va lien doanh khai thac). Phat tri~n nghS c~u vang hQ dlfa vao Nh~t
Ban, Bai Loan. NghS vay va cau vang ca ngU' C1 An Bq Du'dng da phat. tri~n
c6 ke't qua va d6ng g6p quan trQng vao st;t thanh oong ciia chie'n lu'<;lc xu(t
kMu ca ng~ ciia qu6c gia nay. ( Xem chi tie't (j phQ.lQ.C sef 2)
1.4.3 Philippin
Ngh~ ca thu'dng ~i (khai thac quy mo cong nghit$p) phat tri~n nhanh
va da g~n dud'i kiP san lu
xa bC1 va d~i du'dng. NghS khai thac dt;ta h!n vao ludi vay voi tau co v«a va
oo ldn, mqua nghS vay ke't h<;lp vdi cha r~o nhan ~o va anh sang. Ngh~ vay ca ngll'
phat tri~n ra't nhanh d~t ke't qua ldn g6p ph~n quan trQng vao vit$c tang
nhanh xua't kh~u thuy san.
.
H~m tau khai thac gdm chii ye'u la tau xa bC1 va vi~n du'dng du'
vrf.c). Nang sua't khai thac ciia tau vay ca ng~ cao nha't khu vrf.c. Philippin
HVTH: WONG QUdC VINH
-19-
LU/..N VAN ~C Sf l(}IOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS. LP; THANH HA
d§n d~u khu Vlf-c Bong NamA v~ t6 chltc khai thac vi~n du'dng vdi cac tau
vay khdng ld (vay ca ngu SQC du'a Ia chfnh).
Philippin td chltc d<}i tau thu gom va v~n tai l~nh ra't t6t nen san
phim c6 cha't lu'
nguyen li~u hao h~ng cho cong nghi~p h<}p ca ngU'. H<}p ca ngU' la m~t hang
xua't khiu quan trQng ciia qu6c gia nay.
Tuy v~y, ngh~ khai thac hai san ciia Philippin cling dang g~p nhflng
kh6 khan ldn. Ngu6n l
ca c<}ng ddng vdi ngh~ ca thu'dng m~i v~ vi~c tranh gianh ngu' tru'C1ng khai
thac ca ndi. Cling vdi n~n kinh te' da't nude dang a thC1i ky kh6 khan, ngh~
khai thac hai san ciia Philippin dang c6 chi~u hudng d~m chan ~i ch6 va
th~m chi con giam sut. ( Xem chi tie't d' ph~ l~c s6 3)
1.4.4 Malaixia
Malaixia la'y ngh~ khai thac xa lXJ la chinh. Ngh~ khai thac ~P trung
chii ye'u d' bC1 phia Tay (An B<} Dudng). Do t~p trung tau thuy~n khai thac
qua ldn a day, nen san lu'
phat tri~n ngh~ ca phia Bong (Thai Binh Du'dng)~ Nhung nam g~n day san
lu'
la tau ro vll'a ttl.' 50 - lOOT/tau. Tau ca du'
N6i de'n khai thac hai san ciia Malaixia, di~u dang chu y hdn ca la h~
thdng quan ly ra't c6 hi~u qua. H~u nhu toan b<} tau thuy€n du'
d~ng. Ngay ttl.' d§u th~p ky 90 Malaixia da ap d~ng h~ thdng t\1' d<}ng hoa
ddi vdi cong tac thu th~p. xir ly, phan tich va tdng h
-20-
LUf,N VAN T~C sl KHOA HQC KINH Tf
GVHD:PGS. TS.
LP THANH HA
th6ng th6ng nha't tft trung u'dng de'n cac bang va de'n t~n be'n ca, lang ca,
tau ca. H<% th6ng nay du'<;fc danh gia cao va du'<;fc nhi~u nu'dc C1 Bong Nam
Ava NamA tham k:hao hQC ~P- ( Xem chi tie't (1 ph]J. l]J.C s6 4)
1.4.5 Bai Loan
C6 le Bai Loan la nu'dc duy nha't C1 k:hu vrf.c k:hong c6 ngh~ k:hai thac
hai san ven bC1, chi chu tr<;>ng phat tri~n ngh€ k:hai thac vi~n dttdng va d~t
du'<;fc ke't qua k:ha quan, du'
md rqng quan h<% d6i ngo~i vdi nhi~u nu'oc k:h~p the' gidi nen hQ c6 tb~ dtta
h~m tau ca di ho~t dqng ra't xa. Nhi~u tau ca Bai Loan tuy k:hong ldn nhttng
l~i c6 k:ha nang k:hai thac C1 giua ·_An BQ Du'dng (tau cau vang ca ngtt) va
t~n NamMy (tau mlJ.'c C1 bi~n Acgiangtin).
MIJ.C tieu ph]J.c VlJ. xua't khiu cua h~m tau vi~n du'dng du'yC thlJ.'c hi<%n
c6 ke't qua. Hai d6i tu'<;fng quan trqng nha't la ca ngli' va mlJ.'c 6ng cilng la 2
d6i tu'
phiJ. liJ.c s6 5)
Qua nghien CUu kinh nghi~n phat triin ngb{! Ca cua cac ntiO'c trong khu
Vlf.c, c6 thi rut ra nhii'ng bai hQc kinh nghi~m sau:
-
H~n che' phat tri~n va giam cu'C1ng dq k:hai thac hai san ven bC1, th~m
chi c6 qu6c gia xoa bO luon ngh~ ca ven bC1. Tang cu'C1ng quan ly
ngh~ ca ven bC1 d~ cho ngh~ nay phat tri~n Mn wng.
-
Phat tri~n ngh~ ca xa bC1 tie'n ra k:hai thac hai san d~i du'dng, h<;1p tac
vdi cac nttdc Ian bang cfi.ng nhtt cac qu6c gia tren the' gioi d~ mC1
rqng ngu' tru'C1ng k:hai thac hai san.
-
Xay d\l'ng h~m tau danh ca xa bC1 dtt<;1c trang hi hi<%n d~i, vdi cac cong
ClJ. k:hai thac c6 nang sua't danh b~t cao. Vi<%c bao quan san phim
k:hai thac ngay tren tau du'<;1c chu tr<;>ng va d~u tu' sau cong ngh~ sau
thu ho~ch, d~ san phim k:hai thac c6 cha't lu'yng cao.
HVTH: WONG QUOC VINH
-21-
