PHÁT TRIỂN DU LỊCH ĐÔNG NAM BỘ
I.TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH ĐÔNG NAM BỘ
Đông Nam Bộ gồm 6 tỉnh, thành phố là: TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Tây
Ninh, Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu. Phía bắc- tây
bắc giáp Campuchia, phía nam giáp biển Đông, phía tây-tây nam giáp
Campuchia và Đồng bằng sông Cửu Long, phía đông-đông nam giáp Tây
Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Vùng có diện tích tự nhiên 23.605
km2, chiếm 7,1% diện tích cả nước. Theo số liệu tổng điều tra dân số tại thời
điểm 01/4/2009, Vùng Đông Nam Bộ có khoảng 14 triệu người, chiếm
16,3% dân số cả nước, trong đó TP. Hồ Chí Minh chiếm 51%. Mật độ dân số
của Vùng là 594 người/km2, gấp gần 2,3 lần mật độ dân số chung của cả
nước. Vùng có tỷ lệ tăng dân số cao nhất cả nước (3,2%/năm), do thu hút
nhiều dân nhập cư từ vùng khác đến sinh sống
Vùng Đông Nam Bộ có vị thế địa chính trị và an ninh quốc phòng quan
trọng hàng đầu ở khu vực phía nam Việt Nam. Bên cạnh đó, Vùng có vị trí,
vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội của cả
nước; hội tụ phần lớn các điều kiện và lợi thế nổi trội để phát triển công
nghiệp, dịch vụ, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa–hiện đại hóa; đặc
biệt là phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp điện tử, tin học,
công nghiệp dầu khí và sản phẩm hóa dầu; phát triển dịch vụ cao cấp, dịch
vụ du lịch, dịch vụ viễn thông, tài chính, ngân hàng; nghiên cứu ứng dụng
và triển khai khoa học- công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao,
…
Vùng Đông Nam Bộ là khu vực phát triển kinh tế năng động với mức tăng
trưởng cao, nơi tập trung nhiều trung tâm kinh tế, công nghiệp thương mại,
dịch vụ, khoa học–kỹ thuật, đầu mối giao thông và giao lưu quốc tế, có lực
1
lượng lao động dồi dào, tay nghề cao, có nhiều cơ sở đào tạo, nghiên cứu
khoa học, công nghệ; có hệ thống đô thị phát triển, các khu công nghiệp
phát triển mạnh trở thành trung tâm và đầu mối giao lưu của các tỉnh phía
Nam với cả nước và quốc tế, được gắn kết bởi đường bộ, đường biển,
đường hàng không, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội Vùng
cũng như mở rộng các quan hệ kinh tế liên vùng và quốc tế.
Với vị trí nằm liền kề Đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa lớn nhất cả nước,
cửa ngõ phía tây nối với các nước Campuchia, Thái Lan, Malaysia thông qua
mạng đường bộ xuyên Á, cửa ngõ phía đông có hệ thống cảng biển Sài Gòn,
Bà Rịa - Vũng Tàu, Thị Vải, khu vực Đông Nam Bộ giữ vai trò quan trọng
trong phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, đặc biệt là du lịch. Đông Nam
Bộ hội tụ đầy đủ các điều kiện tự nhiên và nhân văn để phát triển các loại
hình du lịch về nguồn, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch biển…
Địa hình:
- Đông Nam Bộ nằm trên vùng đồng bằng và bình nguyên rộng,
chuyển tiếp từ cao nguyên Nam Trung Bộ đến Đồng bằng sông Cửu Long. Độ
cao địa hình thay đổi từ 200 đến 200 mét, rải rác có một vài ngọn núi trẻ.
Nhìn chung địa hình của vùng tạo thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, phát
triển công nghiệp và đô thị, xây dựng hệ thống giao thông vận tải,.
Khí hậu
Số giờ nắng cao trong năm, nhiệt độ không khí khá ổn định, không có mùa
đông và ít bão là các yếu tố tạo cho tỉnh có lợi thế hơn hẳn so với các tỉnh ven
biến miền Bắc và miền trung trong phát triến du lịch biển.
Tài nguyên rừng:
- Diện tích rừng của Đông Nam Bộ không lớn, còn khoảng 532.200 ha
chiếm 2,8% diện tích rừng cả nước và phân bố không đều ở các tỉnh. Rừng
trồng tập trung ở Bình Dương, Bình Phước với 15,2 nghìn ha; Bà Rịa - Vũng
Tàu 14,3 nghìn ha.
2
- Rừng Đông Nam Bộ có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp gỗ
dân dụng, phòng hộ cho cây công nghiệp, giữ nước, cân bằng sinh thái cho
toàn vùng. Đặc biệt rừng quốc gia Cát Tiên là một cơ sở cho nghiên cứu lâm
sinh và thắng cảnh.
Tài nguyên biển:
- Bờ biển dài 350 km với vùng biển Ninh Thuận- Bà Rịa Vũng Tầu là
một trong bốn ngư trường trọng điểm của nước ta với trữ lượng cá khoảng
290-704 nghìn tấn chiếm 40% trữ lượng cá của vùng biển phía Nam. Diện
tích có khả năng nuôi trồng thuỷ sản là khoảng 11,7 nghìn ha.
- Thiên nhiên ưu đãi cho Đông Nam Bộ bãi biển Vũng Tàu, Long Hải
phát triển ngành du lịch trong vùng
Tài nguyên nhân văn
Với sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc đô thị và công
trình văn hóa, các tỉnh còn lại của Đông Nam Bộ cũng tập trung nhiều điểm
du lịch đặc sắc và ấn tượng như: núi Bà Đen - khu du lịch với hệ thống cáp
treo đầu tiên ở Việt Nam, vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát – nơi có hệ động
thực vật phong phú, đặc biệt là hệ chim nước quý hiếm, hồ Dầu Tiếng – một
trong những hồ nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á (Tây
Ninh); núi Châu Thới, vườn cây ăn trái Lái Thiêu (Bình Dương); thác Mơ, núi
Bà Rá, trảng cỏ Bàu Lạch (Bình Phước); núi Dinh, Côn Đảo, bãi tắm Long
Hải, bãi Sau, bãi Dứa, suối khoáng nóng Bình Châu (Bà Rịa – Vũng Tàu);
vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai) - một trong 8 khu dự trữ sinh quyển của
Việt Nam được UNESCO công nhận, nơi lưu trữ một trong 5 khu đất ngập
nước Ramsar của Việt Nam (Bàu Sấu)…
Bên cạnh đó, các di tích lịch sử, văn hóa cũng là một nét hấp dẫn thu hút du
khách đến Đông Nam Bộ, điển hình như tượng chúa Jesus, Bạch Dinh (Bà
Rịa – Vũng Tàu); chùa Bà, chùa Hội Khánh (Bình Dương); di tích Bù Đăng,
Bù Đốp, Sóc Bom Bo, căn cứ Tà Thiết (Bình Phước); khu mộ cổ Hàng Gòn,
3
di chỉ khảo cổ Óc Eo (Đồng Nai); tòa thánh cao đài Tây Ninh, di tích cách
mạng Trung ương Cục miền Nam (Tây Ninh)…
Với tiềm năng du lịch phong phú, đặc sắc, Đông Nam Bộ sẽ góp phần đáng
kể vào sự phát triển của du lịch cả nước.
Về giao thông:
Trước hết, đó là hệ thống các trục giao thông đường bộ, đường sắt, đường
biển và đường hàng không khá tốt; ngoài ra còn có đầu mối giao thông và
các tuyến giao thông quan trọng mang ý nghĩa cả nước và quốc tế như: sân
bay quốc tế Tân Sơn Nhất (tương lai cả sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai),
hệ thống cảng Sài Gòn, Vũng Tàu-Thị Vải, đường xuyên Á nối liền các
nước Đông Nam Á, đường sắt Bắc–Nam, quốc lộ 1A, quốc lộ 51, QL 13, QL
14 nối với Tây Nguyên. Hệ thống hạ tầng giao thông này tạo điều kiện thuận
lợi cho vùng có thể mở rộng quan hệ kinh tế với các tỉnh Tây Nguyên,
các tỉnh duyên hải Miền Trung trong việc cung cấp đầu vào và tiêu thụ sản
phẩm.
Đông Nam Bộ hội tụ đầy đủ các điều kiện tự nhiên và nhân văn để phát triển
các loại hình du lịch về nguồn, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch
biển…
II.HIỆN TRẠNG XÂY DỰNG SẢN PHẨM VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
Vùng Nam Bộ (Á vùng du lịch Nam Bộ) là vùng đất khá rộng lớn từ vùng
núi Nam Trường Sơn xuống tới vùng đồng bằng châu thổ, vùng Nam Bộ được
chia thành 2 khu vực là khu Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long
( ĐBSCL )
4
Vùng Nam Bộ được xem là vùng có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong
phú và đa dạng đặc biệt cảnh quan vùng Nam Bộ khá hấp dẫn với sự đan xen
của nhiều dân tộc cùng chung sống đã tạo cho vùng Nam Bộ có nét văn hóa
khá đặc trưng mà khó vùng nào trên cả nước lại có sự trùng lập. Có thể nói
với sự đa dạng về cảnh quan như núi, đồng bằng, sông hồ và biển… thì Nam
Bộ được ví như 1 Việt Nam thu nhỏ với đầy đủ những phong cảnh tuyệt đẹp
mang đậm chất miệt vườn đã làm cho vùng Nam Bộ này khá hấp dẫn đối với
khách du lịch trong và ngoài nước.
Khu Đông Nam Bộ
+ Khu Đông Nam Bộ : Đông Nam Bộ là một trong hai phần của Nam Bộ
Việt Nam, có tên gọi khác ngắn gọn được người dân miền Nam Việt Nam
thường gọi là Miền Đông. Bao gồm 6 tỉnh và thành phố là Bình Dương, Bình
Phước, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và thành phố Hồ Chí Minh với diện
tích trên 23.000 km2, dân số trên 20 triệu người. Có địa thế cao, khí hậu nóng
quanh năm và có một mùa khô rất điển hình.
+ Khu Đông Nam Bộ có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa
dạng đặc biêt là về cây công nghiệp, dầu khí…
Bản đồ vùng Nam bộ
1. Vị trí địa lý
Theo kết quả điều tra dân số ngày 1/4/2009, dân số vùng Đông Nam Bộ là
14.025.387 người, chiếm 16,34% dân số Việt Nam , là vùng có tốc độ tăng
dân số cao nhất nước, do thu hút nhiều dân nhập cư từ các vùng khác đến sinh
sống.
Địa lí
5
Phía Bắc và phía Tây giáp với Campuchia.⌠
Phía Nam và Tây Nam giáp với Đồng bằng sông Cửu Long.⌠
Phía Đông Bắc giáp với Tây Nguyên.⌠
Phía Đông và Đông Nam giáp với Nam Trung Bộ và Biển Đông.⌠
Chợ Bến Thành
2. Tài nguyên tự nhiên.
Đông Nam Bộ là khu vực tự nhiên chuyển tiếp từ vùng núi Nam Trường
sơn xuống đồng bằng châu thổ sông Cửu Long.
Các núi đá xâm nhập granit xuất hiện trên bán bình nguyên đất xám, đất đỏ
dưới dạng các núi đơn độc, vươn cao trên đồng bằng:
Núi Chứa Chan 839m (Đồng Nai).Φ
Núi Bà Rá 736m (Bình Phước).Φ
Núi Bà Đen 986m (Tây Ninh).Φ
Nhìn từ xa bán bình nguyên đất đỏ badan làm thành dải đất cao và chồng
lên đồng bằng đất xám phù sa cổ.
2.1. Địa hình.
Núi Chứa Chan – Đồng Nai
Núi Bà Rá - Bình Phước
Núi Bà Đen – Tây Ninh
6
Du lịch địa hình biển đảo
Biển Vũng Tàu: có nhiều bãi biển đẹp nhưng chỉ có hai bãi tắm chính là
Bãi Trước và Bãi Sau.
+ Bãi Trước còn gọi là bãi “Tầm Dương” có nghĩa là nhìn thấy mặt trời lúc
hoàng hôn. Bãi nằm giữa núi lớn và núi nhỏ hình vong cung. Nước biển
không trong bằng bãi Sau.
+ Bãi Sau nằm ở phía đông nam thành phố, cách Vũng Tàu 3km. Có tên
gọi là “Thùy Vân” chạy dài khoảng 8km từ chân núi nhỏ đến cửa Ấp. Đây là
bãi đẹp nhất ỏ Vũng Tàu, có bãi cát trắng , sóng thay đổi theo mùa (gió Tây
Nam và gió Đông Bắc).
Bãi Trước
Cảnh tắm biển ở Bãi Sau
Côn Đảo (Vũng Tàu): là một tên gọi tắt của quần đảo Côn Lôn gồm 14 hòn
đảo lớn nhỏ nằm ở phía đông năm bờ biển Nam Bộ, trong đó có 3 đảo: Côn
Lôn lớn, Côn Lôn nhỏ, hòn Bảy Cạnh.
Côn Đảo là nơi có núi liền biển, ở đây có hệ sinh thái rừng, biển với sự đa
dạng sinh học cao và đã có một phần trên đất liền và được công nhận là VQG
Côn Đảo. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch.
Một góc ở Côn Đảo
2.2. Sông ngòi.
Hệ thống sông Đồng Nai là hệ thống sông lớn thứ ba Việt Nam.
Lượng mưa trung bình 1.500 mm/năm, tương ứng khoảng 183 tỷ m3.
7
Trong vùng có hai hồ chứa lớn là Dầu Tiếng và Trị An dung tích khoảng
3,6 tỷ m3. Ngoài ra còn có một số hồ nhỏ ở phía Đông. Như vậy, tổng lượng
nước mặt dự trữ hiện tại hàng năm lên đến gần 4 tỷ m3.
Nguồn nước ngầm có trữ lượng khá lớn, có tiềm năng thủy điện.
Sông Đồng Nai
Khu du lịch suối khoáng Bình Châu nằm cách thành phố Hồ Chí Minh 150
km. Từ TP. Hồ Chí Minh theo Quốc lộ 51 khoảng 100 km du khách sẽ xuống
đến thị xã Bà Rịa
Du khách có thể thả bộ để hít thở bầu không khí tinh khiết, trong lành
phảng phất mùi hương thơm cỏ cây.
Thật thú vị khi nhìn thấy nước từ trong lòng đất tuôn ra, sôi sủi thành bọt,
xung quanh những lùm cây đước cây tràm vẫn xanh tươi và có thể ngâm chân
ở những con suối có nhiệt độ 400C. Muốn thưởng thức trứng gà luộc hồng
đào đi tới giếng nước ở nhiệt độ 800C, bạn cho trứng vào giỏ rồi thả xuống
ngâm chừng 10 phút sau vớt lên là dùng được
Bờ biển khu vực này thuộc các địa phương: Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố
Hồ Chí Minh. Khu vực ven biển này có nhiều bãi biển đẹp là khu nghỉ mát
nổi tiếng như: bãi Sau, bãi Dứa (Vũng Tàu). Vùng biển ấm, ngư trường rộng ,
hải sản phong phú Phát triển ngành khai thác va nuôi trồng thủy sản
+ Gần tuyến đường biển quốc tế suy ra phát triển giao thông vận tải biển
+ Thềm lục địa nông rộng giàu tiềm năng dầu khí
2.3 Khí hậu.
8
Nằm trong miền khí hậu phía Nam, Đông Nam Bộ có đặc điểm của một
vùng khí hậu cận xích đạo với nền nhiệt độ cao và hầu như không thay đổi
trong năm.
Những diễn biến thất thường từ năm này qua năm khác rất nhỏ, ít có thiên
tai, không gặp thời tiết quá lạnh,ảnh hưởng của bão hạn chế.
2.4 Tài nguyên sinh vật.
Rừng Nam Cát Tiên cách thành phố Hồ Chí Minh 160km về phía Bắc. Từ
thành phố, bạn theo quốc lộ 20 (đường đi Ðà Lạt) đến Km 125 (ngã ba Tân
Phú) thì rẽ trái, đi thêm 24 km nữa đến bến phả, bạn vượt sông Ðồng Nai là
đến ngay cửa rừng.
Nam Cát Tiên là tên gọi một vùng đất nằm gọn trong đoạn uốn khúc của
sông Ðồng Nai, toạ lạc ngay trên ranh giới của cả 3 tỉnh Ðồng Nai, Bình
Phước và Lâm Ðồng. Còn khu rừng cấm Nam Cát Tiên là phần chót và cao
nhất của huyện Tân Phú (Ðồng Nai) có diện tích 36.000 ha, đại diện cho cả hệ
thực vật và động vật Nam Bộ.
Vườn quốc gia Côn Đảo được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên từ năm
1984 và được công nhận là vườn quốc gia từ năm 1993; có môi trường, tài
nguyên rừng, biển còn tương đối nguyên vẹn, tiềm năng đa dạng sinh học cao,
cảnh quan thiên nhiên ít bị tác động. Tổng diện tích được bảo vệ của vườn là
20.000ha, trong đó 14.000ha là biển và 6.000ha là rừng trên 14 hòn đảo. Rừng
Côn Đảo xanh tốt um tùm với nhiều loại cây gỗ quý như bời lời, lát hoa, sao
đen, cẩm thi, thiên niên kiện, săng đào, dầu lá bóng…
Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ còn gọi là Rừng Sác là một quần thể gồm
các loài động, thực vật rừng trên cạn và thuỷ sinh, được hình thành trên vùng
châu thổ rộng lớn của các cửa sông Đồng Nai, Sài gòn và Vàm Cỏ Đông,
9
Vàm Cỏ Tây. UNESCO đã công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới
với hệ động thực vật đa dạng độc đáo điển hình của vùng ngập mặn. Nơi đây
được công nhận là một khu du lịch trọng điểm quốc gia Việt Nam. Bên cạnh
đó các khu du lịch sinh thái khác của vùng: VQG Xa Mát ( Tây Ninh), VQG
Bù Gia Mập (Bình Phước).
3. Tài nguyên nhân văn.
Địa đạo Củ Chi là một hệ thống phòng thủ trong lòng đất ở huyện Củ Chi,
cách Thành phố Hồ Chí Minh 70 km về hướng tây - bắc. Hệ thống địa đạo
bao gồm bệnh xá, nhiều phòng ở, nhà bếp, kho chứa, phòng làm việc, hệ
thống đường ngầm dưới lòng đất. Hệ thống địa đạo dài khoảng 200 km và có
các hệ thống thông hơi vào các vị trí các bụi cây. Địa đạo Củ Chi được xây
dựng trên vùng đất được mệnh danh là "đất thép", nằm ở điểm cuối Đường
mòn Hồ Chí Minh.
3.1 Di tích văn hóa – lịch sử.
Đền tưởng niệm Bến Dược - Củ Chi là khu vực tưởng niệm những anh
hùng của Việt Minh và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
trong Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam.
Đền được khởi công vào ngày 19 tháng 5 năm 1993 nhân kỷ niệm ngày
sinh lần thứ 103 của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên một vùng đất rộng 7 ha trong
quần thể của khu di tích lịch sử địa đạo Củ Chi.
Đền khánh thành giai đoạn 1 vào ngày 19 tháng 12 năm 1995 và bắt đầu
đón khách trong và ngoài nước đến tưởng niệm.
10
Đền chọn ngày 19 tháng 12 làm ngày lễ chính thức của đền. Về phong
thủy, đền nằm trên một thế đất cực đẹp của vùng Củ Chi. hiện là đền tưởng
niệm lớn nhất Việt Nam
Nhà tù Côn Đảo là một khu nhà tù tại Côn Đảo. Hệ thống nhà tù này được
người Pháp xây dựng để giam giữ những tù phạm đặc biệt nguy hiểm cho chế
độ thực dân Pháp như: tù phạm chính trị, tử tù... nơi đây thời Pháp thuộc đã
giam giữ những nhân vật cộng sản và những người ái quốc chống lại chính
phủ thuộc địa. Địa điểm nổi tiếng nhất trong khu nhà tù này là “chuồng cọp”.
Hình ảnh nhà tù xưa
Tòa Thánh Tây Ninh là một cụm công trình gồm nhiều kiến trúc tôn giáo
của đạo Cao Đài, nằm trên địa phận xã Long Thành Bắc, huyện Hòa Thành,
tỉnh Tây Ninh, cách thị xã Tây Ninh 4 km về phía Đông Nam. Đây cũng là
vùng Thánh địa thiêng liêng và nơi đặt Hội Thánh Cao Đài Tây Ninh.
Kích thước Tòa thánh được quy định dài 135m, rộng 27m, nền cao 1.8 m.
Tuy nhiên, khi mới khởi công xây dựng Tòa thánh, tín đồ khi đó còn nghèo,
Hội Thánh gặp khó khăn về tài chính nên khi thi công đã thu bớt lại kích
thước trên. Kích thước thực tế chỉ còn dài 97,5m, rộng 22m.
Tổng thể Đền Thánh mang hình tượng Long Mã bái sư
Chung quanh Tòa Thánh có tất cả 112 cây cột tròn để chống đỡ mái hiên
nơi hành lang. Tính tổng cộng ở tầng trệt Tòa Thánh, cả bên trong và bên
ngoài, có tất cả 156 cây cột lớn nhỏ.
Bên cạnh đó còn có rất nhiều di tích văn hóa lịch sử khác: Khu lưu niệm
Bác Hồ (Bến Nhà Rồng), Dinh Thống Nhất, chùa Thích Ca Phật Đài(Bà Rịa Vũng Tàu), đền thờ Nguyễn Tri Phương (Đồng Nai), Trung Ương Cục (R)
(Tây Ninh),…
11
3.2. Lễ hội.
Lễ hội Nghinh Ông Vũng Tàu là một trong những lễ hội được Bộ văn hoá
Thông tin và Tổng cục Du lịch chọn trong 15 lễ hội lớn của cả nước năm
2000.
Lễ hội được tổ chức trùng với ngày Vía (ngày mất) của Cá. Lễ hội kéo dài
trong ba ngày, từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 8 âm lịch hằng năm bao gồm: Lễ
cúng Ông, lễ nghinh Ông (đón cá) bằng nhiều ghe thuyền trang trí lộng lẫy,
thắp đèn sáng trưng. Tổ chức lễ tế Cá Ông, cúng Tiền Hiền, tế lễ Thần linh,
cúng tế trong đình làng…
3.3. Tài nguyên nhân văn khác.
Mười tám thôn Vườn Trầu (TP HCM),làng sơn mài Trương Bình Hiệp
(Bình Dương), làng Gốm Sứ (Bình Dương), làng gốm và làng Bưởi ven sông
Đồng Nai,…
4. Cơ sở vật chất kỹ thuật.
Thế mạnh về giao thông: Trước hết, đó là hệ thống các trục giao thông
đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không khá tốt, ngoài ra còn
có đầu mối giao thông, và các tuyến giao thông quan trọng mang ý nghĩa cả
nước và quốc tế: sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất (tương lai cả sân bay Long
Thành, tỉnh Đồng Nai), cảng Sài Gòn, cụm cảng Vũng Tàu – Thị Vải, đường
xuyên Á nối với Campuchia, đường sắt Bắc – Nam, quốc lộ 1A, Quốc lộ 51,
QL 13, QL 14 nối với Tây Nguyên
5. Thực trạng phát triển du lịch.
nhìn một cách tổng quan thì thực trạng du lịch vùng Đông Nam bộ đang
ngày càng phát triển với nhiều hạng mục công trình phục vụ cho du lịch ngày
12
một nâng cao…ngoài ra thì cơ sở hạ tầng vật chất kĩ thuật ở đây khá tốt so với
1 số vùng khác đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu lưu trú, ăn ở cho du khách.
với sự đa dạng về loại hình du lịch như : nghĩ dưỡng, tham quan, công vụ,
nghiên cứu học tập… đã làm cho ngành du lịch ở khu Đông Nam bộ ngày
càng phát triển thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Một vài điểm du lịch tiêu biểu của vùng
Trung tâm Tp. HCM
Bãi Biển Vũng Tàu
Núi Bà Đen
Lạc cảnh Đại Nam văn hiến ( Bình Dương )
ngoài ra còn có nhiều điểm tham quan du lịch hấp dẫn khác đang chờ bạn
khám phá…
III. Những thuận lợi và khó khăn:
Đến Đông Nam Bộ, du khách có dịp tham quan Thành phố Hồ Chí Minh
được ví như “Hòn ngọc Viễn Đông” với lịch sử hơn 300 năm, nơi có nhiều di
tích cách mạng, công trình kiến trúc cổ như bến cảng nhà Rồng, địa đạo Củ
Chi, dinh Độc Lập, đền Quốc Tổ, dinh Xã Tây, Nhà hát lớn, Bưu điện thành
phố hay hệ thống các ngôi chùa cổ: Giác Lâm, Bà Thiên Hậu, Tổ Đình Giác
Viên...; các nhà thờ Đức Bà, Huyện Sỹ, Thông Tây Hội, Thủ Đức...; các bảo
tàng Chứng tích Chiến tranh, Phụ nữ Nam Bộ, Hồ Chí Minh, Mỹ thuật, Lịch
sử Việt Nam... Thành phố cũng đầu tư nhiều khu du lịch như Vàm Sát – Cần
Giờ, Thanh Đa, Bình Quới, Một thoáng Việt Nam; nhiều khu vui chơi giải trí
như Đầm Sen, Kỳ Hòa, công viên Nước, Suối Tiên, Thảo Cầm Viên... thu hút
rất đông du khách trong và ngoài nước.
13
Với sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc đô thị và công
trình văn hóa, các tỉnh còn lại của Đông Nam Bộ cũng tập trung nhiều điểm
du lịch đặc sắc và ấn tượng như: núi Bà Đen - khu du lịch với hệ thống cáp
treo đầu tiên ở Việt Nam, vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát – nơi có hệ động
thực vật phong phú, đặc biệt là hệ chim nước quý hiếm, hồ Dầu Tiếng – một
trong những hồ nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á (Tây
Ninh); núi Châu Thới, vườn cây ăn trái Lái Thiêu (Bình Dương); thác Mơ, núi
Bà Rá, trảng cỏ Bàu Lạch (Bình Phước); núi Dinh, Côn Đảo, bãi tắm Long
Hải, bãi Sau, bãi Dứa, suối khoáng nóng Bình Châu (Bà Rịa – Vũng Tàu);
vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai) - một trong 8 khu dự trữ sinh quyển của
Việt Nam được UNESCO công nhận, nơi lưu trữ một trong 5 khu đất ngập
nước Ramsar của Việt Nam (Bàu Sấu)…
Bên cạnh đó, các di tích lịch sử, văn hóa cũng là một nét hấp dẫn thu hút du
khách đến Đông Nam Bộ, điển hình như tượng chúa Jesus, Bạch Dinh (Bà
Rịa – Vũng Tàu); chùa Bà, chùa Hội Khánh (Bình Dương); di tích Bù Đăng,
Bù Đốp, Sóc Bom Bo, căn cứ Tà Thiết (Bình Phước); khu mộ cổ Hàng Gòn,
di chỉ khảo cổ Óc Eo (Đồng Nai); tòa thánh cao đài Tây Ninh, di tích cách
mạng Trung ương Cục miền Nam (Tây Ninh)…
Với tiềm năng du lịch phong phú, đặc sắc, Đông Nam
IV. Định hướng xây dựng và phát triển du lịch của vùng
4.1. Quan điểm phát triển chung của cả nước
Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; du lịch chiếm tỷ
trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội:
- Khẳng định vai trò của ngành Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Trên phạm
vi cả nước cũng như ở hầu hết các địa phương, du lịch phải là ngành kinh tế có
đóng góp to lớn trong tổng sản phẩm quốc nội GDP . Du lịch tăng trưởng nhanh
trong xu hướng chung của kinh tế dịch vụ. Trong giai đoạn 10 năm tới du lịch
ngày càng chiếm ưu thế trong hoạt động đời sống inh tế - xã hội của hầu hết các
14
địa phương có tiềm năng phát triển du lịch. Quy hoạch du lịch cả nước định
hướng
phát triển các khu du lịch, điểm du lịch trọng điểm ở những nơi có tiềm năng phát
triển du lịch. Phát triển du lịch phát huy được lợi thế của ngành kinh tế dịch vụ đặc
thù, tạo giá trị gia tăng cao trong giá trị sản phẩm. Bên cạnh đó , đóng góp của du
lịch vào GDP ngày càng tăng, khẳng định vị trí động lực trong nền kinh tế.
- Vai trò kinh tế của ngành Du lịch ở mỗi địa phương, mỗi trọng điểm du lịch
và trên phạm vi cả nước thể hiện trong sự gia tăng nhanh về thu nhập du lịch
trong cơ cấu kinh tế địa phương. Quy hoạch phát triển du lịch đối với những
địa bàn trọng điểm sẽ hướng tới cơ cấu kinh tế lấy du lịch làm trọng yếu gắn
với lợi thế của địa phương; thu nhập du lịch ở các trọng điểm du lịch phải
chiếm tỷ trọng chủ yếu trong cơ cấu GDP; ở đâu có tiềm năng, lợi thế cho du
lịch ở đó du lịch chiếm ưu thế trong cơ cấu kinh tế các ngành.
- Phát huy tối đa thế mạnh của ngành du lịch để mang lại hiệu quả kinh tế du
lịch; khai thác yếu tố liên ngành, liên vùng đồng thời gắn quy hoạch du lịch với
quy hoạch các ngành inh tế- xã hội để phát huy sức lan tỏa, động lực phát triển
của du lịch với các ngành liên quan; coi phát triển du lịch là ngành tiêu thụ kích
thích phát triển thị trường đầu ra của các ngành liên quan. Quy hoạch phát triển du
lịch luôn tính tới các yếu tố tác động và hiệu quả tác động của các ngành liên quan
như nông nghiệp, giao thông, công nghiệp, thương mại, bảo hiểm, viễn thông...
Du lịch phát triển vừa dựa trên cơ sở các ngành vừa tạo động lực cho các ngành
phát triển, qua đó chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ hiện đại.
4.2.Vùng Đông Nam Bộ gồm 6 tỉnh, thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Bà
Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh.
a,Hướng khai thác sản phẩm đặc trưng:
. Du lịch MICE Hội họp, Khuyến thưởng, Hội nghị, Triển lãm .
. Du lịch văn hóa, lễ hội, giải trí.
. Du lịch nghỉ dưỡng biển, du lịch giải trí cuối tuần, du lịch thể thao, du lịch
mua sắm.
15
. Du lịch biên giới gắn với cửa khẩu.
b) Các địa bàn trọng điểm phát triển du lịch:
- TP. Hồ Chí Minh gắn với Khu rừng sác Cần Giờ và hệ thống di tích lịch sử văn hóa nội thành.
- Tây Ninh gắn với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng.
- Thành phố Vũng Tàu gắn với Long Hải, Phước Hải, Côn Đảo.
c) Hệ thống khu, điểm, đô thị du lịch:
Căn cứ đặc điểm tài nguyên du lịch và thực tế nhu cầu phát triển, định hướng
quy hoạch phát triển các khu du lịch quốc gia, điểm du lịch quốc gia và đô thị
du
lịch như sau:
* 4 Khu du lịch quốc gia:
1) Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen;
2) Khu du lịch quốc gia Cần Giờ;
3) Khu du lịch quốc gia Long Hải - Phước Hải;
4) Khu du lịch quốc gia Côn Đảo.
* 5 Điểm du lịch quốc gia:
1) Điểm du lịch quốc gia Tà Thiết;
2) Điểm du lịch quốc gia TW Cục Miền Nam;
3) Điểm du lịch quốc gia Cát Tiên;
4) Điểm du lịch quốc gia Hồ Trị An-Mã Đà;
5) Điểm du lịch quốc gia Củ Chi.
* 1 Đô thị du lịch: Vũng Tàu.
Ngoài ra chú trọng phát triển các điểm như: Thác Mơ - Bà Rá Bình Phước ;
Bình Chu, Phước Bửu, Núi Dinh Bà Rịa - Vũng Tàu ...
Ngoài ra chú trọng phát triển các điểm như: Thác Mơ - Bà Rá; Bình Châu,
Phước Bửu, Núi Dinh.
V. Định hướng phát triển thị trường ở Đông Nam Bộ:
16
Thị trường khách du lịch quốc tế được định hướng phát triển là khách hàng
hiện tại và khách hàng tiềm năng ở Đông Nam Bộ được xác định chủ yếu là
Các nước và vùng lãnh thổ ở Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan,
Hàn Quốc); khu vực Tây Âu (Pháp, Anh, Đức) và từ các châu lục khác như
Mỹ, Úc.
Mở rộng thị trường thu hút khách du lịch từ các nước trong khu vực ASEAN
như Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Singapore…….. để làm phong phú thêm
thị trường khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.
Thị trường khách nội địa hướng tới trên khắp cả nước.
Đối tượng khách từ mọi lứa tuổi khác nhau
Với từng loại hình du lịch sẽ có phương hướng phát triển thị trường phù
hợp,đối tượng phù hợp.Ví dụ
Di lịch MICE
Xác định phân khúc thị trường rõ ràng, Khách du lịch MICE bao gồm khách
MICE nội địa và khách MICE quốc tế
Các đoàn khách MICE thường rất đông khách và đặc biệt mức chi tiêu cao
hơn các đoàn khách du lịch thông thường. Do đó du lịch MICE hiện là loại
hình du lịch mang lại nguồn thu rất lớn cho ngành kinh tế
MICE được xem là sản phẩm du lịch tổng hợp của những sản phẩm du lịch
đơn lẻ kết hợp với sự tổ chức hoàn hảo đến từng chi tiết đi cùng với hệ thống
hạ tầng cơ sở nhất định. MICE là thị trường được đánh giá là tạo doanh thu
lớn cho ngành du lịch của một nước, nhờ đối tượng khách nhiều, tập trung và
chi tiêu cao. So với khách đi lẻ, khách đi nhóm, thì khách du lịch của MICE
được cho là khách hạng sang, chủ yếu là các thương nhân, chính khách… sẵn
sàng chi để thưởng thức những dịch vụ cao, tiện ích tốt và sản phẩm đắt
tiền………..=. phát triển chủ yếu sẽ là Địa điểm tp HCM………..
Đầu tư cho việc đối tượng khách công vụ, khách quốc tế, thương gia, khách
du lịch cao cấp,có khả năng chi trả cao.THị trường hướng tới :
Giải pháp phát triển thị trường và sản phẩm du lịch
17
- Xây dựng chiến lược về thị trường khách để phát triển du lịch một cách ổn
định và mang tính bền vững.
- Thường xuyên nghiên cứu, tìm hiểu thị trường để nắm bắt đặc điểm, thị hiếu
từng thị trường từ đó có kế hoạch phát triển sản phẩm du lịch phù hợp.
- Xây dựng cơ chế, chính sách phát triển thị trường trong đó ưu tiên phát triển
thị trường gần, duy trì thị trường truyền thống và hướng tới thị trường mở
rộng.
- Nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch gắn với việc phát triển sản phẩm du
lịch đặc trưng của Vùng, có tính cạnh tranh cao tiến tới xây dựng thương hiệu
sản phẩm du lịch Vùng.
- Đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo từng tiểu vùng và địa phương, sản phẩm
du lịch chuyên đề để tăng thời gian lưu trú của khách du lịch.
- Nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch bổ trợ để tăng cường
thu hút khách du lịch, tăng nguồn thu và kéo dài thời gian du lịch.
- Huy động mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng sản phẩm du
lịch để góp phần phát huy hiệu quả của công tác xã hội hóa phát triển du lịch.
MARKETING
Chính sách sản phẩm
Chính sách giá cả
Chính sách phân phối
Chính sách xúc tiến hỗn hợp
Sử dụng marketing hỗn hợp để doanh nghiệp,vùng,địa phương có thể sử
dụng để tác động vào thị trường mục tiêu nhằm đạt mục tiêu kinh doanh của
doanh nghiệp
Đưa ra các công cụ chủ yếu :
(1) Quảng cáo
Quảng cáo bằng các ấn phẩm: tờ rơi, tập gấp, tập sách hướng dẫn du lịch, áp
phích, băng video.
18
Quảng các trên các phương tiện thông tin đại chúng: báo, tạp chí, đài, truyền
hình, internet
(2) Xúc tiến bán (khuyến mại)
(3) Tuyên truyền (quan hệ với công chúng)
(4) Bán hàng cá nhân
(5) Marketing trực tiếp
Marketing trực tiếp cố gắng kết hợp cả ba yếu tố quảng cáo, xúc tiến bán, bán
hàng cá nhân để đi đến bán hàng trực tiếp không qua trung gian. Nó là một
19