Đặt vấn đề:
Tình hình nhiễm HIV trên thế giới:
HIV/AIDS là
đại dịch
nguy hiểm,
ngày càng
có nhiều tác
động tiêu
cực đến sức
khỏe dân số
‒

1


Đặt vấn đề:
‒

Tình hình nhiễm HIV trên thế giới:

Mặc dù số
mới mắc
HIV theo
báo cáo có
giảm, nhưng
số hiện mắc
liên tục tăng

2

Đặt vấn đề:
‒

Tình hình nhiễm HIV tại Việt Nam:
Tại Việt Nam, tình
hình tử vong do
HIV/AIDS có xu

hướng giảm cho
thấy hiệu quả từ

công tác chăm sóc
và điều trị ngày
càng tốt hơn
3


Đặt vấn đề:
‒

Tình hình nhiễm HIV tại Việt Nam:
Tại Việt Nam, tình
hình tử vong do
HIV/AIDS có xu

hướng giảm cho
thấy hiệu quả từ

công tác chăm sóc
và điều trị ngày

càng tốt hơn
4


Đặt vấn đề:
‒

Tình hình nhiễm HIV tại Việt Nam:
Tất cả tỉnh, thành phố đều có sự hiện diện của
HIV/AIDS
•

Điều trị ARV kéo dài thời gian chuyển sang giai
đoạn AIDS từ đó tăng tuổi thọ của người có H
•

•

Hệ miễn dịch kém nên họ dễ bị bệnh

 ảnh hưởng xấu đến sức khỏe

5


Đặt vấn đề:
‒

Sức khỏe tâm thần là một trong những nội dung định
nghĩa của WHO.(1)


‒

Trầm cảm là một dạng mãn tính thường gặp, nhiều
khả năng tái phát.(2)

‒

Trầm cảm là một trong 10 bệnh tốn kém nhất, tỷ lệ
hiện mắc ước chừng 17%.(3)

(1)

WHO. (1948). Preamble to the Constitution of the World Health Organization as adopted by the International Health
Conference New York

(2)

Hall R C W, G. WM (1995). "The clinical and financial burden of mood disorders: cost and outcome".
Psychosomatics.36:511 - 8.

(3)

Blazer D G, Kessler R C, McGonagle K A, S. SM (1994). "The prevalence and distribution of major depression in a national
community sample: The national comorbidity sample". American Journal of Psychiatry.151(7):979 - 86

Huỳnh Ngọc Vân Anh

6



Đặt vấn đề:
‒

Mỗi năm trung bình có khoảng 850.000 ca tử
vong liên quan đến trầm cảm.(1)

‒

Trầm cảm dễ gặp ở nhiều đối tượng khác
nhau, trong đó có người nhiễm HIV.

‒

Y văn ghi nhận trầm cảm là rối loạn tâm thần
thường gặp nhất ở người nhiễm với tỷ lệ cao
hơn rất nhiều so với dân số chung.(2)

(1)

WHO. (2012). Mental health: Depression

(2)

Katherine Patterson, Corinna Young, Steven Paul Woods, Ofilio Vigil, Igor Grant, Atkinson JH (2006).
"Screening for major depression in persons with HIV infection: the concurrent predictive validity of the
Profile of Mood States Depression-Dejection Scale". International Journal of Methods in Psychiatric
Research.15(2):75 - 82.

Huỳnh Ngọc Vân Anh


7


Trầm cảm và các yếu tố liên quan
ở những người nhiễm HIV
đang điều trị ARV

Huỳnh Ngọc Vân Anh, Tô Gia Kiên,
Dương Bá Vũ, Nguyễn Thị Phương Thảo


Đặt vấn đề:
‒

Khoa tham vấn và hỗ trợ cộng đồng (TVHTCĐ)
quận 11 là đơn vị mới thành lập.

‒

Tính đến năm 2014, khoa TVHTCĐ đang quản lý
371 người nhiễm HIV đang điều trị ARV.

‒

Số lượng người nhiễm đang tăng tại đây.

Huỳnh Ngọc Vân Anh

9



Câu hỏi nghiên cứu:
1. Tỷ lệ trầm cảm ở những người nhiễm HIV đang

điều trị ARV là bao nhiêu?
2. Những yếu tố nào có liên quan đến trầm cảm ở
những người nhiễm HIV đang điều trị ARV?

Huỳnh Ngọc Vân Anh

10


Phương pháp nghiên cứu:
‒

Thiết kế nghiên cứu: Cắt ngang mô tả

‒

Địa điểm: Khoa tham vấn và hỗ trợ cộng đồng Q11

‒

Đối tượng nghiên cứu:
Những người nhiễm HIV đang điều trị ARV

‒


Kỹ thuật chọn mẫu: Thuận tiện

Huỳnh Ngọc Vân Anh

11


Phương pháp nghiên cứu:
‒

Cỡ mẫu: Áp dụng công thức ước lượng 1 tỷ lệ:
Z: Trị số từ phân phối chuẩn
n

 p1 p  α: Xác suất sai lầm loại 1 (α = 0,05)
1α 2

Z2










d2


d: sai số biên (d = 0,05)
p: tỷ lệ mong muốn (p = 42%)*

Áp dụng công thức hiệu chỉnh cỡ mẫu


n = 187 người

*Kết quả nghiên cứu thử được thực hiện trên 30 người nhiễm tại đây
Huỳnh Ngọc Vân Anh

12


Phương pháp nghiên cứu:
‒

‒

Tiêu chí đưa vào:
•

Những người nhiễm HIV đang điều trị ARV tại
Q11.

•

Đồng ý tham gia nghiên cứu.

Tiêu chí loại ra:

•

Những người mắc bệnh tâm thần, mất trí
nhớ.

•

Những người không biết chữ.
Huỳnh Ngọc Vân Anh

13


Phương pháp nghiên cứu:
‒

‒

Kiểm soát sai lệch chọn lựa:
•

Tuân thủ đúng tiêu chí đưa vào và loại ra.

•

Dựa vào danh sách quản lý của phòng khám.

•

Đồng đẳng viên và nhân viên của phòng khám hỗ

trợ chọn lựa đối tượng.

Kiểm soát sai lệch thông tin:
•

Thực hiện nghiên cứu thử để hiệu chỉnh thang đo.

•

Sử dụng thang đo đã được chuẩn hóa.
Huỳnh Ngọc Vân Anh

14


Phương pháp nghiên cứu:
‒

‒

Bộ công cụ:
•

Đặc điểm dân số xã hội: tuổi, giới, học vấn, hôn
nhân, nghề nghiệp, tình trạng kinh tế

•

Bệnh đi kèm


•

Trầm cảm theo thang đo CES-D.

•

Chất lượng cuộc sống theo WHOQoL-HIV BREF

Phương pháp thu thập số liệu:
•

Bộ câu hỏi tự điền

•

Tra cứu thông tin bệnh án
Huỳnh Ngọc Vân Anh

15


Phương pháp nghiên cứu:
‒

‒

Thang đo CES-D:
•

Phát triển miễn phí, phục vụ cho cộng đồng.


•

Có độ tin cậy và tính giá trị cao.

•

Gồm 20 câu, trầm cảm khi tổng điểm ≥16.

Thang đo WHOQoL-HIV BREF:
•

Gồm 31 câu: sức khỏe chung (2), thể chất (4),
tinh thần (5), mức độ độc lập (4), quan hệ xã hội
(4), môi trường sống (8) và niềm tin cá nhân (4).

•

Tính giá trị và độ tin cậy được kiểm định
Huỳnh Ngọc Vân Anh

16


Phương pháp nghiên cứu:

Huỳnh Ngọc Vân Anh

17



Phương pháp nghiên cứu:

Huỳnh Ngọc Vân Anh

18


Phương pháp nghiên cứu:

Huỳnh Ngọc Vân Anh

19


Phương pháp nghiên cứu:
‒

Phân tích thống kê:
•

Tần số và tỷ lệ %

•

Trung bình và độ lệch chuẩn

•

Kiểm định Chi bình phương


•

Kiểm định t không bắt cặp

•

Số đo tỉ số tỷ lệ hiện mắc PR và KTC 95%

Huỳnh Ngọc Vân Anh

20


KẾT QUẢ


1. Đặc tính của mẫu:
Nhóm tuổi
≤35

40%
60%

Giới tính

>35
23%

77%


Huỳnh Ngọc Vân Anh

Nam
Nữ

22


1. Đặc tính của mẫu:
Học vấn
16%

Hôn nhân

21%

Cấp 1

Cấp 2

18%

Cấp 3

8%
Độc thân

45%


41%
51%

Trên cấp 3

Có vợ/chồng
/bạn tình
Ly thân/
ly dị/góa

Huỳnh Ngọc Vân Anh

23


1. Đặc tính của mẫu:
Kinh tế
33%
67%

Khó khăn
Không khó khăn
4%

Nghề nghiệp
Lao động tự do

8%
37%


13%

Thất nghiệp
Công nhân

17%

Buôn bán
21%

Huỳnh Ngọc Vân Anh

Công nhân viên

24


1. Đặc tính của mẫu:
45
40

39.6

37.5
Tác dụng phụ

35
30
25
26%


20

14.6

15
10
Có

74%

4.2

5
0

Không

Tác dụng phụ

Viêm gan Viêm phổi Tim mạch Suy thận

Huỳnh Ngọc Vân Anh

25