MỤC LỤC
SƠ YẾU LÝ LỊCH
1. MỞ ĐẦU
-Tên đề tài
1.1.Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích viết sáng kiến kinh nghiệm
1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
1.4. Phạm vi nghiên cứu
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận
2.2. Thực trạng
2.3. Những biện pháp thực hiện.
2.4. Kết quả đạt được
- Kết luận
3. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
4. NHỮNG KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ NGHỊ
- Tài liệu tham khảo
1
Trang
2
3
3
3
4
4
4
5
5
6
8
18
19
20
21
22
Phòng GD &ĐT huyện Thanh oai Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam
Trờng MN Kim Th
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2010 - 2011.
-------------------
Sơ yếu lý lịch:
- Họ và tên: Nguyễn Thuý Nga
- Ngày, tháng, năm sinh: 10/3/1981
- Năm vào ngành: 2002
- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Ttrờng Mầm non Kim Th.
- Trình độ chuyên môn: Đại học s phạm Mầm non
- Hệ đào tạo: Từ xa.
- Trình độ chính trị: Sơ cấp
- Khen thởng: Chiến sỹ thi đua cấp Huyện năm học 2006- 2007
2007-2008;2008-2009;2009-2010.
2
1. Mở ĐầU
* Tên đề tài: "Một số biện pháp nâng cao chất lợng giáo dục âm nhạc
cho trẻ 5-6 tuổi "
1.1 Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là loại hình nghệ thuật, là món ăn tinh thần không thể thiếu đợc đối
với đời sống con ngời. Âm nhạc phản ánh cuộc sống con ngời bằng những hình tợng âm nhạc, âm nhạc còn phản ánh niềm vui, nỗi buồn, khát vọng ớc m của con
ngời.
Đặc biệt đối với trẻ mầm non, âm nhạc có một vai trò hết sức quan trọng.
Âm nhạc là phơng tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói,
quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảmÂm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Trẻ
có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong nôi. Những lời ru à ơi của bà
của mẹ, nhng cõu hỏt mc mc, gn gi ó ngm vo mỏu tht v nuụi ln tõm
hn tr th ca tr. Tỡnh yờu gia ỡnh, quờ hng cng ln lờn t ting hỏt, li ru
ú.
Mt khỏc, tr mm non d xỳc cm, vn ngõy th, trong sỏng nờn rt d tip
xỳc vi õm nhc. Th gii õm nhc muụn mu khụng ngng chuyn ng to iu
kin cho tr phỏt trin ton din: Th cht, trớ tu, tỡnh cm, o c, thm m.
hun ỳc cho cỏc bộ cú tõm hn dõn tc, giỏo dc ngh thut yờu thớch
nhng cỏi hay, cỏi p trong cuc sng. L mt giỏo viờn mm non tụi luụn tõm
huyt vi ngh, mong mun truyn t cho cỏc bộ tht nhiu kin thc, giỳp tr
phỏt trin ht nhng kh nng vn cú v iu quan trong hn c l giỏo viờn phi
bit nm bt c tõm sinh lý la tui ca tr trong mi quan h vi õm nhc.
Chớnh vỡ iu ú tụi ó luụn trn tr, tỡm tũi v sỏng to tỡm ra nhng cỏch thc
hay, nhng phng phỏp tt nht cho bi ging ca mỡnh t hiu qu cao.
Song trên thực tế hot ng õm nhc ch n thun l cho tr tp hỏt v biu
din cỏc bi hỏt nhm to khụng khớ vn ngh gõy hng thỳ, õm nhc ch din ra
3
mt cỏch dp khuụn, mỏy múc, khụng thoi mỏi, tr cha c sỏng to cựng cụ
to ra cỏc vn ng thng nht cựng thc hin, dựng nhc c gúc õm nhc cũn
hn ch khụng thu hỳt c s hng thỳ tr, rt nhiu tr khụng hng thỳ tham
gia, tr cha bit th hin cỏc vn ng phự hp vi bi hỏt, cha cm nhn c
giai iu ca bi hỏt khi nghe, chớnh vỡ th m tr cha tớch cc hng thỳ tham gia
hot ng õm nhc.
Mặt khác trẻ 5 tuổi của lớp tôi 60,7% số cháu đã qua lớp 4 tuổi, nhng còn
39,3% số cháu lần đầu tiên mới đến lớp mẫu giáo các cháu còn rụt rè, nhút
nhát,cha mnh dn t tin th hin trc cỏc bn v cụ giỏo.
Xuất phát từ những nhận thức trên nên tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp
nõng cao cht lng giỏo dc õm nhc cho tr 5-6 tui" để nghiên cứu và thực hiện.
1.2. Mc ớch vit sỏng kin kinh nghim:
Kho sỏt vic giỏo dc õm nhc cho tr 5-6 tui, t ú tỡm ra cỏc bin phỏp
nõng cao cht lng giỏo dc õm nhc cho tr 5-6 tui.
1.3. Nhim v nghiờn cu:
Mt s bin phỏp Nõng cao cht lng giỏo dc õm nhc cho tr 5-6 tui
1.4. Phm vi nghiờn cu:
Mt s bin phỏp Nõng cao cht lng giỏo dc õm nhc cho tr 5-6 tui
trong nm hc 2010-2011, cho 28 tr 5 tui lp A3 trng mm non Kim ThThanh Oai- TP H Ni.
4
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận:
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em, ở tuổi mẫu giáo, xúc cảm thẩm mĩ của
trẻ phát triển khá nhanh, tâm hồn trẻ nhạy cảm, dễ xúc cảm với những cảnh vật
xung quanh. Vì vậy trẻ rất dễ nhận ra những vẻ đẹp và cảm thụ cái đẹp, thích học
múa, hát và học rất nhanh bằng cách bắt chước. Trẻ đến với nghệ thuật một cách tự
nhiên và tác động của nghệ thuật đối với tuổi thơ rất mạnh mẽ. Nhiều công trình
khoa học đã khẳng định năng khiếu âm nhạc được nảy sinh từ tuổi ấu thơ. Hai nhà
tâm lí học Đức là V.Hec-Cơ và I.Xle-hen đã nghiên cứu 411 nhạc sĩ thấy rằng: Có
401 người( 90%) bộc lộ năng khiếu trước 10 tuổi.
Sự phát triển mạnh mẽ những xúc cảm thẩm mĩ kết hợp với trí nhớ máy móc
vốn có ở trẻ khiến cho lứa tuổi này rất nhạy cảm với văn học nghệ thuật. Những
nét tâm lí đặc trưng của tuổi mẫu giáo là tiền đề cho việc tiếp thu, giáo dục âm
nhạc. Âm nhạc đã đem lại cho trẻ một thế giới âm thanh nhiều màu sắc, gợi cho trẻ
sự thú vị, hấp dẫn và sự hài hoà tinh tế, tạo điều kiện cho trẻ thể hiện chính bản
thân mình.
Mặt khác âm nhạc được coi là một trong những phương tiện tạo nên sự hình
thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Cho nên là một giáo viên mầm non
việc đầu tiên phải làm là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc
thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú, dạy trẻ các kỹ năng cơ bản, đơn giản
và thói quen trong các dạng hoạt động âm nhạc như ca hát, nghe, vận động, múa,
trò chơi âm nhạc. Giáo viên luôn quan tâm phát triển ở trẻ năng lực cảm thụ, tưởng
tượng, sự tập trung chú ý, biết nhận xét, có khả năng diễn tả hứng thú và sự lựa
chọn phát huy tính tích cực, sáng tạo trong các dạng hoạt động âm nhạc.
Bởi vậy giáo dục âm nhạc được thực hiện bằng các phương pháp tích cực
thể hiện rõ trong mối quan hệ không ngừng giữa nghe nhìn, cảm xúc, trao đổi. Vấn
đề là phải đưa trẻ đến với nghệ thuật, tạo cho trẻ cảm xúc, tạo các phương tiện giúp
5
trẻ thực hiện nghệ thuật. Do đó mà giáo viên mầm non cần sử dụng đầy đủ 3
phương pháp cơ bản của giáo dục âm nhạc là:
* Phương pháp trực quan thính giác: là phương pháp đặc thù của giáo dục âm
nhạc, trong đó âm nhạc gợi lên những tâm trạng, cảm xúc tình cảm đa dạng, gần
gũi trẻ.
* Phương pháp dùng lời( giảng giải, chỉ dẫn…) hướng tới ý thức của trẻ. Đối với
trẻ lời nói cụ thể và có hình ảnh của giáo viên là một trong những phương tiện
nhận thức đặc biệt gần gũi dễ hiểu.
* Phương pháp thực hành nghệ thuật: Trẻ hát, chơi trò chơi âm nhạc, vận động
sử dụng nhạc cụ, hoạt động sáng tạo dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Cho nên việc dạy các hoạt động âm nhạc ở trường mầm non với các phương
pháp dạy học cơ bản, trên cơ sở các nguyên tắc tính vừa sức, tuần tự liên tục, tự
giác tích cực. Tuy nhiên trong khi chuẩn bị cũng như tiến hành mỗi dạng hoạt động
âm nhạc có những đặc điểm khác biệt và trong tổ chức hoạt âm nhạc cho trẻ giáo
viên phải kết hợp các dạng hoạt động âm nhạc với nhau cũng như kết hợp các hình
thức tổ chức âm nhạc cho trẻ.
2.2. Thực trạng:
a. Những thuận lợi:
- 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, đa số đội ngũ giáo viên mầm
non có tâm huyết với ngành học, yêu nghề mến trẻ, có phẩm chất nghề nghiệp.
- Hầu hết đội ngũ giáo viên là người địa phương nên có nhiều thuận lợi trong
công tác.
- 100% số trẻ đến lớp đều ăn ngủ bán trú tại lớp.
- Lớp học sạch sẽ, thoáng mát có đầy đủ ánh sáng để trẻ học tập.
b. Khó khăn:
Lớp 5 tuổi A3 do tôi và đ/c Lương Thị Kim Yến phụ trách với số lượng là
28 cháu
- Số cháu gái là: 15 cháu.
6
- Số cháu trai là: 13 cháu.
Trong đó: 17 cháu đã được học qua lớp mẫu giáo 4 tuổi, đạt tỉ lệ: 60,7%
11 cháu ở nhà đầu năm học mới ra lớp, đạt tỉ lệ: 39,3%
* Về lớp học:
- Có góc âm nhạc nhưng còn sơ sài, chưa phong phú, chưa gây được sự hứng thú
tham gia của trẻ.
* Về đồ dùng đồ chơi:
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc chưa được nhiều, đồ dùng chưa
đẹp, chưa phong phú, chưa sáng tạo để lôi cuốn hấp dẫn trẻ.
- Chưa có nhiều các băng đĩa nhạc theo chủ đề, chủ điểm để bật cho trẻ nghe hàng
ngày.
* Về phía phụ huynh:
- Đời sống còn nhiều khó khăn mặc dù đã quan tâm đến giáo dục xã nhà nhưng vẫn
chưa đóng góp được nhiều trong công cuộc xã hội hoá giáo dục.
* Về phía giáo viên:
- Khi cho trẻ hoạt động âm nhạc vẫn còn mang tinh chất dập khuân, máy móc,
chưa sáng tạo, chưa linh hoạt, chưa gây được cho các trẻ trong lớp mình lòng yêu
thích say mê âm nhạc.
- Giáo viên còn hạn chế khi cải biên, sưu tầm, sáng tác một số trò chơi âm nhạc.
* VÒ phÝa trÎ:
Số liệu điều tra trước khi thực hiện
Qua khảo sát đầu năm tôi thấy khả năng cảm thụ âm nhạc của các cháu trong
lớp tôi như sau:
7
Mức độ đánh giá
1
2
3
4
Tốt
Khá
TB
(Tỷ lệ %)
(Tỷ lệ %)
(Tỷ lệ %)
Trẻ mạnh dạn, tự tin hỏt rừ rng,
7 trẻ
13 trẻ
8 trẻ
chớnh xỏc.
Trẻ hiu ni dung cỏc tỏc phm õm
25%
4 trẻ
46,4%
10 trẻ
28,6%
14 trẻ
nhc, bit cm th õm nhc.
Tr vn ng ỳng p theo i
14,3%
3 trẻ
35,7%
15 trẻ
50%
10 trẻ
hỡnh, din cm cỏc ng tỏc, phi
10,7%
53,6%
35,7%
5 trẻ
17 trẻ
6 trẻ
17,9%
60,7%
21,4%
hp nhp nhng ton thõn vi ng
tỏc tay v chõn.
Kh nng nghe v phõn bit õm
nhc ca tr.
2. 3. Những biện pháp thực hiện:
*Biện pháp 1: Tạo môi trờng kích thích hứng thú học tập của trẻ tham
gia hoạt động õm nhc.
Nh chúng ta đã biết, tr 5-6 tui l giai on chun b cho tr n trng tiu
hc, tr cú kh nng tri giỏc ton vn hỡnh tng õm nhc cựng vi nhng kinh
nghim c tớch lu t trc nh nghe hỏt cựng n m, xem ng tỏc, iu b.
Tr cú th chuyn i iu b theo õm iu, bit kt hp khng khớt gia thi gian
vi õm nhc, vn ng phi hp ton thõn vi mt trỡnh t tng i phc tp
trong cỏc iu mỳa hay tỏi hin mt s tit tu khú. Tr cú n tng sõu sc khi
nghe nhc qua i, xem bng a, tr rt ho hng mun vo gúc õm nhc t
mỡnh th hin mỡnh, hỏt vn ng bng cỏc nhc c, trang phc. Vỡ vy mun tr
thớch thỳ ho hng thỡ bn thõn tụi luụn lm mi gúc ngh thut bng nhiu hỡnh
8
thức để kích thích hứng thú của trẻ. Tôi thường xuyên chú ý sắp xếp các học cụ,
đội hình để tạo môi trường học thoải mái cho trẻ.
* Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động âm nhạc mà trọng tâm là dạy múa minh hoạ
thì bằng mọi cách tôi phải bố trí trong lớp không gian rộng rãi để kích thích trẻ
thực hiện các động tác thoải mái, giúp trẻ hoạt động tích cực hơn.
Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bày trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ
điểm để gây sự thu hút tới trẻ.
* Ví dụ: Chủ điểm “ Thế giới động vật”: Tôi trang trí bằng những hình ảnh các
con vật sống động, con thì cầm đàn đánh, con thì thổi kèn, con thì đánh trống, con
thì cầm micrô hát…
Từ những hình ảnh vui nhộn do cô và trẻ cùng trang trí trẻ rất muốn mình có
thể làm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân mình.
Chính vì lẽ đó góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc
của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển các kỹ
năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo. Tại đây trẻ tự hát hay tự
vận động theo nhạc biểu diễn một mình hay cùng một nhóm bạn một cách thích
thú.
Và điều quan trọng hơn nữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì phải
chuẩn bị rất nhiều loại nhạc cụ, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ đề để bật
cho trẻ nghe trong góc, các trang phục được sắp xếp một cách khoa học ở góc âm
nhạc để trẻ dễ sử dụng, nhưng để có nhiều đồ dùng phong phú thì giáo viên phải
tận dụng những nguyên vật liệu phế thải sẵn có dễ tìm để cô và trẻ có thể tự tạo ra
các dụng cụ âm nhạc hay trang phục biểu diễn.
* Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những mảnh
xốp màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, những lon bia, vỏ
thạch làm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ bản rộng cắt thành những trang phục để
trẻ biểu diễn.
9
Từ những đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú
càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc.
Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở góc
nghệ thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ như góc
thiên nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục sáng…
* Ví dụ: Ở góc thiên nhiên: Cô có thể tổ chức cho trẻ trồng hoa, chăm sóc hoa, trẻ
có thể vừa làm vừa hát “ Hoa trong vườn”( dân ca Thanh Hoá)
Trong giờ thể dục sáng, giờ đón, trả trẻ cô có thể mở cho trẻ nghe băng đài tạo
cho trẻ không khí của một ngày mới sinh động.
Cho nên việc tạo môi trường phù hợp, thoải mái không gò bó đã giúp trẻ yêu
thích, hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc.
* BiÖn ph¸p 2: Âm nhạc kết hợp với các môn học khác, trong giờ đón trẻ,
ngày lễ, ngày hội và các trò chơi mọi lúc mọi nơi.
Với chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay thì phương pháp dạy tích
hợp các bộ môn âm nhạc có thể lồng ghép, kết hợp với tất cả các bộ môn khác trở
nên sinh động hơn. Giáo viên luôn tạo cơ hội để trẻ nói ra những suy nghĩ của
mình và thường xuyên động viên khen ngợi trẻ kịp thời. Khi trẻ nhận ra rằng cô
giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của mình thì trẻ sẽ tự tin hơn,
đồng thời giúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong những giờ hoạt động khác.
Giờ đón trẻ: Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến
trường, vì các trẻ còn chưa tự giác, giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình
cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động
rất lớn. Vì thế là một giáo viên mầm non đã công tác trong ngành 10 năm tôi đã
thấu hiểu tâm sinh lí trẻ bằng cách chọn và mở các ca khúc phù hợp lôi cuốn trẻ
thích đến trường như ca khúc: “ Em đi mẫu giáo” sáng tác Dương Minh Viên. “
Cháu đi mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, “ Vui đến trường” của Hồ Bắc, “
Trường chúng cháu là trường mầm non” của Phạm Tuyên…
10
Ngoài giờ âm nhạc, còn tổ chức nghe nhạc trong các giờ hoạt động khác
như: Hoạt động làm quen chữ cái, hoạt động khám phá khoa học, hoạt động tạo
hình…
Ví dụ: Hoạt động làm quen với văn học, khi giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu
chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung…Để truyền đạt tới trẻ những
vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người
Việt nam nối tiếp nhau.
Thông qua việc dạy trẻ bài thơ: “Hạt gạo làng ta” của tác giả Trần Đăng Khoa,
sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “ Hạt gạo làng ta” do Trần
Viết Bình phổ nhạc. Nhờ giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơ
được nâng cao, giờ học thêm sinh động phong phú và trẻ rất chú ý.
Mặt khác thông qua các hoạt động tổ chức ngày lễ, ngày hội cô giáo có thể
tổ chức hoạt động âm nhạc theo một chương trình biểu diễn văn nghệ mà tất cả trẻ
được tham gia nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn âm nhạc.
Ví dụ: Ngày khai giảng, lễ hội 20/11, tết trung thu, mừng ngày 8/3, hội thi “ Giai
điệu tuổi hồng” và lễ tổng kết năm học.
Trong những giờ ổn định tổ chức, hay chuyển hoạt động, tôi ổn định trẻ bằng
những bài hát mà trẻ thích, thuộc chủ đề, chủ điểm, chơi các trò chơi dựa trên nội
dung bài hát. Đối với trẻ thơ, việc làm quen với âm nhạc thông qua các trò chơi là
một biện pháp hữu hiệu nhất. Trò chơi trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ
các yếu tố nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một
cách nhẹ nhàng, thoải mái, trẻ rất hứng thú để cảm thụ âm nhạc. Vì đặc điểm lứa
tuổi mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học”, để kích thích trẻ hứng thú trong khi
chơi cô phải thay đổi hình thức chơi kết hợp với việc lựa chọn bài hát cho phù hợp
với nội dung trò chơi, nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng
cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó đã
góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc một cách tốt hơn.
11
Ví dụ: Trò chơi “ Nghe âm thanh tìm dụng cụ” yêu cầu trẻ phải lắng tai nghe âm
thanh phát ra để có thể đoán được dụng cụ phát ra âm thanh đó để trẻ tìm.
Như vậy, âm nhạc kết hợp với các môn học khác, trong giừo đón trẻ, trong
các ngày lễ, ngày hội và các trò chơi âm nhạc mọi lúc mọi nơi có tác dụng rất lớn
đối với sự hình thành phát triển khả năng âm nhạc của trẻ và còn giúp trẻ mạnh
dạn, tự tin hơn khi tham gia biểu diễn.
* BiÖn ph¸p 3 : Sưu tầm, sáng tác, cải biên một số trò chơi phục vụ âm nhạc.
Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động
theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non. Nó có vai trò quan trọng
giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển
năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc.
Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có
những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội
dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng thông
qua tai nghe âm nhạc.
Chính vì vậy bản thân tôi đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm
làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ.
a. Trò chơi “nghe thấu hát tài” :
Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng
- Chuẩn bị : Một số câu hát trong các bài hát trong chương trình thuộc chủ đề dang
tìm hiểu bài hát mà trẻ đã thuộc.
- Cách chơi: Thành viên thứ nhất của 2 đội ra ngoài lớp, cô nói thầm vào tai từng
trẻ đại diện của 2 đội một câu hát giống nhau. Sau đó 2 trẻ có trách nhiệm chạy về
đội của mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vào tai cho
bạn thứ 3...Và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối cùng của đội, trẻ cuối cùng lên hát
lại câu hát đó. Nếu đội nào hát đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc.
Ví dụ: Cô nói thầm vào tai trẻ đại diện 2 đội câu hát: “Yêu chú công nhân lớn
lên cháu lái máy cày”( thuộc chủ đề nghề nghiệp). Hai trẻ đại diện chạy về nói
12
thầm vào tai cho bạn thứ 2 của đội mình...Và cứ thế cho đến bạn cuối cùng của đội
lên hát lại đúng lời của câu hát trên và nhanh trước đội kia là thắng cuộc.
b. Trò chơi: “Nghe âm thanh đoán tên nhạc cụ”
Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc cụ
khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ.
- Chuẩn bị : một số nhạc cụ âm nhạc như sau
Đàn organ bằng đồ chơi điện tử, kèn nhựa, kèn bằng vỏ ốc, phách gõ bằng tre,
bằng vỏ nghêu, dàn gõ bằng tre, trống gõ bằng lon, bằng quả bầu khô...
- Cách chơi : Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ. Cô giới thiệu cho
trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đó như:
+ Cô đàn organ và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn organ.
+ Cô thổi kèn bằng nhựa và cho trẻ biết đó là tiếng kèn bằng nhựa.
+ Cô gõ phách bằng tre và cho trẻ biết đó là tiếng gõ bằng phách tre...
Sau khi giới thiệu hết các loại nhạc cụ, cô lần lượt đánh đàn, gõ các loại nhạc cụ
cho trẻ vừa nghe, vừa xem và cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã quen, cô cho
trẻ ngồi không nhìn thấy nhạc cụ, sau đó cô đánh đàn, gõ, thổi các loại nhạc cụ và
hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào. Sau đó cho trẻ chia làm
2 đội và thi đua, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán
đúng. Nếu đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó.
c. Trò chơi: “Giai điệu thân quen”
Trò chơi này giúp trẻ củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố lại giai
điệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe và nhanh
nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát.
- Chuẩn bị: Băng nhạc có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học,
casset
- Cách chơi: Cô mở băng casset cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung chuông
giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi trẻ trong
đội được tặng một bông hoa, nếu sai quyền trả lời thuộc về đội bạn.
13
Ví dụ: Cho trẻ nghe giai điệu “ Lá xanh vẫy vẫy như gọi em đi nhanh đi
nhanh...” thì trẻ phải nêu được đó là bài hát “Lá xanh”( thuộc chủ đề thế giới
thực vật).
d. Trò chơi “Ô cửa bí mật”
Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ mạnh dạn lên biểu diễn
và mong muốn được khám phá những bí mật bên trong những ô cửa
- Chuẩn bị: Các loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp theo từng chủ điểm ở phía sau
những ô cửa, thùng các-tông sơn màu để làm ô cửa và một số đồng tiền vàng để
tặng cho trẻ.
- Cách chơi : Chia trẻ làm 2 đội, 2 đội trưởng lên oẳn tù tì để tìm ra đội nào chơi
trước. Có từ 4-6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6, đội nào chơi trước sẽ
chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có đồ dùng đồ chơi
gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó.
Ví dụ: Mở ô cửa số 3 có con mèo thì hát một bài hát nói về con mèo như: “Ai
cũng yêu chú mèo” hay “Thương con mèo”...
Nếu mở ô cửa nào mà hát được bài hát có nội dung đúng với hình ảnh trong ô cửa
đó thì đội đó được tặng một đồng tiền vàng. Tiếp tục đội kia chọn ô cửa. Nếu đội
nào chọn ô cửa mà không hát được bài hát có nội dung như hình ảnh trong ô cửa
thì quyền hát thuộc về đội bạn.
Bằng việc sưu tầm, sáng tác, cải biên một số trò chơi âm nhạc đã phần nào
giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động âm nhạc.
* BiÖn ph¸p 4: Chuẩn bị trang phục,các loại nhạc cụ thu hút sự yêu thích
âm nhạc ở trẻ.
Âm nhạc là món ăn tinh thần đối với trẻ, nếu thiếu nó trẻ chỉ là “Những bông
hoa khô héo”. Những nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng âm nhạc giúp trẻ thoải mái,
học tập và hoạt động tốt, trí nhớ phát triển, trí tưởng tượng ngày càng phong phú.
Những âm thanh có tổ chức chặt chẽ cùng âm nhạc giúp trẻ phát triển đạo đức, trí
tuệ, thẩm mĩ…M.Gorki nhận xét: “ Âm nhạc có tác dụng diệu kì đến tận đáy lòng,
14
nó khám phá ra các phẩm chất cao quý của con người. Chính vì vậy, người lớn cần
đặc biệt quan tâm đến việc gíáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm, càng tốt”.
Vậy là một người giáo viên mầm non muốn cho trẻ được phát triển toàn diện
thì khi tổ chức hoạt động âm nhạc giáo viên cần linh hoạt chuẩn bị các đạo cụ,
trang phục cho trẻ biểu diễn.
Ví dụ: Với bài “ Cái bống” cô chuẩn bị những cái thúng hoặc mẹt, với bài “ Trống
cơm” cô chuẩn phách tre, trống, trẻ trai có thể chuẩn bị áo dài, khăn đống.
Ngoài ra giáo viên còn cung cấp nhiều nguồn âm thanh để trẻ kết hợp sử
dụng cùng với trang phục như phách tre, các loại lon, vỏ thạch, hộp sữa, các loại
đá.
Từ những nguyên vật liệu phế thải sẵn có, dễ tìm, cô và trẻ có thể tự thiết kế ra
những đồ dùng, nhạc cụ sáng tạo.
Ví dụ: Dùng giấy báo hay những loại giấy phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện
cho trẻ sáng tạo những kiểu áo, váy…Phục vụ vũ hội hoá trang, nhảy múa tự do.
Mặt khác giáo viên cần quan tâm sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại
băng nhạc thiếu nhi, mầm non, nhạc cổ điển…Các loại nhạc cụ dân tộc và một số
đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: Khăn, cờ đuôi
nheo, vòng đeo tay, những con rối, con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn
nhảy cùng trẻ.
Tất cả những đồ dùng đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử
dụng để kích thích tính tò mò ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc một
cách hào hứng, thoải mái.
Tóm lại góc âm nhạc với đầy đủ trang phục, nhạc cụ mở như vậy đã góp
phần thu hút sự yêu thích âm nhạc một cách tự nhiên ở trẻ.
Một số hình ảnh hoạt động âm nhạc của trẻ
15
16
*Biện pháp 5: Phối kết hợp với các bậc phụ huynh cho trẻ hot ng với
õm nhc.
Nh chúng ta đã biết " Gia đình là môi trờng giáo dục đầu tiên của trẻ". Gia ỡnh
l ni cú iu kin hiu tr sm nht, ton din nht cỏi chung bờn cnh cỏi
riờng trong c im ca tr. Thụng qua vic chm súc, nuụi dng v giỏo dc
ca cỏc thnh viờn gia ỡnh trong s tng tỏc vi nhau vi Th gii bờn ngoi
gia ỡnh, gia ỡnh l mụi trng giỏo dc cú nh hng sm nht, mnh m nht,
mang tớnh quyt nh nht ti s hỡnh thnh v phỏt trin nhõn cỏch u tiờn ca
tr, iu ú c th hin thụng qua cỏc hỡnh thc: Giỏo dc trc tip, giỏo dc
giỏn tip.
Mt khỏc trong khong thi gian tr trng giỏo viờn l ngi luụn bờn
cnh tr, hiu c nhng tõm t tỡnh cm ca tr, do ú m giỏo viờn luụn mun
cỏc con trong lp mỡnh cú thờm vn õm nhc. Cho nờn tụi thng xuyờn thụng bỏo
,trao i vi ph huynh v nhng tr cú kh nng õm nhc gia ỡnh cú hng
bi dng thờm cho tr nh, tuyờn truyn vi cỏc bc ph huynh mua bng a
nhc cú cỏc bi hỏt mm non thuc ch , ch im cỏc con c luyn tp
nh.
Vo cỏc dp l hi nh trng t chc hi din vn ngh, qua ú tr s c rốn
luyn nhng k nng ca hỏt, k nng biu din bi hỏt theo nhc m v lm quen
vi cỏc trang phc khi biu din. õy cng l dp gia ỡnh v nh trng quan
tõm i vi tr. T ú giỳp tr mnh dn, t tin, mang n cho tr tui th hn
nhiờn, trong sỏng y p ting ci.
Mt khỏc nhm kớch thớch thớch hng thỳ say mờ vi õm nhc thỡ rt
cn ph huynh giỳp h tr v mt kinh phớ cng nh dựng, chi
ging dy hoc mang n cho cỏc cụ nhng nguyờn vt liu m nh lon bia,
hp sa, chai nha, qun ỏo c, dng c hoỏ trang cụ v tr cú th t to
ra nhng nhc c, o c hoỏ trang nhm tng thờm s hng thỳ cho tr khi
tham gia hot ng õm nhc.
17
Như vậy việc phối kết hợp giữa phụ huynh và nhà trường sẽ tạo điều
kiện cho trẻ phát huy những tài năng, năng khiếu âm nhạc.
2.4. Kết quả đạt được.
Qua 1 n¨m thùc hiÖn đề tài tôi đã thu được kết quả sau:
*VÒ phÝa giáo viên:
Tríc khi thùc hiÖn
- Sử dụng phương pháp, biện pháp
Sau khi thùc hiÖn
- Sử dụng phương pháp, biện pháp một
còn dập khuôn máy móc, chưa sáng
cách linh hoạt và sáng tạo.
tạo, linh hoạt.
- Tạo môi trường cho trẻ được hoạt động
- Tạo môi trường cho trẻ hoạt động
âm nhạc thường xuyên.
âm nhạc không thường xuyên.
- Thường xuyên phối kết hợp với phụ
- Phối kết hợp với phụ huynh cho trẻ
huynh cho trẻ tiếp xúc làm quen với âm
tiếp xúc làm quen với âm nhạc chưa
nhạc.
được thường xuyên.
* Về đồ dùng, đồ chơi:
Tríc khi thùc hiÖn
- Có góc âm nhạc nhưng còn sơ sài
Sau khi thùc hiÖn
- Góc âm nhạc rất phong phú, rất sáng tạo
chưa phong phú.
với nhiều đồ dùng, nhạc cụ, trang phục
- Đồ dùng, nhạc cụ, trang phục ít,
bền đẹp do cô và trẻ tự làm từ những ăng
chưa đẹp, chưa sáng tạo, chưa lôi
đĩa nhạc nguyên vật liệu phế thải, rất lôi
cuốn hấp dẫn trẻ.
cuốn hấp dẫn trẻ yêu thích âm nhạc.
- Chưa có các băng đĩa nhạc theo chủ
- Có rất nhiều các băng đĩa nhạc thiếu nhi,
đề, chủ điểm cho trẻ nghe.
mầm non, nhạc cổ điển cho trẻ nghe.
* VÒ phÝa trÎ:
18
STT
Phân loại khả năng
Mức độ đánh giá
Tăng
Khá
Tăng
TB
Tăng
Tỷ lệ
giảm
Tỷ lệ
giảm
Tỷ lệ
giảm
%
(So đầu
%
(So đầu
%
(So đầu
Tốt
1
Trẻ mạnh dạn, tự tin hỏt
21 trẻ
rừ rng, chớnh xỏc.
75%
năm học)
2
3
14 trẻ
phm õm nhc, bit cm
50%
năm học)
7 trẻ
Tăng
25%
50%
Trẻ hiu ni dung cỏc tỏc
năm học)
Giảm
0 trẻ
21,4%
Giảm
28,6%
12 trẻ
Tăng
42,9
Tăng
02 trẻ
Giảm
35,7%
7,1%
42,9%
th õm nhc.
Tr vn ng ỳng p
16 trẻ Tăng
7,2%
%
12 trẻ Giảm
theo i hỡnh, din cm
57,1% 46,4%
42,9
10,7%
%
cỏc ng tỏc, phi hp
Giảm
35,7%
0 trẻ
nhp nhng ton thõn vi
4
ng tỏc tay v chõn.
Kh nng nghe v phõn
15 trẻ Tăng
13 trẻ Giảm
bit õm nhc ca tr.
53,6% 35,7%
46,4
14,3%
Giảm
0 trẻ
21,4%
%
Kết luận: m nhc cú nh hng n quỏ trỡnh hon thin c th tr. Trc
ht õm nhc c coi l kh nng tt nht phỏt trin tai nghe. Tớnh cht a dng
ca õm nhc gi ra nhng phn ng gn vi s thay i nhp tim mch, s trao i
mỏu, nhng giỳp tr hc tt hot ng õm nhc tht khụng phi d.
Ni dung giỏo dc õm nhc cho tr mm non núi trờn c thc hin thụng
qua gi hot ng chớnh lp v c tớch hp vo mt s hot ng khỏc mi
lỳc, mi ni, trong chng trỡnh chm súc giỏo dc tr.
Qua mt nm thc hin nhng bin phỏp trờn tụi thy kt qu trờn tr lp tụi
rt kh thi, cỏc tr rt yờu thớch õm nhc, ho hng tham gia ca hỏt, biu din, cú
rt nhiu tr l gng mt tiờu biu ca i vn ngh ca trng tham gia cỏc hi
din do phũng giỏo dc, trng, xó t chc.
19
Mt khỏc t nhng vn kinh nghim tớch lu y m tụi ó ỏp dng v cú hiu
qu lp mỡnh nhm hỡnh thnh tr nhng yu t ca mt nhõn cỏch phỏt trin
ton din, hi ho, ú l s phỏt trin v thm m, o c, trớ tu v th lc trong
mi quan h cht ch vi nhau. Gúp phn o to th h tr thnh nhng con ngi
phỏt trin ton din Vỡ tr em hụm nay l th gii ca ngy mai.
3 . Bài học kinh nghiệm.
Giỏo dc õm nhc cho mầm non l mt vn mi v khú, chỳng ta c
bit rng õm nhc gn lin vi con ngi t lỳc cho i cho n khi gió t cuc
sng. Nhng tỏc phm õm nhc c nghe t thu bộ thng li nhng du vt
rt sõu sc v khỏ lõu di trong tỡnh cm v nhn thc ca con ngi. m nhc cú
mt sc mnh vụ cựng to ln trong vic th hin mt cỏch tinh t th gii ni tõm
ca con ngi. i vi tr em õm nhc trc khi l mt i tng thm m, nú cũn
l i tng ca giỏo dc. Vỡ vy mun tin hnh tt vic giỏo dc õm nhc cho
tr, cụ giỏo mu giỏo cn phi:
1. Tạo môi trờng kích thích hứng thú học tập cho trẻ trong hoạt động âm nhạc và
luôn thay đổi hình thức trang trí . Tạo môi trờng mới lạ hấp dẫn trẻ vào thế giới âm
nhạc.
2. Âm nhạc kết hợp với các môn học khác, trong giờ đón trẻ, ngày lễ, ngày hội và
các trò chơi mọi lúc mọi nơi nhằm hình thành và phát triển năng khiếu âm nhạc của
trẻ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn khi tham gia biểu diễn.
3. Su tầm, sáng tác một số trò chơi phục vụ âm nhạc.
4. Chuẩn bị trang phục, các loại nhạc cụ thu hút sự yêu thích âm nhạc ở trẻ.
5. Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trờng, thờng xuyên trao đổi với phụ
huynh về tình hình học tập của trẻ ở trên lớp để gia đình cùng cô giáo có thể bồi dỡng thêm vốn âm nhạc của trẻ, giúp trẻ phát huy những tài năng, năng khiếu âm
nhạc.
4. Những kiến nghị và đề nghị sau quá trình thực hiện.
i vi nh trng cn to iu kin cho ch em hc hi thờm cỏc trng bn
nh: Sinh hot chuyờn , d gi gúp ý.
20
V trng t chc cỏc chuyờn , t chc thao ging, cỏc ln sinh hot chuyờn
, thng xuyờn t chc k nim cỏc ngy hi, ngy l cho trẻ c tham gia
phỏt huy c nng khiu tr.T ú ch em cú iu kin b sung thờm nhng
kinh nghim nhm giỏo dc tr c tt hn./.
Trên đây là bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi, tôi mong Ban giám hiệu, các
bạn đồng nghiệp. Hội đồng xét duyệt sáng kiến kinh nghiệm xem xét góp ý cho tôi.
Xin chân thành cám ơn!
nhận xét, đánh giá, xếp loại của
hội đồng khoa học cơ sở .
(Chủ tịch HĐ ký, đóng dấu)
Kim Th, Ngày 2 tháng 5 năm 2011
Tác giả
Nguyễn Thuý Nga
TI LIU THAM KHO
1. Giỏo dc õm nhc- Nh xut bn i hc s phm H Ni 2008
2. Mt s vn qun lý giỏo dc Mm non Nh xut bn i hc
quc gia H ni.
21
3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Mầm non chu kỳ II
năm 2004- 2007.
4. Tạp chí giáo dục Mầm Non
5. Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới- Nhà
xuất bản giáo dục
6. Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, câu đố theo chủ đề- Nhà xuất
bản giáo dục.
22