A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, gồm giọng hát và âm thanh của các loại
nhạc cụ. Giáo dục và giảng dạy âm nhạc cho học sinh THCS không nhằm đào tạo
các em trở thành những người làm nghề Âm nhạc chuyên nghiệp mà thông qua
môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các em góp phần cùng các
môn học khác thực hiện mục tiêu của nhà trường, mục tiêu cấp học.
Trong xu thế hội nhập và phát triển như hiện nay, việc giáo dục và
phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của giáo
viên các môn văn hóa truyền thống như: Toán, Văn, Lý, Hóa…môn Âm nhạc
cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chính vì sự lôi cuốn kỳ diệu không
ngờ của Âm nhạc nên loài người đã biết vận dụng nó như một phương tiện
để làm cho đời sống tinh thần của mình thêm phong phú, góp phần cải thiện
và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Mục đích của giáo dục Âm nhạc trong nhà trường là đưa Âm nhạc
vào đời sống, bắt đầu cho việc giáo dục văn hóa Âm nhạc góp phần giáo dục
thẩm mỹ, đạo đức, phát triển trí tuệ, phát triển thể chất cho học sinh, khích
lệ các em mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cộng đồng, định hình nhân
cách sống cho các em. Vai trò của Âm nhạc từ lâu nay đã được xã hội thừa
nhận như một yếu tố văn hóa lành mạnh. Âm nhạc từ khi xuất hiện nó đã gắn
bó mật thiết cùng với con người đến suốt cuộc đời.
Là giáo viên Âm nhạc ta phải làm gì để tiết học Âm nhạc đạt kết quả
tốt nhất,có chất lượng nhất? Đó không chỉ là câu hỏi của riêng cá nhân tôi
mà đó còn là tâm huyết của không ít những nhà sư phạm Âm nhạc khác. Mỗi
người giáo viên khi thực giảng một nội dung nào đó trong chương trình học
đều có một cách cảm nhận khác nhau, cách cảm nhận đó dẫn đến một tư duy
và phương pháp giảng dạy khác nhau…riêng bản thân tôi, tôi luôn lấy học
sinh làm trung tâm, nghĩ như cách nghĩ của học sinh, thích theo cách thích
của học sinh, tưởng tượng theo cách tưởng tượng của học sinh để biết mình
nên làm gì, truyền đạt cái gì thì sẽ hiệu quả và gây được hứng thú cho các

em. Muốn học sinh học được môn học của mình , trước tiên người giáo viên
cần phải tạo cho các em một niềm vui, sự thích thú với môn học. Chính vì
vậy giảng dạy không thể giáo điều, không thể chỉ có lý thuyết mà cần thực
hành và trực quan sinh động.Học sinh phải được nghe, được nhìn để cảm

-1-


nhn sõu sc hn ni dung ca bi hc m nhc m cỏc Thy,cỏc Cụ mun
thụng qua tit hc.
Ging dy mụn m nhc cú gỡ khỏc vi cỏc mụn vn húa ?Ti sao nú
li l bi toỏn khú i vi nhiu nh s phm m nhc n vy?
Xut phỏt t c trng b mụn thuc phm trự ngh thut ũi hi phi cú s
hng thỳ cao trong hc tp.
Xut phỏt t yờu cu ca vic i mi phng phỏp l phỏt huy tớnh tớch cc
ch ng sỏng to ca hc sinh. Cú nh vy cỏc em mi cú iu kin khc phc
khú khn, tip nhn kin thc mi.
Xut phỏt t tõm lý la tui hc sinh lp 8, l la tui nhy cm hiu ng v
yờu thớch ca hỏt. Nu giỏo viờn cú phng phỏp dy tt cú hiu qu gõy c hng
thỳ trong gi dy s to cho hc sinh s phn chn, ho hng tip thu bi hc
mt cỏch cú hiu qu.
Vi nhng lý do trờn tụi quyt nh thc hin sỏng kin Phng phỏp
nõng cao cht lng gi dy hỏt mụn õm nhc khi 8 trng THCS Nga Tõn
. nghiờn cu v thc trng v tỡm ra cỏch dy gi hỏt sao cho hiu qu nht,
gúp phn nõng cao cht lng giỏo dc ton din nh trng.
II. MC CH NGHIấN CU.

ỏnh giỏ thc trng vic dy hc mụn hỏt nhc lp 8, tỡm ra cỏch dy hiu
qu nht.
Khớch l v thu hỳt hc sinh vi b mụn m nhc trng THCS, ng viờn

cỏc em mnh dn tham gia vo cỏc hot ng õm nhc lm cho i sng tinh thn
thờm phong phỳ, lnh mnh to iu kin cỏc em bc l kh nng v phỏt trin
ton din, hng thỳ mi khi n gi hc m nhc. Xúa b t duy phõn bit mụn
chớnh mụn ph trong mi hc sinh v giỏo viờn ng thi khng nh v trớ quan
trng ca b mụn m nhc trong trng THCS.
III. I TNG NGHIấN CU.

Nghiờn cu phng phỏp dy hc gi dy hỏt mụn m nhc lp 8 trng
Trung hc c s.
IV. PHNG PHP NGHIấN CU.

- Phơng pháp nghiên cứu tài liệu: c, phõn tớch ti liu SGK, các loại sỏch nõng
cao, sách tham khảo cú liờn quan n hỏt nhc.
- Nhúm phng phỏp nghiờn cu thc tin: Phơng pháp iu tra, kho sỏt thc
t, thu thp thụng tin, thng kờ, x lý s liu, tng kt kinh nghim.

-2-


B. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN.
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, Âm nhạc đem đến những
khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của
con người.
Trong những năm qua, từ khi nước ta bước sang thế kỷ XXI, sự nghiệp giáo
dục đào tạo Âm nhạc có điều kiện phát triển những bước cao hơn. Cho đến ngày
nay việc đưa âm nhạc vào học đường đã được chú trọng vì những lợi ích quan
trọng của nó trong việc giáo dục hình thành nhân cách cho học sinh trở thành
những con người toàn diện.
Bởi vậy việc dạy Âm nhạc ở trường THCS nói chung và lớp 8 nói riêng là rất

quan trọng. Giáo dục Âm nhạc là giáo dục văn hoá âm nhạc, làm cho các em yêu
thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị
hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình
cảm, nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui tươi. Âm nhạc phát triển tối đa những tố
chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi, tạo điều kiện để các em hoàn
chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa
tuổi học trò.Mặt khác, qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ và không giống những
môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương châm
“Học để mà vui - vui để mà học”. Vì vậy tạo cho các em sự say mê hứng thú học
tập là rất cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành công.
Đặc biệt là đối với học sinh lớp 8, do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các em.
Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt và khi hoạt động, nhận thức của học sinh dựa
trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở
các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh
cao của việc nắm bắt kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới, tích cực sáng tạo cái
đã học vào hoạt động thực tiễn.

-3-


Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó là một
trong những yếu tố hết sức quan trọng góp phần làm cho chất lượng dạy và học Âm
nhạc tốt hơn.
Không phải hiện nay mà đã từ lâu sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và
một số học sinh còn xem môn học Âm nhạc là một môn phụ, các em chỉ quan tâm
đến môn học mà các em đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một
số học sinh chưa thực sự hứng thú với môn học, tạo nên sự khô khan cứng nhắc

trong môn học.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
II.1. Thực trạng việc dạy và học phân môn học hát lớp 8 ở trường THCS Nga
Tân- Nga Sơn -Thanh Hoá.
Trường THCS Nga Tân nằm cách trung tâm Huyện Nga Sơn chừng 7 km về
phía Đông Nam, là một trong những ngôi truờng khó khăn nhất về cơ sở vật chất;
nhưng trong những năm gần đây có nhiều chuyển biến rất tích cực về công tác nâng
cao chất lượng dạy học.
Điều kiện gia đình, sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đình đối với các em
không được đồng đều, sự khập khiểng về ý thức nhận thức giữa học sinh ở thị trấn
và nông thôn cũng gây không ít khó khăn cho các em trong quá trình học tập...
Đặc biệt ở học sinh lớp 8 , đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm
sinh lý, các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể
hiện giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số
em đã tỏ ra không thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp…
Từ thực tế giảng dạy âm nhạc trong nhiều năm qua, đặc biệt là tình hình và kết quả
trong hai tháng học kỳ I vừa qua tôi nhận thấy rằng việc tạo cho học sinh hứng thú
trong học tập là một điêù hết sức cần thiết.
II.2. Kết quả của thực trạng
Thời gian trước đây mặc dù đã áp dụng nhiều phương pháp và phương tiện
trong dạy Âm nhạc nhưng kết quả cho thấy đa số HS muốn học âm nhạc .Cụ thể
trong những tiết dạy hát cho thấy kết qủa không đồng đều về chất:
- 60 % học sinh thích học thích tiết học hát
- 20 % học sinh học bị động ( một cách gượng ép)
- 20 % học sinh không chú ý trong bài dạy thậm chí dựa vào tiết học hát để
thỏa mãn tính quấy phá của mình.
Kết quả khảo sát thực tế:
Trung bình
STT Lớp Số
Giỏi

Khá
Yếu
lượng SL
%
SL
%
SL %
SL
%
1
8A
34
4
11.8
17 50.0
10 29.4
3
8.8
2

8B

32

3

9.4

16


50.0

9

28.1

4

12.5
-4-


Để cung cấp kiến thức khoa học giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng cho
học sinh, giáo viên phải làm cho học sinh ham mê hứng thú học tập làm cho quá
trình học tập của các em trở nên tự giác, tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích, bồi
dưỡng cho các em tinh thần học tập, mạnh dạn trước tập thể, tạo được hưng phấn
đồng đều giữa các em để giữa các em có được sự hòa đồng trong nhận thức và học
tập. Bất kỳ môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú học tập đối với học sinh.
Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói chung và môn âm nhạc ở trường là nguồn cảm
hứng là sự kích thích, sự say mê học tập của học sinh nhưng không phải dạy như
thế nào cũng gây được hứng thú cho học sinh đặc biệt là học sinh lớp 8.
Xuất phát từ thực tế hiện nay là đang đổi mới phương pháp dạy học, học sinh
tự chủ động chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là người hướng dẫn điều khiển, việc
tạo hứng thú học tập cho các em có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu
quả chất lượng dạy học .
Bằng suy nghĩ đó tôi đã rất cố gắng trong từng tiết dạy, trong từng nội dung với
nhiệt huyết sẵn có của tuổi trẻ. Những năm gần đây, nhờ việc xã hội hóa giáo dục
mà điều kiện dạy và học của trường đã được đáp ứng khá đầy đủ. Tôi bắt đầu đặt ra
cho mình những hướng đi và nghiên cứu cơ bản để dần đưa bộ môn vốn dĩ bị xem
nhẹ và bị coi là phụ được nâng dần vị trí, tìm cho nó một chỗ đứng vững chắc trong

lòng mỗi giáo viên và học sinh.
Quan sát từ thực tế tôi nhận thấy một số vấn đề tưởng như không ảnh hưởng
mấy đến mốn học nhưng thực tế lại gây khó khăn rất lớn đến môn học, làm cho
môn học đã khó dành được sự ưu ái lại càng thêm khó hơn:
* Việc xem nhẹ môn học của đại đa số học sinh của trường, hầu hết các em
chỉ thích học môn tự nhiên, ngay cả các môn xã hội cơ bản như môn Văn, môn Sử,
môn Địa các em cũng không mấy hứng thú thì việc tiếp nhận môn Âm nhạc quả
thật không dễ dàng gì, thậm chí các em còn không hề quan tâm đến việc giáo viên
giảng gì trong giờ âm nhạc gây cho người dạy nhiều ức chế. Việc thờ ơ với bộ môn
đã trở thành bài toán khó cho mỗi giáo viên khi thực giảng, đôi khi làm nhụt giảm ý
trí của người giáo viên mỗi khi lên lớp. Đôi khi dẫn đến việc giáo viên đối phó với
bộ môn và không muốn phấn đấu trước đối tượng học sinh như thế.
Mặt khác đã có những khoảng thời gian tôi không mấy thiết tha với việc dạy
học; tôi soạn giáo án giống như sách hướng dẫn, soạn liên tục nhiều bài cho xong
mà không để ý đến hiệu quả và chất lượng bài giảng. Đôi khi cũng chẳng cần cảm
thụ bài dạy làm gì, ỷ lại luôn và hát dựa dẫm vào băng đĩa. Nhiều học sinh không
chịu hát không chịu học hỏi thậm chí còn làm việc riêng và la ó cũng giai điệu của
bài hát.…Bởi vậy tôi cũng cảm thấy ức chế và cảm thấy chán nản không muốn
giảng dạy không có hứng thú để dạy . Do đó lại có tư tưởng chẳng cần chuẩn bị
nhiều cho bài dạy, cứ lên lớp giảng đơn giản những nội dung trong SGK xong thật
-5-


nhanh rồi cho học sinh ngồi “ tự học”. Dường như học sinh lại cảm thấy thích môn
âm nhạc hơn những ngày đầu tôi dạy nghiêm túc thì phải! Thì ra các em được nghỉ
ngơi, được ngồi chơi không phải học là các em thích. Tưởng các em học sinh đã
thích bộ môn mình dạy nhưng thực tế thì không phải vậy, các em không hề có chút
cảm nhận gì về môn học, đó là một điều tệ hại.
Từ đó dẫn đến việc học sinh thụ động trong quá trình học tập với bộ môn, chỉ
chờ vào giáo viên để lặp lại nội dung bài học như một cái máy mà không hề có chút

sáng tạo hay tư duy. Việc dạy hát theo phương pháp cổ là truyền miệng dần hình
thành trong các em một cách học đối phó, không hề có hiệu quả.
* Qua những biểu hiện trên tôi thấy nổi bật lên một số nguyên nhân chính
như sau:
- Do nhận thức của người giáo viên đối với ý nghĩa và vai trò của việc giáo
dục âm nhạc trong trường phổ thông chưa cao, chưa thực sự tâm huyết và say nghề,
chưa biết đầu tư đúng mức và đầu tư thật sự đối với bộ môn, chưa có sáng tạo về
phương pháp dạy, phương pháp tiếp cận học sinh.
- Nhà trường và ban giám hiệu chưa thực sự nghiên cứu về đặc thù bộ môn,
chưa thực sự quan tâm.
- Học sinh còn coi nhẹ việc học âm nhạc và không yêu thích môn học.
- Chương trình học của các em còn học quá nhiều môn nên không có nhiều
thời gian cho bộ môn mang tính đặc thù này.
- Nhận thức của xã hội, của các bậc cha mẹ phụ huynh học sinh chưa thực sự
chính đáng, một điều đáng buồn là các em học sinh cũng chẳng mấy yêu thích các
bài hát truyền thống nữa mà chỉ thích các bài hát người lớn, hình tượng các ca sĩ ,
các ban nhạc, các bài hát thị trường hời hợt tình cảm ủy mị thướt tha không hề phù
hợp với lứa tuổi mình.
Từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan trên khiến tôi phải băn
khoăn trăn trở làm thế nào để có thể khắc phục được những khó khăn ấy, làm thế
nào để học sinh hào hứng đón nhận môn học Âm nhạc với tất cả niềm hăng say
thích thú chứ không học một cách thụ động như thế nữa. Thực ra đó là một bài toán
khó giải .. và chính những băn khoăn ấy khiến tôi phải suy nghĩ để tìm tòi phương
pháp và điều chỉnh lại phương pháp cũng như tâm huyết niềm say mê của chính
.mình trên bục giảng. Và “ Sáng kiến” nhỏ nhoi ấy đã ra đời bằng tất cả tâm huyết
của một nhà sư phạm âm nhạc trẻ tuổi.
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.

-6-



III.1. Phải gây hứng thú cho học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới
thiệu đề mục mới:
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, âm nhạc đem đến những
khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của
con người.Âm nhạc giúp hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị
hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình
cảm, nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui tươi. Âm nhạc phát triển tối đa những tố
chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi học sinh, tạo điều để các em
hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của
lứa tuổi học trò. Mặt khác qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật
cho tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ không giống những
môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương châm
“ Học vui- vui học”. Vì vậy, tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất cần
thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành công,
đặc biệt là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các em. Nếu thích
thú thì các em sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh dựa trên cơ sở của
hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở
các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh
cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới, tích cực sáng tạo cái đã
học vào hoạt động thực tiễn.
Việc gây hứng thú cho học sinh phải được bắt đầu ngay từ khi giáo viên vào
lớp. Đó là thái độ vui vẻ thân mật đối với học sinh, ngày cả việc kiểm tra bài cũ hay
giới thiệu bài mới đều là những yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung
của cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực sự
bắt đầu với phần giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh.
*Ví dụ 1 : Để bước vào tiết học hát “Lí dĩa bánh bò” dân ca Nam Bộ (tiết 4
ÂN 8) giáo viên vào lớp trên tay cầm một đĩa Bánh và hỏi:


-7-


Hình ảnh chiếc Bánh bò Nam Bộ
? Các em có biết Cô đang cầm trên tay vật gì không nào? (Có thể có rất
nhiều câu trả lời sai nhưng sẽ tạo được không khí vui tươi, rộn ràng vào đầu tiết
học, gây được sự tò mò, suy nghĩ và sự tập trung ở học sinh), và sẽ hấp dẫn hơn
khi thầy giáo nói thêm: Đây là chiếc Bánh Bò đấy các em ạ! Nó được làm bằng bột
mì và là món quà rất có ý nghĩa của người dân Nam Bộ để tặng người thân khi đi
đường xa! Thế là tiết học sẽ trở nên vui hẳn ra.
*Ví dụ 2 : Để bước vào tiết học hát “Mùa thu ngày khai trường” (tiết 1 âm
nhạc 8) giáo viên vào lớp trên tay cầm một chiếc trống nhỏ hỏi.
? Em nào có thể đánh lại tiết tấu của tiếng trống ngày khai giảng?. (Có thể có
rất nhiều cách đánh đúng và sai nhưng sẽ tạo được không khí vui tươi, rộn ràng vào
đầu tiết học, gây được sự suy nghĩ và sự tập trung ở học sinh), và giáo viên sẽ nhận
xét những bạn đánh đúng (có thể dành cho các em phần thưởng là một tràng vỗ
tay). Từ đó giáo viên sẽ có nhiều cách để giới thiệu vào bài học.
Hoặc :
Treo tranh và hỏi học sinh về hoạt động của người trong Tranh:
? Các em có biết Thầy giáo trong bức tranh này đang làm gì không?

-8-


Học sinh xem tranh và rất dễ để các em trả lời là Thầy giáo đang đánh
trống. Sau đó GV giới thiệu Thầy giaó trong tranh đang đánh trống khai trường..
Đó là tiếng trống thiêng liêng được cất lên trong mỗi dịp khai giảng năm học mới..
Và hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng nhau nghe lại âm thanh yêu thương đó trong
tác phẩm “ Mùa Thu ngày khai trường” của Nhạc sĩ Vũ Trọng Tường..

Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà phải rèn
luyện thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải làm cho mức
độ hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em không để ý thời gian trôi đi nhanh
chóng và đến khi giờ học kết thúc học sinh còn luyến tiếc
III.2. Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực, chủ
động sáng tạo của học sinh để gây hứng thú học tập cho các em.
Thực chất của việc học tập là chuỗi vấn đề được đặt ra, được nhận thức rồi
và được nhận thức ở mức độ cao hơn, đặc trưng của môn âm nhạc là thực hành.
Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy và học của bộ môn. Thông qua
thực hành để dạy lý thuyết, lấy lý thuyết để củng cố kỹ năng thực hành trên cơ sở
sử dụng thời gian trên lớp một cách tối ưu (tránh thời gian chết ) để tất cả học sinh
được nhìn nghe và luyện tập nhiều. Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo
viên đặt ra nhiều câu hỏi vừa sức đối với học sinh, học sinh dể hiểu dể nhớ, hay cho
các em nghe, nhìn thể hiện nhiều thì học sinh rất có hứng thú học, tạo động cơ học
tập tốt.

-9-


*Ví dụ:
Trong tiết học hát, sau khi học sinh đã hát tốt giai điệu lời ca 1 trong tác phảm thì
giáo viên có thể yêu cầu các em tự ghép lời ca 2 , khuyến khích các em bằng hình
thức đố vui hoặc cho điểm…Để các em có đc niềm vui trước sự ra đời sản phẩm
tinh thần của mình kèm theo lời khen ngợi của giáo viên.
- Lời 1 : Mây và tóc em bay trong chiều gió lộng….
- Lời 2 : Bao đường phố em qua nắng lên đứng chờ…
III.3. Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học:
Tránh cách dạy thông báo khô khan tẻ nhạt. Giáo viên phải nắm chắc đặc
trưng môn học âm nhạc để có cách dạy cho phù hợp, giờ học âm nhạc phải là giờ
học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm học vui - vui học. Tránh dạy lý thuyết

trừu tượng và dạy tập đọc nhạc nặng nề, căng thắng. Phải tìm mọi cách cải tiến
cách dạy từng phân môn theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh. Bổ sung
sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt
ở mỗi bài học, mỗi tiết dạy.
Muốn gây hứng thú cho học sinh trong một giờ học hát thì vai trò của giáo
viên rất quan trọng, đó là quá trình chuẩn bị của giáo viên, giọng hát của giáo viên,
- 10 -


phong cách biểu diễn ...từ việc chuẩn bị tốt các đồ dùng dạy học giáo viên phải
luyện hát tốt, đàn đúng giai điệu của bài. Chuẩn bị các phương pháp dạy khác nhau
để học sinh có thể hiểu được bài.
Ví Dụ : Khi dạy một bài hát ở các câu có giai điệu giống nhau thì giáo viên
chỉ hát mẫu câu trước còn câu sau giáo viên đàn giai điệu và mời một học sinh hát
mẫu.
Khi học xong bài hát giáo viên nên dành 5 - 7 phút để tổ chức các hoạt động
khác nhau nhằm tạo sự hứng thú cho học sinh.
Ví dụ đơn giản như mỗi tổ sẽ dàn dựng những động tác động tác sao cho phù
hợp với bài hát để lên biểu diễn thi đua trước lớp. (Cho học sinh chuẩn bị theo
nhóm trong vài phút sau đó lên trình diễn thi đua giữa các nhóm, giáo viên nhận xét
tuyên dương tạo niềm vui cho các em)
III.4. Trong quá trình giảng dạy cần đưa vào một số trò chơi vừa nâng cao hiệu
quả bài học vừa tạo hứng thú cho học sinh với tinh thần “học mà vui,vui
để học”
Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo viên biết cách sắp xếp thời gian
hợp lý tổ chức trò chơi cho học sinh thì học sinh rất hào hứng học. Trong âm nhạc
có rất nhiều trò chơi nhưng giáo viên phải biết tổ chức trò chơi phù hợp với từng
bài học cụ thể.
*Ví dụ: Trong học hát có trò chơi “Nhìn tranh đoán tên bài hát”,
“Nghe nhạc đoán bài hát”, “nghe tiết tấu đoán câu hát”.

? Đây là hình ảnh của chiếc trống gì? Em hãy hát bài hát có tên chiếc trống
nầy? (Trống cơm, hát bài trống cơm dân ca đồng bằng bắc bộ)

- 11 -


? Nhìn hình ảnh trên gợi cho chúng ta nhớ tới bài hát nào? Em hãy hát 1 đoạn của
bài hát đó.

? Ai có thể đọc tên món ăn dưới đây và tên bài hát có món ăn đó?

- 12 -


Học sinh nhìn bức tranh và trả lời: “Đây là món ăn nối tiếng của đồng bào Nam
bộ có trong bài hát “Lý dĩa bánh bò”.
III.5. Giáo viên vận dụng phương pháp tích hợp kiến thức, kỹ năng giữa các
môn học (đặc biệt là môn mỹ thuật) để các em có điều kiện luyện tập để phát
triển toàn diện hơn.
* Ví dụ. Trong giờ ôn bài hát giáo viên có thể cho học sinh chơi trò
chơi.chọn 2 đội lên bảng bốc thăm, nhóm A hát nhóm B vẽ tranh diển tả hình
ảnh có trong bài hát, khi nhóm A ngừng hát đồng thời nhóm B ngừng vẽ và
ngược lại, học sinh còn lại dưới lớp cổ vũ động viên tinh thần 2 đội chơi.

Hoạt động âm nhạc : Trò chơi vẽ tranh và hát giai điệu
III.6. Giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc
cảm.
- 13 -



Một giờ học sinh động giáo viên không thể không sử dụng phương tiện dạy
học. Đồ dùng dạy học phổ biến đó là sách giáo khoa, nhạc cụ tranh ảnh. Các
phương tiện đó giáo viên phải biết sử dụng cho phù hợp với nội dung từng bài học.
Biết minh hoạ một cách độc đáo, thú vị sẽ kích thích hứng thú học tập của các em.
Kinh nghiệm đã xác nhận nếu chỉ lặp lại những kiến thức trong sách giáo khoa thì
học sinh cũng không hứng thú học tập và vai trò của giáo viên trên lớp cũng không
phát huy được. Mặt khác nếu thoát ly sách giáo khoa làm cho học sinh khó nắm
kiến thức cần thiết thì bài giảng dù có hấp dẫn sinh động đến mấy cũng không
mang lại hiệu quả sư phạm. Vì vậy phải biết kết hợp kiến thức sách giáo khoa phải
vừa mở rộng kiến thức. Đặc biệt với môn nhạc phải chú trọng thực hành, giáo viên
dạy nhạc không có nhạc cụ, không biết sử dụng nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm
chán, hiệu quả bài dạy không cao. Các mẫu chuyện tranh ảnh đòi hỏi giáo viên phải
có để minh hoạ thêm cho học sinh, ngoài ra học sinh cũng phải có đầy đủ các
phương tiện học tập như: sách, vở, bút...
* Ví dụ : Muốn giới thiệu hình thức hát bè hay một hình thức trình diễn đặc sắc
cho một bài hát nào đó theo nhiều nhóm hát tạo thành 1 hợp xướng thì phải có hình
ảnh 1 tổ hợp xướng cho học sinh xem sau đó giới thiệu cho học sinh vài cách hát
bè đơn giản nhất. Học sinh được thấy những hình ảnh trực tiếp sinh động đó sẽ hào
hứng tham gia vào các hoạt động học tập của giáo viên hơn.

Dàn hợp xướng
III.7. Sử dụng phương pháp khuyến khích động viên như một bài thuốc hiệu
nghiệm trong giảng dạy.
- 14 -


Dạy học Âm nhạc tuy quan trọng nhưng không nên quá gò ép học sinh mà
phải để các em nhìn nhận môn học như một trò chơi thú vị. Giáo viên không nên
quá khăt khe với học trò mà hãy để các em tự nhiên bày tỏ khả năng của mình qua
các mô hình học tập mà người Thầy hướng dẫn.. Đặc biệt phải biết sử dụng “lời

khen” đúng lúc để học sinh thấy rằng mình cũng làm được ngững điều tưởng như
không thể, khuyến khích ,động viên là một tro ng những bài thuốc tốt nhất mang lại
cho các em niềm say mê,sự hứng khởi trong các hoạt động học tập trên lớp.
Ví dụ : Giáo viên mời một học sinh lên hát một bài hát sau đó cho các bạn ở
dưới nhận xét. Sau cùng giáo viên nhận xét và khuyến khích cho điểm nếu có thể .
Giáo viên có thể dùng những ngôn từ có ý nghĩa khuyến khích như “ hôm nay bạn
A làm rất tốt hát rất chuẩn, các bạn khác phải cố gắng như bạn A nhé. Cô thưởng
cho bạn A 10 điểm” ( Nếu bạn A hát thật sự tốt) hay “ Bạn A hôm nay đã rất cố
gắng,tuy một vài chỗ còn chưa thật chuẩn nhưng đây là một bài hát khó nên làm
được như bạn cũng đã là rất tốt rồi. Chúng ta còn một tiết ôn tập nữa bạn A sẽ cố
gă ngs hơn nữa nhé. Hôm nay Cô chưa cho điểm ,để tuần sau Bạn A hát lại Cô sẽ
cho điểm tốt hơn nhé”
Lời khen không mất tiền mua nhưng lại có sức mạnh vô cùng lớn mà người
Giáo viên cần vận dụng trong giảng dạy.Thưởng điểm hay dành quyền cho các em
thi đua để tham gia vào các hoạt động thú vị khác sẽ khiến cho học sinh say mê và
hứng thú hơn trong tiết học. Tuy nhiên không nên áp dụng thái quá mà phải biết
khéo léo kết hợp giũa “khen” và “chê” để học sinh thấy được những chỗ mình đã
làm được mà phát huy,chưa làm được mà cô gắng...
III.8. Hướng dẫn và tổ chức cho học sinh những hình thức biểu diễn cho một ca
khúc hoặc một tổ khúc nào đó để học sinh được tham gia vào các hoạt đọng âm
nhạc chung cùng nhau

Đơn ca

Song ca

- 15 -


Tam ca


Tốp ca và Múa hát

III.9. Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học sinh được
xem, được nghe đựơc thể hiện và bình luận:
Bằng hình thức tổ chức các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi ngoại khoá
âm nhạc với chủ đề: “Giai điệu tuổi hồng”, “Tiếng hát dâng Bác”,…giúp cho học
sinh có niềm say mê hứng thú hơn trong giờ học tập chính khóa cũng là hình thức
phát hiện năng khiếu bồi dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc.

Hoạt động ngoại khóa Âm nhạc
III.10. Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh vào giờ dạy hát để nhằm đáp ứng được
phương châm dạy Nhạc cũng là dạy Người
Dạy học Âm Nhạc không chỉ đơn thuần là hát suông những câu hát hoặc giai
điệu . Giáo viên giảnh dạy bộ môn đặc thù này cũng cần phải biết cách hướng cho
học sinh học và tích hợp được những bài học về đạo đức ,về cách đối nhân xử thế
và hơn hết là để hình thành nhân cách lối sống lành mạnh cho các em , giúp các em
biết sống hết mình cho cuộc đời biết yêu thương và sẻ chia ,biết đồng cảm với
- 16 -


những thân phận bất hạnh hơn mình,biết trân trọng những tình bạn, tình thầy trò…
Đó mới chính là mục đích căn bản của môn Âm nhạc mà các em được học.Và khi
học sinh nhận thức được rằng các em thật sự có được nhiều lợi ích từ việc học
Nhạc các em sẽ tham gia nhiệt tình hơn vào các hạt động học tập trong giờ học hát
nói riêng cũng như giờ học Âm nhạc nói chung..

Cuộc thi kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
IV. HIỆU QUẢ CỦA QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
Sau một thời gian thực hiện thường xuyên biện pháp giảng dạy mới tôi thấy

có kết quả rõ rệt, không khí học tập sôi nổi hơn, Phần nhiều học sinh yêu thích môn
nhạc; học sinh phát biểu xây dựng bài nhiều hơn, học sinh được kiểm tra thuộc bài
nhiều hơn. Điều đặc biệt là tỉ lệ học sinh yếu giảm đáng kể và tỉ lệ học sinh khá
giỏi tăng lên khá rõ so với học kì I vừa qua. Tôi hy vọng rằng với phương pháp
giảng dạy này sẽ tạo cho các em niềm say mê môn học, có niềm tin ở chính mình
và việc dạy và học sẽ đạt kết quả cao hơn, dần dần sẽ không còn học sinh yếu về bộ
môn học này.
Kết quả cho thấy :
- 95 % học sinh thích học thích tiết học hát
- 5 % học sinh học bị động ( một cách gượng ép)
- Không còn hiện tượng học sinh không chú ý trong bài dạy hay dựa vào tiết
học hát để thỏa mãn tính quấy phá của mình.
- 17 -


* Kết quả khảo sát học sinh sau khi sử dụng các giải pháp.
STT Lớp Số
Giỏi
Khá
lượng SL
%
SL
%
1
8A 34
7
20.6 20 58.8
2

8B


32

6

18.8

18

56.2

Trung bình
SL %
7
20.6
8

23.0

Yếu
SL
%
0
0
0

0

C . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận:

Từ thực tế giảng dạy, kết quả đạt được qua việc áp dụng các biện pháp nói
trên, bản thân tôi đúc rút ra một số kinh nghiệm như sau:
Để tạo hứng thú đối với học sinh thì trước hết phải gây hứng thú cho học
sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực chủ
động sáng tạo của học sinh.
- Giáo viên cần phải nắm đặc trưng của bộ môn, có phương pháp dạy học
linh hoạt và sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phân môn theo
hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, bổ sung sáng tạo thêm nhiều
thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền đạt ở mỗi bài học.
- Phương tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng phương tiện
dạy học như một yếu tố gây xúc cảm.
- Trong các tiết học phải tạo cho các em sự hứng thú từ đầu cho đến hết tiết
học, tạo cho các em sự hứng thú vui tươi, bởi vì đặc trưng bộ môn đó là học để mà
vui - vui để mà học, tránh gò ép đối với học sinh.
- Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trong trường bằng hình thức
tổ chức hội thi văn nghệ, ngoại khóa.
Muốn thực hiện những nội dung trên có hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên phải
không ngừng nâng cao kiến thức, học hỏi trên mọi phương tiện thông tin để tạo
cho mình một trình độ chuyên môn vững vàng, thường xuyên học hỏi rút kinh
nghiệm ở các đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường.
Trên đây tôi mới chỉ đề cập phần nào đến kinh nghiệm của bản thân tôi được
chắc lọc và thực hiện qua nhiều năm học, nó được áp dụng đi vào từng tiết dạy và
thấy có chiều hướng tốt, học sinh học tốt hơn và có nhiều hứng thú hơn với môn
- 18 -


học, song đó là kinh nghiệm của riêng tôi trong phạm vi dạy học tại trường chắc
hẳn không tránh khỏi sự thiếu sót. Mong rằng trong quá trình xem xét các thầy cô
cùng các bạn đồng nghiệp, hội đồng sư phạm sẽ có những ý tưởng hay hơn, bổ ích

hơn để bổ sung, chỉnh sửa nhằm hoàn chỉnh hơn những ý tưởng tôi vừa nêu trên để
tôi có thêm hành trang phục vụ chuyên môn của mình ngày càng tốt hơn trong
những năm học tới.
Kiến nghi.
Vì đây là một môn học mang tính đặc thù nên cần phải có:
+ Phòng học chức năng đủ ánh sáng và điều kiện học tập
+ Bổ xung thêm đồ dùng dạy học: Đài catse tranh ảnh …
+ Trang bị thêm một số tranh ảnh, tài liệu phục vụ môn học để vệc dạy và học ngày
càng hiệu quả hơn.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nguyễn Văn Chiều

Nga Tân, ngày 15 tháng 03 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.

Phạm Thị Lan

- 19 -


Môc Lôc
ĐỀ MỤC CỦA SÁNG KIẾN
A. ĐẶT VẤN ĐỀ

SỞĐỀ
GIÁO

I. LÝ DO CHỌN
TÀI.

DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

Trang
1
1

PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN

II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

2
2
2

B. NỘI DUNG

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

IV. HIỆU QUẢ CỦA QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN


3
4
6
15

C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
16
Kết luận PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ DẠY HÁT
16
“PHƯƠNG
Kiến nghị
17

MÔN ÂM NHẠC LỚP 8 Ở TRƯỜNG THCS NGA TÂN”

Người thực hiện: Phạm Thị Lan
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Nga Tân
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Âm Nhạc

THANH HOÁ NĂM 2016

- 20 -


- 21 -