Tuần 27 tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (4.48 MB, 16 trang )
Tiết : 76
Nguyªn t¸c ch÷ H¸n : §Æng TrÇn C«n
DiÔn N«m : §oµn ThÞ §iÓm ?
1.Tác giả và dịch giả:
a.Tác giả:
- Đặng Trần Côn (?), người làng Nhân Mục, huyệnThanh
Trì, Hà Nội.
- Ông sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII.
- Là người thông minh, tài hoa và hiếu học.
- Tác phẩm tiêu biểu: Chinh phụ ngâm.
b. Dịch giả:
* Đoàn Thị Điểm (1705-1748).
- Quê ở làng Giai Phạm, huyện Văn Giang, trấn Kinh Bắc (Nay là
tỉnh Hưng Yên).
- Xuất thân trong một gia đình nhà Nho.
- Là người tài sắc, thông minh.
- Tác phẩm tiêu biểu: bản dịch Chinh phụ ngâm; Truyền
kì tân phả.
* Phan Huy Ích (1750 - 1822)
- Quê làng Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, Nghệ
An (nay là Hà Tĩnh).
- Đỗ Tiến sĩ năm 26 tuổi.
- Tác phẩm tiêu biểu: “ Dụ Am văn tập”,
“Dụ Am ngâm lục”
Tranh vẽ Phan Huy Ích
năm 1790
2. Tác phẩm:
a. Nhan đề
=> Chinh phụ ngâm: Khúc ngâm của
những người vợ có chồng đi chinh
chiến
b. Hoàn cảnh sáng tác:
Chinh phụ ngâm được viết vào
khoảng những năm 40 của thế kỉ
XVIII.
c. Giá trị nội dung
+ Là tiếng nói oán ghét chiến
tranh phong kiến phi nghĩa.
+ Thể hiện khao khát tình yêu,
hạnh phúc lứa đôi.
c. Thể loại:
- Nguyên tác viết bằng chữ Hán,
gồm 478 câu thơ theo thể thơ
trường đoản cú (câu dài ngắn
khác nhau).
- Bản diễn Nôm theo thể ngâm
khúc, thể song thất lục bát.
3. Vị trí, bố cục đọan trích
* Vị trí: Đoạn trích từ câu 193 – 216.
-> nói lên tình cảnh và tâm trạng người chinh phụ phải
sống cô đơn buồn khổ trong thời gian dài người chồng đi
đánh trận.
TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ
Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.
Lòng này gửi gió đông có tiện?
Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.
Non Yên dù chẳng tới miền,
Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.
Cảnh buồn người thiết tha lòng,
Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.
* Bố cục: Chia làm hai phần:
- Đoạn 1(16 câu đầu): Nỗi cô đơn, lẻ loi của người chinh phụ.
- Đoạn 2(8 câu cuối): Nỗi nhớ thương người chồng ở phương xa.
1. T©m tr¹ng c« ®¬n, lÎ loi cña ngêi chinh phô.
a. T¸m c©u ®Çu.
- Không gian, thời gian:
-> chật hẹp, vắng
+ Hiên vắng
+ Trong phòng lặng.
+ Ngoài rèm... : ngày
+ Trong rèm...: đêm
- Hành động:
+ Dạo ... từng bước.
+ Ngồi
+ Rủ thác đòi phen
(buông rèm, cuốn rèm)
-> dài dằng
dặc
-> lặp đi lặp lại,
không mục đích,
vô nghĩa
-> rối bời, cô
đơn, lẻ loi
- “ Thước chẳng mách tin” -> trách móc, mong ngóng, hy vọng
đã thành vô vọng
- Hình ảnh:
+ Ngọn đèn :
. diễn tả bước đi của thời gian.
. Câu hỏi tu từ: “đèn biết chăng?”-> đã thể hiện mong muốn sẻ chia.
. Điệp ngữ bắc cầu: “đèn biết chăng?”- “đèn có biết”
-> tâm trạng cô đơn, lẻ loi chỉ mình mình biết chỉ mình mình hay
- Hoa đèn = bóng người
-> con người đã bị “vật hóa” tựa như tàn đèn, vừa đối xứng vừa
đồng dạng và là hiện thân của kiếp hoa đèn tàn lụi
- Ngôn ngữ:
+ Bi thiết
+ Buồn rầu
-> cực tả cảm giác cô đơn, tuyệt vọng, bế tắc.
+ Khá thương: tuyệt vọng và tự thương
cho chính mình
-> niềm khát khao hạnh
phúc lứa đôi.
-> Tác giả, dịch giả đồng cảm với tình cảnh vô cùng lẻ loi của
chinh phụ. Đồng thời bênh vực và trân trọng những khát vọng
hạnh phúc của con người.->Tố cáo chiến tranh phong kiến phi
nghĩa
Tiểu kết: Thông qua nghệ thuật miêu tả nội tâm sâu sắc, tám
câu thơ đầu đã diễn tả tâm trạng của người chinh phụ trong
không gian cô tịch, chờ mong tin chồng đến thẫn thờ mà chẳng
thấy, khao khát sự sẻ chia mà suốt đêm thâu phải đối diện với
nỗi cô đơn, tàn tạ theo thời gian -> Nỗi cô đơn, lẻ bóng của
người chinh phụ.
Luyện tập
Chọn câu trả lời đúng nhất:
1.Tác phẩm “Chinh phụ ngâm” nguyên tác tiếng Hán của tác giả
nào?
A. Đoàn Thị Điểm
B. Đặng Trần Côn
C. Phan Huy Ích
D. Nguyễn Gia Thiều
2. “ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” nói về tình cảm và tâm
trạng của người chinh phụ phải sống cô đơn, lẻ loi khi chồng ra
chiến trận, đúng hay sai?
A. Đúng
B. Sai
DẶN DÒ
1. Học thuộc văn bản và phân tích được tâm trạng của
người chinh phụ trong 8 câu thơ đầu.
2. Chuẩn bị bài : Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
(tiết 2)
Cảm ơn các thầy cô giáo
và các em học sinh
Chúc các thầy cô mạnh khỏe, các em học sinh học tốt.
