Tuần: BÀI 36
Ngày soạn::12/1/2008
Ngày dạy:15/1/2008
Tiết:38
Lớp:
I Mục tiêu:
-Hiểu được sự ra hoa chòu sự chi phối của chất điều hòa sinh trưởng, ngoại cảnh và di truyền.
-Nắm được khái niệm về hooc môn ra hoa-FLORIGEN- với sự hiện diện của phitôhooc môn.
-Thấy rõ sự ra hoa phụ thuộc thời gian chiêu sáng và bóng tối với sự có mặt của 1 loại sắc tố
enzim(phitôcrôm).
II. Trọng tâm.
- Khái niệm phát triển.
- Mối quan hệ sinh trưởng và phát triển.
III Chuẩn bò:
- Tranh hình 36 SGK.
- Tranh chu trình sống củarêu, thực vật có hoa ( có thể sử dụng từ SGK sinh 10 cũ).
IV Tiến trình:
1 Ổn đònh lớp:
- Kiểm danh ghi vắng ở sổ đầu bài.
2 Kiểm tra:
CH1: Hoocmôn thực vật là gì? Đặc điểm của hoomôn thực vật?
CH2: Hoocmôn thực vật có mấy nhóm? Gồm những loại nào? Nêu tác dụng sinh lí của auxin và
ứng dụng auxin trong thực tiễn?
3 Bài mới:
Ho ạ t độ ng I : Phát triển là gì:
Hoạt động GV Hoạt động HS
- GV cho HS quan sát chu trình sống của rêu và
chu trình sống của thực vật có hoa ( Hướng HS
chú ý đến giai đoạn bộ NST là đơn bội(n) hay
lưỡng bội) Hãy chỉ ra điểm giống nhau trong
chu trình sống của hai nhóm thực vật?
- Tiếp tục quan sát kó chu trình sống của cây có
hoa:
+ Nêu các giai đoạn của chu trình sống ở TV
có hoa ?
+ Chỉ ra sự biến đổi về hình tháivà chức năng
của mỗi giai đoạn?
Phát triển là gì? Gồm những qúa trình nào?(
GV có thể giải thích thêm về sự phân hóa và
phát sinh hình thái)
- HS quan sát tranh cần nêu được:
+Có sự xen kẽ giai đoạn đơn bội và lưỡng bộiở
chu trình sống của rêu và thực vật có hoa.
- Thảo luận và cần nêu được:
+ Hạt nảy mầm thành cây Cây sinh trưởng đến
một lúc nào đó sẽ ra hoa Sự thụ phấn và thụ
tinh tạo nên qủa chứa hạt.
+ Sự ra hoa tạo qủa ở thực vật đ1o biến đổi vế
chất, khác với sự tăng kích thước và khối lượng
trong sinh trưởng.
HS tổng hợp nêu khái niệm phát triển. Và 3
quá trình trong phát triển.
Khái niệm phát triển:
-Là toàn bộ những biến đổi diễn ra theo chu trình sống, bao gồm 3 quá trình liên quan với nhau:
Sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể.
Hoạt động II:Các nhân tố chi phối sự ra hoa:
Hoạt động GV Hoạt động HS
- GV dẫn dắt: Dấu hiệu của chuyển cây từ giai
đoạn sinh trưởng và phát triển dinh dưỡng sang
PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA
giai đoạn sinh trưởng và phát triển sinh sản đó là
sự hình thành hoa.
- Sự ra hoa chòu tác động từ nhân tố bên trong và
ngoại cảnh.
- Yêu cầu HS quan sát hình 36 SGK : Khi nào
cây cà chua ra hoa? Dựa vào đâu để xác đònh
tuổi của cây một năm?
* Nhiệt độ thấp ảnh hưởng sự ra hoa như thế
nào?
- Xuân hóa là gì?
Liên hệ thực tế: Xuân hóa được ứng dụng trong
sản xuất như thế nào?
- Thế nào là quang chu kì? Vì sao cây đến tuổi
ra hoa vẫn không ra hoa được?
- Phân loại thực vật theo quang chu kì như thế nào?
- Phitơcrơm là gì? Vai trò của phitơcrơm?
- Cây muốn ra hao được phải có tác nhân kích
thích đó là hoocmơn.
+ Cơ chế nào chuyển cây từ trạng thái sinh dưỡng
sang trạng thái ra hoa khi cây ở điều kiện quang
chu kì thích hợp?
- HS quan sát hình 36 chú ý đếm số lá và vò trí
của hoa trả lời câu hỏi:
+ Đến tuổi lá 14 thì cây ra hoa.
+ Tính tuổi của cây 1 năm theo số lá.
* HS Nghiên cứu SGk trả lời:1 số thực vật chỉ ra
hoa ở nhiệt độ thấp.
- Sự ra hoa của cây phụ thuộc av2o nhiệt độ thấp.
- Giảm nhiệt độ để gây sự ra hoa, tạo qủa cho
năng suất, xử lí hóa chất kết hợp nhiệt độ thấp
rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây: hành, tỏi.
* HS nghiên cứu SGK mục II2.b trả lời:
- Cây không ra hoa là do yếu tố ánh sáng, nhiệt
độ không phù hợp.
- Có 3 loại:tương ứng với các vùng địa lí khác
nhau.
- Học sinh nghiên cứu SGK trả lời.
- Học sinh nghiên cứu SGK mục 3 trang 145 trả
lời.
+ Giống như động vật, thực vật muốn chuyển giai
đoạn, đặc biệt là sinh sản cơ thể cần tiết hoocmơn.
1 Tuổi của cây:
- Tùy thuộc vào giống và loài đến độ tuổi xác đònh cây ra hoa.
- Điều tiết sự ra hoa theo tuổi không phụ thuộc vào ngoại cảnh.
2 Nhiệt độ thấp và quang chu kì:
a) Nhiệt độ thấp :
- Nhiều loài thực vật ra chỉ hoa khi qua mùa đông hay xử lí bởi nhiệt độ thấp ( gọi là cây mùa
đông). Đa số thực vật có hiệu qủa xuân hoá ở 0 15
O
C.
- Hiện tïng ra hoa của cây phụ thuộc vào nhiệt độ thấp gọi là xuân hóa.
b) Quang chu kì:
- Quang chu kì là mối phụ thuộc của sự ra hoa vào tương quan độ dài ngày đêm.
* Phân loại cây ra hoa theo QCK:
-Cây trung tính: ra hoa ở ngày dài và ngày ngắn (cà chua, lạc, đậu, ngô,..)
-Cây ngày ngắn: Ra hoa trong điều kiện ánh sáng ít hơn 12 giờ(thược dược, đậu tương,..).
-Cây dài ngày: Ra hoa trong điều kiện ánh sáng hơn 12 giờ (hành, cà rốt, rau diếp,…)
c) Phitơcrơm:
- Phitycr«m lµ s¾c tè c¶m nhËn quang chu kú cã b¶n chÊt lµ pr«tªin. P
®
≈ bíc sãng 660
nm(®á). P
®x
≈ bíc sãng 730 nm(®á xa).
- Vai trò:Tác động đến sự ra hoa , nảy mầm, tổng hợp sắc tố, đóng mở khí khổng,..
3 Hoocmơn ra hoa:Florigen:
- Hoocm«n ra hoa (Florigen) h×nh thµnh ë l¸ di chun ®Õn ®Ønh th©n và cành kích thích ra
hoa.
Hoạt động III: Mối quan hệ sinh trưởng và phát triển:
Hoạt động GV Hoạt động HS
Nội dung
- Cho HS quan sát lại hình 36:
+Hai cây cà chua này khác nhau
thế nào?
+ Sự hình thành thêm lá mới và
- Quan sát hình trả lời câu hỏi:
+ Khác nhau về số lá và hoa.
+Nhờ sự phát triển thể hiện sự
phân hóa tế bào tạo lá mới và hoa
- Sinh trưởng gắn với phát triển.
- Phát triển trên cơ sở của sinh
trưởng.
- Sinh trưởng và phát triển là
hoa là nhờ qúa trình nào?
Mối liên quan sinh trưởng và
phát triển thể hiện như thế nào?
dẫn đến sự phát sinh hình thái.
Nêu mối quan hệ.
những q trình liên quan với
nhau, đó là 2 mặt của chu trình
sống của cây.
Hoạt động IV: Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng phát triển
Hoạt động GV Hoạt động HS
Nội dung
- Từ những kiến thức đã
học liên hệ thực tế những
ứng của sinh trưởng và phát
triển ở thực vật?
- Pđx làm hoa nở hạt nảy
mầm.
- Ghép cành cây ngày ngắn
sang cây ngày dài ở chế độ
ngày ngắn ->cây ngày dài
nở hoa. Vì sao?
- HS thảo luận nêu những ứ
ng dụng dự trên kiến thức
SGK.
- Xự kí nhiệt độ thấp cho củ
hoa lao kèn -> tạo hoa trái
vụ,hoocmon thúc khoai tây
nảy mầm.
(Florigen h×nh thµnh
ë l¸ c©y ngµy ng¾n
chun qua chç ghÐp
sang c©y ngµy dµi lµm
c©y ngµy dµi në hoa)
- Điều khiển sự sinh trưởng phát triển có lợi
cho con người
1 Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng:
- Điều tiết cây trong rừng.
-Xử lí nhiệt độ thấp biến cây hai năm thành
1 năm.
- Dùng hoocmơn thúc củ nảy mầm…..
2 Ứng dụng kiến thức về phát triển:
- Chọn giống cây trồng theo vùng địa lí theo
mùa.
- Xen canh chuyển vụ cây trồng.
- Chiếu sáng ngắn trong đêm ức chế cây
ngày ngắn ra hoa.
4 Củng cố:
- GV cho HS nhắc lại tóm tắt trong khung SGK và nhấn mạnh 1 số yếu tố chính.
5 Dặn dò:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.