Phân tích bài thơ đoàn thuyền đánh cá của Huy cận
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (96.52 KB, 3 trang )
Trong văn bản Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi viết:
Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những vật liệu mượn ở thực
tại. Nhưng nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói một điều gì
mới mẻ. Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một
phần của mình góp vào đời sống chung quanh.
(Sách Ngữ văn 9, tập hai, trang 12, 13 – Nhà xuất bản Giáo dục – 2010)
Bằng sự hiểu biết của mình về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận,
em hãy làm sáng tỏ điều mới mẻ mà nhà thơ muốn đem góp vào đời sống.
2. Yêu cầu về kiến thức:
Bài viết có thể trình bày theo những cách khác nhau nhưng đại thể có các ý cơ bản
sau:
1. Giải thích : Ý kiến được trích dẫn trong bài tiểu luận của Nguyễn Đình Thi viết
năm 1948 - thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những năm ấy,
ta đang xây dựng một nền văn học nghệ thuật mới đậm đà tính dân tộc, đại chúng,
gắn bó với cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân dân. (0.25 điểm). Bởi vậy:
+ Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những vật liệu mượn từ thực tại:
-> Chức năng phản ánh hiện thực của tác phẩm văn học… -> Nội dung và sức
mạnh kì diệu của văn nghệ thường được Nguyễn Đình Thi gắn với đời sống phong
phú, sôi nổi của quần chúng nhân dân đang chiến đấu và sản xuất. (0.5 điểm)
+ Nhưng nghệ sĩ không những ghi lại những cái đã có rồi mà còn muốn nói một
điều gì mới mẻ: Qua hiện thực được phản ánh, tác giả thể hiện tư tưởng, quan điểm
của mình về cuộc sống…-> Tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu ở thực tại đời sống
khách quan nhưng không phải là sự sao chép giản đơn “chụp ảnh” nguyên xi thực
tại ấy. Khi sáng tạo một tác phẩm, nghệ sĩ gửi vào đó một cách nhìn, một lời nhắn
nhủ của riêng mình. Nội dung của tác phẩm văn nghệ đâu chỉ là câu chuyện, là con
người như ở ngoài đời mà quan trọng hơn là tư tưởng, tấm lòng của nghệ sĩ gửi
gắm trong đó. (0.5 điểm)
-> Đây cũng là đặc trưng của tác phẩm văn chương, tạo nên sức cuốn hút, lay
động tâm hồn, là Tiếng nói của văn nghệ. (0.25 điểm)
2. Chứng minh: Qua văn bản Đoàn thuyền thuyền đánh cá của Huy Cận có thể
thấy rõ điều đó:
Ý 1: “Đoàn thuyền đánh cá” phản ánh thực tại đời sống : (1.5 điểm)
- Năm 1958, khi đất nước đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp, miền Bắc được giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới, Huy Cận có
chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. Từ chuyến đi thực tế này, hồn
thơ Huy Cận mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên
đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sống mới. (0.75 điểm)
- Hiện thực được phản ánh trong bài thơ là khung cảnh lao động trên biển cả, là
khúc ca lạc quan, yêu đời, là khí thế lao động hăng say của người lao động (HS
phân tích những dẫn chứng tiêu biểu trong bài thơ để thấy được cảnh sinh hoạt lao
động một buổi ra khơi đánh cá của những người lao động trên biển...) (0.75 điểm)
Ý 2: “Đoàn thuyền đánh cá” thể hiện tư tưởng, quan điểm của nhà thơ về cuộc sống: (2
điểm)
- Đó là cảm hứng mới về thiên nhiên, đất nước, cái nhìn mới mẻ đối với công việc
lao động và người lao động trong công cuộc xây dựng đất nước.( 0.25 điểm)
- Những cảm hứng mới đó đã tạo nên chất lãng mạn và những liên tưởng độc đáo,
sáng tạo của nhà thơ: Những liên tưởng cảnh mặt trời lặn, hình ảnh con thuyền trở
kỳ vĩ, khổng lồ ( bánh lái là gió, cánh buồm là trăng tư thế: dò bụng biển, dàn đan
thế trận....), vẻ đẹp lộng lẫy và rực rỡ huyền ảo của các loài cá, đặc biệt là niềm vui
của người lao động qua tiếng hát gọi cá..., cảnh đoàn thuyền trở về lúc rạng đông
chạy đua cùng mặt trời... -> Những hình ảnh thơ giàu vẻ đẹp lãng mạn, được sáng
tạo với bút pháp khoáng đạt, phóng đại, khoa trương..( 1.25 điểm)
- Từ công việc bình thường của một buổi đánh cá đêm trên biển Huy Cận đã nói
lên một điều mới mẻ: Cuộc sống mới tạo nên những tầm vóc mới cho con người
lao động, thiên nhiên đất nước đẹp, giàu qua cái nhìn của nghệ sĩ cách mạng ->
Âm hưởng của bài thơ như một khúc tráng ca khoẻ khoắn, sau sưa, bay bổng, ca
ngợi con người trong lao động với tinh thần làm chủ..( 0.5 điểm)
………………………………………………………………………..
