Phân tích khổ thứ nhất của bài thơ Đoàn thuyền đánh cá
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (94.83 KB, 3 trang )
Phân tích khổ thứ nhất của bài thơ. ( Bức tranh thiên nhiên và cảnh biển Hạ Long khi hoàng
hôn vừa buông xuống)
1. Mở bài: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác
- Khái quát NT + ND -> Giới thiệu đoạn trích: Bài thơ như một khúc ca ca ngợi
cuộc sống mới, con người mới. Khúc ca ấy vang lên rộn rã ngay từ những khổ thơ đầu: ( Chép
lại khổ thơ)
2. Thân bài:
a. Khái quát: Đây là đoạn mở đầu bài thơ. Chỉ trong 4 câu thơ ngắn gọn mà bức trạm kì vĩ đã
hiện ra. Bức tranh không chỉ đẹp mà còn ấm áp tình người và nồng nàn hơi thở của c/s. Mở đầu
bức tranh là cảnh biển Hạ Long tráng lệ kì vĩ:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa.
-Bức tranh thiên nhiên Hạ Long được vẽ lên vào thời điểm chiều tà. Nhà thơ đã so sánh hình ảnh
mặt trời với " hòn lửa" khiến cho bức tranh vẽ vào thời điểm hoàng hôn nhưng không hề tối, ảm
đạm mà ngược lại còn mang màu sắc rực rỡ, tráng lệ và thật ấm áp. Mặt trời như khối lửa khổng
lồ đang từ từ lặn xuống biển sâu, đem hơi ấm và ánh sáng xuống lòng đại dương xanh thẳm
khiến đại dương trở nên rực rỡ và lung linh sắc màu. Nhà thơ không chỉ miêu tả cảnh mặt trời
trên biển mà còn cả trong lòng biển tạo nên bức tranh thiên nhiên tráng lệ, kì vĩ.
- Hai từ " xuống biển" đã góp phần nhân hóa mặt trời đồng thời diễn tả tư thế chủ động của vật
thể vĩ đại này. Dường như biển cả chính là ngôi nhà, là nơi nghỉ ngơi của mặt trời sau một ngày
làm việc vất vả.
Khi mặt trời vừa khuất sau làn nước xanh thẳm cũng là lúc:
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Với nghệ thuật nhân hóa, Huy Cận đã gợi ra sự liên tưởng vũ trụ bao la như là ngôi nhà khổng
lồ, trong đó màn đêm là cánh cửa còn những đợt sóng lan dài chính là những chiếc then cài. và
khi cửa đã đóng, then đã cài là vũ trụ đã đi vào sự nghỉ ngơi. Qua biện pháp so sánh và nhân hoá
đặc sắc. Huy Cận đã miêu tả rất thực sự chuyển đổi thời khắc giữa ngày và đêm khiến cảnh
biển vào đêm thật đẹp, kỳ vĩ, tráng lệ như thần thoại đồng thời gợi sự gần gũi như ngôi nhà
thân quen. Lúc đó biển trở nên hiền hòa, gần gũi. Phác hoạ được một bức tranh phong cảnh kì
diệu như thế hẳn nhà thơ phải có cặp mắt thần và trái tim nhậy cảm.
- Màn đêm mở ra đã khép lại không gian của một ngày. Giữa lúc vũ trụ, đất trời như chuyển
sang trạng thái nghỉ ngơi thì ngược lại, con người bắt đầu hoạt động:
“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.
Câu hát căng buồm trong gió khơi.
-> Sự đối lập này làm nổi bật tư thế lao động của con người trước biển cả.
+ Nhịp thơ nhanh mạnh như một quyết định dứt khoát.
+ Ba chữ "lại ra khơi" vang lên một cách hào hứng, phấn khởi. Nó như tiếng reo vui của người
dân chài được làm công việc mà họ yêu thích. Ra khơi khi hoàng hôn xuống không phải hành
động diễn ra đầu tiên mà nó được lặp đi lặp lại nhiều lần. Phó từ "lại" diễn tả sự lặp lại, tiếp diễn.
Ra khơi vào thời điểm này đã trở thành chu kì, nhịp điệu lao động của những ngư dân. Nó đã tạo
ra sự đối lập giữa thiên nhiên và con người. Thiên nhiên đã đi vào trạng thái nghỉ ngơi thì người
dân bắt đầu lao động. Ra khơi khi vũ trụ đã yên tĩnh nhưng không khí của đoàn thuyền không hề
tẻ nhạt mà vô cung rộn ràng, hào hứng, phấn khởi.
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Câu thơ là một ẩn dụ đặc sắc, biến cái ảo thành cái thực. Câu hát tượng trưng cho khí thế
phơi phới, mạnh mẽ của đoàn thuyền và niềm vui, sức mạnh người lao động trên biển. Câu hát
khỏe khoắn vang lên hòa vào gió. Câu hát đã đánh thức cả không gian, khiến cho thiên nhiên đất
trời cũng hòa cùng lời hát. Cánh buồm căng tròn không phải vì no gió mà bởi vì câu hát. Câu hát
như có sức mạnh cụ thể tác động trực tiếp vào cánh buồm đẩy con thuyền đi nhanh hơn. Câu hát
đã bộc lộ niềm tin, niềm lạc quan, yêu đời của con người lần đầu tiên giã từ kiếp nô lệ, lầm than
để trở thành những công dân của một nước độc lập, tự do. Họ đã thực sự trở thàng những con
người làm chủ cuộc sống, biển trời và công việc của mình.
* Đánh giá nâng cao
- Đoạn thơ để lại ấn tượng bởi hình ảnh mang tính chất kì vĩ, tráng lệ. Nó đã tạo nên vẻ đẹp rực
rỡ của biển Hạ Long khi màn đêm buông xuống. Bức tranh đẹp hơn bởi có sự xuất hiện của con
người. Những con người cần cù, chịu khó. Cảnh đẹp, người đẹp, không khí hào hứng, khẩn
trương. Tất cả đã làm nên chất thơ rộn ràng của “ Đoàn thuyền đánh cá”.
3. Kết bài: Khẳng định giá trị của bài thơ và đoạn thơ. Nêu ấn tượng sâu sắc nhất của em.
………………………………………….
