BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT QUY TRÌNH TRANG SỨC BỀ MẶT SẢN
PHẨM MỘC NGOÀI TRỜI TẠI CÔNG TY CHẾ BIẾN GỖ
RUBICO

Họ và tên sinh viên : NGUYỄN XUÂN QUAN
Ngành
: LÂM NGHIỆP
Niên khóa
: 2005 – 2009

TP . Hồ Chí Minh - 07/2009


KHẢO SÁT QUY TRÌNH TRANG SỨC BỀ MẶT SẢN PHẨM
MỘC NGOÀI TRỜI TẠI CÔNG TY CHẾ BIẾN GỖ RUBICO

Tác giả

NGUYỄN XUÂN QUAN

Khóa luận được đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng kỹ sư ngành
CHẾ BIẾN LÂM SẢN

Giáo viên hướng dẫn : TS . HOÀNG THỊ THANH HƯƠNG

Tháng 07 năm 2009

i


LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian học tập và làm đề tài tốt nghiệp, tôi xin chân thành cảm ơn:
Ban giám hiệu cùng toàn thể quý Thầy, Cô trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ
Chí Minh.
Ban chủ nhiệm cùng toàn thể quý Thầy, Cô Khoa Lâm Nghiệp, đặc biệt là quý Thầy,
Cô Bộ môn Chế biến Lâm Sản.
Cô TS. Hoàng Thị Thanh Hương – giáo viên hướng dẫn – người đã giúp dỡ tận tình
cho tôi thực hiện đề tài này.
Ban lãnh đạo cùng tập thể Anh, Chị em công nhân nhà máy chế biến gỗ Rubico đã tạo
điều kiện giúp tôi thực hiện đề tài này.
IKEA Trading ( Hong Kong ) Tại TP . Hồ Chí Minh đã tận tình hướng dẫn và cung
cấp tài liệu cho tôi.
Tập thể lớp Chế biến Lâm Sản 31 đã động viên, giúp đỡ tôi trong thời gian học tập tại
trường và thời gian thực tập đề tài .
Ban lãnh đạo công ty, Cùng toàn thể Anh Chị nhân viên trong Công ty IKEA Trading
đã giúp đỡ tận tình cho tôi hoàn thành đề tài này .

Ngày 11 tháng 07 năm 2009
Sinh viên thực hiện
NGUYỄN XUÂN QUAN

ii


TÓM TẮT
Đề tài nghiên cứu “ Khảo sát quy trình trang sức sản phẩm ngoài trời tại Công ty
Rubico – Bình Dương ” được tiến hành tại nhà máy chế biến gỗ RUBICO _ Bình Dương,

thời gian từ 17/02/2009 đến 06/05/2009. Đề tài được thực hiện theo phương pháp : Khảo
sát, tìm hiểu trên thực tế đặc điểm, thành phần, tính chất của các loại sơn dầu và quy trình
trang sức, trang thiết bị được sử dụng trang sức sản phẩm mộc ngoài trời tại nhà máy.
Kết quả thu được :
Khảo sát các đặc điểm, tính chất, thành phần của 5 loại sơn dầu trang sức bề
mặt sản phẩm mộc tại nhà máy .
Khảo sát thực tế các phương pháp trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài
trời tại nhà máy .
Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm .
Xác định các dạng và tỷ lệ khuyết tật trong quá trình trang sức bề mặt sản
phẩm mộc ngoài trời tại nhà máy .

iii


MỤC LỤC

Trang tựa

i

Cảm tạ :

ii

Tóm tắt :

iii

Mục lục :


iv

Danh sách các chữ viết tắt :

v

Danh sách các hình

vi

Danh sách các bảng

vii

iv


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

SP :

Sản phẩm .

TP :

Thành phần .

KS :


Khảo sát .

SX :

Sản xuất .

NL :

Nguyên liệu .

TS :

Trang sức .

DM :

Dung môi

∇G :

Độ bóng .

v


DANH SÁCH CÁC HÌNH

vi



DANH SÁCH CÁC BẢNG

vii


viii


Chương 1
MỞ ĐẦU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài :
Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp, đô thị hóa phát triển. Tính
chất sản xuất đã được xã hội hóa cao hơn thì đòi hỏi các sản phẩm mộc cũng luôn gắn bó
chặt chẽ với những thay đổi của kỹ thuật và đời sống xã hội, con người. Đối với sản phẩm
mộc thì sự sáng tạo, tính nghệ thuật, tính nhân văn phải đặc lên hàng đầu phải nằm trong
mối quan hệ gắn bó hài hòa. Nhằm mục đích tạo cho môi trường sống phù hợp với sự
phát triển của con người .
Ngoài ra, gỗ là nguồn nguyên liệu có tính truyền thống, có tính chất quý so với các
loại nguyên liệu khác như bền, vân thớ, màu sắc đẹp, nhẹ, ít chịu mài mòn . . . gỗ cũng là
một trong những loại nguyên liệu được con người biết đến và sử dụng từ rất lâu. Cho đến
ngày nay gỗ vẫn được con người yêu thích và nhu cầu về các đồ dùng gỗ cũng ngày càng
gia tăng. Ngày nay, nhu cầu tiêu thụ và sử dụng các sản phẩm làm từ nguyên liệu gỗ ngày
càng nhiều, đặc biệt là các loại gỗ quý có giá trị cao. Nhưng hiện nay các loại gỗ quý tập
trung ở rừng tự nhiên không còn nữa thay vào đó là các loại gỗ rừng trồng có giá trị thấp
và mang nhiều khuyết tật. Chính vì vậy để đáp ứng những nhu cầu sử dụng sản phẩm của
người tiêu dùng đặc biệt là sản phẩm mộc ngoài trời thì các nhà sản xuất phải luôn thay
đổi kiểu dáng, mẫu mã, chất lượng sản phẩm . . . nhưng mặt khác những yêu cầu về giá
thành, thẩm mỹ, chất lượng sản phẩm . .. . ngày càng cao của người tiêu dùng, đặc biệt là
khả năng hư hỏng của sản phẩm mộc ngoài trời khi tiếp xúc với thời tiết thay đổi. Nên

cần phải có một lớp màng trang sức để bảo vệ sản phẩm. Vì vậy với những loại sơn và
quy trình sơn dầu được tổ chức hợp lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng s

1


Nhiệm vụ :
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ của đề tài bao gồm :
- Tìm hiểu các phương pháp trang sức đã có sẵn tại nhà máy.
- Khảo sát quy trình và các trang thiết bị dùng trang sức.
- Tìm hiểu, khảo sát các loại nguyên liệu tạo nên sản phẩm.
- Khảo sát các loại sơn dầu dùng trang sức tại nhà máy.
1.2.3. Phạm vi nghiên cứu :
Phạm vi về nội dung nghiên cứu :
Trong thời gian thực tập tại công ty, công ty sản xuất nhiều mặt hàng, với các
chủng loại khác nhau, các loại sơn khác nhau. Nhưng do thời gian có hạn nên chúng tôi
giới hạn các nội dung sau : tìm hiểu các dạng khuyết tật, nguyên nhân sinh ra khuyết tật
và tỷ lệ khuyết tật sinh ra trong quá trình trang sức .
Giới hạn sản phẩm nghiên cứu và loại nguyên liệu : khảo sát 5 loại sản phẩm và 5
loại dầu màu trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài trời.
1.3. Ý nghĩa khoa học – thực tiễn :
1.3.1. Ý nghĩa khoa học :
Qua quá trình khảo sát thực tế tại nhà máy, chúng tôi đưa ra những biện pháp khắc
phục các dạng, loại khuyết tật xảy ra trong quá trình trang sức bề mặt sản phẩm. Để cho
nhà máy có thể tham khảo hoặc ứng dụng vào việc trang sức sản phẩm của mình. Nhằm
tối đa tỷ lệ khuyết tật, nâng cao hiệu quả trong sản xuất, năng xuất, chất lượng sản phẩm
cũng được tăng cao.
Ngoài ra, dựa trên những ưu và nhược điểm của các loại dầu màu được sử dụng
trang sức tại nhà máy nhằm tìm được quy trình, phương pháp trang sức và các loại dầu
màu phù hơp với việc trang sức sản phẩm mộc ngoài trời.


2


Chương 2
TỔNG QUAN

2.1. Tổng quan về ngành gỗ Việt Nam :
2.1.1. Quy mô, năng lực sản xuất :
Hiện nay nhu cầu sản phẩm gỗ trên thế giới tăng đáng kể, với mức tăng tối thiểu
8%/năm . theo thống kê sơ bộ của tổng cục thống kê liên hiệp quốc ( contract data ), nhập
khẩu các mặt hàng đồ gỗ của thị trường thế giới đã lên đến gần 200 tỉ đôla mỹ năm 2002.
Trong đó nước nhập khẩu nhiều nhất là Mỹ , kế đến Đức, Anh , Pháp và Nhật Bản .
Trước tình hình đó, ngành công nghiệp chế biến hàng mộc thế giới cũng thay đổi
đáng kể, đặc biệt là ở Trung Quốc và một số nước châu á khác Indonexia, Thái Lan,
Malaysia, Việt Nam . . . đã phát triển vô cùng nhanh chóng kể về số lượng và chất lượng.
Ngành gỗ Việt Nam đang phát triển rất nhanh trong những năm gần đây, vươn lên
là 1 trong 7 mặt hàng đem lại kim ngạch xuất khẩu hàng gỗ chế biến lớn nhất ở khu vực
Đông Nam Á.Hiện cả nước có khoảng 2000 doanh nghiệp chế biến gỗ với năng lực chế
biến khoảng 2,2 – 2,5 triệu m3 gỗ tròn mỗi năm. Trong đó có 450 công ty chuyên sản xuất
xuất khẩu (120 công ty chuyên sản xuất hàng ngoài trời và 330 công ty chuyên sản xuất
hàng nội thất).
Các doanh nghiệp sản xuất và chế biến gỗ ở Việt Nam bao gồm các công ty nhà
nước (374 doanh nghiệp), công ty trách nhiệm hữu hạn và do chính sách đầu tư nước
ngoài từ Singabore, Đài Loan, Malaysia, Nauy, Trung Quốc, Thụy Điển . . .Đang hoạt
động trong lĩnh vực sản xuất và chế biến gỗ xuất khẩu tại Việt Nam, với tổng số vốn đăng
ký lên đến 105 triệu USD. Đa số các công ty sản xuất và chế biến các sản phẩm gỗ tập
trung chủ yếu ở miền nam ( TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai . . .), các tỉnh miền
trung và tây nguyên ( Bình Định, Gia Lai, Daklak . . . ) , một số công ty thường là các
3



công ty sản xuất và xuất khẩu đồ gỗ mỹ nghệ, tập trung ở các tỉnh phía bắc và khu vực
đồng bằng Sông Hồng như Hà Nội, Bắc Ninh, Hà Tây, Vĩnh Phúc . . .
Nhìn chung quy mô của các xí nghiệp sản xuất đồ gỗ xuất khẩu có quy mô vừa và
nhỏ, sản xuất kết hợp giữa thủ công và cơ khí. Các doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng
đồ gỗ công nghiệp thường có sự đầu tư mới về máy móc thiết bị và công nghệ tiên tiến
phục vụ sản xuất, trong khi đó đại bộ phận các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ có
hệ thống thiết bị khác lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu của các đơn đặt hàng lớn hay
các thị trường yêu cầu chất lượng cao. (trích trang tin thương mại _ bộ công thương
2007)
2.1.2. Thị trường
Hầu hết các sản phẩm đồ gỗ của các doanh nghiệp Việt Nam chịu sự cạnh tranh
gay gắt từ các doanh nghiệp của trung quốc, thái lan, Malaysia, các nước Đông Âu và Mỹ
La tinh . Chỉ tính riêng Trung Quốc đã có đến 50000 cơ sở sản xuất với hơn 50 triệu nhân
công và sản xuất với doanh số gần 20 tỷ USD.
Thị trường xuất khẩu đồ gỗ ở Việt Nam đã có nhiều biến chuyển mạnh mẽ trong
những năm gần đây từ chỗ tập trung vào các thị trường trung chuyển như Đài Loan,
Singabore, Hàn Quốc . . . để tái xuất khẩu sang một nước thứ 3, đến nay đã xuất khẩu trực
tiếp sang các thị trường người tiêu dung. Hiện tại, các sản phẩm đồ gỗ Việt Nam có mặt
120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, với các sản phẩm đa dạng từ hàng trang trí
trong nhà, hàng ngoài trời . . . đến các mặt hàng dăm gỗ. Kim ngạch xuất khẩu gỗ liên tục
tăng. Chỉ tính các mặt hàng gỗ và đồ gỗ được sản xuất trên dây chuyền công nghiệp, năm
1998 mới đạt 135 triệu USD và ước lên tới 1 tỷ USD trong năm 2004 . Trong những năm
tới ngoài việc duy trì và phát triển thị trường truyền thống ( cả thị trường trung chuyển và
thị trường người tiêu dùng trực tiếp ) để thông qua đó uy tín và chất lượng của sản phẩm
gỗ xuất khẩu Việt Nam tiếp cận nhanh hơn với người tiêu dùng, ngành gỗ Việt Nam tập
trung phát triển một số thị trường mục tiêu, có nền kinh tế ổn định, sức mua ổn định và
nhu cầu liên tục tăng, các thể chế về kinh doanh thương mại hoàn thiện, hệ thống phân
phối rộng khắp và năng động bao gồm : EU, Mỹ , Nhật Bản, Cộng Hòa Liên Bang Nga.


4


Khách hàng chủ đạo đối với các sản phẩm gỗ việt nam được xác định là nhà nhập
khẩu và các nhà phân phối. Thực tế năng lực tài chính tiếp thị, nghiên cứu thị trường và
phát triển sản phẩm của các doanh nghiệp Việt Nam còn yếu. Nên nếu trực tiếp thiết lập
các kinh phân phối, mạng lưới tiêu thụ và nghiên cứu nhu cầu phát triền của thị trường sẽ
thực sự rất khó khăn đối với mỗi doanh nghiệp. Việc sử dụng những kênh phân phối hiện
có và khả năng phát triển thị trường của các nhà phân phối và nhập khẩu tại các thị trường
lớn và giải pháp hữu hiệu nhất để tăng sản lượng thâm nhập thị trường đồng thời tiết kiệm
chi phí cho công tác tiếp thị . (trích trang tin thương mại _ bộ công thương 2007)
2.1.3. Các sản phẩm gỗ xuất khẩu
Sản phẩm gỗ xuất khẩu việt nam từ chỗ chỉ là sản phẩm thô ( gỗ tròn, gỗ xẻ) đã
phát triển lên một trình độ gia công cao hơn áp dụng công nghệ tẩm, sấy, trang trí bề mặt .
. . xuất khẩu các sản phẩm hoàn chỉnh, sản phẩm có giá trị gia tăng về công nghệ và lao
động . Có thể chia các nhóm gỗ xuất khẩu Việt Nam thành 4 nhóm chính :
Nhóm thứ nhất : nhóm sản phẩm đồ mộc ngoài trời bao gồm các loại bàn vườn,
ghế, băng, dù che nắng, ghế xích đu . . . làm hoàn toàn từ gỗ hoặc kết hợp với các loại vật
liệu khác như sắt, nhôm, nhựa . . .
Nhóm thứ hai : nhóm sản phẩm đồ mộc trong nhà bao gồm các loại bàn ghế,
giường tủ, giá kệ sách, đồ chới, ván sàn . . .làm hoàn toàn từ gỗ hay gỗ kết hợp với các
loại vật liệu khác như da, vải . . .
Nhóm thứ ba : nhóm đồ mỹ nghệ chủ yếu từ gỗ rừng tự nhiên bao gồm bàn, ghế, tủ
. . . áp dụng các công nghệ chạm, khắc, khảm.
Nhóm thứ tư : sản phẩm dăm gỗ sản xuất từ rừng trồng mọc nhanh như gỗ keo, gỗ
bạch đàn . . .
Hiện nay, hàng gỗ chế biến xuất khẩu sang thị trường Mỹ chủ yếu là bàn ghế ngoài
trời làm từ gỗ cứng trong khi hàng đến EU và Nhật Bản chủ yếu là gỗ mềm sản xuất hàng
trong nhà .

2.1.4. Nguyên Liệu
Nguồn nguyên liệu cho sản phẩm gỗ xuất khẩu từ chỗ dựa vào rừng tự nhiên là
chính đã chuyển sang dẹa vào nguồn gỗ nhập khẩu và gỗ rừng trồng. Theo số liệu của Bộ
5


Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích rừng tự nhiên hiện có của Việt Nam là
9.44 triệu ha, trữ lượng 720.9 triệu m 3 gỗ. Để bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển
bền vững, Chính phủ đã giới hạn khai thác gỗ từ những rừng tự nhiên tại địa phương chỉ
khoảng 300.000m3 mỗi năm trong giai đoạn 2000 đến 2010, chủ yếu để phục vụ cho nhu
cầu xây dựng, sản xuất đồ gỗ trong nước (250.000 m3) và sản xuất hàng mỹ nghệ xuất
khẩu (50.000 m3). Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng đang triển khai chương
trình trồng mới 5 triệu rừng và cho đến năm 2010 Việt Nam sẽ có thêm 2 triệu ha rừng
phòng hộ, rừng đặc dụng và 3 triệu ha rừng sản xuất.
Để bù đắp sự thiếu hụt về nguyên liệu gỗ rừng tự nhiên, hàng năm Việt Nam phải
nhập khẩu khoảng 250.000 m3 đến 300.000m3 gỗ từ các nước lân cận và tăng cường sử
dụng gỗ rừng trồng, ván nhân tạo để sản xuất hàng xuất khẩu. Nguồn gỗ nhập khẩu từ các
nước Đông Nam Á như Campuchia, Lào, Indonesia, Malaysia thường không ổn định do
chính sách lâm sản của các quốc gia nay luôn thay đổi, trong khi nguồn nhập khẩu từ các
quốc gia khác như Newziland, Australia, Thụy điển, Đan mạch, Phần lan, Canada, Mỹ,
Châu phi lại cách xa về địa lý nên giá thành nguyên liệu bị đội lên rất cao, giam khả năng
cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.
Nhằm chủ động chủng bị nguồn gỗ, bên cạnh việc trồng rừng, Việt Nam cũng đang
tích cực phát triển các nhà máy ván nhân tạo, đóng một vai trò quan trọng trong ngành
chế biến gỗ xuất khẩu: Nhà máy ván sợi MDF Ga Lai công suất 54.000 m 3 sản phẩm/
năm, MDF sơn la với công suất 15.000m 3 và Hoành Bồ ( Quảng Ninh ) 3.000m 3/ năm,
MDF Bình Thuận với công suất 10.000m3/ năm, nhà máy ván dăm Thái Nguyên với
16.500m3 sản phẩm/ năm và Thái Hòa ( Nghệ An ) 15.000m3.
Hiện nay, ở Việt Nam chưa có khu rừng nào có chứng chỉ (FSC), trong khi đó nhu
cầu sử dụng các sản phẩm có chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ này càng cao ở hầu hết các thị

trường lớn. Để phát huy hết tiềm năng của ngành chế biến gỗ Viêt Nam, các cơ quan quản
lý nhà nước và các doanh nghiệp cần hết sức chú ý đến xu hướng “ môi trường hóa”
thương mai đồ gỗ. với 3 xu hướng nguyên liệu chính: gỗ nhân tao, gỗ có chứng nhận FSC
và gỗ tái chế, các tiêu chuẩn về môi trường sẽ được thị trường đặc ra ngày càng nhiều cho
thương mại đồ gỗ, kể cả việc xác định tính hợp pháp và khả năng tái sinh của khu vực
6


khai thác. Do đó, đối với các sản phẩm đồ gỗ khai thác tại Việt Nam cần mời các tô chức
quốc tế có thẩm quyền kiểm tra việc quản lý, khai thác gỗ và cấp giấy chứng chỉ xác nhận
gỗ được khai thác. Đặc biệt, việc xây dựng và các tiêu chí quản lý rừng bền vững cần
được tiến hành nhanh chóng, triệt để nhằm đạt được một số lợi thế cho ngành lâm nghiệp
Việt Nam. (trích trang tin thương mại _ Bộ công thương 2007)
2.1.5. Tầm quan trọng của trang sức bề mặt sản phẩm hiện nay tại các nhà máy chế
biến gỗ ở Việt Nam :
Hiện nay nguồn nguyên liệu gỗ (tự nhiên), có vân thớ, màu sắc đẹp sử dụng sản xuất
sản phẩm mộc tại Việt Nam, trên thế giới đang ngày càng cạn kiệt, đòi hỏi các công ty
chế biến gỗ cần phải tìm ra nhiều phương pháp thay thế nguồn nguyên liệu đang ngày
càng cạn kiệt hiện nay ở Việt Nam và của toàn thế giới.
Chính vì vậy, đa số các công ty chế biến gỗ Việt Nam sử dụng gỗ rừng trồng trong
việt sản xuất sản phẩm thay cho nguồn nguyên liệu gỗ rừng tự nhiên. Nhưng gỗ rừng
trồng chất lượng gỗ không sánh bằng các loại gỗ rừng nguyên sinh, nên việc trang sức bề
mặt sản phẩm rất cần thiết trong sản xuất hiện nay. Nhằm đảm bảo tuổi thọ cho các sản
phẩm sản xuất tại các nhà máy dùng nguồn nguyên liệu gỗ rừng trồng .
Trang sức bề mặt sản phẩm, có ý nghĩa rất lớn trong việc đảm bảo chất lượng và tuổi
thọ sản phẩm, phù hợp với môi trường và mục đích sử dụng .
2.1.6. Việc trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài trời :
Yêu cầu của việc trang sức sản phẩm mộc ngoài trời : dầu màu trang sức bề mặt
sản phẩm mộc phải đảm bảo được các yêu cầu sau
- Khi dùng dầu màu trang sức sản phẩm, sản phẩm phải chịu được tốt những điều

kiện thời tiết, khí hậu, môi trường sử dụng và đối tượng sử dụng .
- Bề mặt sản phẩm sau khi trang sức phải đảm bảo về độ bền, đáp ứng được nhu cầu
sử dụng
Yêu cầu loại nguyên liệu gỗ dùng sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời : nguyên liệu
gỗ dùng sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời phải đảm bảo tốt những yêu cầu sau.

7


Phải kháng được những thay đổi của thời tiết, phù hợp với các loại sơn dầu dùng
trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài trời : độ bám dính tốt, không bị xù lông sau khi
trang sức . . .
Sản phẩm, màu sắc loại gỗ phải phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng trên toàn thế
giới .
2.1.7. Các phương pháp trang sức bề mặt sản phẩm mộc trên thực tế sản xuất của các
nhà máy Chế biến gỗ việt nam hiện nay :
Hiện nay, ngành chế biến gỗ Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Từ các
sản phẩm lấy nguồn nguyên liệu từ gỗ tròn cho đến các sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ ván
nhân tạo. Đều phải trải qua quá trình trang sức bề mặt, với nhiều hình thức khác nhau, với
mỗi loại nguyên liệu và điều kiện sử dụng khác nhau, có các phương pháp trang sức bề
mặt sản phẩm khác nhau. Sau đây là một số phương pháp trang sức sản phẩm mộc cụ thể.
Phương pháp trang sức sản phẩm mộc trong nhà:
- Phương pháp phun dùng cho nhiều loại sơn ( sơn bằng súng sơn tự động, sơn thủ
công ) : sơn PU, sơn UV, NC. . .
- Phương pháp trang sức bề mặt bằng cách dán veneer .
- Phương pháp trang sức bằng sơn, in vân . . .
Phương pháp trang sức sản phẩm mộc ngoài trời :
- Phương pháp lau .
- Phương pháp nhúng .
- Phương pháp phun .

- Phương pháp quét .
2.2. Giới thiệu chung về nhà máy chế biến gỗ Rubico:
Nhà máy chế biến gỗ Rubico _ Dĩ An trực thuộc công ty công nghiệp và xuất nhập
khẩu Cao su .
Công ty công nghiệp và xuất nhập khẩu cao su được thành lập 1984 là doanh
nghiệp nhà nước trực thuộc tổng công ty cao su Việt Nam, nay là tập đoàn công nghiệp
cao su Việt Nam. Ngày 01/07/2005 công ty chuyển sang công ty cổ phần và được đổi tên
thành công ty cổ phần công nghiệp và xuất nhập khẩu cao su ( viết tắt là RUBICO ) hiện
8


nay Công ty có 5 xí nghiệp trực thuộc ( trong đó có 4 xí nghiệp chế biến gỗ ) và Xí nghiệp
chế biến gỗ Dĩ An ( Bình Dương ) là 1 trong 4 xí nghiệp chế biến gỗ của công ty nằm trên
địa phận Khu phố Thống Nhất, Thị trấn Dĩ An, Tỉnh Bình Dương.
Nằm cách khu trung tâm thị trấn Dĩ An về phía tây bắc khoảng 5 km và thuộc trục
đường tỉnh lộ 743. Nên rất thuận lợi cho việc vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm. Nhà
máy được xây dựng và hoạt động từ tháng 07 năm 05 cho đến nay .
Thị trường tiêu thụ các sản phẩm công ty gồm : các nước EU, Mỹ , Canada, Balan,
Trung quốc , Malaysia , Nhật , Hàn Quốc , Đài Loan . . . . .
Với đội ngũ công nhân có tay nghề cao, dây chuyền máy móc thiết bị tiên tiến . . . .
Hiện nay nhà máy chủ yếu làm hàng mộc ngoài trời. Gia công theo đơn đặt hàng
của IKEA TRADING ( HONGKONG ) và Một số công ty khác .
Nguyên liệu chủ yếu là Tràm bông vàng và Bạch đàn .
Diện tích toàn nhà máy rộng khoảng 2ha bao gồm: 4 phân xưởng chính ( phân
xưởng sơn, phân xưởng lắp ráp – đóng gói, phân xưởng định hình, phân xưởng sấy và xẻ
lại ), văn phòng, căn tin và phòng bảo vệ. ( Sơ đồ chung được biểu diễn ở phụ lục 1 )
2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt :
2.3.1. Loại sơn :
Hiện nay tại nhà máy chủ yếu sử dụng các lọi sơn dầu dùng trang sức bề mặt sản
phẩm mộc ngoài trời của các nhà sản xuất : Adora, Polypoxy, Lurell . Với các loại sơn

dầu 7/2( gốc dầu và gốc nước ), dầu 7/3 ( gốc dầu và gốc nước ), dầu 7/0 .
Độ nhớt là chỉ tiêu quan trọng cần phải kiểm tra kĩ trước khi trang sức bề mặt sản
phẩm. Độ nhớt thích hợp làm cho sơn dầu tạo màu tốt, không nhỏ chảy sơn, độ nhớt cao
sẽ làm màn sơn bị khô, bị đóng, dồn sơn dầu trên bề mặt sản phẩm. Còn đối với các loại
sơn dầu cần tạo độ bóng cao thì dùng độ nhớt cao và các loại sơn dầu cần độ bóng thấp
thì sử dụng độ nhớt thấp. Độ nhớt thích hợp dùng cho các loại sơn dầu trang sức bề mặt
sản phẩm mộc ngoài trời là khoảng 6 – 9 s .
Tuy nhiên nếu ta sử dụng quá nhiều thì tốc độ khô của màng sơn dầu trên bề mặt
tăng nhanh làm giảm chất lượng bề mặt.

9


Dung môi hòa tan chất tạo màng, nhằm hòa loãng sơn dầu làm cho màng sơn mau
khô .
Điều kiện môi trường cũng ảnh hưởng rất lớn đến độ khô ( thời gian đóng rắn
màng sơn ) như : nhiệt độ, độ ẩm, thời tiết . . .
Trên thực tế sản xuất nhiệt độ thích hợp để tạo màn sơn dầu trên bề mặt sản phẩm
khoảng 20 – 300C, độ ẩm thích hợp khoảng 70% thì màng sơn sẽ khô trong thời gian 3 – 4
giờ. Nếu nhiệt độ quá thấp làm cho quá trình tạo màng sơn xảy ra chậm, gây ra một số
khuyết tật như : chảy dầu, bụi bám . . .
2.3.2. Quá trình đóng rắn :
Chất phủ ( dầu ) chui vào các khe hở của bề mặt gỗ tạo thành các “đinh lỏng” –
“đinh rắn”. Mặt khác sự tiếp xúc chặt chẽ tạo thành lực hút giữa bề mặt gỗ và vật liệu
trang sức .
Có 3 loại lực: lực liên kết phân tử, lực liên kết hydro, lực hút tĩnh điện.
Lực liên kết phân tử: các phân tử tương tác với nhau phụ thuộc vào mức độ phân
cực của chúng ta. Những phân tử phân cực có momen lưỡng cực không đổi định hướng
với nhau bằng những đầu tích điện ngược dấu. Tương tác lưỡng cực – lưỡng cực là tương
tác định hướng .

Dưới tác dụng của điện trường ngoài, những phân tử đã có cực thì momen lưỡng
cực rất lớn, những phân tử không phân cực thì nó trở nên phân cực nghĩa là momen lưỡng
cực xuất hiện. Tương tác này gọi là tương tác cảm ứng .
Tương tác giữa phân tử không có cực gọi là tương tác khuếch tán. Mặc dù phân tử
không có cực, momen lưỡng cực bằng không, chuyển động của các electron bên trong
phân tử làm xuất hiện tức thời momen lưỡng cực . lưỡng cực tức thời của 1 trong các
phân tử đó có xu hướng xác định các điểm đã cho sẽ gây ra một lưỡng cực trở lại ở phân
tử bên cạnh, do đó dẫn đến 1 trường hợp toàn bộ trong toàn hệ .
2.3.3. Nguyên liệu ( bề mặt gốc ) :
Những yếu ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm bao gồm các yếu tố : độ
ẩm, độ nhẵn, các loại khuyết tật gỗ . .

10


Độ ẩm thích hợp nhất là khoảng 10 – 12% nếu độ ẩm thấp thì sẽ hút ẩm mạnh làm
cho bề mặt sản phẩm không đảm bảo độ bền, độ bám dính kém. Ngược lại, nếu độ ẩm quá
cao nước ở trong gỗ sẽ tiết ra khuếch tán ra màng sơn làm cho màng sơn tạo bọt khí, làm
giảm độ bám dính .
Độ nhẵn bề mặt của sản phẩm mộc ngoài trời thấp, làm giảm độ bám dính và tốn
kém sơn dầu .

11


Chương 3
NỘI DUNG – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Nội dung nghiên cứu của đề tài :
• Khảo sát các loại nguyên liệu và một số sản phẩm mộc ngoài trời .
• Khảo sát một số loại sơn dầu trang sức sản phẩm mộc ngoài trời trang sử dụng

tạicông ty Rubico .
• Khảo sát qui trình trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài trời tại nhà máy .
• Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm sau khi trang sức.
• Khảo sát tỷ lệ khuyết tật và các dạng khuyết tật xảy ra trong quá trình trang sức bề
mặt sản phẩm.
• Đề xuất giải pháp công nghệ khắc phục, giảm thiểu tỷ lệ khuyết tật xảy ra trong
quá trình trang sức.
3.2. Phương pháp nghiên cứu :
Tại công ty chế biến gỗ RUBICO việc trang sức bề mặt sản phẩm mộc ngoài trời
thường sử dụng 2 quy trình trang sức là : quy trình lau và quy trình nhúng .
3.2.1.Quy trình lau dầu:
Khảo sát quy trình trang sức bề mặt bằng phương pháp lau là phương pháp khảo
sát thực tế tại nhà máy trong quá trình sản xuất, trang sức bề mặt sản phẩm . trong thời
gian tham gia thực tập, lấy số liệu tại nhà máy . Dựa trên quá trình trang sức sản phẩm
hàng loạt tại nhà máy và các loại dầu màu, dùng trang sức sản phẩm tại nhà máy .
3.2.2. Quy trình nhúng :
Khảo sát quy trình trang sức bề mặt bằng phương pháp nhúng là phương pháp
khảo sát thực tế tại nhà máy trong lúc sản xuất, trang sức bề mặt các sản phẩm được sản

12


xuất tại nhà máy trong thời gian thực tập tốt nghiệp. Dựa trên quá trình trang sức sản
phẩm hàng loạt tại nhà máy và những loại dầu màu dùng trang sức sản phẩm tại nhà máy .
3.2.3. Phương pháp khảo sát chung tại nhà máy :


Khảo sát nguyên liệu dùng trang sức sản phẩm tại nhà máy. Để khảo sát chúng

ta cần dựa vào các phương pháp sau

+ Phương pháp lấy mẫu .
+ Chụp hình .
+ Thu thập số liệu . . .


Loại hình sản phẩm, chức năng sản phẩm .



Đối tượng sử dụng .



Loại hình trang sức bề mặt sản phẩm .

+ Khảo sát thực tế trong quá trình sản xuất .
+ Chụp hình .
+ Tham khảo tài liệu ( Tài liệu nhà máy, công nghệ chất phủ, tài liệu nhà sản xuất
dầu màu . . .


Khảo sát mẫu sản phẩm, hình dáng, kích thước sản phẩm .

+ Khảo sát trên thực tế tại phân xưởng, tại nhà máy .
+ Chụp hình mẫu sản phẩm cụ thể
+ Tham khảo tài liệu, bản vẽ thiết kế sản phẩm .
3.2.4. Phương pháp khảo sát các loại dầu màu tại nhà máy : tại nhà máy hiện nay sản
xuất nhiều loại sản phẩm mộc ngoài trời, với nhiều kiểu dáng mẫu mã đa dạng và phong
phú. Bên cạnh kiểu dáng mẫu mã phong phú thì cần phải đòi hỏi màu sắc,vân thớ, độ
bền . . . phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng thí khá là quan trọng nên việc lựa chọn

màu sắc, kiểu loại sơn dầu trang sức bề mặt sản phẩm cũng đang gặp nhiều khó khăn .
Vì vậy để xác định chính xác các loại sơn dầu cần dùng, cần phải khảo sát các
thành phần, đặc điểm, tính chất của nó .


Đặc điểm nhận biết các loại dầu màu trên. Bằng phương pháp khảo sát thực

tế, quan sát, chụp hình, lấy mẫu . . .chúng tôi khảo sát .
+ Màu sắc các loại dầu màu dùng trang sức.
13


+ Mùi vị của các loại dầu màu khảo sát .


Thành phần các loại dầu dùng trong trang sức các sản phẩm tại nhà máy .

Có các dụng cụ trang thiết bị và kết quả thí nghiệm của các nhà sản xuất, trong quá trình
tham gia, tham khảo quá trình sản xuất của các cán bộ công nhân viên, tham khảo tại liệu
về các loại dầu màu trang sức các sản phẩm tại công .. . chúng tôi xác định được thành
phần của các loại dầu màu đó .
+ Thành phần chính các loại dầu .
+ Chất phụ gia .
+ Dung môi .


Công dụng của các loại dầu màu Khảo sát thực tế tại nhà máy, trong quá

trình sản xuất để xác định được công dụng của các loại dầu màu trên .
+ Dùng làm gì

+ Dùng cho những sản phẩm nào .
+ Sản phẩm đó sử dụng ra sao .


Cách sử dụng (quy trình sơn, phương pháp sơn ) .
+ Dùng phương pháp chụp hình .
+ Khảo sát dây chuyền, quá trình sản xuất thực tế .
+ Dùng đồng hồ bấm giờ .

3.2.5. Đánh giá kết quả và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm sau
trang sức :


Đánh giá kết quả của quá trình khảo sát các quy trình trang sức tại nhà máy.
+ Phương pháp khảo sát ( khảo sát thực tế, chụp hỉnh, bấm giờ . . ) .
+ Tỷ lệ khuyết tật ( khảo sát, lấy mẫu, sử dụng phần mềm Excell, dùng
phương pháp thông kê thực nghiệm. . . ).



Dẫn chứng và nêu lên các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản

phẩm .
+ Nguyên liệu ( bề mặt gốc ) :
-

Loại gỗ ( sử dụng tài liệu, khảo sát thực tế sản xuất ) .

-


Độ ẩm gỗ ( Wg ) : độ ẩm gỗ khi trang sức ( sử dụng máy đo độ ẩm) .
14


-

Chất lượng bề mặt gốc trước khi trang sức ( xác định khuyết tật,
khảo xác loại gỗ, gỗ giác, gỗ lõi, vân thớ, tế bào gỗ . . .) .

+ Chất lượng bề mặt
-

Độ bóng ( ∇ )
G

+ Loại sơn : qua quá trình khảo sát thực tế các khuyết tật xảy ra sau khi
trang sức ta xác định được ảnh hưởng của sơn đến chất lượng
- Độ nhớt của loại sơn dùng trang sức : sử dụng cốc đo độ nhớt xác định
độ nhớt có đạt yêu cầu cho quá trình trang sức sản phẩm hay không .
-

Số lượng sơn : bằng việc quan sát thực tế và xác định khối lượng của
sơn trước và sau khi trang sức .

-

Thành phần sơn : qua quá trình trang sức sản phẩm thu được kết quả,
lấy mẫu xử lý bằng thí nghiệm để xác định thành phần và so sánh
thực tế với thành phần các loại sơn dầu của nhà sản xuất .


+ Công nghệ
-

Phương pháp trang sức .

-

Kỹ thuật trang sức .

-

Tay nghề công nhân .

-

Trang thiết bị trong dây chuyền trang sức sản phẩm tại nhà máy .

+ Thời tiết khí hậu thay đổi trong thời gian trang sức .
3.2.6. Phương pháp khảo sát tỷ lệ khuyết tật :
- Lấy mẫu trên thực tế sản xuất
- Xác định tỷ lệ mẫu khuyết tật bằng cách chọn 1 lượng mẫu ngẫu nhiên có dung
lượng n đủ lớn. Theo dõi các chi tiết khuyết tật và xác định tỷ lệ khuyết tật bằng phương
pháp đo đếm trên thực tế số lượng khảo sát và dựa trên công thức sau :
Ta gọi P : tỷ lệ khuyết tật
N : số lượng mẫu theo dõi trên thực tế .
nKT : số lượng mẫu khuyết tật sau khi trang sức .
P=

nKT
* 100%

N
15


Để đảm bảo độ tin cậy cần thiết trong quá trình lấy mẫu chúng tôi tiến hành kiểm
tra lại kết quả tính toán bằng cách xác định cỡ mẫu .
Số chi tiết theo dõi là :
N ≥ (t 2 × s 2 ) / e 2

Trong đó : e sai số tương đối với độ chính xác 95%
Hệ số tin cậy ( phụ thuộc vào độ tin cậy ) với độ tin cậy 95% thì hệ số tin cậy t =
1.96 .
S : phương sai mẫu .
S = ( (pxq)/n)1/2
Với p = 1 – q
Với nKT đã tính được đem so sánh với n số lương đã chọn trước, nếu n KT < n thì phép tính
được đảm bảo độ tin cậy và ngược lại .
- Và xử lý số liệu bằng phần mềm Excell .
3.3. Nguyên vật liệu sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời :
Nguồn nguyên liệu sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời hiện nay rất đa dạng và
phong phú. Nó đáp ứng nhu cầu về nguồn nguyên liệu, mẫu mã, chất lượng, màu sắc của
sản phẩm mộc ngoài trời hiện nay .
Với những yêu cầu của sản phẩm mộc ngoài trời về môi trường sử dụng, đối tượng
sử dụng, mục đích sử dụng . . . thì nguyên liệu sản xuất nên nó cũng phải đảm bảo tốt
những điều kiện khí hậu, thời tiết. . .
Vì vậy hiện nay nguồn nguyên liệu chính sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời là:
+ Nguyên liệu gỗ rừng tự nhiên : căm xe, dầu, sao, chò chỉ, . . .
+ Nguyên liệu gỗ rừng trồng : tràm, bạch đàn . . .
3.3.1. Nguyên liệu chính dùng sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời :
Hiện nay, nguồn nguyên liệu sản xuất sản phẩm mộc ngoài trời chủ yếu sử dụng gỗ

rừng trồng. Bao gồm 2 loại gỗ chính là gỗ tràm bông vàng ( keo lá tràm ), Bạch đàn .

16