KIỂM TRA BÀI CŨ
1) Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách nào ? (4điểm)
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát
2) Giải thích tại sao vào những ngày thời tiết khô ráo, đặc biệt là
những ngày hanh khô, khi ta chải đầu bằng lược nhựa, nhiều sợi
tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra?
(4điểm).
Khi chải đầu bằng lược nhựa, lược nhựa và tóc cọ xát vào
nhau. Cả lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện, do đó tóc bị
lược hút nên kéo thẳng ra
3) Dùng mảnh vải khô để cọ xát, thì có thể làm cho vật nào dưới
đây mang điện tích. (2điểm).
A. Một ống bằng gỗ
C. Một ống bằng giấy
B. Một ống bằng nhựa
D. Một ống bằng thép


Một vật bị nhiễm điện (mang điện
tích) có khả năng hút các vật khác.
Nếu hai vật đều bị nhiễm điện đặt
gần nhau thì chúng hút nhau hay đẩy
nhau ?


TiẾT 20: HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
-

-

+
++
-


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

I. Hai loại điện tích.
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 và hỡnh 18.2 SGK).
1. Kẹp hai mảnh nilông vào thân bút chì rồi
nhấc lên. Quan sát xem hai mảnh nilông có
hút nhau, đẩy nhau không ?

?



Bảng kết quả thớ nghiệm 1.
Bước
TN

1

Tiến hành

Hiện tượng xảy ra
khi đặt gần nhau

Hai mảnh nilông Không có hiện tượng
chưa được cọ xát gì xảy ra (không hút,

không đẩy)

Nhận xét về sự nhiễm
điện của hai vật
Cả hai mảnh nilông
không bị nhiễm điện


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

I. Hai loại điện tích.

ThÝ nghiÖm 1: (h×nh 18.1 và h×nh 18.2 SGK).

2. Trải hai mảnh nilông xuống
mặt bàn, dùng miếng len cọ xát
chúng nhiều lần. Cầm thân bút chì
để nhấc 2 mảnh nilông lên. Quan
sát xem chúng hút nhau hay đẩy
nhau.
Bảng kết quả thí nghiệm 1.
Bước
TN

1

2

Tiến hành


Hiện tượng xảy ra
khi đặt gần nhau

?



Nhận xét về sự nhiễm
điện của hai vật

Hai mảnh nilông Không có hiện tượng gì Cả hai mảnh nilông không
xảy ra (không hút,
chưa được cọ xát
bị nhiễm điện
không đẩy)
Nhiễm điện giống nhau
Hai mảnh nilông
Chúng đẩy nhau
(mang điện tích cùng loại)
đã được cọ xát


ThÝ nghiÖm 1: (h×nh 18.1 và h×nh 18.2 SGK).

3. Dùng hai mảnh vải khô cọ xát một
đầu hai thanh nhựa sẫm màu giống
nhau. Đặt một thanh lên một giá
nhọn. Đưa các đầu đã được cọ xát
của hai thanh nhựa lại gần nhau.
Quan sát xem hai thanh nhựa hút

nhau hay đẩy nhau.



?
Hai đầu đã
được cọ xát

Bảng kết quả thí nghiệm 1.
Bước
TN

Tiến hành

Hiện tượng xảy ra
khi đặt gần nhau

1

Hai mảnh nilông Không có hiện tượng gì
xảy ra (không hút,
chưa được cọ xát
không đẩy)

2

Hai mảnh nilông
đã được cọ xát

3


Hai thước nhựa
giống nhau đã
được cọ xát



Nhận xét về sự nhiễm
điện của hai vật
Cả hai mảnh nilông
không bị nhiễm điện
Nhiễm điện giống nhau

Chúng đẩy nhau
Chúng đẩy nhau

(mang điện tích cùng loại)
Nhiễm điện giống nhau
(mang điện tích cùng loại)


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.

Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 và hỡnh 18.2 SGK).
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như
nhau thì mang điện tích . . . . . (1)
. . . . loại và khi được
đặt gần nhau thì chúng . . (2)
. . . . nhau.

cùng

khác

hút

đẩy


Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK).
a. Đưa đầu thanh thủy tinh đã
được cọ xát bằng mảnh lụa lại
gần đầu thanh nhựa chưa được
cọ xát. Quan sát hiện tượng.
b. Đưa đầu thanh thủy tinh đã
được cọ xát bằng mảnh lụa lại
gần đầu thanh nhựa đã được cọ
xát. Quan sát hiện tượng.

?



Thanh thủy tinh



Bảng kết quả thí nghiệm 2.




?

Thanh thủy tinh

Bước
TN

a
b

Tiến hành
Thanh thủy tinh đã cọ
xát và thước nhựa chưa
cọ xát
Cả thanh thủy tinh và
thước nhựa đã cọ xát

Hiện tượng gì xảy
ra khi đặt gần nhau
Chúng hút nhau yếu

Chúng hút nhau
mạnh

Nhận xét về sự
nhiễm điện của hai
vật

Thanh thủy tinh nhiễm

điện, thước nhựa
không nhiễm điện.

Cả hai bị nhiễm điện.
(mang điện tích khác loại)


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

I. Hai loại điện tích.

ThÝ nghiÖm 2: (hình 18.3 SGK)

* Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy
tinh khi được cọ xát thì chúng. . . . . (1)
nhau do chúng
mang điện tích . . . . . . loạ(2)
i.
cùng

khác

đẩy

hút

hai loại điện tích.
Kết luận : Có …..
đẩnhau,
y

Các vật mang điện tích cùng loại thì …..
hút
mang điện tích khác loại thì …..
nhau.


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

I. Hai loại điện tích.

* Quy ước :
- Điện tích của thủy tinh khi cọ xát vào l ụa
là điện tích dương (+).
- Điện tích của thanh nhựa sẫm màu khi cọ
xát vào vải khô là điện tích âm (-).


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

I. Hai loại điện tích.

C1

Đặt thanh nhựa sẫm màu lên trục quay sau khi đã
được cọ xát bằng mảnh vải khô. Đưa mảnh vải này
lại gần đầu thanh nhựa được cọ xát thì chúng hút
nhau. Biết rằng mảnh vải cũng bị nhiễm điện, hỏi
mảnh vải mang điện tích dương hay điện tích âm?




+?

Do thanh nhựa mang điện tích âm, mà thanh nhựa
hút mảnh vải nên mảnh vải mang điện tích dương.


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
II. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử.
1. Ở tâm mỗi nguyên tử có một
hạt nhân mang điện tích dương.
2. Xung quanh hạt nhân có các
êlectrôn mang điện tích âm chuyển
động tạo thành lớp vỏ nguyên tử.
3. Tổng điện tích âm của các
êlectrôn có trị số tuyệt đối bằng
điện tích dương của hạt nhân. Do đó, bình thường nguyên tử trung
hòa về điện.
4. Êlectrôn có thể dịch chuyển từ
nguyên tử này sang nguyên tử khác, từ
vật này sang vật khác.

Êlectrôn
-

Hạt nhân
-

+
++


Mô hình đơn giản của
nguyên tử


CÓ THỂ EM CHƯA BiẾT
Trước đây hơn 2000 năm, người ta đã
phát hiện ra sự nhiễm điện của hổ
phách khi cọ xát vào lông thú. Theo
tiếng Hi Lạp, hổ phách là êlectron. Sau
này người ta dùng từ êlectron để đặt
tên cho hạt mang điện tích âm trong
nguyên tử, tiếng Việt còn gọi là điện
tử.
Năm 1911 Rơdepho đã nêu ra mô hình
nguyên tử, sau đó tới nhà vật lý người
Anh Ninx Bo đưa ra mô hình lượng tử
giúp các nhà khoa học lý giải được toàn


Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

III. Vận dụng.

C2. Trước khi cọ xỏt, cú phải trong mỗi vật đều cú
điện tớch dương và điện tớch õm hay khụng ? Nếu cú
thỡ cỏc điện tớch này tồn tại ở những loại hạt nào
cấu tạo nờn vật ?
 Trước khi cọ xỏt cỏc vật đều cú điện tớch dương
tồn tại ở hạt nhõn và điện tớch õm tồn tại ở cỏc

ờlectrụn cấu tạo nờn vật.
C3. Tại sao trước khi cọ xỏt, cỏc vật khụng hỳt cỏc
vụn giấy nhỏ ?
 Vì trước khi cọ xát nguyên tử trung hòa về
điện (chưa có nhiễm điện), nên không hút các
vụn giấy nhỏ.


Bi 18 : HAI LOI IN TCH

III. Vận dụng

C4. Sau khi cọ xát, vật nào trong hình nhận thêm êlectrôn, vật nào mất bớt
êlectrôn? Vật nào nhiễm điện dương, vật nào nhiễm điện âm?
Sau khi c xỏt : - Thc nha nhn thờm ờlectrụn nhim in õm.
- Mnh vi mt bt ờlectrụn nhim in dng.
Mt vt nhim in õm nu . . . nh
. .
. .n. thờm
. . . . . ờlectrụn
...,
Mt vt nhim in dng nu . . .m.
. .t .b.. t. .ờlectrụn
..
Mnh vi

+++

+-


++-

+-

+-

+-

++-

+-

Thc nha
+-

+-

+-

Trc khi c xỏt

+-

+-

- +- - +-

+-

Sau khi c xỏt


-


BÀI 18.2/38 SBT: Trong các hình a,b,c,d, các mũi tên đã
cho chỉ lực tác dụng (hút hoặc đẩy) giữa hai vật mang
điện tích. Hãy ghi dấu điện tích chưa cho biết của vật
thứ hai

A

B

a)

C

D

b)

E

F

c)

G

H


d)


CỦNG
CỐ
GHI
NHỚ
1)Có hai
…. loại điện tích là:
đi
ện tích dương và điện tích âm
………………………………
y nhau
2) Các vật nhiễm điện cùng loại thìđẩ
……..
.
hút nhau
khác loại thì …………
hạt nhân
3) Nguyên tử gồm …………….mang
điện dương
và các êlectron
………. mang điện âm chuyển động quanh
hạt nhân.

ễm điện âm nếu nhận thêm êlectron,
4)Một vậtnhi
…………….
nhi

ễm điện
…………………..
nếu mất bớt êlectron.
dương


Dặn dò
 Học thuộc phần ghi nhớ trang 52/sgk.
 Làm bài tập 18.1, 18.3, 18.5, 18.6 SBT.
