QUÁ TRÌNH TÀN TẬT VÀ
CHIẾN LƢỢC PHÕNG NGỪA
MỤC TIÊU
1. Nêu được định nghĩa được sức khoẻ, các
yếu tố cơ bản trong hệ thống chăm sóc sức
khoẻ, các nội dung của CSSK ban đầu.
2. Nêu được định nghĩa tàn tật và quá trình tàn
tật
3. Nêu được các biện pháp phòng ngừa tàn tật
trong chiến lược phòng ngừa tàn tật chung.
4. Mô tả được một số biện pháp phòng ngừa
tàn tật cụ thể.
ĐỊNH NGHĨA VỀ SỨC KHOẺ
Sức khỏe là trạng thái hoàn toàn thoải mái về
thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ là
không có bệnh và thương tật
(Theo WHO)
1.2. CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN TRONG HỆ
THỐNG CHĂM SÓC SỨC KHOẺ
1. Bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho mọi người.
2. Phòng ngừa bệnh tật và tai nạn.
3. Điều trị sớm, đúng bệnh.
4. Phục hồi chức năng cho người tàn tật.
1.3. CÁC NỘI DUNG CỦA CHĂM SÓC
SỨC KHOẺ BAN ĐẦU
1. Giáo dục bảo vệ sức khoẻ.
2. Cải thiện các điều kiện lương thực và ăn uống.
3. Cung cấp đủ nước trong lành.
4. Các biện pháp thanh khiết môi trường cơ bản.
5. Tiêm chủng phòng các bệnh nhiễm khuẩn chủ
yếu.

1.3. CÁC NỘI DUNG CỦA CHĂM SÓC
SỨC KHOẺ BAN ĐẦU
6. Phòng và khống chế các bệnh địa phương.
7. Chữa các bệnh và thương tích thông thường.
8. Cung cấp các thuốc thiết yếu.
9. Lập hồ sơ sức khoẻ.
10.Quản lý cơ sở báo cáo định kỳ đều đặn.
1.4. CÁC ĐIỀU KIỆN QUAN TRỌNG ĐỂ
ĐẢM BẢO SỨC KHOẺ
1. Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt cho bà
mẹ và trẻ em
2. Cung cấp đầy đủ nước sạch
3. Cung cấp đầy đủ tiện nghi lao động và sinh hoạt
thích ứng
4. Đảm bảo an toàn môi trường tự nhiên và xã hội
5. Chăm sóc sức khoẻ toàn diện: Nâng cao sức
khoẻ, phòng bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức
năng
QUÁ TRÌNH TÀN TẬT
Bệnh, chấn thương, thiên tai, chiến tranh…
Khiếm khuyết
Giảm khả năng
Tàn tật
KHIẾM KHUYẾT
 Là sự mất mát, thiếu hụt hoặc bất
bình thường các cấu trúc sinh lý, giải
phẫu chức năng.

 Cho ví dụ về khiếm khuyết
GIẢM KHẢ NĂNG

 Là bất kỳ sự hạn chế hoặc mất chức
năng thực hiện một hoạt động do khiếm
khuyết gây ra.

 Cho ví dụ về giảm khả năng
TÀN TẬT
 Là hậu quả của khiếm khuyết và giảm khả
năng gây nên làm cho người đó không thực
hiện được vai trò của mình trong gia đình và
xã hội mà một người cùng giới cùng tuổi và
cùng hoàn cảnh thực hiện được

 Cho ví dụ về tàn tật
MÔ HÌNH TÀN TẬT VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN
QUAN THEO PHÂN LoẠI ICF
Chức năng và cấu trúc
của cơ thể
Tình trạng sức khỏe
(sự rối loạn hoặc bệnh)
Sự tham gia Sự hoạt động
Yếu tố môi trường Yếu tố con người
THẢO LUẬN NHÓM
 Hãy phân biệt khiếm khuyết, giảm khả năng và
tàn tật trong các trường hợp sau:
1. Cụt ngón cái
2. Không cầm đũa ăn cơm được
3. Không đi học vì không viết được
4. Liệt nửa người
5. Không đi bộ xa được
6. Không đi làm vì không leo lên thang gác được


THẢO LUẬN NHÓM
 Hãy phân biệt khiếm khuyết, giảm khả
năng và tàn tật trong các trường hợp sau:
1. Hay quên
2. Không làm được các công việc nội trợ
3. Lên cơn giật
4. Viêm tai giữa
5. Không nghe và trả lời được điện thoại
6. Chỉ nghe được khi nói to sát tai.
THẢO LUẬN NHÓM
Hãy phân tích khiếm khuyết, giảm khả năng và
tàn tật có thể có trong các trường hợp sau:
Trẻ gái 4 tuổi bị bỏng
nặng hai bàn tay
được 2 năm, khớp cổ
tay và mu tay bị sẹo
co cứng làm trẻ
không gập được các
ngón tay
Một người đàn ông
52 tuổi, cụt hai chi
dưới sống độc thân
tại một vùng núi xa
xôi

THẢO LUẬN NHÓM
Hãy phân tích khiếm khuyết, giảm khả năng
và tàn tật có thể có trong các trường hợp sau:
Một người đàn ông

liệt nhẹ nửa người
phải, sống với vợ và
4 bốn con tại một xã
miền núi Hoà Bình
Một nữ luật sư trẻ 25
tuổi sử dụng xe lăn
để đi lại và làm việc
tại Hà Nội.
PHÕNG NGỪA TÀN TẬT
Bệnh, chấn thương, thiên tai, chiến tranh…
Khiếm khuyết
Giảm khả năng
Tàn tật
Phòng ngừa bước 1
Phòng ngừa bước 2
Phòng ngừa bước 3
PHÕNG NGỪA TÀN TẬT
 Gồm ba bước cơ bản gắn kết chặt chẽ với
chăm sóc sức khoẻ ban đầu và công tác bảo về
sức khoẻ nhân dân.
 Hầu hết các loại tàn tật đều có thể phòng ngừa
hoặc giảm nhẹ.

Vai trò:
 Xây dựng chính sách
 Phân tích chi phí hiệu quả
 Ứng dụng trong nghiên cứu
CHIẾN LƯỢC PHÒNG NGỪA
KHUYẾT TẬT CỦA LIÊN HỢP QUỐC
(a)Hệ thống CSSK cơ bản được triển khai đến tất

cả các tầng lớp dân chúng.
(b)Tư vấn và chăm sóc sức khoẻ cho bà mẹ một
cách có hiệu quả.
(c)Giáo dục về dinh dưỡng thích hợp cho các bà
mẹ và trẻ em
(d)Tiêm chủng phòng ngừa các bệnh truyền
nhiễm
(e)Hệ thống phát hiện và can thiệp sớm.
f) Các quy chế an toàn phòng ngừa tai nạn ở
trong nhà, nơi làm việc, trên đường và trong
các hoạt động vui chơi giải trí.
g) Cải tiến công việc, thiết bị và môi trường làm
việc phù hợp hơn và cung cấp các chương
trình sức khoẻ nghề nghiệp
h) Các biện pháp kiểm soát việc dùng thuốc,
ma tuý, rượu, thuốc lá và các chất kích thích
khác.

CHIẾN LƯỢC PHÒNG NGỪA
KHUYẾT TẬT CỦA LIÊN HỢP QUỐC
i) Các hoạt động sức khoẻ cộng đồng và giáo dục để
hỗ trợ cuộc sống được bảo vệ
j) Giáo dục thường xuyên cho các tầng lớp nhân dân
các chương trình phòng ngừa tàn tật.
k) Đào tạo đầy đủ các nhân viên y tế, những người
bán chuyên và những người khác để hỗ trợ khi cấp
cứu.
l) Đào tạo cán bộ y tế mở rộng ở nông thôn để hỗ trợ
việc giảm thiểu tỉ lệ bị tàn tật.
m) Tổ chức đào tạo hướng nghiệp và đào tạo tại chỗ

cho người lao động

CHIẾN LƯỢC PHÒNG NGỪA
KHUYẾT TẬT CỦA LIÊN HỢP QUỐC
CÁC BIỆN PHÁP PHÕNG NGỪA
BƢỚC I
 Tiêm chủng mở rộng với tỷ lệ cao nhất, chất
lượng tốt nhất.
 Phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời, đặc
biệt là các bệnh nhiễm trùng.
 Đảm bảo dinh dưỡng cho mọi người, đặc biệt
là bà mẹ và trẻ em.
 Giáo dục sức khoẻ toàn dân.
CÁC BIỆN PHÁP PHÕNG NGỪA
BƢỚC I
 Giáo dục sức khoẻ toàn dân.
 Bảo vệ bà mẹ trẻ em và kế hoạch hoá gia đình.
 Cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường.
 Đào tạo cán bộ y tế cơ sở phải phù hợp với y tế
cộng đồng.
 Phát triển chương trình phục hồi chức năng
dựa vào cộng đồng.
CÁC BIỆN PHÁP PHÕNG NGỪA
BƢỚC II
 Các biện pháp phòng ngừa bước I cộng với:
 Phát hiện sớm khiếm khuyết, xử trí đúng, kịp
thời.
 Bảo đảm việc học hành cho trẻ em, đặc biệt là
trẻ tàn tật.
 Tạo công ăn việc làm cho người lớn bị tàn tật.

 Phát triển ngành vật lý trị liệu và phục hồi chức
năng ở tất cả các tuyến.
CÁC BIỆN PHÁP PHÕNG NGỪA
BƢỚC III
 Các biện pháp phòng ngừa bước I và II
 Phát triển ngành phục hồi chức năng từ
trung ương đến địa phương,
 Tăng cường giáo dục hội nhập cho trẻ tàn
tật.
 Tạo điều kiện học hành, công ăn việc làm,
tăng thu nhập.
 Cải tạo môi trường, thay đổi thái độ của xã
hội đối với người tàn tật.