(Trích: Truyện Kiều của Nguyễn Du)
Giảng văn 10 tiết 85
KIỂM TRA BÀI CŨ
Cảm hứng chủ đạo của
Truyện Kiều là gì?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Cảm hứng nhân văn (nhân đạo) là cảm hứng bao
trùm tác phẩm.Truyện Kiều là tiếng kêu đau đớn,
đứt ruột về số phận con người trong xã hội phong
kiến. Cảm hứng ấy được thể hiện qua 4 khía cạnh:
- Một tiếng kêu thương.
- Một bản án.
- Một ước mơ.
- Một cái nhìn bế tắc .
I.Tiểu dẫn
Đoạn trích “Trao duyên”có vị
trí như thế nào trongTruyện
Kiều của Nguyễn Du?
I.Tiểu dẫn
- Đoạn thơ chính là mở đầu cuộc đời đầy đau
khổ của Kiều khi gia đình gặp gia biến.
- Trích từ câu thơ 723 đến 756 trong tác phẩm.
II.Tìm hiểu đoạn trích
Đọc và nêu bố cục của đoạn trích ?
II.Tìm hiểu đoạn trích
1. Bố cục:
-12 câu thơ đầu: Kiều tìm cách thuyết phục và
trao duyên cho Thúy Vân.
-15 câu tiếp theo: Kiều trao kỉ vật và dặn thêm
em.
- 8 câu cuối: Độc thoại nội tâm.

II.Tìm hiểu đoạn trích
2. Phân tích
a) Đoạn 1:
Nêu ý nghĩa của cách dùng từ “cậy” và “chịu” có thể thay bằng
từ đồng nghĩa khác như “nhờ” và “nhận” không ?Vì sao ?
•Em có suy nghĩ gì về hành động “lạy rồi sẽ thưa” ?
* Lời khẩn cầu của Kiều đối với Vân:
“Cậy em, em có chịu lời
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân
II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
a) Đoạn 1:
Đây là lời khẩn cầu bất bình thường:
-“Cậy”: Kiều khẩn khoản ,thiết tha ,ngoài nghĩa nhờ vả
trông mong ,tin tưởng còn có ý nài ép, không thể từ chối
được.
-“Chịu lời”: Cầu khẩn hãy lắng nghe mình
-“Lạy rồi mới thưa”-> Cử chỉ bất ngờ đầy kính cẩn, trang trọng.
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân
* Lời khẩn cầu của Kiều đối với Vân (2 câu đầu):
“Cậy em, em có chịu lời
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”
II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
a) Đoạn 1:
=>Lời cầu xin hạ mình, coi Thúy Vân như một ân nhân, Thúy Vân bị đặt
vào tình cảnh đã rồi không thể từ chối, ràng buộc bằng cách đưa ra mối
quan hệ “Vì cây dây leo”.
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân

* Lời khẩn cầu của Kiều đối với Vân (2 câu đầu ):
“Cậy em, em có chịu lời
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”
II.Tìm hiểu đoạn trích
2. Phân tích
a) Đoạn 1:
“Giữa đường
thơm lây”
Ngôn ngữ của Kiều trong đoạn thơ này
được Nguyễn Du khắc hoạ như thế nào?
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân
* Ngôn ngữ của Kiều khi tìm cách thuyết phục và trao
duyên cho em (10 câu tiếp).
II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
a) Đoạn 1:
-Nàng giãi bày thật nhanh, ngọn ngành để thuyết phục Vân hết lời.
-Ngôn ngữ Nguyễn Du có sự kết hợp hài hòa giữa cách nói trang
trọng, văn hoa nhưng giản dị của dân gian qua việc sử dụng các
điển tích: “keo loan”, “tơ duyên” đi với các thành ngữ “tình máu
mủ”, “lời nước non”, “thịt nát xương mòn”, “ngậm cười chín suối”.
-Tâm trạng Kiều: Biết ơn chân thành, yên tâm, thanh thản vì mâu
thuẫn được giải quyết(tạm thời) nhưng bi kịch thực sự trong lòng
nàng đến đây lại bùng lên mãnh liệt .
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân
* Ngôn ngữ của Kiều khi tìm cách thuyết phục và trao duyên
cho em (10 câu tiếp ): “Giữa đường …
…thơm lây”
II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích

a) Đoạn 1:
“Giữa đường
thơm lây”
=> Kiều đã vận dụng cách nói dân gian điêu
luyện để nói lên tình cảnh khổ đau chia lìa, mà
phải chọn một trong hai giữa tình và hiếu .
Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Vân
* Ngôn ngữ của Kiều khi tìm cách thuyết phục và trao
duyên cho em (10 câu tiếp ):
b) Đoạn 2:
2.Phân tích
II.Tìm hiểu đoạn trích
*Tâm trạng của Kiều khi trao kỉ vật tình yêu cho Vân:
“Chiếc thoa với bức tờ mây
mảnh hương nguyền ngày xưa”
Kiều trao kỉ vật tình yêu cho Thúy
Vân trong tâm trạng như thế nào ?
Kiều trao kỉ vật cho em và dặn dò em (14 câu tiếp
theo)
II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
b)Đoạn 2:
Kiều trao kỉ vật cho em và dặn dò em (14 câu tiếp
theo )
*Tâm trạng của Kiều khi trao kỉ vật tình yêu cho Vân:
“Chiếc thoa với bức tờ mây
mảnh hương nguyền ngày xưa”
Đến đây Kiều tự coi mình là “người
mệnh bạc”, tay trao kỉ vật cho em mà
lòng Kiều thổn thức, não nề, tiếc nuối và

đau đớn, xót xa.

II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
b) Đoạn 2:
Sau khi trao những kỉ vật cho
Thúy Vân,Thúy Kiều dặn dò em
điều gì? Qua đó ta thấy được tâm
trạng gì ở nàng ?
Kiều trao kỉ vật cho em và dặn dò em (14 câu tiếp
theo)
* Kiều dặn dò em sau khi đã trao kỉ vật của tình yêu:
“ Mai sau…
…Cho người thác oan”
II.Tìm hiểu đoạn trích
Phẩm chất thủy chung son sắt trong tình yêu ở
nàng Kiều đã thể hiện rõ qua những lời dặn dò trên.
Nàng không sao quên được mối tình của mình, nàng
muốn trở về với tình yêu bằng linh hồn bất tử .Dù
sang thế giới bên kia, Kiều vẫn khao khát về gặp lại
người yêu và khao khát nhận được sự đồng cảm
của người thân nơi trần thế.
2.Phân tích
b) Đoạn 2:
*Tâm trạng của Kiều sau khi trao kỉ vật tình yêu cho
em : “Mai sau
Cho người thác oan”
Kiều trao kỉ vật cho em và dặn dò em (14 câu tiếp
theo )
Từ “bây giờ” mang ý nghĩa như thế nào ?

II.Tìm hiểu đoạn trích
2.Phân tích
c) Đoạn 3:
Độc thoại nội tâm, Kiều quay trở về với tâm trạng
bi kịch của chính mình
-“Bây giờ trâm gãy
hoa trôi lỡ làng”
c) Đoạn 3:
 Kiều đang ở trong tâm trạng tột cùng đau đớn, nàng đã ý thức
rõ về thực tại hiện hữu, về cái “bây giờ” của mình: “Trâm gãy
bình tan”, “tơ duyên ngắn ngủi”, “phận bạc như vôi”, “nước
chảy hoa trôi”
 Bi kịch của nàng càng sâu sắc hơn khi ý thức được về thực tại
nhưng vẫn không thôi khao khát về tình yêu: “Kể làm sao
xiết muôn vàn ái ân”
II.Tìm hiểu đoạn trích
-“Bây giờ trâm gãy
hoa trôi lỡ làng”
Độc thoại nội tâm, Kiều quay trở về với tâm trạng
bi kịch của chính mình
2.Phân tích
II.Tìm hiểu đoạn trích
Vì sao Nguyễn Du chuyển nhịp hai câu thơ cuối?
Tâm trạng Kiều lúc ấy như thế nào?
- “Ôi Kim lang !Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây !”
c) Đoạn 3:
Độc thoại nội tâm, Kiều quay trở về với tâm trạng
bi kịch của chính mình
2.Phân tích

-Hai lần Kiều kêu Kim Trọng trong cơn mê sảng, nỗi đau đã đến
tột đỉnh của sự tuyệt vọng:Thán từ “ôi”, “hỡi”và ngắt nhịp 3/3 đọc
lên như một tiếng nấc.
-Buổi trao duyên giữa đêm khuya đã được kết thúc bằng một tiếng
kêu đớn đau, tuyệt vọng và tự trách mình của Kiều. Nàng thương
cảm chàng Kim hơn chính bản thân mình. Kiều không đổ lỗi cho
hoàn cảnh và tự nhận trách nhiệm về mình. Trong đau thương,
Kiều vẫn sáng lên vẻ đẹp của một nhân cách cao thượng, vị tha.
2.Phân tích
c) Đoạn 3:
- “Ôi Kim lang !Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây !”
II.Tìm hiểu đoạn trích
Độc thoại nội tâm, Kiều quay trở về với tâm trạng
bi kịch của chính mình
Tóm lược lại nội dung và nghệ
thuật của đoạn trích “ Trao
duyên”?
III. Tổng kết
III. Tổng kết
1.Nội dung:
- Sức thông cảm lạ lùng đối với những khổ đau và
khát vọng hạnh phúc của con người.
- Vang lên lời tố cáo xã hội bất nhân, đã chồng chất
khổ đau lên một kiếp người .
- Cảm hứng nhân đạo sâu xa lồng trong cảm hứng
hiện thực nghiêm ngặt làm nên linh hồn thơ.
2.Nghệ thuật:
-Tài miêu tả,phân tích tâm trạng phức tạp, mâu
thuẫn nội tâm chân thực,tinh tế.

-Ngôn ngữ biến hóa linh hoạt.
-Sử dụng các thành ngữ quen thuộc.
Xin kính chào các thầy cô giáo
và các em học sinh yêu quý!
Bài học hôm nay dừng tại đây.Về nhà các em đọc
thuộc lòng đoạn trích và cần nêu lược nội dung, nghệ
thuật chính của tác phẩm. Soạn trước bài “Những nỗi
lòng tê tái”