Tôi là giám đốc bền vững
Một chiến lược phát triển bền vững không thể không
dựa vào vai trò rất quan trọng của các CSO (giám
đốc bền vững).
Thời gian gần đây, những thuật ngữ như “tăng
trưởng bền vững” (sustainable growth) hay “phát triển
bền vững” (sustainable development) đã trở nên phổ
biến trong các lĩnh vực kinh tế, quản trị kinh doanh.
Người ta hay nhắc đến sự bền vững (sustainability)
khi nói đến sự phát triển của quốc gia hay doanh
nghiệp và gắn nó với những mục tiêu phát triển dài
hạn của quốc gia/doanh nghiệp đó. Phát triển bền
vững trái ngược với phát triển nóng hay tăng trưởng
bong bóng. Mục tiêu tăng trưởng bền vững trái
ngược với các mục tiêu ngắn hạn, theo kiểu ăn xổi ở
thì. Doanh nghiệp chết bất đắc kỳ tử thường là những
doanh nghiệp làm ăn chụp giật, lừa dối khách hàng,
hủy hoại môi trường, vi phạm pháp luật, tức những
doanh nghiệp không coi trọng sự bền vững.
Sự bền vững còn được dùng để chỉ đến sự an toàn
lâu dài của hệ sinh thái và môi trường sống của con
người trên trái đất. Tình trạng không bền vững xảy ra
khi lượng tài nguyên thiên nhiên bị sử dụng và hủy
hoại nhiều hơn số lượng chúng được tạo ra.
Như vậy, khái niệm bền vững gắn liền với các khái
niệm xanh (green), môi trường (environment), trách
nhiệm xã hội của doanh nghiệp (corporate social
responsibility- CSR). Và trong nhiều trường hợp, các
khái niệm này được hiểu rất gần nhau. Đó cũng là lý
do trong các tập đoàn lớn muốn làm ăn chân chính và
gìn giữ uy tín lâu dài xuất hiện ngày càng nhiều chức
danh giám đốc xanh (chief green officer), giám đốc
môi trường (chief environmental officer), giám đốc
trách nhiệm xã hội (chief CSR officer) và gần đây
nhất là giám đốc bền vững (chief sustainbility officer -
CSO).
Chức danh giám đốc bền vững (nếu dịch sát nghĩa)
nghe thật lạ lẫm, nhưng nó đang trở nên phổ biến ở
các tập đoàn lớn. Nếu nghiên cứu cơ cấu tổ chức của
Dow Chemical, Dupont, Google, SAP, Mitsubitshi ,
sẽ thấy chức danh này có quyền lực cao và tầm ảnh
hưởng rộng. Đặc biệt, Tổng Giám đốc của Coca-Cola
đã quyết định tự kiêm nhiệm luôn chức danh này.
Tại Việt Nam, Công ty Thực phẩm QVD Đồng Tháp là
một trong những doanh nghiệp hiếm hoi có chức
danh CSO, do một người nước ngoài đảm nhiệm.
Công ty Xi măng Holcim Việt Nam, thành viên của tập
đoàn xi măng Holcim, cũng có bộ phận Phát triển Bền
vững và Trưởng Bộ phận Phát triển Bền vững
(Sustainable Development Manager).
CSO đang là một trào lưu mới mà nếu không có nó,
doanh nghiệp có thể bị xem là chưa quan tâm đúng
mức đến những vấn đề môi trường, sinh thái, an toàn
sức khỏe con người , tức chưa quan tâm đến sự
phát triển bền vững của doanh nghiệp. Sự xuất hiện
của CSO gắn liền với định hướng chiến lược phát
triển bền vững của doanh nghiệp, dựa trên nền tảng
những mục tiêu và chiến lược dài hạn gắn liền với
trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, an toàn sức
khỏe con người
Vai trò của CSO tùy thuộc vào cách thức tổ chức,
phân công của mỗi công ty, nhưng tựu chung đều
gắn liền với chiến lược phát triển bền vững của công
ty, có thể tóm tắt như sau:
Bảo vệ môi trường: CSO giữ vai trò quản lý các vấn
đề liên quan đến môi trường như nước thải, khí thải,
chất thải rắn, việc khai thác các tài nguyên thiên
nhiên và các ảnh hưởng khác đến môi trường như
bụi, rác, nhiệt độ, tiếng ồn, rò rỉ nhiên liệu, hóa chất,
hiệu ứng nhà kính ; đảm bảo sao cho hoạt động của
doanh nghiệp không xâm hại đến môi trường, mà
ngược lại, phải góp phần bảo vệ và nâng cao chất
lượng môi trường.
Ví dụ, mục trách nhiệm môi trường trên website của
Holcim Việt Nam có đoạn viết: “Chúng tôi nhận thức
được những thách thức đặt ra khi sử dụng khoáng
chất thiên nhiên và năng lượng không thể tái tạo. Do
đó, chúng tôi liên tục tìm cách cải thiện môi trường
qua việc hiểu rõ những thách thức và cơ hội trong
ngành công nghiệp này để hướng tới phát triển bền
vững”.
An toàn sức khỏe: Quản lý an toàn sức khỏe con
người là vai trò rất quan trọng của CSO, thường
được lồng trong vai trò quản lý trách nhiệm xã hội của
công ty. CSO chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn lao
động và an toàn sức khỏe cho nhân viên trong công
ty, đồng thời đảm bảo hoạt động của công ty không
gây tác động xấu đến sức khỏe con người, trong đó
có sức khỏe của người tiêu dùng sử dụng sản phẩm
của công ty.
Mục bền vững trên website của QVD Đồng Tháp (có
văn phòng ở Mỹ) ghi rõ cam kết sản phẩm cá tra của
công ty không chứa hóa chất và dư lượng thuốc
kháng sinh
Hiệu suất sử dụng các nguồn năng lượng và tài
nguyên thiên nhiên: CSO giữ vai trò quản lý hiệu suất
sử dụng các nguồn năng lượng và khai thác tài
nguyên thiên nhiên. Trong vai trò này, CSO có thể
chủ trì thực hiện các chương trình tiết kiệm năng
lượng, sử dụng năng lượng sạch từ thiên nhiên như
năng lượng gió, mặt trời , giảm thiểu việc sử dụng
nhiên liệu gây ô nhiễm môi trường.
Trong vai trò này, Tổng Giám đốc của Coca-Cola đặt
ra mục tiêu thu hồi nước thải để tái sử dụng, giảm 5%
khí thải CO2 tại các nhà máy đặt ở các nước phát
triển, thu hồi bao bì để tái chế, tránh thải vào lòng đất.
Trách nhiệm xã hội: CSO giữ vai trò quản lý các hoạt
động thể hiện trách nhiệm của công ty đối với xã hội
như chăm lo cho đời sống người lao động, hỗ trợ
người nghèo, cải thiện môi trường sống cho khu dân
cư, đóng góp cho lợi ích cộng đồng
Tuân thủ luật pháp: CSO chịu trách nhiệm tổ chức
kiểm soát, đảm bảo hoạt động của công ty luôn tuân
thủ pháp luật nước sở tại và các quy định của địa
phương, hạn chế tối đa sự kiện vi phạm và các nguy
cơ tranh chấp pháp lý cho công ty.
Vai trò của các giám đốc bền vững luôn dựa trên và
gắn liền với chiến lược phát triển bền vững của
doanh nghiệp. Các công ty làm ăn chân chính và có
tầm nhìn dài hạn trên thế giới, khi xây dựng chiến
lược kinh doanh, luôn đặt ra những mục tiêu bền
vững và lựa chọn con đường phát triển bền vững.
Các công ty này sẽ không vì những lợi ích ngắn hạn
mà vi phạm các nguyên tắc phát triển bền vững vốn
được xem là yếu tố quan trọng bậc nhất giúp công ty
họat động an toàn, tránh được sự sụp đổ không báo
trước. Một chiến lược phát triển bền vững không thể
không dựa vào vai trò rất quan trọng của các CSO
ngày nay.