1
BáC Hồ
NHÂN CáCH CủA THờI ĐạI
Và DấU ấN GIáO DụC
Từ NG ời bà, ng ời mẹ, ng ời chị



Đặng Quốc Bảo
(Tổng thuật t liệu )


2
Câu đối viếng bác ngày ng ời đi xa
(3/9/1969)
1/ Chí khí tráng sơn hà - Kim cổ anh hùng duy hữu nhất
Minh tinh quang vũ trụ - á Âu hào kiệt thị vô song.
ý chí quyện vào sông núi
Anh hùng x a nay hiếm có ai nh ng ời
Ngôi sao sáng này bừng trong vũ trụ
Hào kiệt từ á sang Âu khó ng ời sánh nổi.
(KD, có t liệu cho biết đây là đôi câu đối viếng Bác
của một lãnh tụ n ớc bạn)


3
2/ Thế giới đạo tiến trình - âu á anh hùng vô hậu bối
vĩ nhân tân xã hội - Mã liệt chi hậu hữu tiên sinh.
Lãnh đạo thế giới này đi lên

Anh hùng âu á ít có ai sánh đ ợc ng ời
Vĩ nhân của xã hội mới
Sau Cácmác, Lênin chỉ có tiên sinh!
(Mã: Mã Khắc T - CácMác; Liệt: Liệt Ninh - Lênin)
(KD, l u truyền tại miền Nam vùng tạm chiếm)


4
Hồ chí minh - anh hùng giảI phòng dân tộc -
Hồ chí minh - anh hùng giảI phòng dân tộc -
danh nhân văn hoá thế giới
danh nhân văn hoá thế giới
UNESCO nói về Hồ Chí Minh
Ghi nhận rằng năm 1990 sẽ đ ợc đánh dấu bằng lễ kỷ niệm lần
thứ 100 ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị anh hùng giải
phóng dân tộc của Việt Nam và là một nhà văn hoá lớn
"Hồ Chí Minh là biểu t ợng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân
tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng
dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh
chung của các dân tộc vì hoà bình độc lập dân tộc, dân chủ
và tiến bộ xã hội.
là kết tinh truyền thống văn hoá hàng ngàn năm của nhân dân
Việt Nam Những t t ởng của Ng ời là hiện thân của những
khát vọng của dân tộc mình và tiêu biểu cho việc hiểu biết
lẫn nhau của các dân tộc khác.


5
hồ chí minh ng ời kế tục và làm rạng rỡ
chủ nghĩa mác lê nin


Nói về Lênin, tôi muốn nói đến một điều ghi trong văn bản
của Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô ngày 4/1/1923 đề cập đến
vấn đề bầu Tổng Bí th thay thế Lênin vì lúc này Lênin ốm
nặng. Ng ời thấy không đảm nhiệm công việc phục vụ Đảng đ
ợc nữa, Ng ời có một đề nghị. Tất nhiên Ng ời không ghi cụ thể
tên ai sẽ đảm nhiệm chức Tổng bí th và chỉ nêu tiêu chuẩn
cho một Tổng bí th nh sau:
1) Là ng ời phải có tính kiên trì bền bỉ
2) Phải luôn trong sáng và ngay thẳng
3) Phải là ng ời khiêm tốn, dịu dàng, mềm mỏng
4) Phải có lòng nhân ái biết quan tâm đến đồng chí của mình
5) Phải là ng ời có tính kiên định.
Năm tiêu chuẩn đạo đức mà Lênin đặt ra cho Tổng bí th của
Đảng Bôn sê vích lúc bấy giờ thực chất là đạo đức cần lao
mà theo tôi nó thể hiện rất đầy đủ ở con ng ời Hồ Chí Minh".
(Sípphorôn Vichivosaram - Nghị sĩ Thái Lan)


6
Hồ Chí minh: vị thánh của cách mạng
"Chủ tịch n ớc Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà Hồ Chí Minh,
con ng ời xuất sắc nhất trong tất cả chúng ta. Trong cuộc đời
hoạt động chính trị của mình, tôi đã biết rất nhiều ng ời nh ng
không có ng ời nào gây đ ợc ở tôi một ấn t ợng đặc biệt nh ông
Hồ Chí Minh. Những ng ời có đầu óc tín ng ỡng th ờng hay nói
tới các vị thánh. đúng vậy với cách sống và uy tín của ông
đối với đồng bào trong n ớc, Hồ Chí Minh đúng là có thể so
sánh với các "vị thánh" đó, một vị thánh của cách mạng".
(Nikita Khrútxốp - Tổng Bí th Đảng cộng sản Liên Xô - Ng ời chống lại Stalin)

"Cụ Hồ đã trở thành một vị thánh"
(Malếch Khalin nhà báo Ai Cập)
"Trong những ng ời cộng sản trên thế giới, cụ Hồ là một
thánh nhân sau Lênin"
(Nhà báo Pháp Jean Lacouture)


7
Nguyễn Bỉnh Khiêm tiên tri về
đất Nam Đàn sinh thánh
Lời sấm 52
1/ Đất Nam Đàn sinh thánh:
Đụn sơn phân giải
Bò đái thất thanh
Nam Đàn sinh thánh.
( Bao giờ Bò đái thất thanh,
Nam Đàn sinh thánh rành rành chẳng sai )


8
Hồ Chí Minh:
ng ời đi thức tỉnh các tâm hồn
Hồ Chí Minh "Cụ không chỉ là một nhà chỉ huy, mà
đúng ra là một con ng ời đi thức tỉnh các tâm hồn".
(Gioóc giơ _ Môngtarông - Linh mục ng ời ý)
SM : Quản lý tâm hồn
Soul Management
a/ Quản lý, khêu gợi l ơng tâm.
b/ Thức tỉnh l ơng tri.
c/ Phát triển l ong năng



9
Cụ Hồ đời đời có cả thiên hạ
ý kiến nhà văn Anh
Cụ Hồ ra đi chỉ với một đôi dép cũ và một tấm áo
thô, nh ng đời đời cụ có cả thiên hạ. Còn con ng ời
kia t ởng đã chiếm đoạt cả thiên hạ và từng muốn
chiếm đoạt nốt cái mặt trời là của chung mọi nhà, thì
đến bây giờ lại tự mất hết rồi. Cụ Hồ ra đi ngót m ời
năm nay nh ng hàng ngày vẫn sống giữa nhân dân.
Còn con ng ời kia mới chỉ qua đời mấy hôm mà kỳ
thật đã vắng lặng ở trong lòng mọi ng ời từ hàng chục
năm nay.
Nhà báo Anh T liệu dẫn từ Đào Phan Suy t ởng tr ớc Ba Đình. Nhà xuất
bản Văn hoá Thông tin H.1998


10
Bài thơ về hoa Mai của Hồ Chí Minh
Bài thơ Th ớng Sơn
Lục nguyệt nhị thập tứ
Th ợng đáo thử Sơn lai
Cử đầu hồng nhật cận
Đối ngạn nhất chi Mai
Ngày 24 tháng sáu
Lên ngọn núi này chơI
Ngẩng đầu mặt trời đỏ
Bên suối một nhành Mai
(Tố Hữu dịch)



11
Lời bình bài thơ Th ớng Sơn của GS Phan Ngọc
Hai câu đầu nôm na để dẫn tới hai câu sau bất
tử.
Một tứ thơ cách mạng hoà với một tứ thơ Phật
giáo.
Ngạn là cáI bờ suối cụ thể, nh ng cũng là cáI
bờ bên kia, cáI bờ đạt đến sự giác ngộ.
Mai là cây Mại cụ thể nh ng cũng biểu thị cho
con ng ời thoát khỏi kiếp luân hồi


12
Cả hai lý t ởng đều ở ngay tr ớc mặt
Tứ thơ hào hùng siêu thoát đến thế là cùng
Hồ Chí Minh là thế !
Ai viết nổi hai câu thơ vừa muôn đời vừa mới
mẻ
Vừa thanh thản vừa khí phách lại thấm đ ợm
tình ng ời đến thế
Phải chăng chỉ có Hồ Chí Minh
Nguồn: Suy nghĩ mới về Nhật ký trong tù
Viện văn học NXB GD 1997 trang 630


13
"ChÝ lín qua nh÷ng bµi th¬
thêi niªn thiÕu"



14
Con ng
Núi cõng con đ ờng mòn
Cha thì cõng theo con
Núi nằm ì một chỗ
Cha đi cúi lom khom
Đ ờng bám lì l ng núi
Con tập chạy lon ton
Con siêng hơn hòn núi
Con đ ờng l ời hơn con

(Nguyễn Sinh Cung 1895)
Trên đ ờng thiên lý và hai bài thơ lúc 5 tuổi (1895)


15
Bi nể
BiÓn lµ ao lín
ThuyÒn lµ con bß
Bß ¨n no giã
Léi trªn mÆt n íc
Em nh×n thÊy tr íc
Anh tr«ng thÊy sau
Ta lín mau mau
V ît qua ao lín
NguyÔn Sinh Cung (1895)



16
Hổ phụ sinh hổ tử
Hoàng Cao KhảI chống can đI ra. Đám trẻ từ ngoài xa đã
ùa chạy. KhảI dụ dỗ: Các cháu đừng sợ, lại đây ông th
ởng kẹo. Cháu nào lúc nãy chê thơ các quan nếu làm đ ợc
thơ hay ông sẽ th ởng nhiều thứ đẹp lắm.
Đám trẻ làng dần dần chạy theo Cung đứng xúm xít lối vào
sân. Cung giao hẹn với Hòang Cao Khải: ông phảI hứa
không đánh cháu nếu thơ cháu không vừa ý ông.
ồ ! Đời nào ông lại đánh mắng cháu, dù cho cháu có nói
điều chi dại dột.
Cung mắt đăm chiêu nhìn thẳng vào Hoàng Cao KhảI rồi
đọc:


17
Kìa ba ông lão bé con con
Biết có tình gì với n ớc non
Hoàng Cao Khải gật đầu đắc ý. Đám quan khách cũng gật gù
theo Khải và h ớng sự chú ý về phía Cung, tỏ vẻ khâm phục.
Cung mắt h ớng tới ba pho t ợng và đọc tiếp
Tr ơng mắt làm chi ngồi mãI đó
Hỏi xem non n ớc mất hay còn
Hoàng Cao Khải căng tròn cả hai mắt nhìn Cung giọng run lên:
Thằng bé này con ai? Con nhà ai?
Có tiếng th a:
- Nó là con Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc ở bên Nghệ An ạ
Hoàng Cao Khải cầm cái can đi không vững trở vào nhà.
Y nói lẩm bẩm: Hổ phụ sinh hổ tử
(Trích từ Búp sen xanh của nhà văn Sơn Tùng)



18
Bản lý lịch của nguyễn ái quốc
Bản lý lịch của nguyễn ái quốc
khi tham gia đại hội quốc tế cộng sản
khi tham gia đại hội quốc tế cộng sản
lần thứ 7 - 1935
lần thứ 7 - 1935
Bí danh: Lin
Quê quán: Đông D ơng
Thành phần gia đình: Nhà nho
Học vấn: Tự học


19

“Xa nhµ ®· mÊy m ¬I niªn
§ªm qua nghe tiÕng mÑ hiÒn ru con”


20
Mùa Thu năm 1928, từ châu Âu Bác về Thái Lan với cái
tên mới là Thầu Chín ra báo Thân ái để tuyên truyền và tổ
chức Việt kiều ở Thái Lan. Một buổi chiều đi công tác về lỡ
đ ờng, Bác và đồng chí Trần Lam ghé vào nhà một Việt kiều
làm thợ mộc xin ngủ qua đêm. Anh chị thợ mộc rất vui vẻ đ
ợc đón khách đồng h ơng.

Tối hôm đó, ăn cơm xong, sau câu chuyện thăm hỏi,

Bác và đồng chí Trần Lam xin đi ngủ để mai có sức lên đ
ờng sớm. Hai Bác cháu đặt l ng xuống gi ờng đ ợc một lúc thì
căn nhà gỗ kẽo kẹt vang lên tiếng chị thợ mộc đ a nôi hát ru
con. Giọng chị ngâm Kiều rất hay. Hai Bác cháu lặng nghe
mê mải, rồi trằn trọc suốt đêm không tài nào chớp mắt đ ợc.


21
Sáng hôm sau, Bác cháu cám ơn anh chị thợ mộc rồi
tiếp tục cuộc hành trình.
Thấy Bác có vẻ mệt nhọc, đồng chí Trần Lam hỏi:
Đêm qua Bác không ngủ, sáng nay đi đ ờng hình nh
Bác không đ ợc khoẻ?
Giọng âu yếm, Bác nói:
"Không sao. Mình làm cách mạng say s a nên quên
hết chuyện nhà. Đêm qua nghe chị thợ mộc ngâm Kiều
ru con làm cho mình nhớ quá. Ngày x a ở Huế mẹ mình
cũng hay ngâm Kiều ru con nh chị thợ mộc!"


22
Nói đến đó Bác đổi giọng đọc lại câu thơ vừa xuất
hiện trong tâm trí.
"Xa nhà trót mấy m ơi niên
Đêm qua (mới) nghe tiếng mẹ hiền ru con!"
Nói đến đó giọng Bác trầm xuống. Bác không
muốn đồng chí Trần Lam đọc đ ợc nỗi nhớ th ơng
ngậm ngùi trong lòng Bác. Bác đổi giọng nói băng
qua chuyện công tác.
*

* *


23
Khoảng tháng 6 năm 1948, một đêm nọ ở Việt Bắc,
Bác ngồi đánh máy "Lời kêu gọi thi đua yêu n ớc", bỗng
nhiên d ới xóm ng ời dân tộc vẳng lên một tiếng khóc trẻ
con "oa! oa!", tiếng đánh máy chữ lóc cóc giòn giã quen
thuộc trong phòng làm việc của Bác tự nhiên trở nên rời
rạc rồi im bặt. Bác gọi đồng chí bảo vệ lên nhà và nhờ:
"Cháu đi tìm dỗ cho con nhà ai đó nín đi. Ngày x a ở
Huế, mẹ chết, em Bác đau, khát sữa cũng khóc nh thế
đó!"


24
Đồng chí bảo vệ cảm động quá đốt đuốc xuống
xóm dân thực hiện lời yêu cầu của Bác ngay. Nh ng
đến lúc đứa bé nín hẳn, Bác vẫn ngồi trầm ngâm hút
thuốc một lúc rồi Bác mới làm việc lại đ ợc.
Sau này có lần Bác nói: "Miền Nam trong trái tim
tôi" phải chăng lúc ấy mảnh đất Huế có con đ ờng
Đông Ba, khu chợ xép đã hiện ra trong tâm trí Bác rõ
nhất?
(Trích từ "Đi tìm dấu tích thời niên thiếu của Bác Hồ ở Huế.
NXB Văn học tr 86 - 88)


25
“TiÕng khãc gi÷a kinh thµnh”