Giới thiệu chương V : Truyền và biến đổi chuyển động
Truyền động ma sát
Truyền động ăn khớp
Hai nhánh đai mắc song song
Hai nhánh đai mắc chéo nhau
Hiểu được nguyên lý làm
việc, các ứng dụng
Biến đổi
chuyển động
Biến đổi chuyển động quay thành
chuyển động tịnh tiến
Biến đổi chuyển động quay thành
chuyển động lắc
Hiểu được nguyên lý làm
việc, các ứng dụng
Truyền chuyển
động
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Máy hay thiết bị gồm
nhiều bộ phận hơp
thành .Mỗi bộ phận
được đặc ở các vị trí
khác nhau
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
? Quan sát chiếc xe đạp,em hãy cho biết bộ phận nào tạo nên
chuyển động của xe khi có tác động của người điều khiển
Bộ phận tạo chuyển động ban đầu : Bàn đạp – Đĩa - Xích - Líp
Quan sát bộ phận
này và cho biết
? Tốc độ quay
của chúng
giống hay khác
. . . .
? Vị trí của đĩa và
líp đặc gần hay xa.
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Từ nhận xét trên hãy
cho biết
-
Tại sao cần phải truyền chuyển động
quay từ trục giữa đến trục sau ?
-
Tại sao số răng của đĩa lại nhiều hơn
số răng của líp ?
Tại sao cần có các bộ
truyền chuyển động ?
Truyền và biến đổi tốc độ
cho phù hợp với tốc độ của
các bộ phận trong máy
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
Máy hay các thiết bị cần có cơ
cấu truyền chuyển động vì các
bộ phận của máy thường đặt xa
nhau và có tốc độ quay không
giống nhau song đều được dẫn
động từ một chuyển động ban
đầu.
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
- Truyền động ma sát là là cơ cấu
truyền chuyển động quay nhờ lực ma
sát giữa các mặt tiếp xúc của vật dẫn
và vật bị dẫn
Bánh dẫn
Bánh bị dẫn
Bánh bị dẫn
Dây đai
Chuyển động quay nhờ lực
ma sát giữa các mặt tiếp xúc
của vật dẫn và vật bị dẫn
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
a/ Cấu tạo bộ truyền động đai
Gồm: bánh dẫn ; bánh bị dẫn ;.dây đai
Giới thiệu vật liệu dây đai,
bánh dẫn
?Chiều quay, tốc độ quay
bánh dẫn
Dây đai mắc
song song
bánh bị dẫn
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
a/ Cấu tạo bộ truyền động đai
Gồm: bánh dẫn ; bánh bị dẫn ;.dây đai
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
bánh dẫn
bánh bị dẫn
Dây đai mắc
chéo nhau
? Bánh dẫn; bánh bị dẫn; dây
đai; chiều quay
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
a/ Cấu tạo bộ truyền động đai
Gồm: bánh dẫn ; bánh bị dẫn ;.dây đai
b/ Nguyên lý làm việc
D
1
D
2
n
d
n
bd
Hướng dẫn xây dựng công thức
Nêu nguyên lý làm việc
+ i : tỉ số truyền
+ n
d
hoặc n
1
: số vòng/phút (của bánh dẫn)
+D
1
: đường kính bánh dẫn
+ n
bd
hoặc n
2
: số vòng/phút (của bánh bị dẫn)
+D
2
: đường kính bánh bị dẫn
2
1
1
2
D
D
n
n
n
n
i
d
bd
===
2
1
12
D
D
nn =
hay
2
1
1
2
D
D
n
n
n
n
i
d
bd
===
2
1
12
D
D
nn =
Từ công thức
hoặc
? Có nhận xét gì về mối quan hệ
giữa đường kính bánh dẫn,bánh bị
dẫn và số vòng quay của chúng
D
1
D
2
n
d
n
bd
? Muốn đảo chiều của
bánh bị dẫn ,ta mắc dây
đai theo kiểu nảo ?
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
a/ Cấu tạo bộ truyền động đai
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
b/ Nguyên lý làm việc
2
1
1
2
D
D
n
n
n
n
i
d
bd
===
2
1
12
D
D
nn =
hay
c/ Ứng dụng
-
Cấu tạo đơn giản; làm việc êm; ít
ồn; có thể truyền chuyển động giữa
các trục ở cách xa nhau; được sử
dụng rộng rải.như : máy khâu, máy
tiện, ô tô v.v. .
- Khi ma sát giữa bánh và dây đai
không đủ đảm bảo thì chúng có thể bị
trược nên tỉ số truyền bị thay đổi
Để khắc phục sự trược của
chuyển động đai người ta dùng
chuyển động ăn khớp
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
a/ Cấu tạo bộ truyền động đai
b/ Nguyên lý làm việc
c/ Ứng dụng
2/ Truyền động ăn khớp
a/ Cấu tạo bộ truyền động (SGK)
Bánh
răng dẫn
?
Bánh
răng dẫn
?
? Để bánh răng ăn khớp được với
nhau , hoặc đĩa ăn khớp với xích
cần đảm bảo những yếu tố nào
Để hai bánh răng ăn khớp
được với nhau thì khoảng cách
giữa hai răng kề nhau trên bánh
này phải bằng khoảng giữa hai
răng kề nhau trên bánh kia
Để đĩa ăn khớp được với
xích thì cỡ răng của đĩa và cỡ
xích phải tương ứng
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
2/ Truyền động ăn khớp
a/ Cấu tạo bộ truyền động
b/ Tính chất
D
2
,Z
2
, n
2
D
1
,Z
1
, n
1
2
1
1
2
Z
Z
n
n
i ==
2
1
12
Z
Z
nn =
Hướng dẫn xây dựng công thức
D
1
D
2
Thông số đặc trưng cho các bộ
truyền động quay là tỉ số truyền i
2
1
2
1
1
2
Z
Z
D
D
n
n
i ===
Z
1
,Z
2
số răng của bánh dẫn,bánh bị dẫn
TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I/Tại sao cần truyền chuyển động ?
II/ Bộ truyền chuyển động
1/ Truyền động ma sát - truyền động đai
2/ Truyền động ăn khớp
b/ Tính chất
a/ Cấu tạo bộ truyền động
2
1
2
1
1
2
Z
Z
D
D
n
n
i ===
c/ Ứng dụng
- Bộ truyền chuyển động bánh răng
dùng để truyền chuyển động quay
giữa các trục song song hoặc vuông
góc với nhau ; có tỉ số truyền xác
định; được dùng nhiều trong trong
hệ thống truyền động như đồng hồ,
hộp số xe máy v.v.
- Bộ truyền động xích dùng để
truyền chuyển động quay giữa hai
trục xa nhau; tỉ số truyền xác định
được sử dụng xe đạp, xe máy ,máy
nâng chuyển v.v.v
![]()
![]()
Củng cố
1/ Tại sao máy và các thiết bị cần phải truyền chuyển động?
2/ Thông số nào đặc trưng cho các bộ truyền chuyển động
quay? Công thức tính tỉ số truyền của bộ chuyển động
Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập 3,4 trang 101
Bài 4 vận dụng công thức tính tỉ số
truyền