NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
2.4-Khâu vӃt thѭѫng:
Có nhiӅu phѭѫng pháp khâu vӃt thѭѫng. ViӋc lӵa chӑn phѭѫng pháp khâu vӃt thѭѫng
phө thuӝc vào các yӃu tӕ sau ÿây:
o Hình dáng cӫa vӃt thѭѫng
o Vӏ trí giҧi phүu cӫa vӃt thѭѫng
o Ĉӝ dày cӫa vӃt thѭѫng
o Mӭc ÿӝ căng cӫa hai mép vӃt thѭѫng
o Yêu cҫu vӅ thҭm mӻ cӫa vӃt thѭѫng
Mһc dù có nhi
Ӆu thay ÿәi trong kӻ thuұt khâu và chҩt liӋu chӍ khâu, viӋc khâu vӃt thѭѫng
cҫn ÿҥt ÿѭӧc các yêu cҫu sau:
o Ĉóng kín các khoҧng chӃt
o Hӛ trӧ vӃt thѭѫng cho ÿӃn khi sӵ lành vӃt thѭѫng ÿӫ ÿӇ chӏu mӝt lӵc căng có xu
hѭӟng làm hӣ hai mép vӃt thѭѫng.
o Hai mép vӃt thѭѫng bҵng mһt và khít sát nhau
o Cҫm ÿѭӧc máu và ngăn ÿѭӧchiӋn tѭӧng nhiӉm trùng.
Các phѭѫ
ng pháp khâu vӃt thѭѫng chính bao gӗm : khâu mӫi rӡi, khâu mӫi liên tөc (hình
21), khâu mNJi ÿӋm thҷng ÿӭng (hình 22), khâu mӫi ÿӋm nҵm ngang (hình 23), khâu mӫi
trong da (hình 26), mӫi khâu lӝn mép (hình 24), mӫi khâu chӏu lӵc (hình 25) và khâu mӫi
vòng (hình 26).
Hình 21- Mͯi khâu rͥi và liên tͭc
Hình 22- Mͯi khâu ÿ͏m th̻ng ÿͱng
42
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
Hình 23- Mͯi khâu ÿ͏m n̹m ngang
Hình 24- Mͯi khâu l͡n mép (lambert-trái, connell-ph̫i trên, mͯi khâu ḽy niêm m̩c ru͡t,
cushing-ph̫i d˱ͣi, mͯi khâu không ḽy niêm m̩c ru͡t)
Hình 25- Mͯi khâu chiͭ l͹c
43

NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
Hình 26- Mͯi khâu trong da và mͯi khâu vòng
Mӫi khâu rӡi là loҥi mӫi khâu thѭӡng ÿѭӧc sӱ dөng nhҩt.
Khi sӱ dөng mӫi khâu rӡi, cҫn chú ý các ÿiӅu sau ÿây:
o Mӫi khâu phҧi “cҳn” ÿӅu hai phía vӃt thѭѫng.
o Kim khâu ÿi vào bӅ mһt da ӣ góc 90° và ÿi ra khӓi bӅ mһt da cNJng ӣ góc ÿӝ ÿó.
o Khi hai mép vӃt thѭѫng không cân bҵng, khâu áp mép lӟn vào mép nhӓÿӇ hҥn
chӃ lӵc căng trên mép nhӓ.
o ChӍ s
ӱ dөng mӫi khâu rӡi nӃu lӵc căng hai mép vӃt thѭѫng không ÿáng kӇ.
o Sӱ dөng chӍ không tan ÿӇ khâu. Cҳt chӍ vào thӡi ÿiӇm thích hӧp.
Mӫi khâu liên tөc chӍ có mӝt lӧi ÿiӇm duy nhҩt là thӡi gian khâu nhanh. Các bҩt lӧi cӫa
mӫi khâu này bao gӗm: hai mép da ít bҵng mһt hѫn và sҽo xҩu hѫn các mӫi khâu khác.
Mӫi khâu ÿӋm thҷng ÿӭng là mӫi khâu ÿѭӧc ch
ӑn lӵa khi có sӵ căng giӳa hai mép vӃt
thѭѫng. Vӟi mӫi khâu này, hai mép da bҵng mһt hѫn. Tuy nhiên, mӫi khâu này tӕn nhiӅu
thӡi gian hѫn các mӫi khác.
So vӟi mӫi khâu ÿӋm thҷng ÿӭng, mӫi khâu ÿӋm nҵm ngang tҥo ra lӵc hӛ trӧ phân bӕ
ÿӅu trên vӃt thѭѫng hѫn. Tuy nhiên, vӟi mӫi khâu ÿӋm nҵm ngang, hai mép vӃt thѭѫng
không có xu hѭӟng áp sát vào nhau. Ӭng dөng duy nhҩt cӫa mӫi khâu ÿӋm nҵm ngang là
dùng ÿӇ khâu vӃt thѭѫng gan. Mӫi khâu ÿӋm có tác dөng cҫm máu mһt cҳt gan, không xé
rách nhu mô gan, ÿӗng thӡi mӣ vӃt thѭѫng ra bӅ mһt, tránh nguy cѫ tө dӏch trong nhu mô
gan sau mә.
Mӫi khâu lӝn mép và mNJi khâu vòng ÿѭӧc sӱ dөng nhiӅu trong khâu nӕi ӕng tiêu hoá.
Vӟi mӫi khâu này, thanh mҥc ӕng tiêu hoá ÿѭӧc lӝn vào trong, tránh ÿѭӧc nguy cѫ dính
ruӝt sau mә.
Mӫi khâu chӏu lӵc ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ khâu ÿóng các thành b
өng khó. Ĉó là các trѭӡng hӧp
thành bөng quá căng sau khi ÿóng (BN béo phì, BN bӏ hen suyӉn hay viêm phӃ quҧn
mãn tính, tình trҥng tăng áp lӵc trong xoang bөng…) hay thành bөng khó có khҧ năng

lành (BN lӟn tuәi, BN bӏ suy giҧm sӭc ÿӅ kháng…).
ChӍ dùng ÿӇ khâu mӫi khâu chӏu lӵc tӕt nhҩt là chӍ nylon hay chӍ thép. Mӫi khâu lҩy hӃt
cҧ bӅ dày cӫa thành bөng. Sau khi khâu, không xiӃt các mӕi chӍ, tiӃp tөc khâu ÿóng
thành bөng theo cách thӭ
c thông thѭӡng. Sau khi ÿã kӃt thúc viӋc khâu ÿóng lӟp da mӟi
xiӃt các mӕi chӍ cӫa mӫi khâu chӏu lӵc. Các ÿҫu chӍ cӫa mӫi khâu chӏu lӵc sӁÿѭӧc luӗn
qua mӝt ӕng ngҳn làm bҵng nhӵa hay cao su trѭӟc khi xiӃt. Mӫi khâu chӏu lӵc ÿѭӧc cҳt
chӍ sau 2-4 tuҫn.
Thӡi ÿiӇm cҳt chӍ cӫa các mӫi khâu thay ÿәi, tuǤ thuӝc vào hai yӃu tӕ chính:
44
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Khҧ năng chӏu lӵc nӝi tҥi cӫa vӃt thѭѫng. Trung bình mӝt vӃt thѭѫng sӁÿҥt 8%
khҧ năng chӏu lӵc sau 1-2 tuҫn.
o Lӵc căng hai mép cӫa vӃt thѭѫng.
Thӡi gian cҳt chӍ trung bình cӫa vӃt thѭѫng vùng mһt là 5-7 ngày, vùng cә là 7 ngày, da
ÿҫu: 10 ngày, vùng thân và chi trên 8-10 ngày, chi dѭӟi 10-14 ngày.
Cҳt chӍ muӝn có thӇ dүn ÿӃn nhiӉm trùng vӃt thѭѫng. Cҳt chӍ muӝn cNJng có thӇ d
үn ÿӃn
hiӋn tѭӧng biӇu mô hoá quanh sӧi chӍ, làm cho sҽo có hình “xѭѫng cá”.
2.5-Cҳt lӑc vӃt thѭѫng:
Cҳt lӑc vӃt thѭѫng là mӝt thӫ thuұt ngoҥi khoa căn bҧn trong xӱ trí ban ÿҫu mӝt vӃt
thѭѫng dѫ hay ÿã nhiӉm trùng.
ĈӇ có thӇ tiӃn hành cҳt lӑc vӃt thѭѫng, cҫn có các dөng cө sau:
o Kҽp mô (nhíp có mҩu)
o Dөng cө bóc tách sҳc (dao vӟ
i lѭӥi sӕ 10 hay kéo có ÿҫu nhӑn)
o Nѭӟc muӕi sinh lý
o Syringe lӟn hay bҫu cao su hay bҩt kǤ mӝt hӋ thӕng bѫm rӱa nào
Các bѭӟc chính trong cҳt lӑc vӃt thѭѫng:
o Bѫm rӱa vӃt thѭѫng bҵng mӝt sӕ lѭӧng ÿáng kӇ cӫa nѭӟc dѭӟi áp lӵc

o Dùng nhíp có mҩu lҩy các dӏ vұt
o Dùng dөng cө sҳc lҩy ÿi các mô chӃt, mô ÿ
ã nhiӉm trùng hay có nhiӅu dӏ vұt
không thӇ lҩy ÿi bҵng nhíp có mҩu ÿѭӧc.
o Bѫm rӱa lҥi vӃt thѭѫng mӝt lҫn nӳa
o ĈӇ hӣ vӃt thѭѫng hay khâu các mӫi khâu chӡ
o Ĉҳp gҥc ѭӟt che lên vӃt thѭѫng.
2.6-Xӱ trí gãy xѭѫng:
Thái ÿӝ ÿiӅu trӏ mӝt trѭӡng hӧp gãy xѭѫng:
o Xӱ trí ban ÿҫu khi tiӃp cұn BN tҥi hiӋn trѭӡng (bҩt
ÿӝng tҥm, cҫm máu tҥm, giӳ
ҩm, ÿҧm bҧo khí ÿҥo thông suӕt)
o Vұn chuyӇn ÿӃn cѫ sӣ y tӃ gҫn nhҩt
o Xӱ trí theo thӭ tӵѭu tiên (ABCDE- khí ÿҥo, tuҫn hoàn, sӑ não, bөng và tӭ chi)
Quá trình ÿiӅu trӏ chính mӝt trѭӡng hӧp gãy xѭѫng bao gӗm ba bѭӟc: nҳn xѭѫng gãy, bҩt
ÿӝng và phөc hӗi vұn ÿӝng.
Nҳn xѭѫng gãy có thӇ kín hay hӣ.
Nҳ
n xѭѫng kín (vӟi phѭѫng pháp vô cҧm tê tҥi chӛ hay mê toàn thân) ÿѭӧc chӍÿӏnh khi:
o Gãy xѭѫng nhӓ và di lӋch ít
o Gãy xѭѫng ӣ trҿ em
o Ә gãy әn ÿӏnh sau khi ÿѭӧc kéo nҳn
Nҳn xѭѫng hӣÿѭӧc chӍÿӏnh khi:
45
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Không thӇ nҳn kín
o Gãy xѭѫng thҩu khӟp
o Gãy không vӳng (nguy cѫ di lӋch thӭ phát sau khi nҳn kín)
Xѭѫng gãy có thӇÿѭӧc kéo nҳn liên tөc. Lӵc kéo nҳn liên tөc có thӇ là trӑng lӵc (gãy
ÿҫu trên xѭѫng cánh hay), lӵc kéo trên da (gãy xѭѫng ÿùi ӣ trҿ em) hay lӵc kéo trên

ÿoҥn gãy xa (gãy xѭѫng ÿùi ӣ ngѭӡi lӟn) (hình 27).
Xѭѫng gãy, sau khi ÿã ÿѭӧc nҳn chӍnh, cҫn ÿѭӧc bҩt ÿӝng mӝt thӡi gian. Bҩ
t ÿӝng
xѭѫng gãy có thӇ bҵng bӝt (bó bӝt hay nҽp bӝt) hay bҵng các phүu thuұt cӕÿӏnh (cӕÿӏnh
ngoài và cӕÿӏnh trong.
Hình 27- Các
ph˱˯ng pháp kéo
n̷n liên tͭc x˱˯ng
gãy: 1-kéo trên da,
2-kéo trên ÿo̩n gãy
xa, 3-kéo b̹ng tr͕ng
l͹c
ChӍÿӏnh cӫa phүu thuұt cӕÿӏnh trong:
o Không thӇ nҳn kín (trѭӡng hӧp này kӃt hӧp nҳn hӣ vӟi cӕÿӏnh trong).
o Gãy không vӳng
o Gãy xѭѫng bӋnh lý
o Gãy xѭѫng, chӛ gãy chұm liӅn xѭѫng (gãy cә xѭѫng ÿùi)
o Gãy nhiӅu chӛ
Các phѭѫng pháp cӕÿӏnh trong (hình 28):
o Cӕÿӏnh bҵng bҧng và vít
o Cӕÿӏnh bҵng dây thép
o Ĉóng ÿinh nӝi tuӹ.
Hình 28- Ph̳u thu̵t c͙ÿ͓nh trong
46
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
Nӝi dung cӫa phүu thuұt cӕÿӏnh ngoài (hình 29) là xuyên các vít dài qua thân xѭѫng ӣ
hai phía cӫa ә gãy và cӕÿӏnh chúng vào khung ngoài.
ChӍÿӏnh cӫa phүu thuұt cӕÿӏnh ngoài:
o Gãy xѭѫng kӃt hӧp vӟi tәn thѭѫng mô mӅm nһng
o Ĉa thѭѫng (thí dө có tәn thѭѫng ngӵc phӕi hӧp)

o Gãy xѭѫng chұu
o NhiӉm trùng ә gãy
Hình 29- Ph̳u thu̵t c͙ÿ͓nh ngoài
Sau khi bҩt ÿӝng xѭѫng gãy:
o Kê phҫn chi có ә gãy lên cao (ÿӇ hҥn chӃ phù nӅ)
o Cho BN tұp vұn ÿӝng chӫÿӝng (có hӛ trӧ, ÿӇ tăng cѭӡng lѭӧng máu lѭu thông
giúp xѭѫng mau liӅn, ÿӗng thӡi tánh cӭng khӟp)
2.7-Khâu nӕi gân:
Trѭӟc khi tiӃn hành khâu nӕi gân cҫn chú ý:
o Tìm ÿúng hai ÿҫu gân bӏÿӭt (dӵa vào sӵ tѭѫng xӭng vӅ vӏ trí và sӵăn khӟp vӅ
hình dáng cӫa hai ÿҫu)
o
Cӕÿӏnh ÿҫu gân (ÿһc biӋt ÿҫu gҫn) bҵng kim
o Không kҽp gân bҵng các dөng cө phүu thuұt. Ĉӝng tác này có thӇ làm dính gân
sau này.
Hình 30- Mͯi khâu nhân trong ph̳u thu̵t n͙i
gân
47
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
Có hai loҥi mӫi khâu nӕi gân: mӫi khâu nhân (core suture) và mNJi khâu vòng. Phҧi thӵc
hiӋn ít nhҩt bӕn mӫi khâu nhân (hình 30), bҵng chӍ prolene 3-0. Chú ý vӏ trí sӧi chӍ
xuyên ngang mӝt ÿҫu gân trong mӫi khâu nhân phҧi cách ÿҫu tұn tӕi thiӇu 1 cm. Mӫi
khâu vòng là mӫi liên tөc, xuyên qua lӟp bao ngoài cӫa hai ÿҫu tұn. ĈӇ khâu mӫi vòng,
sӱ dөng chӍ prolene 5-0.
3-Các kӻ năng phүu thuұt nâng cao:
3.1-Mӣ bөng và ÿóng bөng:
Mӣ bөng ÿѭӧc ch
Ӎÿӏnh ÿӇ xӱ trí các tәn thѭѫng trong xoang bөng hay ÿӇ thám sát xoang
bөng.
Ĉѭӡng mӣ bөng ÿѭӧc thӵc hiӋn thѭӡng xuyên nhҩt là ÿѭӡng giӳa (rҥch mӣÿѭӡng trҳng

linea alba) (hình 31). Bөng ÿѭӧc mӣ trên ÿѭӡng trҳng giӳa có thӇӣ trên rӕn, dѭӟi rӕn
hay cҧ hai.
Hình 31- Ĉ˱ͥng tr̷ng linea alba
Ĉѭӡng mӣ bөng giӳa trên rӕn dành cho viӋc thám sát hay xӱ trí các tәn thѭѫng ӣ tҫng
trên mҥc treo ÿҥi tràng ngang. ChӍÿӏnh cӫa mӣ bөng ÿѭӡng giӳa dѭӟi rӕn là thám sát và
xӱ trí các tәn thѭѫng ӣ tҫng dѭӟi mҥc treo ÿҥi tràng ngang. Ĉѭӡng mӣ bөng giӳa có thӇ
ÿѭӧc kéo dài tӯ mӫi ӭc ÿӃn xѭѫng mu.
Ngoài ÿѭӡng giӳa, các ÿѭӡng mӣ bөng sau ÿây cNJng có thӇÿѭӧc chӍÿӏnh:
o
Ĉѭӡng dѭӟi sѭӡn phҧi (ÿѭӡng Kocher): dành cho các phүu thuұt gan, túi mұt và
ÿѭӡng mұt.
o Ĉѭӡng Davis (hay Davis-Rockey): ÿѭӡng mӣ bөng tách cân cѫӣ hӕ chұu phҧi, là
ÿѭӡng mә tiêu chuҭn ÿӇ cҳt ruӝt thӯa.
o Ĉѭӡng Pfannenstien: là ÿѭӡng mӣ bөng ngang ngay trên xѭѫng mu. Sau khi rҥch
da và mô mӥ dѭӟi da, ÿѭӡng trҳng ÿѭӧc mӣ dӑc ÿӇ vào xoang bөng. Mӝt biӃn
thӇ cӫa ÿѭӡng Pfannenstien là ÿѭӡng Maylard. Ĉѭӡng mә Maylard cҳ
t ngang cѫ
thҷng bөng ÿӇ vào xoang bөng.
ChӍÿӏnh cӫa ÿѭӡng Pfannenstien phүu thuұt mә bҳt con (Cesarean) hay cҳt tӱ cung do
các bӋnh lý lành tính. Ĉѭӡng Maylard ÿѭӧc chӍÿӏnh khi cҫn có mӝt ngӓ vào vùng chұu
ÿӫ rӝng.
Kӻ thuұt mӣ bөng ÿѭӡng giӳa trên rӕn (hình 32):
o Rҥch da ÿѭӡng dӑc giӳa bөng, tӯ mӫi ӭc ÿӃn rӕn (có thӇ kéo dài dѭӡng rҥch qua
rӕn ÿӇ mӣ r
ӝng phүu trѭӡng). TiӃp tөc rҥch tiӃp mô dѭӟi da cho ÿӃn ÿѭӡng trҳng
giӳa.
48
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Cҫm máu hai mép ÿѭӡng rҥch, trѭӟc tiên bҵng ép gҥc, sau ÿó buӝc hay ÿӕt ÿiӋn
nӃu máu còn tiӃp tөc chҧy. Không ÿӕt ÿiӋn ӣ vӏ trí sát lӟp da vì có thӇ làm bӓng

da.
o Nhұn diӋn ÿѭӡng trҳng giӳa. Ĉѭӡng trҳng giӳa là nѫi có các sӧi cѫÿan chéo
nhau. Rҥch ÿѭӡng trҳng giӳa. Ĉѭӡng trҳng giӳa, sau khi ÿѭӧc rҥch, sӁ phô bày
lӟp mӥ tiӅ
n phúc mҥc. Vén lӟp mӥ tiӅn phúc mҥc ra hai bên bҵng bóc tách cùn.
Các mҥc máu trong lӟp mӥ tiӅn phúc mҥc sӁÿѭӧc kiӇm soát bҵng buӝc hay ÿӕt
ÿiӋn.
o Nhҩc phúc mҥc ӣ hai vӏ trí hai bên ÿѭӡng giӳa bҵng hai kҽp mҥch máu (Kelly)
sao cho nó có hình “cái lӅu”. Bóp nhҽ “ÿӍnh lӅu” giӳa ngón tay cái và ngón trӓÿӇ
ÿҭy ruӝt và mҥc nӕi lӟn ra khӓi “lӅu”.
o Mӣ mӝt ÿѭӡng nhӓ trên ÿӍnh “lӅu” bҵng dao.
o
Sau khi phúc mҥc ÿã ÿѭӧc mӣ, cho ngón tay trӓ và ngón giӳa vào và nâng phúc
mҥc lên, tiӃp tөc cҳt phúc mҥc bҵng kéo cho ÿӃn hӃt chiӅu dài cӫa vӃt mә.
Hình 32- KͿ thu̵t mͧ bͭng
Kӻ thuұt ÿóng bөng (hình 33):
o VӅ mһt nguyên tҳc, thành bөng ÿѭӧc ÿóng tӯng lӟp mӝt.
o Dùng các kҽp mҥch máu (Kelly) kҽp giӳ hai ÿҫu và hai mép cӫa phúc mҥc. Khâu
ÿóng phúc mҥc bҵng chӍ tan, kim tròn 0. ĈӇ tránh phҧi khâu vào ruӝt bên dѭӟi,
có thӇ dùng thuӕc dãn cѫ hay banh vén malleble ÿһt bên dѭӟi phúc mҥc.
49
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Ĉѭӡng trҳng giӳa ÿѭӧc khâu ÿóng bҵng các mӫi khâu rӡi vӟi chӍ polyglycolic
hay polyglactic acid 1, kim tròn hay kim ÿҫu tam giác (kim nhӑn-cҳt, trocar
needle). ChӍ không tan mӝt sӧi (nylon) ÿѭӧc chӍÿӏnh trong trѭӡng hӧp vӃt mә bӏ
dây trùng ÿáng kӇ hay ÿã bӏ nhiӉm trùng.
o Da ÿѭӧc khâu ÿóng bҵng chӍ nylon 2-0, mӫi khâu rӡi, vӟi các mӫi khâu cách
nhau 1 cm và cách mép vӃt mә 1 cm.
Hình 33- KͿ thu̵t ÿóng bͭng
3.2-Mӣ và ÿóng ngӵc:

Mӣ ngӵc ÿѭӧc chӍÿӏnh khi phүu thuұt viên cân thӵc hiӋn các thao tác bên trong lӗng
ngӵc.
Các ÿѭӡng mӣ ngӵc chính:
o Mӣ xѭѫng ӭc: dành cho phүu thuұt tim hӣ và phүu thuұt vùng trung thҩt trѭӟc
o Mӣ ngӵc sau bên: dành cho các phүu thuұt trên phәi và trung thҩt sau (bao gӗm
thӵc quҧn). Ĉѭӡng mӣ ngӵc ӣ liên sѭӡn 5, tҥo ra ngӓ tiӃp cân tӕt nhҩt ÿӃn r
ӕn
phәi, vì vұy là ÿѭӡng mӣ ngӵc ÿѭӧc lӵa chӑn cho các phүu thuұt cҳt phәi (cҳt
toàn bӝ phәi hay cҳt thuǤ phәi).
o Mӣ ngӵc trѭӟc bên, bên trái, ÿѭӧc lӵa chӑn ÿӇ hӗi sӭc BN ngѭng tim (xoa bóp
tim trong lӗng ngӵc).
50
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Mӣ ngӵc trѭӟc bên hai bên (kӃt hӧp mӣ ngang xѭѫng ӭc, còn gӑi là ÿѭӡng rҥch
“mӣ vӓ sò”)
Kӻ thuұt mӣ ngӵc (sau bên) (hình 34-38):
Hình 34- BN ÿ˱ͫc ÿ̿t ͧ t˱
th͇ nghiêng m͡t
bên.Ĉ˱ͥng r̩ch b̷t ÿ̯u
ngay d˱ͣi ÿ͑nh x˱˯ng b̫
vai. ͦ phía tr˱ͣc, ÿ˱ͥng
r̩ch h˱ͣng ÿ͇n núm vú
n͇u BN là nam hay ch̩y
d͕c theo n͇p g̭p d˱ͣi vú
n͇u BN là nͷ. Các c˯ có
th͋ ÿ˱ͫc c̷t là c˯ răng
tr˱ͣc và c˯ l˱ng r͡ng ͧ
phía tr˱ͣc, c˯ thang và c˯
thon ͧ phía sau.
Hình 35- X˱˯ng b̫ vai ÿ˱ͫc ÿ̱y lên trên. Ĉ͓nh v͓ khoang liên s˱ͥn 5 hay 6. C˯ liên s˱ͥn sau ÿó

ÿ˱ͫc c̷t ÿ͋ ÿi vào khoang màng ph͝i. Chú ý c̷t c˯ liên s˱ͥn g̯n bͥ trên cͯa x˱˯ng s˱ͥn d˱ͣi
h˯n là g̯n bͥ d˱ͣi cͯa x˱˯ng s˱ͥn trên ÿ͋ tránh làm t͝n th˱˯ng bó m̩ch th̯n kinh liên s˱ͥn.
Sau khi ÿã vào khoang l͛ng ng͹c, cho ngón tay vào thám sát ÿ͋ b̫o ÿ̫m r̹ng không có s͹ dính
ph͝i vào thành ng͹c.
51
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
Hình 36- Thi͇t ÿ͛ ngang th͋ hi͏n m͙i liên quan giͷa bó m̩ch th̯n kinh liên s˱ͥn vͣi ÿ˱ͥng
r̩ch
Hình 37- Ĉ̿t dͭng cͭ banh s˱ͥn qua ÿ˱ͥng
mͧ ng͹c và mͧ dͭng cͭ ch̵m và nh́ÿ͋ tránh
làm gãy x˱˯ng s˱ͥn. Có th͋ mͧ r͡ng thêm
ph̳u tr˱ͥng b̹ng cách c̷t ph̯n sau cͯa m͡t
x˱˯ng s˱ͥn.
Hình 38- Sau khi ÿã vào khoang l͛ng ng͹c và
tr˱ͣc khi ti͇n hành b̭t cͱ thao tác nào, m͙c
gi̫i ph̳u ÿ˱ͫc quan sát tr˱ͣc tiên là tƭnh
m̩ch ÿ˯n.
Kӻ thuұt ÿóng ngӵc:
ĈӇ ÿóng ngӵc, cҫn có dөng cө khép sѭӡn. Sau khi vӃt mәÿã ÿѭӧc khép, khâu 2-3 mӫi
vòng qua hai xѭѫng sѭӡn ӣ sát hai mép vӃt mәÿӇ giӳ cho vӃt mә không bӏ hӣ trӣ lҥi sau
khi tháo bӓ dөng cө khép sѭӡn. Khâu ÿóng các lӟp cѫ thành ngӵc tӯng lӟp mӝt (thѭӡng
không cҫn thiӃt và cNJng không thӇ khâu khép lӟp cѫ liên sѭӡn). Mӫi khâu là mӫi liên
52
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
tөc, bҵng chӍ polyglycolic hay polyglactic acid 0. Khâu mô mӥ dѭӟi da bҵng chӍ
polyglycolic hay polyglactic acid 3-0. Khâu da bҵng các mӫi khâu rӡi chӍ nylon 2-0.
3.3-Khâu nӕi ruӝt:
Có bӕn ÿiӅu cҫn phҧi ÿѭӧc ÿҧm bҧo trѭӟc khi tiӃn hành khâu nӕi ruӝt:
o Sӵ tѭӟi máu cӫa hai ÿҫu ruӝt phҧi ÿҫy ÿӫ
o Di ÿӝng tӕt ÿoҥn ruӝt ӣ hai ÿҫu ÿӇ cho sau khi khâu nӕi, miӋng nӕi không bӏ căng

o Hai mép ruӝ
t khâu nӕi phҧi càng sҥch càng tӕt
o Khi tiӃn hành khâu nӕi, phҧi cách ly thұt tӕt vùng khâu nӕi vӟi phҫn còn lҥi cӫa
xoang bөng.
Các nguyên tҳc căn bҧn cӫa khâu nӕi ruӝt:
o Sӱ dөng dөng cө khâu nӕi riêng biӋt vӟi các dөng cө còn lҥi trong cuӝc phүu
thuұt.
o Mӫi khâu rӡi, mӫi khâu lҩy thanh mҥc-dѭӟi niêm mҥc là “tiêu chuҭn vàng” trong
khâu nӕi ӕng tiêu hoá.
o Các m
ӫi khâu phҧi lӝn hai mép ruӝt vào trong.
o Các mӫi khâu không quá nhһt, các nѫ xiӃt không quá chһt ÿӇ có thӇ làm thiӃu
máu miӋng nӕi
o Sau khi khâu nӕi, miӋng nӕi phҧi ÿҧm bҧo kín vӟi nѭӟc (watertight).
Kӻ thuұt khâu nӕi ruӝt non:
o Xác ÿӏnh giӟi hҥn ÿoҥn ruӝt cҫn cҳt bӓ bҵng hai kҽp mô Babcock.
o Trình bày ÿoҥn ruӝt cҫn cҳt bӓ và mҥc treo ruӝt theo hình quҥ
t ÿӇ quan sát rõ các
mҥch máu mҥc treo.
o Rҥch nӃp phúc mҥc trên mҥc treo hình chӳ V (hình 39). Thҳt tӯng nhánh mҥch
máu mҥc treo mӝt bҵng quan sát trӵc tiӃp. Chú ý: nӃu không thҩy rõ các nhánh
mҥch máu mҥc treo, không cҳt mҥc treo theo hình chӳ V, tӕt nhҩt là cҳt mҥc treo
dӑc theo bӡ mҥc treo cӫa ruӝt.
o Kҽp hai ÿҫu ÿoҥn ruӝt bӓ vӟi clamp ruӝt (kҽp chӃt), giӳ hai ÿҫu ruӝt còn lҥi b
ҵng
các mӫi khâu chӡ hay bҵng kҽp Babcock. Cҳt ruӝt ӣ ngay phiá ngoài clamp kҽp
ruӝt (hình 40).
Hình 39- R̩ch lá phúc m̩c trên m̩c treo sͅ giúp
quan sát rõ các m̩ch máu m̩c treo
Hình 40- C̷t b͗ÿo̩n ru͡t sau khi ḱp

53
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
o Ĉҧm bҧo hai ÿҫu ruӝt sҳp ÿѭӧc khâu nӕi không thiӃu máu, áp tӕt vӟi nhau và
không bӏ xoҳn (bӡ mҥc treo và bӡÿӕi diӋn cӫa ÿҫu ruӝt này phҧi áp tѭѫng ӭng
vӟi bӡ mҥc treo và bӡÿӕi diӋn cӫa ÿoҥn ruӝt kia)
o Trѭӟc tiên ÿһt hai mӫi khâu ӣ bӡ mҥc treo và bӡÿӕi diӋn. Mӫi khâu lҩy tӯ thanh
mҥc ÿӃn lӟp dѭӟi niêm mҥc (không xuyên qua niêm mҥ
c ruӝt) (hình 41).
Hình 41- Khâu n͙i ru͡t
o Bҳt ÿҫu khâu nӕi tӯ phía bӡ ruӝt xa bҥn nhҩt. Các mNJi khâu cách nhau 0,5 cm,
bҵng chӍ tan loҥi nhiӅu sӧi 3-0. Sau khi khâu hӃt mһt trѭӟc, cҳt chӍ nhѭng chӯa lҥi
hai nѫ chӍӣ hai bӡ. Dùng hai nѫ chӍ này xoay ruӝt mһt sau ra trѭӟc. TiӃp tөc
khâu nӕi mһt sau ruӝt.
o Sau khi kӃt thúc khâu nӕi, ÿóng lҥi lә mҥc treo ruӝt.
3.4-Khâu nӕi mҥch máu:
Mҥch máu là mӝt trong nh
ӳng mô “mӓng manh” cӫa cѫ thӇ. Thành mҥch máu ÿѭӧc cҩu
tҥo bӣi ba lӟp. Cҧ ba lӟp thành mҥch máu ÿӅu rҩt nhҥy cҧm và dӉ bӏ sang chҩn. Vì thӃ,
không dùng kҽp ÿӇ kҽp mӝt mҥch máu. NӃu viӋc cҫm giӳ mҥch máu là ÿiӅu không thӇ
tránh khӓi, chӍ kҽp giӳ, rҩt nghҽ nhàng, ӣ lӟp ngoҥi mҥc, bҵng dөng cө chuyên biӋt cӫ
a
phүu thuұt mҥch máu. Các dөng cө này hҥn chӃÿӃn mӭc tӕi ÿa tәn thѭѫng thành mҥch
trong quá trình thao tác.
Clamp chuyên dөng ÿӇ kҽp ÿӝng mҥch cNJng có nguy cѫ làm tәn thѭѫng ÿӝng mҥch. Cҫn
chӑn lӵa loҥi clamp có kích thѭӟc phù hӧp vӟi sӭc mҥnh cӫa thành mҥch. Mӭc ÿӝ kҽp
phҧi tӕi thiӇu, chӍ cҫn ÿӫ ÿӇ ngăn dòng máu chҧy trong lòng mҥch.
Ch
Ӎ dùng ÿӇ khâu nӕi mҥch máu là chӍ không tan và ÿѫn sӧi. Polypropylene là loҥi chӍ
tӕt nhҩt ÿӇ khâu nӕi mҥch máu. Kích thѭӟc cӫa chӍ khâu phө thuӝc vào kích thѭӟc cӫa
mҥch máu ÿѭӧc khâu nӕi. Nói chung, dùng chӍ 2-0 và 3-0 cho ÿӝng mҥch chӫ, 3-0 và 4-

0 cho ÿӝng mҥch chұu, 5-0 và 6-0 cho ÿӝng mҥch ÿùi và ÿӝng mҥch kheo, 7-0 cho ÿӝng
mҥch cánh tay. Ĉӕi vӟi tƭnh mҥch, kích thѭӟc chӍ khâu cNJng phө thuӝc vào khҭu kính
cӫ
a tƭnh mҥch, nhѭng thѭӡng nhӓ hѫn chӍ khâu ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ khâu nӕi ÿӝng mҥch có
cùng khҭu kính, do thành cӫa tƭnh mҥch mӓng hѫn cӫa ÿӝng mҥch.
Nhѭ là mӝt quy luұt, mӫi khâu mҥch máu ÿi tӯ lӟp nӝi mҥc ra ngoài ÿӇ tránh làm cho lӟp
nӝi mҥc bӏ tróc ra khӓi các lӟp còn lҥi cӫa thành mҥch, mӝt biӃn chӭng có thӇ dүn ÿӃ
n tө
máu trong thành mҥch sau khâu nӕi, dүn ÿӃn tҳc lòng mҥch. Hai mép cӫa mӫi khâu phҧi
lӝn ra ngoài. Lӵc khép phҧi phân phӕi ÿӅu trên cҧ chiӅu dài cӫa miӋng nӕi ÿӇ bҧm bҧo
cho miӋng nӕi ÿѭӧc kín.
Sau khi ÿã xuyên kim qua khӓi thành mҥch, không dùng kҽp mang kim kҽp ÿҫu mӫi kim
ÿӇ “lôi” phҫn còn lҥi cӫa kim ra khӓi thành mҥch mà phҧi ÿҭy kim (nhiӅu lҫn) cho ÿӃn
54
NGOҤI KHOA LÂM SÀNG-2007
khi gҫn toàn bӝ kim ÿã xuyên qua khӓi thành mҥch. Ĉӝng tác này sӁ tránh làm rӍ máu ӣ
chân mӫi khâu.
Khi buӝc chӍ, phҧi ÿҧm bҧo hai ÿҫu mҥch máu ÿã ÿѭӧc kҽp. Buӝc chӍ lúc hai ÿҫu mҥch
máu ÿang phun máu có thӇ làm lӓng nѫ. Cҫn ít nhҩt 6 nѫ cho mӛi lҫn buӝc ÿӇ cho nѫ
không bӏ lӓng.
Các bѭӟc chính trong khâu nӕi mҥch máu:
o Bӝc lӝ hai ÿҫu mҥch máu
o KiӇm soát chҧ
y máu ÿҫu gҫn và ÿҫu xa
o ChӍÿӏnh heparin, tҥi chӛ hay toàn thân
o Khâu nӕi mҥch máu.
Trѭӟc hӃt, hai ÿҫu mҥch máu ÿѭӧc áp vào nhau. Hai mӫi khâu chӡÿѭӧc ÿһt ӣ nhӳng vӏ
trí tѭѫng xӭng ӣ hai ÿҫu, nhҵm giӳ yên hai ÿҫu và xoay hai ÿҫu khi tiӃn hành khâu mһt
sau.
Sӵ khâu nӕi ÿѭӧc thӵc hiӋn bҵng mӫi khâu liên tөc, cách nhau 2 mm và cách mép 2 mm.

ĈӇ hҥn chӃ nguy cѫ hҽp miӋng nӕi, có thӇ kéo chӍ mӝ
t lҫn sau khi ÿã khâu hӃt mӝt mһt
(hình 42).
Hình 42- Khâu n͙i m̩ch máu t̵n-t̵n
55