


 !"#
 !"#
$%&'"()*$+
%&$,-!". /"
'0 !1-!" *2
/3
ý 4 5%&$,-!"0
 678'9:;0<=>?
. -!"". /"*@
 ! *2/3
$%&'")Aý 4 . $%&A
$%&BC <0.
-"A ý4 . >DE<?
F$%&A
BG <0.-HDEIJ
E&K"JE-!"3

ý nghÜa cña sù thë ®èi víi h« hÊp:
- Gióp th«ng khÝ ë phæi, lµm cho kh«ng khÝ trong phæi lu«n
®#îc ®æi míi, t¹o ®iÒu kiÖn cho T§K diÔn ra liªn tôc ë tÕ
bµo.
LE!"$%&MN4 %( <?
F>D>?3$%&BG <0.-3
O"$ P )G <0<M3

Bµi 21- tiÕt 22:

Ho¹t ®éng h« hÊp
Sù th«ng khÝ ë phæi Trao ®æi khÝ ë phæi
vµ ë tÕ bµo

1.Th«ng khÝ ë phæi ( Sù thë):
Yªu cÇu nghiªn cøu th«ng tin SGK 68
Quan s¸t h×nh sau – Råi tr¶ lêi c©u
hái

? Sự thông khí ở phổi đ#ợc thực hiện nhờ động tác nào?
? Thế nào là một cử động hô hấp, thế nào là nhịp hô hấp?
- Con ng#ời có 2 ph#ơng thức hô hấp:
+ Hô hấp ngực: Nữ chiếm đa số ( có sự tham gia cơ ngực,
cơ liên s#ờn)
-
Nhịp hô hấp thay đổi theo trạng thái hoạt động và trạng
thái sinh lý
+ Hô hấp bụng: Nam chiếm đa số ( có sự tham gia cơ
hoành, cơ thành bụng)

Quan s¸t c¸c h×nh sau:



Sau khi quan sát hình hãy hoạt động nhóm theo bàn trong
2 phút hoàn thành bảng sau:
Cử
động hô
hấp
Hoạt động của các cơ - x#ơng tham gia hô hấp

Cơ liên s#ờn Hệ thống x#ơng ức
và x#ơng s#ờn
Cơ hoành
Thể tích
phổi
Hít vào
Thở ra

Yêu cầu trả lời ? Các cơ x#ơng ở lồng ngực đã phối hợp
hoạt động với nhau nh# thế nào để làm tăng thể tích lồng ngực
khi hít vào và làm giảm thể tích lồng ngực khi thở ra?
Cử
động
hô hấp
Hoạt động của các cơ - x#ơng tham gia hô hấp
Cơ liên s#ờn Hệ thống x#ơng
ức và x#ơng s#ờn
Cơ hoành
Thể tích
phổi
Hít vào
Co Nâng lên Co Tăng
Thở ra
Dãn Hạ xuống Dãn Giảm
Dựa vào đáp án các nhóm tự chấm điểm mỗi ý đúng đ#ợc 1 điểm

? Tại sao cử động hô hấp luôn đ#ợc thực hiện liên tục và
luân phiên kể cả khi chúng ta ngủ?
Trả lời: - Nhờ cơ chế tự điều hoà hô hấp của trung khu hô hấp nằm ở
hành não.

-
Trung khu hô hấp nằm ở hành não, gồm 2 trung khu , trung khu hít vào
và trung khu thở ra. Ngoài ra ở cầu não có trung khu điều hoà hô hấp,
trung khu này có vai trò điều hoà trung khu hít vào và thở ra hoạt động
luân phiên.
-
Hai trung khu hít vào và thở ra hoạt động đều đặn luân phiên. Khi trung
khu hít vào h#ng phấn (Hoạt động) thì trung khu thở ra bị ức chế (Không
hoạt động) và ng#ợc lại.
- Trung khu hít vào tự phát xung thần kinh 1 cách đều đặn, nhịp nhàng,
cứ khoảng 4 giây phát ra 1 XTK , đi xuống tuỷ sống và đến các cơ hô hấp
làm cho các cơ này co, gây ra động tác hít vào, khi trung khu hít vào hết
h#ng phấn thì trung khu thở ra h#ng phấn, các cơ hô hấp dãn ra gây ra
động tác thở ra.

@"Q
>R
8G;
E   Q
>R
8S';
@ T '0

&K8 8
;
U
@
>?8
GV
VS

'
K
1
@. 
&K
VV
W'
@
!K
>
@
1DC
@
X
@
'9
$
)33JB&>D <K1@&K*@"
E !)9Y"Q>R3–
Thë ra b×nh
th#
êng(500ml
Quan s¸t ®å thÞ: ? Khi nµo khÝ hÝt vµo vµ thë ra nhá nhÊt?
? Khi nµo khÝ hÝt vµo vµ thë ra lµ lín nhÊt?

Quan sát đồ thị 21.2 Hãy chọn ý ở cột A với cột B sao cho
phù hợp (hoạt động nhóm theo bàn trong 1 phút):
Cột A Cột B
1- Khí bổ sung
2- Khí l#u thông

3- Khí dự trữ
4- Khí cặn
5- Dung tích sống
6- Tổng dung tích phổi
A-Là khí hít đ#ợc thêm sau khi đã hít
vào bình th#ờng
B- là khí thở ra thêm sau khi đã thở
ra bình th#ờng
C - Là l#ợng khí còn đọng lại trong
phổi sau khi đã thở ra
D-Là l#ợng khí hít vào và thở ra
bình th#ờng.
E-Gồm khí bổ sung + Khí l#u
thông+ Khí dự trữ
F- Gồm dung tích sống+ Khí cặn.

? Hãy phân biệt hô hấp bình th#ờng và hô hấp sâu ?
- Hô hấp bình th#ờng : khi chúng ta hít vào bình th#ờng và thở ra bình
th#ờng duới sự tham gia chủ yếu của cơ hoành và cơ liên s#ờn ngoài
với l#ợng khí ra vào phổi là ít nhất (L#ợng khí l#u thông khoảng 500
ml)
- Hô hấp sâu: Khi chúng ta hít vào và thở ra tận lực (gắng sức) d#ới sự
tham gia không những của cơ hoành và cơ liên s#ờn ngoài còn có sự
tham gia của 1 số cơ khác nh# cơ liên s#ờn trong, cơ thành bụng, cơ
ngực, với l#ợng khí ra vào phổi là lớn nhất (dung tích sống 3400 -
4800ml)
Đáp án: Các nhóm tự chấm điểm mỗi ý đúng đ#ợc 1 điểm

1 - A 2 - D 3 - B
4 C 5 - E 6 - F


? Dung tích sống là gì? Làm thế nào để có dung tích
sống lớn?
- Muốn có dung tích sống lớn cần phải luyện tập TDTT
đều đặn từ bé và tập hít thở sâu
-
Dung tích sống là thể tích không khí lớn nhất mà một cơ
thể có thể hít vào và thở ra
? Dung tích phổi khi hít vào, thở ra bình th#ờng và gắng
sức có thể phụ thuộc vào yếu tố nào?
? Vì sao phải tập hít thở sâu?
- Giúp tăng dung tích sống, tận dụng tối đa không khí đi
vào phổi, tăng hiệu quả hô hấp

2. Trao ®æi khÝ ë phæi vµ tÕ bµo:
- ThiÕt bÞ ®o nång ®é «xi trong kh«ng khÝ hÝt vµo, thë ra.

-
Nhờ có các thiết bị đo nh# trên mà ng#ời ta đã đ#a ra đ#ợc
kết quả sau:
Bảng 21: Kết quả đo một số thành phần không khí hít vào và thở ra
Z

5Z



/9F
@@" I[W\ I\ ][I\
ít

@E WIV\ VI\ ][I^\ O_"
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi thành phần không khí hít
vào và thở ra?
? Tại sao thành phần hơi n#ớc hít vào ít mà thở ra lại bão hoà
( nhiều)

? T¹i sao nång ®é khÝ O
2
vµ nång
®é khÝ CO
2

trong khÝ hÝt vµo vµ
thë ra l¹i thay ®æi nhiÒu?
? Sù trao ®æi khÝ ë phæi vµ ë tÕ
bµo diÔn ra theo c¬ chÕ nµo?
? C¬ chÕ khuÕch t¸n ®#îc thùc
hiÖn nh# thÕ nµo?


O
2
CO
2
O
2
CO
2
? Em h·y m« t¶ sù khuÕch t¸n cña khÝ O
2

vµ khÝ CO
2
ë phæi vµ ë tÕ bµo?

J1%"`'Y<P
3HD$*@E&K'"1
3aBD`'I0,?3
!35b<=$%&@"IE .
3 <K@'BD3
135 I!I3
.D%>D <K*@E&K"E-!"'"
3HD1c$,E-!". /
!3HD <KB<=%*@
35'dB<=%*@1eF*-
3
135 I!I3



G
V
^
key

J`'"=C0<=( f
->D>?. /A
J/%0. &K<9:'")A
? ? ? ? ? ? ?
7
H

£ n a n g
? ? ? ? ? ? ?
h
Ô
n g c ¢ u
J`'""&f. MR
g*@Z,"*@5 !3
? ? ? ? ? ? ?
YM()""%119hf
-. /<9:!-<K"'9:3
? ? ? ? ? ?
«
i j 
O a
a0-!"  !d/3
O
A c h c
Â
u
5/( Dd <K*@C /F
$9Y"3
? ? ? ?
P
h ¤ i
h
«
h
©
p


k!""'Y`2?!"
kJl mM!-“ ”
kR9F!"> 3
D¨n dß