Tổng quan về viêm màng ngoài tim
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.5 MB, 42 trang )
VIEÂM MAØNG NGOAØI TIM
THS. BS. T TH THANH H NG Ạ Ị ƯƠ
Gi NG VIEÂÊN B MOÂN N I - HYDẢ Ộ Ộ Đ
I. ĐẠI CƯƠNG
–
MNT : - Lá thành
_ Lá tạng Dòch MNT : 15 – 50 ml
Chức năng MNT :
-
Ngăn sự dãn đột ngột buồng tim
-
Giúp đổ đầy nhó thì tâm thu thất
-
Ngăn di lệch
-
Giảm sự cọ xát giữa tim và các tổ chức lân
cận
-
Chậm sự lan rộng của nhiễm trùng
Gi i ph u h c c a maøng ngoaøi timả ẫ ọ ủ
II . GIẢI PHẪU BỆNH
•
Viêm MNT khô : MNT xung huyết , BC
đa nhân tụ lại, tiết fibrin
•
Viêm MNT tràn dòch : MNT viêm , tiết
dòch nhiều
•
Viêm MNT co thắt : MNT viêm , dày
dính , co thắt .
III. PHÂN LOẠI
•
A. Phân loại lâm sàng
•
B . Phân loại nguyên nhân
A. PHÂN LOẠI THEO LÂM SÀNG
•
1. VMNT cấp ( < 6 tuần )
_ Tiết Fibrine
_ Tràn dòch ( thanh dòch hay có máu )
2.VMNT bán cấp ( 6 tuần – 6 tháng )
_ Tràn dòch - Co thắt
_ Co thắt
3. VMNT mãn ( > 6 tháng )
_ Co thắt
_ Tràn dòch
_ Dày dính ( không co thắt )
B. PHÂN LOẠI THEO NGUYÊN NHÂN
•
1. VMNT nhiễm trùng :
–
Siêu vi ( Coxsackie A và B , Echovirus ,
Adenovirus , quai bò , viêm gan , HIV … )
–
Vi trùng sinh mũ ( Staphylococcus ,
Streptococcus )
–
VT lao
–
Nấm ( Candida , Histoplasmosis ,
Coccidioidomycosis
–
Nhiễm trùng khác : giang mai , ký sinh
trùng , nguyên sinh động vật
B. PHÂN LOẠI THEO NGUYÊN NHÂN
•
2. VMNT không nhiễm trùng :
–
Nhồi máu cơ tim cấp
–
Tăng ure máu
–
U tân sinh
* U nguyên phát ( lành , ác )
* U di căn ( K phổi , K vú , Lymphoma … )
_ Chấn thương ( ± xuyên thấu thành ngực )
_ VMNT vô căn cấp
_ Sau tia xạ
B. PHÂN LOẠI THEO NGUYÊN NHÂN
•
2. VMNT không nhiễm trùng :
−
Suy giáp
−
Cholesterol
−
Tràn dòch bạch huyết
−
Phình ĐMC bóc tách
−
Sốt Đòa trung Hải có tính cách gia đình
−
VMNT có tính gia đình ( chứng lùn Mulibrey )
−
Sarcoidosis
B. PHÂN LOẠI THEO NGUYÊN NHÂN
3. VMNT liên hệ phản ứng quá mẫn hay tự miễn
_ Thấp tim
_ Bệnh mạch máu chất tạo keo
Lupus , VĐKDT , viêm cứng cột sống , xơ
cứng bì
_ Thuốc
(Procainamide , Hydralazine , Dilantin ,
Isoniazide, Doxorubicine , Minoxidil , thuốc
kháng đông
_ Sau tổn thương tim
B. PHÂN LOẠI THEO NGUYÊN NHÂN
3. VMNT liên hệ phản ứng quá mẫn hay tự miễn
–
Sau tổn thương tim
* Sau nhồi máu cơ tim ( H/C Dressler )
* Sau mở màng ngoài tim
* Sau chấn thương tim
VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP
−
Đau ngực
−
Tiếng cọ màng tim
−
Thay đổi ECG
−
TDMT với chèn ép tim
−
Mạch ngòch
1. Đau ngực
−
Không hằng đònh
−
Thường (+): VMNT nhiễm trùng cấp, các thể
liên hệ phản ứng quá mẫn hay tự miễn
Thường (-): VMNT do ϕ , sau tia xạ, u tân sinh
hay do urê máu cao
−
Tính chất
Đau kiểu đau màng phổi
Đau kiểu đau thiếu máu cơ tim
Giảm: ngồi dậy, cúi ra trước
−
Vò trí: giữa ngực( sau xương ức , trước tim T) ,lan
đến lưng và cơ thang
2. Tiếng cọ màng tim
−
Quan trọng nhất
−
3 thành phần/ chu chuyển tim
−
Rõ khi ngồi, nghiêng ra trước, áp mạnh
ống nghe, thì TR
−
Tạm thời, ± mất trong vài giờ, tái xuất
hiện kế tiếp
3. ECG
Viêm MNT cấp ( không tràn dòch lượng lớn )
Biểu hiện những thay đổi thứ phát của viêm cấp lớp dưới thượng
tâm mạc
–
ST tan tỏa (2 hay 3 ĐT chuẩn, V2 -> V6)
–
ST (chỉ ở aVR, thỉnh thoảng ở V1)
–
QRS không thay đổi, hoặc điện thế
–
ST về đẳng điện (sau vài ngày)
–
T đảo ngược
–
đoạn PQ : liên quan nhó
TDMNT lượng lớn:
•
QRS giảm điện thế, sóng T dẹt .
•
NTT nhó, rung nhó thỉnh thoảng (+)
ECG c a vieâm maøng ngoaøi tim c pủ ấ
4. Tràn dòch màng ngoài tim
•
a. Triệu chứng lâm sàng:
Cơ năng
Nặng ngực, chèn ép các cơ quan
Lâm sàng
Mõm tim: khó sờ
Tiếng tim mờ
Cọ màng tim mất, hay còn nghe rõ
Ewart’s sign
Gan to , TMC nổi
b. Cận lâm sàng
X quang: To, Bầu nước hoặc bình thường hay gần bình thường
Đường mỡ MNT
Bóng tim đập yếu
Siêu âm
Khoảng trống echo (+)
TD lượng lớn: tim du đưa tự do trong khoang MNT
Nặng: mức độ chuyển động thay đổi, ± kết hợp so le điện thế
Chèn ép tim: HV: thất P tăng , thất T , lổ mở van 2 lá .
Đôi khi thất P , chuyển động vào trong cuối tâm trương của vách
tự do thất P, nhó P
Chẩn đoán dòch MNT hay dầy màng tim:
Thông tim Chụp cắt lớp điện toán
Quang tâm mạch MRI
Chọc dò dòch, MNT
–
Dieulafoy, Marfan
5. Chèn ép tim
•
Dòch MNT -> tắc nghẽn dòng máu đổ về thất
•
Lượng dòch ít # 200ml, nhiều # > 2000ml
•
Nguyên nhân:
3 nguyên nhân thường gặp :
–
Bệnh tân sinh
–
VMNT vô căn
–
Tăng urê máu
5. Chèn ép tim
•
Chèn ép tim nặng cấp :
–
Giảm P động mạch
–
Tăng P tónh mạch
–
Tiếng tim mờ
Chèn ép tim phát triển dần
Lâm sàng giống suy tim : khó thở , gan ứ huyết ,
tăng p TM cổ
Vùng đục trước tim rộng . Mạch nghòch ( +)
5. Chèn ép tim
•
X Quang :
-
Phổi tương đối sáng
-
Tim đập yếu . Bóng tim lớn hay ± bình thường
ECG : QRS giảm điện thế .
So le điện thế của P , QRS T hay chỉ của
QRS
Nhòp chậm đột ngột + phân ly điện cơ ép tim
cấp do vỡ tim
–
Siêu âm tim : Thất P giảm đường kính . Có
chuyển động vào trong cuối tâm trương của vách
tự do thất P nhó P
