10/20/14
TÝch hîp néi dung
an toµn giao th«ng
trong m«n gdcd
trung häc c¬ së
Tháng 8 - 2011
10/20/14
Môc ®Ých
viÖc tÝch hîp gi¸o dôc TTATGT
trong m«n GDCD
10/20/14
Trong những năm qua, tình tình trật tự an toàn
giao thông (TTATGT) trên cả nớc nói chung, các
địa phơng nói riêng luôn diễn biến rất phức tạp,
những tổn thất do tai nạn giao thông gây ra rất
nghiêm trọng làm nhiều ngời chết và tàn tật.
TTATGT đã trở thành vấn nạn của xã hội, là mối
quan tâm của toàn thể mọi ngời khi tham gia giao
thông.
Nguyên nhân chủ yếu của thực trạng TTATGT
ở nớc ta hiện nay là do:
10/20/14
+ Hệ thống GT ở nớc ta xuống cấp
nghiêm trọng, không đáp ứng đợc sự
gia tăng của các phơng tiện GT. Hệ
thống bảo đảm ATGT nh biển báo,
dải phân cách phân bổ vẫn còn thiếu
hợp lí, không đồng bộ đã gây cản trở
hoặc tai nạn GT. Đặc biệt, sự tăng
nhanh về số lợng xe ô tô, xe máy
khiến các con đờng trở nên quá tải,
tiềm ẩn những nguy cơ tai nạn có thể
xảy ra bất cứ lúc nào.
10/20/14
+ Chất lợng phơng tiện tham
gia GT cũ không đảm bảo tiêu
chuẩn kỹ thuật, an toàn khi vận
hành.
+ ý thức kém của ngời điều
khiển phơng tiện GT, không
làm chủ tốc độ, uống rợu, bia,
chở quá số ngời, ngời điều
khiển phơng tiện cha đủ tuổi,
không có bằng lái, không chấp
hành hệ thống báo hiệu đờng
bộ
10/20/14
+ Những thiếu sót của các cơ quan chức
năng, hiện tợng tiêu cực của một số cá
nhân, tập thể liên quan đến trách nhiệm
đợc giao vẫn còn; tình trạng mua bán
bằng lái xe còn khá phổ biến; bên cạnh
đó, nhiều trờng hợp bị phát hiện nhng
ngời vi phạm bị xử phạt rất nhẹ, cha
thể hiện đợc tính nghiêm minh của PL.
Đặc biệt nghiêm trọng là còn có hiện t
ợng một số cán bộ, nhân viên thoái hoá,
biến chất ở những trạm kiểm định, trạm
cân xe, trạm kiểm soát đã thực hiện
không đúng chức năng, nhiệm vụ đợc
giao.
10/20/14
Để nhằm hạn chế tình trạng vi phạm ATGT và tai nạn GT, việc giáo
dục tuyên truyền cho HS là yêu cầu cấp thiết và có ý nghĩa thiết thực.
Mặt khác, Đảng và Chính phủ đã có nhiều văn bản chỉ đạo công tác
bảo đảm TTATGT.
Cụ thể hoá và triển khai thực hiện các chủ trơng của Đảng và Nhà n
ớc, Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định nhiệm vụ trọng tâm
trong những năm tới cho GD phổ thông là trang bị cho HS kiến thức,
kĩ năng về ATGT bằng hình thức phù hợp trong môn học và thông qua
các hoạt động ngoại khoá.
Nhằm định hớng cho việc triển khai thực hiện nhiệm vụ trên, Bộ
Giáo dục và Đào tạo chủ trơng triển khai tích hợp nội dung ATGT
trong môn GDCD.
10/20/14
Phần thứ nhất
Chơng trình tích hợp
giáo dục an toàn giao thông
trong môn giáo dục công dân
ở Trung học cơ sở
10/20/14
Lớp Tên bài
6
Bài 13: Công dân nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam
Bài 14: Thực hiện trật tự ATGT
7
Bài 3: Tự trọng
Bài 9: Xõy d ng gia ỡnh vn hoỏ
Bài 18: Bộ máy NN cấp cơ sở
8
Bài 5: Pháp luật và kỉ luật
Bài 21: PL nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam
9
Bài 15: Vi phạm PL và trách nhiệm pháp lí của CD
Bài 18: Sống có đạo đức và tuân theo PL
10/20/14
PhÇn thø hai
Ph¬ng ph¸p tÝch hîp
gi¸o dôc an toµn giao th«ng
trong m«n gi¸o dôc c«ng d©n
10/20/14
Môn GDCD ở THCS có vai trò quan trọng trực tiếp trong quá trình
hình thành ý thức, hành vi đạo đức, pháp luật và lối sống cho học sinh
(HS). Đây là môn học có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con ng8ời và
xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình,
nhà tr8ờng và xã hội. Đặc điểm này tạo cho môn GDCD có những lợi
thế để có thể tích hợp những nội dung giáo dục cần thiết cho HS nh8
giáo dục môi tr8ờng, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục học tập và
làm theo tấm g8ơng đạo đức Hồ Chí Minh, giáo dục kĩ năng sống, giáo
dục giới tính, giáo dục phòng chống tệ nạn xã hội Trong những nội
dung tích hợp này, tích hợp giáo dục an toàn giao thông giữ vị trí quan
trọng hàng đầu đối với HS tr8ớc thực trạng vấn đề giao thông hiện nay
ở n8ớc ta.
10/20/14
Vấn đề đặt ra là, tích hợp nội dung gì và tích hợp nh thế
nào để có thể đáp ứng đợc yêu cầu giáo dục an toàn
giao thông cho HS mà không làm biến dạng nội dung
môn học.
Có nhiều phơng pháp dạy học tích hợp giáo dục an toàn
giao thông trong môn Giáo dục công dân ở THCS, từ
các phơng pháp truyền thống nh: Thuyết trình, đàm
thoại, nêu gơng, sử dụng đồ dùng trực quan đến các
phơng pháp hiện đại nh: thảo luận nhóm, động não,
xử lí tình huống, đóng vai, tổ chức trò chơi, dự án
Các phơng pháp này có thể đợc thực hiện qua các
hình thức học tập thep lớp, theo nhóm, cá nhân, có thể
tổ chức học tập trong lớp hoặc sân trờng.
10/20/14
1. Phơng pháp giải quyết vấn đề (xử lí
tình huống)
Giải quyết vấn đề/ xử lí tình huống là phơng pháp dạy
học đặc trng có nhiều lợi thế của môn GDCD. Ph
ơng pháp này đặt ra yêu cầu cần phải xem xét, phân
tích những vấn đề/ tình huống cụ thể thờng gặp
phải trong cuộc sống, qua đó xác định cách giải
quyết, xử lí vấn đề/ tình huống đó sao cho phù hợp.
Phơng pháp này đợc áp dụng phổ biến trong dạy
học tích hợp về an toàn giao thông.
10/20/14
a. Mục tiêu của phơng pháp:
- Giúp HS đa ra cách ứng xử phù hợp với quy định
của PL GT, phù hợp với nội dung bài học, qua đó
củng cố kiến thức đã học và làm quen với kĩ năng
vận dụng liên hệ vào thực tiễn đời sống xã hội.
- Giúp HS làm quen với yêu cầu thể hiện quan điểm
của mình trớc các hiện tợng PL về an toàn GT,
qua đó góp phần rèn luyện ý thức PL ATGT, phù
hợp với yêu cầu tích hợp của môn học.
10/20/14
b. Cách thực hiện:
- GV nêu tình huống đi đờng (đi bộ, đi xe đạp, xe
mô tô, xe găn máy ) với các biểu hiện hành vi
khác nhau để HS phân tích, xử lí.
- HS xác định, nhận dạng vấn đề/ tình huống.
- HS phát hiện vấn đề cần giải quyết.
- HS thu thập thông tin có liên quan đến vấn đề/ tình
huống cần giải quyết.
- HS liệt kê các cách giải quyết.
- HS lựa chọn và đa ra cách giải quyết.
- GV kết luận, đa ra cách giải quyết đúng và phù
hợp nhất với nội dung bài học.
10/20/14
c. Một số lu ý:
- Tình huống phải phù hợp với nội dung bài học, với địa chỉ tích hợp
và với nội dung giáo dục an toàn giao thông, không đợc vợt ra
ngoài chuẩn kiến thức kĩ năng.
- Tình huống phải phù hợp với trình độ nhận thức của HS.
- Tình huống phải gần gũi với đời sống thực tiễn xã hội, với cuộc sống
của HS.
- Tình huống cần có độ dài vừa phải.
- Tình huống phải chứa đựng mâu thuẫn cần giải quyết, gợi ra cho HS
nhiều cách suy nghĩ và nhiều cách giải quyết khác nhau.
- Các nhóm HS có thể cùng nhau giải quyết một vấn đề. Tình huống
hoặc các vấn đề, tình huống khác nhau, tuy theo mục đích của hoạt
động.
10/20/14
d. Ví dụ minh hoạ:
Khi dạy tích hợp giáo dục ATGT Bài 21 "Pháp luật nớc
CHXHCN Việt Nam" ở lớp 8, GV nêu tình huống sau:
Minh, Hải và Vinh đi xe đạp hàng ba, vừa đi vừa nói
chuyện, c8ời đùa rôm rả. Gần đến ngã t8, ch8a tới vạch
dừng thì đèn vàng bật sáng. Minh vừa đạp xe nhanh,
vừa giục các bạn. Hải cũng vội vàng đạp xe theo Minh,
còn Vinh dừng xe lại.
Câu hỏi:
1/ Hành vi của ai trong trờng hợp này là đúng pháp luật
giao thông?
2/ Nêu khi thấy các bạn trong lớp mình cũng làm nh tr
ờng hợp này, em sẽ xử sự nh thế nào?
10/20/14
2. Ph#ơng pháp trò chơi:
Phơng pháp trò chơi thờng đợc áp dụng trong dạy học về
giáo dục an toàn giao thông, là phơng pháp tổ chức cho
HS tìm hiểu một nội dung nào đấy trong bài học thông qua
một trò chơi cụ thể liên quan đến ngời tham gia giao
thông.
a. Mục tiêu của phơng pháp:
- Qua trò chơi. HS có cơ hội trực tiếp vận dụng kiến thức trong
nội dung bài học vào điều kiện cụ thể và thể hiện cách ứng xử
phù hợp với pháp luật giao thông.
- Qua trò chơi, HS đợc thu hút vào quá trình học tập một cách tự
nhiên, hứng thú, giảm bớt đợc sự mệt mỏi, căng thẳng trong
học tập.
10/20/14
b. Cách thực hiện:
- GV phổ biến tên trò chơi, nội dung trò chơi và luật
chơi cho HS.
- HS tiến hành chơi.
- Đánh giá sau trò chơi.
- Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi.
10/20/14
c. Một số lu ý:
- Trò chơi phải dễ tổ chức thực hiện, phải phù hợp với đặc điểm,
điều kiện thực tế của trờng, lớp, địa phơng và trình độ HS
THCS, đồng thời không làm mất sức hoặc không làm mất an
toàn cho HS.
- HS phải nắm đợc quy tắc chơi.
- Phải quy định rõ thời gian, địa điểm chơi.
- Phải tạo điều kiện cho HS tham gia đầy đủ, tham gia tổ chức và
điều khiển ở tất cả các khâu, từ chuẩn bị, tiến hành trò chơi và
đánh giá sau khi chơi.
- HS phải đợc luân phiên, thay đổi hợp lí khi tham gia trò chơi.
- Nên tổ chức trò chơi ở sân trờng có diện tích vừa đủ để thực
hành.
10/20/14
d. Ví dụ minh hoạ:
Khi dạy bài 14 "Thực hiện trật tự ATGT" ở lớp 6, GV có thể tổ chức trò
chơi "Đèn tín hiệu giao thông"
- Cách chơi:
+ Chia HS thành 3 hoặc 4 đội chơi, mỗi đội cử 1 Đội trởng để điều
khiển trò chơi. Các đội xếp thành hàng ngang, đóng vai ngời điều
khiển xe đạp.
+ Khi ngời quả trò bấm đèn xanh (hoặc hô to "đèn xanh") thì những ng
ời điều khiển xe đạp đợc tự do di chuyển; khi quản trò bấm đèn đỏ
thì ngời điều khiển xe phải đứng yên và giữ nguyên t thế.
- Luật chơi:
+ Bạn nào cử động khi có đèn đỏ là bị loại.
+ Bạn nào còn lại sau 3 lợt chơi là thắng cuộc.
10/20/14
3. Ph#ơng pháp thảo luận nhóm:
Phơng pháp thảo luận nhóm có u thế sử dụng trong
dạy học tích hợp giáo dục an toàn GT, là phơng
pháp trong đó GV tổ chức học tập cho HS theo
những nhóm nhỏ nhằm giải quyết các vấn đề trong
nội dung tích hợp; tạo điều kiện cho HS đợc giao
lu, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau hợp tác để giải
quyết những nhiệm vụ chung của cả nhóm.
10/20/14
b. Cách thực hiện:
- GV nêu chủ đề thảo luận.
- Chia nhóm, giao nhiệm vụ cho HS, quy định thời gian và phân công vị trí
của các nhóm.
- Các nhóm thảo luận.
- Đại diện từng nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình. Các
nhóm khác quan sát, lắng nghe và cho ý kiến.
- GV tổng kết và nhận xét.
a. Mục tiêu của phơng pháp:
- Giúp HS có thể lĩnh hội đợc kiến thức nhanh hơn, dễ nhớ và chắc chắn hơn.
- Nhờ không khí thảo luận tập thể cởi mở nên HS sẽ mạnh dạn hơn. Thông qua
thảo luận tập thể, HS biết lắng nghe ý kiến của bạn, tạo cơ sở giúp HS dễ hoà
nhập vào tập thể nhóm, tạo cho các em hứng thú trong học tập.
- Thông qua thảo luận nhóm, HS có điều kiện phát triển kĩ năng giao tiếp và kĩ
năng hợp tác.
10/20/14
c. Một số lu ý:
- Thông thờng, mỗi nhóm nên có khoảng 8 - 10 HS.
- Nhiệm vụ thảo luận của các nhóm có thể độc lập
hoặc trùng nhau.
- Cần quy định rõ thời gian thảo luận nhóm và thời
gian trình bày kết quả thảo luận của mỗi nhóm.
- Trong khi các nhóm thảo luận, GV đến từng nhóm để
quan sát, lắng nghe, gợi ý hoặc giúp đỡ khi cần thiết.
10/20/14
d. Ví dụ minh hoạ:
Khi dạy bài 15 "Vi phạm PL và trách nhiệm pháp lí của CD" ở lớp 9, GV
có thể tổ chức cho HS thảo luận tình huống:
Chiều thứ 7, Vân, Lan Anh và Linh (đều 16 tuổi) cùng đạp xe đến nhà
Khánh để rủ nhau đi chơi. Trên đ8ờng đi có một đoạn đ8ờng ng8ợc
chiều, mà đi qua đó thì phải mất thêm mấy phút. Vì không muốn mất thời
gian và vì đ8ờng vắng ng8ời nên 3 bạn cứ thế phóng xe đi vào đ8ờng ng8
ợc chiều. Gần đến cuối đ8ờng, bỗng một chú cảnh sát giao thông xuất
hiện, yêu cầu các bạn dừng xe và lập biên bản xử phạt.
Câu hỏi:
1/ Việc 3 bạn HS đi vào đờng ngợc chiều là đúng hay sai pháp luật về
ATGT? Vì sao?
2/ Trong trờng hợp này, chú cảnh sát GT có quyền xử phạt không? Xử phạt
nh thế nào?
3/ Nếu xử phạt, trong trờng hợp này 3 bạn HS sẽ phải chịu trách nhiệm
pháp lí gì?