TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

CHHE KALYAN
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI CỦA
SỞ THƯƠNG MẠI THỦ ĐÔ PHNOM PENH
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh thương mại
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS. ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO
Hà Nội, 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu nghiêm túc, độc lập của
riêng tôi. Tất cả các nguồn tài liệu tham khảo đã được công bố đầy đủ. Nội dung
của luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình
nào.
Hà Nội, ngày tháng năm 2014
Tác giả
Chhe Kalyan
MỤC LỤC
1.1.1.Một số khái niệm cơ bản 6
1.1.2.Vai trò của chính sách thương mại 8
1.2.1.Chính sách thị trường 10
1.2.2.Chính sách mặt hàng 12
1.2.3.Chính sách thủ tục hành chính 13
1.2.4.Chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường 16
1.2.5.Chính sách thương mại và môi trường 18
1.2.6.Chính sách xúc tiến thương mại 20
1.3.1.Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội 23
a.Điều kiện tự nhiên 23
b.Điều kiện kinh tế và văn hóa - xã hội 24
1.3.2.Môi trường pháp lý 26
1.3.3.Cơ sở hạ tầng thương mại 27

2.1.1.Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Thủ đô Phnom
Penh 29
a.Vị trí địa lý 29
Bảng 2.1: Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế, xã hội
của Thủ đô Phnom Penh (năm 2012) 30
b.Các tài nguyên quan trọng 30
c.Dân số và lao động 31
2.1.2.Tổng quan về thương mại Thủ đô Phnom Penh 32
Bảng 2.2: Chỉ số giá tiêu dùng của Thủ đô Phnom Penh (2006 – 2013) 34
Bảng 2.3: Tình hình xuất nhập khẩu của Thủ đô Phnom Penh
(2008 – 2013) 35
2.1.3.Thông tin chung về Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 36
2.2.1.Phân tích chính sách thị trường của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh 38
2.2.1.1.Những điểm chính trong chính sách thị trường của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 38
2.2.1.2.Kết quả đạt được trong chính sách thị trường của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 39
a.Quy hoạch vùng hợp lý nhằm khai thác tiềm năng và lợi thế của thủ đô 39
b.Phát triển các loại hình kết cấu hạ tầng thương mại 40
Bảng 2.4: Các loại hình kết cấu hạ tầng thương mại
tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 40
c.Phát triển hệ thống giao thông hỗ trợ hoạt động thương mại 41
Biểu đồ 2.1: Số lượng container hàng năm tại cảng Phnom Penh 42
Biểu đồ 2.2: Số lượng tàu và hàng hóa tại cảng Phnom Penh 43
Bảng 2.5: Hệ thống giao thông đường bộ qua Thủ đô Phnom Penh 44
d.Thúc đẩy hoạt động thương mại của các doanh nghiệp trên địa bàn 44
Bảng 2.6: Số lượng doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh
tại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 45
2.2.2.Phân tích chính sách hàng hóa của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh 46
2.2.2.1.Những điểm chính trong chính sách hàng hóa của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 46

2.2.2.2.Kết quả đạt được trong chính sách hàng hóa của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 47
a.Quản lý chặt chẽ một số mặt hàng chủ yếu, thiết thực với đời sống của nhân dân 47
Bảng 2.7: Giá các mặt hàng chính tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 47
b.Hướng tới việc xuất nhập khẩu các mặt hàng phù hợp với nhu cầu thương mại của Thủ đô 49
Bảng 2.8: Giá trị các dự án xây dựng được cấp phép tại Phnom Penh 50
c.Tuyên truyền việc cấm sử dụng và buôn bán các hàng quốc cấm 51
d.Tập trung vào các mặt hàng có tiềm năng thương mại 51
2.2.3.Phân tích chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường của Sở Thương mại
Thủ đô Phnom Penh 52
2.2.3.1.Những điểm chính trong chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh 52
2.2.3.2.Kết quả đạt được trong chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh 53
a.Kiểm tra việc tuân thủ các quy định về việc niêm yết giá cả hàng hóa sản phẩm 53
b.Kiểm tra việc tuân thủ quy định không sử dụng chất độc hại trong sản phẩm 55
Bảng 2.9: Công tác kiểm tra an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh trên
địa bàn Thủ đô Phnom Penh (2008 – 2013) 55
c.Thực hiện tuyên truyền và quy định các biện pháp xử phạt đối với những doanh nghiệp vi phạm 57
d.Kiểm tra và hướng dẫn các quy định lưu trú tại khách sạn 58
e.Kiểm tra và rà soát giấy tờ liên quan đến đăng ký kinh doanh và đặt trụ sở/ chi nhánh doanh nghiệp 58
2.2.4.Phân tích chính sách xúc tiến thương mại của Sở Thương mại Thủ đô
Phnom Penh 59
2.2.4.1.Những điểm chính trong chính sách xúc tiến thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 59
2.2.4.2.Kết quả đạt được trong chính sách xúc tiến thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh 60
a.Thu thập và phổ biến thông tin thương mại cho các doanh nghiệp 60
b.Tổ chức hội chợ triển lãm giúp các doanh nghiệp tạo mối quan hệ và xúc tiến bán hàng 60
Bảng 2.10: Kết quả tổ chức hội chợ triển lãm của
Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 61
c.Xây dựng quan hệ hợp tác quốc tế để tăng cường xuất khẩu hàng hóa 61
d.Tổ chức các đoàn khảo sát, nghiên cứu thị trường để gia tăng cơ hội giao thương 62

e.Xây dựng chiến lược, chính sách và chương trình xúc tiến thương mại 63
2.3.1.Những ưu điểm trong chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ
đô Phnom Penh 64
2.3.1.1.Chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã bám sát với tình hình thị trường64
2.3.1.2.Chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã tổ chức tốt các hoạt động thúc đẩy
thương mại và giao thương trên địa bàn Thủ đô 65
2.3.2.Những hạn chế trong chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ
đô Phnom Penh 66
2.3.2.1.Chưa hoạch định chiến lược phát triển thương mại Thủ đô trong dài hạn 66
2.3.2.2.Chưa xây dựng được chính sách thủ tục hành chính 66
2.3.2.3.Chưa xây dựng được chính sách thương mại và môi trường 67
2.3.2.4.Chưa xây dựng được kênh thông tin hiệu quả 68
Bảng 2.11: Chỉ số CPI của Campuchia (2008 – 2013) 70
2.3.2.5.Công tác thị trường chưa toàn diện 70
3.1.1.Đối với hoạt động thương mại nội địa 72
3.1.2.Đối với thương mại xuất khẩu hàng hóa 74
3.2.1.Hoàn thiện các quy định và biện pháp trong chính sách thương mại
hiện hành 75
3.2.2.Hoàn thiện các nội dung trong chính sách thương mại hiện hành 76
a.Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá Campuchia 76
b.Phát triển bền vững thị trường trong nước 77
c.Thúc đẩy xuất khẩu đồng thời kiểm soát chặt chẽ nhập khẩu 78
3.2.3.Tăng cường nguồn nhân lực có trình độ đáp ứng yêu cầu công việc78
3.2.4.Nâng cao chất lượng các chương trình xúc tiến và hỗ trợ kinh doanh
hiệu quả 80
3.2.5.Phát triển mạng lưới thông tin thương mại của Sở Thương mại Thủ đô
Phnom Penh 82
3.3.1.Hoàn thiện khung pháp luật về thương mại 83
a.Đối với chính sách và pháp luật điều chỉnh hoạt động thương mại 83
b.Đối với cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động thương mại 83

3.3.2.Tăng cường tính minh bạch của thông tin 84
3.3.3.Tăng cường các hoạt động hỗ trợ Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh
và các doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô 85
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
STT Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ
1 BTM Bộ Thương mại
2 HĐKD Hoạt động kinh doanh
3 KT - XH Kinh tế - xã hội
4 XNK Xuất nhập khẩu
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
STT Chữ viết tắt Chữ tiếng Anh đầy đủ Nghĩa đầy đủ tiếng Việt
1 CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng
2 PSEZ
Phnom Penh Special
Economic Zone
Đặc khu kinh tế Phnom
Penh
3 GDP Gross domestic product Tổng sản phẩm trong nước
4 FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài
5 CJCC
Cambodia – Japan
Coopertation Center
Trung tâm Hợp tác Nhật
Bản – Campuchia
6 Eurocharm
European Chamber of
Commerce
Phòng Thương mại và
Công nghiệp Châu Âu
7 CPI

Corruption Perceptions
Index
Chỉ số nhận thức tham
nhũng
8 Asean
Association of Southeast
Asian Nations
Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á
9 GMAC
Garment Manufacturers
Association in Cambodia
Hiệp hội các nhà sản xuất
hàng may mặc Campuchia
10 Camcontrol
Cambodia Import Export
Inspection and Fraud
Repression Directorate-
General
Cục Quản lý XNK và kiểm
soát buôn lậu
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
1- Biểu đồ
Bảng 2.1: Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế, xã hội
của Thủ đô Phnom Penh (năm 2012) 30
Bảng 2.2: Chỉ số giá tiêu dùng của Thủ đô Phnom Penh (2006 – 2013) 34
Bảng 2.3: Tình hình xuất nhập khẩu của Thủ đô Phnom Penh
(2008 – 2013) 35
Bảng 2.4: Các loại hình kết cấu hạ tầng thương mại
tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 40

Biểu đồ 2.1: Số lượng container hàng năm tại cảng Phnom Penh 42
Biểu đồ 2.2: Số lượng tàu và hàng hóa tại cảng Phnom Penh 43
Bảng 2.5: Hệ thống giao thông đường bộ qua Thủ đô Phnom Penh 44
Bảng 2.6: Số lượng doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh
tại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 45
Bảng 2.7: Giá các mặt hàng chính tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 47
Bảng 2.8: Giá trị các dự án xây dựng được cấp phép tại Phnom Penh 50
Bảng 2.9: Công tác kiểm tra an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh trên
địa bàn Thủ đô Phnom Penh (2008 – 2013) 55
Bảng 2.10: Kết quả tổ chức hội chợ triển lãm của
Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 61
Bảng 2.11: Chỉ số CPI của Campuchia (2008 – 2013) 70
2- Bảng
Bảng 2.1: Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế, xã hội
của Thủ đô Phnom Penh (năm 2012) 30
Bảng 2.2: Chỉ số giá tiêu dùng của Thủ đô Phnom Penh (2006 – 2013) 34
Bảng 2.3: Tình hình xuất nhập khẩu của Thủ đô Phnom Penh
(2008 – 2013) 35
Bảng 2.4: Các loại hình kết cấu hạ tầng thương mại
tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 40
Biểu đồ 2.1: Số lượng container hàng năm tại cảng Phnom Penh 42
Biểu đồ 2.2: Số lượng tàu và hàng hóa tại cảng Phnom Penh 43
Bảng 2.5: Hệ thống giao thông đường bộ qua Thủ đô Phnom Penh 44
Bảng 2.6: Số lượng doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh
tại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 45
Bảng 2.7: Giá các mặt hàng chính tại Thủ Đô Phnom Penh(2008 – 2013) 47
Bảng 2.8: Giá trị các dự án xây dựng được cấp phép tại Phnom Penh 50
Bảng 2.9: Công tác kiểm tra an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh trên
địa bàn Thủ đô Phnom Penh (2008 – 2013) 55
Bảng 2.10: Kết quả tổ chức hội chợ triển lãm của

Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh qua các năm 61
Bảng 2.11: Chỉ số CPI của Campuchia (2008 – 2013) 70
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

CHHE KALYAN
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI CỦA
SỞ THƯƠNG MẠI THỦ ĐÔ PHNOM PENH
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh thương mại
Hà Nội, 2014
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới,
cùng với sự tham gia ngày càng sâu rộng và toàn diện của các quốc gia. Vương
quốc Campuchia cũng không phải là một nước ngoại lệ. Trong thời gian qua,
Campuchia đã tích cực và chủ động thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của
mình với các chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế. Campuchia
đã tiến hành cải cách cơ cấu kinh tế, điều chỉnh các chính sách kinh tế mà đặc biệt
nhất đó là chính sách thương mại để phù hợp với các quy định của các tổ chức kinh
tế quốc tế và tham gia thực hiện một cách đầy đủ các cam kết hội nhập. Từ đó giúp
các doanh nghiệp nội địa và nước ngoài tại Campuchia làm việc và hoạt động trong
môi trường thương mại tốt nhất.
Thủ đô Phnom Penh là trung tâm kinh tế của Vương quốc Campuchia. Đây
là nơi tập trung rất nhiều các doanh nghiệp lớn của đất nước, có nguồn nhân lực
trình độ cao và cơ sở hạ tầng phát triển. Trong những năm qua,hoạt động thương
mại của Thủ đô Phnom Penh cao nhất so với các tỉnh/ thành phố của Campuchia
(chiếm hơn 50% trong tổng thương mại toàn quốc). Để đạt được thành tích như vậy,
Thủ đô Phnom Penh và Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã có những chính
sách thương mại hợp lý và khuyến khích các doanh nghiệp phát triển cũng như thu
hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Mặc dù chính sách thương mại này
có rất nhiều đóng góp trong việc phát triển thương mại của thủ đô nhưng nó vẫn còn

bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập. Những ưu điểm trong chính sách thương mại của
Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh cũng như những điểm còn hạn chế trong chính
sách này là những kinh nghiệm quý báu cho các địa phương trong quá trình làm
chính sách cũng như phát triển chính sách thương mại của mình.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề nêu trên, tác giả đã chọn đề tài
“Chính sách phát triển thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh”cho bài luận văn tốt nghiệp của mình. Luận văn này thuộc chuyên ngành
Quản trị kinh doanh thương mại.
i
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề chính sách thương mại đã được các nhà nghiên cứu, nhà khoa học,
kinh doanh, quản lý trên thế giới, Việt Nam, và Campuchia quan tâm và tìm hiểu.
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về chính sách phát triển
thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh (thuộc Bộ Thương mại) tại
Campuchia.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về chính sách thương
mại, đánh giá việc phát triển chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô
Phnom Penh. Từ đó, luận văn rút ra những ưu điểm và nhược điểm trong chính sách
này của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh nhằm đề xuất những giải pháp để
nâng cao hiệu quả hơn nữa chính sách này tại Campuchia trong điều kiện hội nhập
khu vực và thế giới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Về đối tượng nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu của luận văn là lý thuyết và
thực tiễn phát triển chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh.
Về phạm vi nghiên cứu, luận văn giới hạn nghiên cứu về chính sách thương
mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh. Về mặt thời gian, luận văn tập trung
nghiên cứu các chính sách của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh từ năm 2008
đến năm 2013 từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2020.
5. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng thông tin thứ cấp và tổng hợp các phương pháp và kỹ năng
nghiên cứu như phương pháp hệ thống hóa, phương pháp thu thập và tổng hợp
thông tin, phương pháp phân tích và so sánh, Các phương pháp này được kết hợp
với nhau để rút ra những kết luận phục vụ cho đề tài.
ii
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI
CỦA ĐỊA PHƯƠNG
Trong chương 1, luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận xung quanh
chính sách thương mạicủa các địa phương.
Trước hết, luận văn lần lượt đưa ra các khái niệm về thương mại, phát triển
thương mại, và chính sách thương mại. Chính sách thương mại là "một hệ thống các
quy định, công cụ, và biện pháp thích hợp mà nhà nước áp dụng để gia tăng tốc độ
phát triển các hoạt động thương mại trong và ngoài nước của một quốc gia ở những
thời kỳ nhất định nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra trong chiến lược phát triển
KT - XH” (Hoàng Đức Thân, Đặng Đình Đào, 2012). Chính sách thương mại là
một bộ phận của chính sách KT - XH có vai trò quan trọng như: (1) tác dụng rất lớn
đến việc mở rộng giao lưu hàng hóa trong nước và xuất khẩu; (2) khai thác tiềm
năng và lợi thế so sánh của từng vùng để phát triển sản xuất, mở rộng thị trường
trong nước và tham gia vào thị trường thế giới; (3) khuyến khích xuất khẩu và phát
triển công nghiệp; (4) công cụ hữu hiệu để Nhà nước thực hiện cân bằng cán cân
thanh toán quốc tế, tăng cường thu hút vốn đầu tư đề phát triển kinh tế; (5) khuyến
khích các doanh nghiệp đầu tư tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất để nâng
cao sức cạnh tranh của hàng hóa sản xuất trong nước.
Thứ hai, luận văn đã đưa ra những nội dung cơ bản trong chính sách thương
mại của địa phương, gồm có: chính sách thị trường, chính sách hàng hóa, chính
sách thủ tục hành chính, chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường, chính sách
thương mại và môi trường, chính sách xúc tiến thương mại. Chính sách thị trường
trong nước phải bảo đảm tập trung nguồn lực để thúc đẩy sản xuất hàng hóa, quy
hoạch và cơ cấu lại để có những vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa lớn, còn

chính sách thị trường ngoài nước bao hàm những chính sách thúc đẩy xuất khẩu và
đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Chính sách mặt hàng để xác định đầu tư và cơ
cấu lại sản xuất hàng hóa hợp lý. Chính sách thủ tục hành chính định hướng cho các
iii
công chức trong cơ quan Nhà nước cách thức giải quyết công việc thuộc thẩm
quyền của mình. Chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường quy định các nghiệp vụ
kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính của lực lượng quản lý thị trường.
Chính sách thương mại và môi trường sẽ tác động đến hoạt động thương mại và từ
đó có tác động nhất định đến hoạt động bảo vệ môi trường. Chính sách xúc tiến
thương mại là các quy định, biện pháp và công cụ thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua
bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ, tạo dựng môi trường thuận lợi và mạng lưới các
tổ chức xúc tiến thương mại, thực hiện các họat động thương mại.
Thứ ba, luận văn cũng có đề cập đến một số yếu tố ảnh hưởng và tác động
đến chính sách thương mại của địa phương, bao gồm: các điều kiện tự nhiên và kinh
tế xã hội, môi trường pháp lý, và cơ sở hạ tầng thương mại.
CHƯƠNG 2
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI
CỦA SỞ THƯƠNG MẠI THỦ ĐÔ PHNOM PENH
Trong chương 2, luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng, đưa ra những
đánh giá và nhận định về chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh.
Đầu tiên,luận văn khái quát về điều kiện tự nhiên, KT - XH và tổng quan về
tình hình thương mại của Thủ đô. Phnom Penh là thủ đô của Vương Quốc
Campuchia nằm ở khu vực trung nam Campuchia. Đây là vùng kinh tế của
Campuchia đã và đang hội tụ điều kiện và lợi thế cho phát triển công nghiệp và dịch
vụ để có tăng trưởng nhanh, hiệu quả và phát triển bền vững. Thủ đô Phnom Penh
nằm ở vị trí địa lý kinh tế thuận lợi, trung tâm giao thương, mang ý nghĩa cả nước
và khu vực Đông Nam Á; nằm trên các trục giao thông quan trọng của cảnước,
quốc tế, có nhiều cửa ngõ vào- ra thuận lợi, cả về đường bộ, đường sông, đường
sắt,đường hàng không.Các hoạt động tại Thủ đô chủ yếu là các hoạt động dịch vụ,

vận chuyển và phân phối hàng hóa. Ngoài Đặc khu kinh tế Phnom Penh và một số
iv
khu quy hoạch cho sản xuất thì hoạt động thương mại tại Thủ đô tập trung vào bán
buôn, bán lẻ, các doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh chủ yếu làm dịch vụ. Tổng
mức bán lẻ/ bán buôn và doanh thu dịch vụ tăng đều qua các năm, sự phát triển
nhanh chóng về mặt số lượng các loại hình doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh,
chỉ số giá tiêu dùng tăng cho thấy sự phục hồi và dần phát triển của nền kinh tế, cầu
tăng lên và kéo theo cung cũng phát triển theo. Thủ đô Phnom Penh tập trung xuất
khẩu hàng may mặc, và một số sản phẩm nông lâm sản, nhập khẩu các nguyên vật
liệu thiết yếu như xăng dầu, các nguyên vật liệu cho ngành dệt may, và vật liệu xây
dựng.
Thứ hai, luận văn đi sâu nghiên cứu bốn chính sách thành phần chủ yếu mà
Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã tập trung triển khai trong trong thời gian
vừa qua, đó là: chính sách thị trường, chính sách mặt hàng, chính sách kiểm tra
kiểm soát thị trường, và chính sách xúc tiến thương mại.
Trong chính sách thị trường, Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã quy
hoạch các vùng kinh tế hợp lý nhằm khai thác tiềm năng và lợi thế của thủ đô. Sở
đã phát triển Đặc khu kinh tế Phnom Penh (Phnom Penh Special Economic Zone),
quy hoạch và quản lý các khu may mặc, khu nuôi trồng cá và khu thủ công. Sở đã
thực hiện chính sách quy hoạch nhằm phát triển hài hòa, phân bố hợp lý các loại
hình kết cấu hạ tầng thương mại trong Thủ đô, tăng dần tỷ trọng các loại hình kết
cấu thương mại hiện đại, từng bước câng cao trình độ văn minh thương mại các loại
hình kết cấu thương mại truyền thống. Bên cạnh đó, Sở đã đưa ra những kiến nghị
tới các ban ngành liên quan, đặc biệt là Sở Giao thông Vận tải Thủ đô để duy trì và
nâng cấp hệ thống giao thông kết nối, giúp cho thương mại trong Thủ đô phát triển
thuận tiện hơn: sân bay quốc tế Phnom Penh, cảng nước ngọt Phnom Penh
Autonomous, hệ thống giao thông đường bộ và đường sắt. Ngoài ra, Sở Thương
mại Thủ đô Phnom Penh đã có các chính sách khuyến khích hoạt động thương mại
của các doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn Thủ đô Phnom Penh.
Trong chính sách hàng hóa, Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh gia tăng

quản lý chặt chẽ một số mặt hàng chủ yếu, thiết thực với đời sống của nhân dân.
v
Các chính sách của Sở cũng hướng tới việc XNK các mặt hàng phù hợp với nhu cầu
thương mại của Thủ đô, tập trung vào việc tạo điều kiện cho phát triển ngành hàng
may mặc để xuất khẩu, gia tăng khối lượng nhập khẩu vật liệu xây dựng phục vụ
cho việc phát triển các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển ngành du lịch
Thủ đô. Sở tuyên truyền việc cấm sử dụng và buôn bán các hàng quốc cấm, ghi
nhận và thống kê những mặt hàng có tiềm năng thương mại lớn để phối hợp với địa
phương và BTM lên kế hoạch phát triển mặt hàng đó, tiến tới xuất khẩu. Những mặt
hàng này thường là những sản phẩm địa phương có chất lượng tốt, sản lượng cao.
Trong chính sách kiểm tra kiểm soát thị trường, Sở Thương mại Thủ đô
Phnom Penh đã kiểm tra việc tuân thủ các quy định về việc niêm yết giá cả hàng
hóa sản phẩm tại siêu thị và các loại chợ nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng,
tăng cường sức cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại phát
triển.Sở cũng rất tích cực trong kiểm tra việc tuân thủ quy định không sử dụng chất
độc hại trong thực phẩm tại các chợ, siêu thị, minimart, các hộ kinh doanh gia đình.
Bên cạnh đó, Sở tăng cường thực hiện tuyên truyền và quy định các biện pháp xử
phạt đối với những doanh nghiệp vi phạm, hướng dẫn các thương nhân ký cam kết
không bán sản phẩm có chưa hóa chất bị cấm, hướng dẫn các quy định lưu trú tại
khách sạn, kiểm tra và rà soát giấy tờ liên quan đến đăng ký kinh doanh và đặt trụ
sở/ chi nhánh doanh nghiệp.
Trong chính sách xúc tiến thương mại, Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh
đều triển khai các kế hoạch thu thập thông tin thị trường để cung cấp dịch vụ tư vấn
đầu tư cho các doanh nghiệp trên địa bàn có nhu cầu tìm hiểu và giao thương. Bên
cạnh đó, Sở hàng năm tổ chức các hội chợ triển lãm các mặt hàng để các doanh
nghiệp có thể giới thiệu về mình cho công chúng cũng như các đối tác kinh doanh
tiềm năng nhằm tiến tới việc tiêu thụ sản phẩm, ký kết hợp đồng, lôi cuốn sự chú ý
của các phương tiện thông tin đại chúng quảng bá thương hiệu. Sở Thương mại Thủ
đô Phnom Penh đã chủ động xây dựng quan hệ hợp tác chính trị – xã hội – kinh tế
với các tỉnh, thành phố của các quốc gia láng giềng để tăng cường giao thương, đầu

tư. Sở cũng tổ chức các đoàn khảo sát, nghiên cứu thị trường để gia tăng cơ hội giao
vi
thương, xây dựng chiến lược, chính sách và chương trình xúc tiến thương mại.
Thứ ba, luận văn đưa ra những đánh giá về chính sách thương mại của Sở
Thương mại Thủ đô Phnom Penh trong thời gian qua.
Về mặt thành tựu, qua các hoạt động và những nghiệp vụ cụ thể của mình,
Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã luôn theo sát và nắm bắt tình hình biến
động trên thị trường. Mặc dù các phòng ban chức năng ít, nguồn nhân lực không
nhiều, nhưng mỗi năm Sở đều hoàn thành các công việc theo kế hoạch đề ra. Chính
sách thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh đã tổ chức tốt các hoạt
động thúc đẩy thương mại và giao thương trên địa bàn Thủ đô
Bên cạnh những thành tích đạt được, chính sách thương mại của Sở Thương
mại Thủ đô Phnom Penh cũng bộ lộ không ít những hạn chế cần phải khắc phục
như: chưa hoạch định chiến lược phát triển thương mại Thủ đô trong dài hạn, chưa
xây dựng được chính sách thủ tục hành chính, chưa xây dựng được chính sách
thương mại và môi trường, chưa xây dựng được kênh thông tin hiệu quả, công tác
thị trường chưa toàn diện.
CHƯƠNG 3
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI CỦA SỞ THƯƠNG MẠI THỦ ĐÔ PHNOM
PENH ĐẾN NĂM 2020
Trong chương 3, luận văn nêu lên những phương hướng phát triển thương
mại của thủ đô Phnom Penh đến năm 2020 và đề xuất những giải pháp, đưa ra
những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách thương mại của Sở
Thương mại Thủ đô Phnom Penh đến năm 2020.
Định hướng tổng quát phát triển thương mại Phnom Penh là nâng cao chất
lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của kinh tế Thủ đô,tăng tỷ trọng các nhóm hàng,
dịch vụ có giá trị gia tăng cao trong xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ, tập trung phát
triển các ngành, lĩnh vực và sản phẩm có hàm lượng chất xám và công nghệ cao,
vii

phù hợp với lợi thế của Thủ đô,xây dựng kết cấu hạ tầng thương mại, du lịch gắn
với quảng bá văn hóa.
Đối với hoạt động thương mại nội địa, phát triển thương mại, đảm bảo hàng
hóa lưu thông thông suốt, ổn định thị trường và giá cả, tạo điều kiện phát triển
KT - XH và phát triển du lịch tại các cùng trên địa bàn Thủ đô; mở cửa thị
trường và tạo ra hệ thống cạnh tranh công bằng; kết hợp giữa hiện đại hóa kết
cấu hạ tầng và mở rộng cơ sở hạ tầng thương mại tại khu vực đô thị; phát triển
thương mại với sự tham gia tích cực nhiều thành phần kinh tế; áp dụng khoa học
công nghệ tiến bộ và kĩnh vực thương mại; tăng cường và từng bước hoàn thiện
công tác Quản lý Nhà nước về thương mại trên thành phố Phnom Penh
Đối với thương mại xuất khẩu hàng hóa, cần phát triển các loại hình thương
mại đa dạng, các điểm sản xuất xuất khẩu trọng điểm; phải coi xuất khẩu là mũi
nhọn đòn bẩy quan trọng để phát triển sản xuất và thương mại của Phnom Penh; về
nhập khẩu chú trọng nhập thiết bị, kỹ thuật và công nghệ tiên tiến hiện đại phục vụ
đắc lực cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa,điều tiết nhập khẩu hàng tiêu
dùng với một tỷ lệ hợp lý, chỉ nhập những hàng tiêu dùng cao cấp, thiết yếu mà
trong nước chưa tổ chức sản xuất được…
Với định hướng như vậy, Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh cần thực hiện
một số giải pháp sau: hoàn thiện hình thức quy cách trong chính sách thương mại
hiện hành, hoàn thiện các nội dung trong chính sách thương mại hiện hành, tăng
cường nguồn nhân lực có trình độ đáp ứng yêu cầu công việc, nâng cao chất lượng
các chương trình xúc tiến và hỗ trợ kinh doanh hiệu quả, phát triển mạng lưới thông
tin thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh.
Bên cạnh đó, luận văn cũng đưa ra kiến nghị về phía BTM và Ủy ban nhân
dân Thủ đô Phnom Penh, cụ thể là: hoàn thiện khung pháp luật về thương mại, tăng
cường tính minh bạch của thông tin, tăng cường các hoạt động hỗ trợ Sở Thương
mại Thủ đô Phnom Penh và các doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô.
viii
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN


CHHE KALYAN
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI CỦA
SỞ THƯƠNG MẠI THỦ ĐÔ PHNOM PENH
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh thương mại
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS. ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO
Hà Nội, 2014
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình đang diễn ra mạnh mẽ trên
thế giới, cùng với sự tham gia ngày càng sâu rộng và toàn diện của các quốc
gia. Vương quốc Campuchia cũng không phải là một nước ngoại lệ. Trong
thời gian qua, Campuchia đã tích cực và chủ động thúc đẩy quá trình hội nhập
kinh tế quốc tế của mình với các chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan
hệ quốc tế. Campuchia đã tiến hành cải cách cơ cấu kinh tế, điều chỉnh các
chính sách kinh tế mà đặc biệt nhất đó là chính sách thương mại để phù hợp
với các quy định của các tổ chức kinh tế quốc tế và tham gia thực hiện một
cách đầy đủ các cam kết hội nhập. Từ đó giúp các doanh nghiệp nội địa và
nước ngoài tại Campuchia làm việc và hoạt động trong môi trường thương
mại tốt nhất.
Thủ đô Phnom Penh là trung tâm kinh tế của Vương quốc Campuchia.
Đây là nơi tập trung rất nhiều các doanh nghiệp lớn của đất nước, có nguồn
nhân lực trình độ cao và cơ sở hạ tầng phát triển. Trong những năm qua, hoạt
động thương mại của Thủ đô Phnom Penh cao nhất so với các tỉnh/thành phố
của Campuchia (chiếm hơn 50% trong tổng thương mại toàn quốc). Để đạt
được thành tích như vậy, Thủ đô Phnom Penh và Sở Thương mại Thủ đô
Phnom Penh đã có những chính sách thương mại hợp lý và khuyến khích các
doanh nghiệp phát triển cũng như thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và
ngoài nước. Mặc dù chính sách thương mại này có rất nhiều đóng góp trong

việc phát triển thương mại của thủ đô nhưng nó vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế
và bất cập. Những ưu điểm trong chính sách thương mại của Sở Thương mại
Thủ đô Phnom Penh cũng như những điểm còn hạn chế trong chính sách này
là những kinh nghiệm quý báu cho các địa phương trong quá trình làm chính
2
sách cũng như phát triển chính sách thương mại của mình.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề nêu trên, tác giả đã chọn đề
tài “Chính sách phát triển thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom
Penh” cho bài luận văn tốt nghiệp của mình. Luận văn này thuộc chuyên
ngành Quản trị kinh doanh thương mại.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề chính sách thương mại đã được các nhà nghiên cứu, nhà khoa
học, kinh doanh, quản lý trên thế giới, Việt Nam, và Campuchia quan tâm và
nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu tập trung đi sâu vào một khía cạnh của
chính sách như:Giáo trình“Global trade policy 2012”(2012) của Giáo sư
David Greenaway (Đại học Nottingham) nghiên cứu về thực trạng và môi
trường thương mại của một số nước trên thế giới, nêu lên những kinh nghiệm
trong quá trình phát triển chính sách thương mại toàn cầu của một số quốc
gia.Giáo trình “Trade, Development and Foreign Debt”(2011) của Giáo sư
Michael Hudson(Đại học Missouri)nói về lịch sử lý thuyết của thương mại,
phát triển kinh tế và nợ nước ngoài; bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra những
nghiên cứu về chính sách thương mại của các nước Châu Âu và Mỹ.
Tại Việt Nam, có thể kể đến một số công trình nghiên cứu đã bảo vệ
thành công tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân như: luận văn thạc sỹ
“Tăng cường quản lý của Sở Công Thương Hà Nội đối với thực phẩm lưu
thông trên địa bàn”(2013) của Lê Thùy Dương nghiên cứu về chính sách và
hoạt động quản lý của Sở Công Thương đối với hàng thực phẩm lưu thông
trên địa bàn Hà Nội,từ đó đưa ra giải pháp tăng cường quản lý của Sở Công
Thương Hà Nội đối với loại hàng hóa này.Luận văn thạc sỹ “Tăng cường xúc
tiến thương mại của Sở Công thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND

Lào”(2013) của Vanhxay Sukhavong nghiên cứu lý luận và thực trạng về
chính sách xúc tiến thương mại của Sở Công thương tỉnh A-Ta-Pư; từ đó,
3
luận văn đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa hoạt động xúc tiến
thương mại của Sở Công Thương tỉnh A-Ta-Pư đến năm 2020.
Luận án tiến sỹ “Giải pháp phát triển xuất khẩu hàng may mặc
Campuchia đến năm 2010” (2005) của Kong Putheara bảo vệ thành công tại
Đại học kinh tế Tp. Hồ Chí Minh. Luận án nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt
động xuất khẩu hàng may mặc, phân tích một cách cụ thể, hệ thống và chi tiết
từ các yếu tố đầu vào đến các yếu tố đầu ra và yếu tố hỗ trợ xuất khẩu để đánh
giá một cách toàn cảnh bức tranh ngành may mặc xuất khẩu Campuchia, đồng
thời hiểu rõ các mặt tồn tại và nguyên nhân ảnh hưởng đến hoạt động xuất
khẩu hàng may mặc Campuchia, từ đó đưa ra những giải pháp để đưa ngành
may mặc xuất khẩu Campuchia phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu
hóa kinh tế thế giới.
Cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về chính sách phát
triển thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh (thuộc Bộ Thương
mại)tại Campuchia.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về chính sách
thương mại, đánh giá việc phát triển chính sách thương mại của Sở Thương
mại Thủ đô Phnom Penh. Từ đó, luận văn rút ra những ưu điểm và nhược
điểm trong chính sách này của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh nhằm đề
xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả hơn nữa chính sách này tại
Campuchia trong điều kiện hội nhập khu vực và thế giới.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu nêu trên, luận văn có các nhiệm vụ
cụ thể sau đây:
4

Thứ nhất, hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận chung về chính
sách thương mại.
Thứ hai, nghiên cứu thực trạng phát triển chính sách thương mại của Sở
Thương mại Thủ đô Phnom Penh. Từ đó luận văn đưa ra đánh giá về những
thành tựu đạt được cũng như những tồn tại và hạn chế trong chính sách này
của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh.
Thứ ba, luận văn đưa ra một số kiến nghị và đề xuất giải pháp nhằm hoàn
thiện hơn nữa chính sách thương mại để phát triển thương mại của Thủ đô.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Về đối tượng nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu của luận văn là lý
thuyết và thực tiễn phát triển chính sách thương mại của Sở Thương mại Thủ
đô Phnom Penh.
4.2 Về phạm vi nghiên cứu, luận văn giới hạn nghiên cứu về chính sách
thương mại của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh. Về mặt thời gian, luận văn
tập trung nghiên cứu các chính sách của Sở Thương mại Thủ đô Phnom Penh từ
năm 2008 đến năm 2013 từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2020.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp và kỹ năng nghiên cứu
như phương pháp hệ thống hóa, phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin,
phương pháp phân tích và so sánh, Các phương pháp này được kết hợp với
nhau để rút ra những kết luận phục vụ cho đề tài.
Ngoài ra, trong luận văn, các thông tin thứ cấp đóng một vai trò quan
trọng. Thông tin thứ cấp được lấy từ các nguồn như sách, báo, tạp chí,
website. Thông tin được sử dụng trong luận văn chủ yếu có nguồn từ Sở
Thương mại Thủ đô Phnom Penh và Cambodia Import Export Inspection and
Fraud Repression Directorate-General.