Luận văn tốt nghiệp
6 tháng cuối
năm 1995
788,486 …. ….
1996 2.569,733 … ….
1997 3.514,361 944,628 36,76
1998 3.898,496 384,135 10,93
1999 4.186,055 287,559 7,38
2000 5.198,222 1.012,167 24,18
2001 6.348,185 1.149,963 22,12
2002 6.963,023 614,838 9,69
2003 11.488,350 4.525,327 64,99
2004 12.929.000 1.440,650 12,54
(Nguồn BHXH Việt nam)
Qua số liệu bảng 2 cho thấy, số thu BHXH năm 6 tháng cuối năm 1995
đến hết năm 2004 liên tục tăng với số thu năm sau cao hơn năm trước. Đặc
biệt là số thu trong 2 năm: năm 2003 là 11.488,350 tỷ đồng, năm 2004 là
12.929 tỷ đồng. Có số thu BHXH tăng cao như trên là do từ năm 2003 trở lại
đây thực hiện quyết định số 20/2002/QĐ-TTg về việc sát nhập BHYT Việt
nam vào BHXH Việt nam. Do vậy, quỹ BHXH Việt nam bao gồm cả số thu
BHYT Việt nam.
Như vậy, kết quả thu BHXH từ 6 tháng cuối năm 1995 đến hết năm
2004, BHXH Việt nam đã thu được 57.883,911 tỷ đồng đây là một số tiền
không nhỏ đã góp phần đảm bảo cho quỹ BHXH Việt nam thực hiện tốt các
chế độ cho người lao động nằm trong chính sách BHXH của nước ta trong
thời gian qua và là cơ sở tạo tiền đề vững chắc cho công việc thực thi chính
sách BHXH trong thời gian tới.
Theo số liệu bảng 2 cho thấy, mặc dù những năm qua số thu BHXH năm
sau cao hơn năm trước nhưng lượng tăng (giảm) tuyệt đối và tốc độ tăng
trưởng liên hoàn lại tăng không đều thậm chí lại có xu hướng giảm có những
năm tốc độ tăng trưởng tăng lên rất cao như: năm 1997 số thu tăng cao so với
năm 1996 là 944,628 tỷ đồng tương ứng tăng 36,76%, năm 2000 số thu
Luận văn tốt nghiệp
BHXH tăng so với năm 1999 là 1.012,167 tỷ đồng tương ứng tăng 24,18%,
năm 2001 tốc độ tăng trưởng là 22,12% tương ứng với số thu tăng so với năm
2000 là 1.149,963 tỷ đồng, năm 2003 tốc độ tăng trưởng là 64,99% tương ứng
với số thu tăng so với năm 2002 là 4.525,327 tỷ đồng. Nhưng bên cạnh đó có
những năm số thu tăng không cao làm cho tốc độ tăng trưởng thấp như năm
1999 tốc độ tăng trưởng là 7,38% tương ứng với số thu tăng so với năm 1998
là 287,559 tỷ đồng, năm 2002 tốc độ tăng trưởng là 9,69% tương ứng với số
thu tăng so với năm 2001 là 614,838 tỷ đồng.
Về tình hình triển khai kế hoặch thực hiện số thu đóng BHXH cũng được
cơ quan BHXH quan tâm, chú trọng. Dưới đây là bảng số liệu thống kê tình
hình thực hiện kế hoạch thu của cơ quan BHXH qua các năm.
Bảng 3: Kế hoạch thực hiện thu BHXH từ 6 tháng cuối năm 1995-2004
Năm
Kế hoạch thu
(Tỷ đồng)
Kết quả thực hiện
(Tỷ đồng)
Tỷ lệ hoàn thành
(%)
6 tháng cu
ối
năm 1995 …. 788,486 ….
1996 2.197,235 2.569,733 116,95
1997 3.014,229 3.514,361 116,59
1998 3.815,190 3.898,496 102,18
1999 4.100,795 4.186,055 102,08
2000 5.100,355 5.198,222 101,92
2001 6.200,000 6.348,185 102,39
2002 6.420,455 6.963,023 108,45
2003 10.382,697 11.488,350 106,49
2004 11.662,352 12.929,000 108,61
Luận văn tốt nghiệp
(Nguồn: BHXH Việt nam)
Thông qua bảng 3 cho thấy, số tiền BHXH Việt nam dự toán thu tăng
dần qua các năm và kết quả thực hiện của công tác thu BHXH của cơ quan
BHXH Việt nam từ năm 1996 đến nay luôn vuợt chỉ tiêu so với kế hoạch đề
ra. Điều này cho thấy trách nhiệm, sự nỗ lực quyết tâm phấn đấu của ban thu
BHXH nói chung và cán bộ chuyên thu của ngành BHXH Việt nam nói riêng
ngày một tăng, luôn tận tình với công việc nhằm đảm bảo cho nguồn quỹ
BHXH được tăng trưởng. Đồng thời thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà
nước, các cơ quan ban ngành chức năng liên quan đã phối hợp với cơ quan
BHXH Việt nam và tạo điều kiện để cán bộ chuyên thu của cơ quan BHXH
hoàn thành tốt kế hoạch đã đề ra.
Nhìn chung, công tác thu BHXH qua 10 năm 1995-2004 đã đạt được
những kết quả rất tốt luôn hoàn thành trên 100% kế hoạch hàng năm đề ra.
Trong đó có những năm ban thu BHXH Việt nam đạt tỷ lệ hoàn thành về số
thu so với kế hoạch đề ra rất cao như: năm 1996 tỷ lệ hoàn thành là 116,95%,
năm 1997 tỷ lệ hoàn thành số thu BHXH là 116,59%, năm 2002 tỷ lệ hoàn
thành về kế hoạch thu BHXH là 108,45%, năm 2004 tỷ lệ hoàn thành kế
hoạch thu BHXH là 108,61%. Qua đó cho thấy, công tác thu BHXH đã được
quan tâm và chú trọng hơn nhằm đảm bảo cho nguồn quỹ BHXH tránh được
những thất thu, thất thoát đáng tiếc xảy ra. Do vậy mà tổng thu BHXH liên
tục tăng qua các năm, với số thu năm sau cao hơn năm trước, đây cũng thể
hiện rõ số người tham gia BHXH từ năm 1995 đến năm 2004 luôn tăng lên,
điều này cũng nói nên chính sách của Đảng và Nhà nước đã và đang đi đúng
hướng và mục tiêu chính sách BHXH đã và đang được mở rộng đến với NLĐ.
Luận văn tốt nghiệp
Bảng 4: Tình hình thu BHXH từ các khối lao động giai đoạn từ năm 1996- 2004
(Đơn vị: triệu đồng)
Năm
Khối lao
động 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004
Tổng số thu
BHXH của
từng khối
DN NN 860.253
989.362 1000.030
1268.203
1570.132
2041.400
2308.563
2997.370
3873.044
16.908.357
DNNQD 79.312 86.183 106.168
120.125 158.106 248.400
297.120
698.534
782.275
2.576.223
DNLD 710.647
890.132 892.161
815.913 968.912 998.185
1128.000
1978.585
2056.437
10.438.972
HCSN 618.162
995.157 1194.283
1255.512
1661.033
2000.600
2150.029
3752.119
3926.286
17.553.181
Xã phường
… …. 50.385 85.200 93.201 97.320 99.370
122.115
154.261
701.852
Cơ sở
công lập …. …. …. … …. 39.249 42.411
74.249
92.719
248.628
Hợp tác xã
4.633 5.091 67.010 8.855 9.680 29.531 31.400
56.792
81.486
294.478
Quốc ph
òng
an ninh 296.726
548.436 588.459
632.247 737.158 893.500
906.130
1808.586
1962.492
8.373.734
T
ổng số thu
BHXH 2569.733
3514.36 3898.496
2917.852
5198.222
6348.185
6963.023
11488.350
12929.000
….
DNNN: Doanh nghiệp Nhà nớc
DNNQD: Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
DNLD: Doanh nghiệp liên doanh
Luận văn tốt nghiệp
HCSN: Hành chính sự nghiệp
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Từ số liệu bảng 4 cho thấy, những khối lao động có số thu BHXH trong
9 năm (1996-2004) cao là: khối lao động hành chính sự nghiệp với tổng số
thu là 17.553,181 tỷ đồng, số thu BHXH của khối lao động Doanh nghiệp
Nhà nước là 16.908,357 tỷ đồng, số thu BHXH của khối lao động Doanh
nghiệp liên doanh là 10.438,972 tỷ đồng. Đây là những khối lao động có số
lượng lao động bắt buộc tham gia BHXH lớn và mức lương làm căn cứ đóng
BHXH cao, do vậy cán bộ chuyên thu của ngành BHXH Việt nam cần chú
trọng đến việc thu nộp đóng góp BHXH từ các khối lao động này. Song bên
cạnh đó còn có những khối lao động có số thu BHXH thấp như khối lao động:
hợp tác xã có số thu BHXH trong 9 năm là 294,478 tỷ đồng, khối lao động có
số thu BHXH thấp nhất đó là Cơ sở công lập 248,628 tỷ đồng.
Đối với khối lao động ngoài quốc doanh, khối lao động thuộc Doanh
nghiệp liên doanh do có sự đổi mới chính sách, tích cực tuyên truyền kết hợp
với các văn bản thông tư hướng dẫn quy định bắt buộc phải đăng kí tham gia
BHXH cho người lao động (đối với doanh nghiệp có sử dụng từ 10 lao động
trở lên và với những hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên) được phổ biến đến
các doanh nghiệp nên đối tượng tham gia BHXH cũng dần tăng lên. Mặc dù
vậy, ngành BHXH Việt nam nói chung và cán bộ chuyên thu của cơ quan
BHXH Việt nam nói riêng vẫn cần phải chú trọng, theo dõi sát sao đến việc
thu nộp BHXH từ những khối lao động này. Bởi đây là những khối lao động
mà xu hướng có số lượng người tham gia BHXH bắt buộc ngày một gia tăng
(theo quy định của Luật BHXH) nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà Nhà
nước đang có xu hướng chuyển đổi nền kinh tế và cổ phần hóa các doanh
nghiệp. Còn đối với khối lao động xã phường, đến ngày 31/1/1998 Chính phủ
ban hành Nghị định số 09/1998/NĐ-CP về việc thực hiện BHXH đối với cán
bộ xã phường nhưng mức thu BHXH cũng có những kết quả tốt góp phần
quan trọng nâng cao nguồn quỹ BHXH. Do vậy mà mức thu từ các khối
doanh nghiệp này cũng có biểu hiện tích cực liên tục tăng lên và tương đối ổn
định. Có thể nói, năm 2000, năm 2001, năm 2003 và năm 2004 số thu BHXH
từ các khối lao động tăng đột biến so với các năm khác. Do đó, làm cho số thu
LuËn v¨n tèt nghiÖp
quỹ BHXH cũng tăng lên cao, điều này nó phù hợp với đối tượng tham gia
BHXH năm 2000 với 4,276 triệu người và đây cũng là năm mà chính sách
BHXH thực sự đi vào cuộc sống của người dân, chính sách mở rộng đối
tượng tham gia BHXH đã phát huy tác dụng.
4. Đánh giá thực trạng công tác thu BHXH ở Việt nam trong thời
gian qua.
Sau 10 năm thự hiện và triển khai chính sách BHXH (1995 – 2004),
đến nay mọi người lao động trong tất cả các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức
có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên thuộc các thành phần kinh tế, dù là
trong biên chế hay ngoài biên chế Nhà nước, đều có quyền và nghĩa vụ tham
gia BHXH. Có thể nói, với những văn bản sửa đổi và những quy định bắt
buộc tham gia BHXH đối với một số đối tượng đã làm cho chính sách BHXH
dần đi vào cuộc sống của mỗi người dân Việt nam và từ đó họ cảm nhận được
việc tham gia BHXH là một vấn đề rất cần thiết để đảm bảo cuộc sống cho
gia đình họ không những trong hiện tại mà còn đảm bảo được cả trong tương
lai khi họ về hưu. Có lẽ, chính vì thế mà số người tham gia BHXH không
ngừng tăng lên hàng năm với năm sau cao hơn năm trước. Năm 1995 số
người tham gia BHXH là 2.276 nghìn người thì đến năm 2004 số người tham
gia BHXH là 5.820 nghìn người. Số thu BHXH trong 10 năm qua cũng tăng
lên rất cao, số thu BHXH tính đến năm 2004 so với năm 1996 đã tăng gấp
503,13%. Quỹ BHXH năm 2004 tăng so với quỹ BHXH năm 1996 là
10.359,267 tỷ đồng. Đây là một số tiền không nhỏ giúp cơ quan BHXH chi
trả cho các chế độ BHXH ngắn và dài hạn, góp phần giảm chi cho Ngân sách
Nhà nước. Dưới đây là bảng số liệu thống kê về số thu BHXH, số người tham
gia BHXH và tốc độ tăng trưởng liên hoàn của số thu, số người tham gia
BHXH giai đoạn 1995- 2004:
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Bảng 5: Bảng số liệu thống kê tốc độ tăng trưởng liên hoàn về số thu
BHXH và số người tham gia BHXH từ năm 1995 tới nay.
Chỉ tiêu
Số thu BHXH
số ngời tham gia BHXH
Năm
Số thu
BHXH
(Tỷ đồng)
Lượng tăng
(giảm )
tuyệt đối
liên hoàn
(tỷ đồng)
Tốc độ
tăng (giả
m)
liên
hoàn(%)
Số người
tham gia
(Nghìn
người)
Lư
ợng tăng
(giảm)
liên hoàn
(nghìn
người)
Tốc độ
tăng trưởng
(%)
1995 788,486 …. …. 2.276 … ….
1996 2569,733 … …. 3.222 946 41,56
1997 3514,361 944,628 36,76 3.560 338 10,49
1998 3898,496 384,135 10,93 3.755 195 5,48
1999 4186,055 287,559 7,38 3.959 204 5,43
2000 5198,222 1012,167 24,18 4.276 317 8,01
2001 6348,185 1149,963 22,12 4.476 200 4,68
2002 6963,023 614,838 9,69 4.845 369 8,24
2003 11488,350
4525,327 64,99 5.387 542 11,19
2004 12929,000
1440,650 12,54 5.820 433 8,04
(Nguồn: BHXH Việt nam)
Từ số liệu bảng 5 cho thấy: số thu BHXH liên tục tăng lên trong các
năm với số thu năm sau cao hơn năm trước. Tổng số thu BHXH trong vòng 3
năm từ 2002 đến năm 2004 đạt 31.380,373 tỷ đồng nếu so với khoảng thời
gian từ 6 tháng cuối năm 1995 đến năm 2001 thì thời gian gấp đôi nhưng số
thu BHXH của 3 năm từ năm 2002 - 2004 lại lớn hơn 6.933,524 tỷ đồng so
với số thu BHXH giai đoạn 1995-2004. Nguyên nhân chủ yếu đạt được kết
quả trên là do:
Nhà nước tăng lương tối thiểu từ 210.000 đồng/tháng năm2001 lên
đến 290.000 đồng/tháng năm 2003.